|
ÖZET: Başvuran, 17 Temmuz 2016 tarihinde gözaltına alınmış ve bu süreçte iki adet taşıma ruhsatlı silahına el konulmuştur. Başvuran, silahlarının iade edilmesi için başvuruda bulunmuş, ancak herhangi bir yanıt alamamıştır. İlgili idare, başvuranın FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu gerekçesiyle meslekten çıkarıldığını ve bu nedenle silahlarının emanete alındığını belirtmiştir. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi gereğince, terör örgütleriyle irtibatlı olan kamu görevlilerinin silah ruhsatlarının iptal edileceği ve mülkiyetinin kamuya geçirileceği düzenlenmiştir.
Değerlendirme sonucunda, başvuranın silahlarının mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işlemlerinin hukuka uygun olduğu ve iade edilmesinin yalnızca başvuranın mesleğe geri dönmesi durumunda mümkün olacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, iade mümkün olmazsa rayiç değerinin ödeneceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6813-S.10379
BAŞVURU NO : 2019/2213
KARAR TARİHİ : 05/08/2019
RET KARARI
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın el konulan tabancaları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan … … başvurusunda, 17/07/2016 tarihinde gözaltına alındığını, gözaltı esnasında şahsına ait iki adet silaha (taşıma ruhsatlı) mermileri ve yedek şarjörleriyle el konulduğunu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı dosyası kapsamında İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinde hakkında dava açıldığını, ancak silahlarıyla ilgili herhangi bir tasarrufta bulunulmadığını, bu kapsamda başvuru yapmasına rağmen tarafına cevap verilmediğini belirterek silahlarına el konulmasına son verilmesi için gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 12/07/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden
Emniyet Genel Müdürlüğünün 02/08/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın hakim olarak görev yapmakta iken Hakim ve Savcılar Kurulunun kararı sonrasında 667 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, 2.2. 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanununun “Kanun hükmünde kararname” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Olağanüstü hal süresince Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar
Kurulu, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda Anayasanın 91 inci maddesindeki kısıtlamalara ve usule bağlı olmaksızın, kanun hükmünde kararnameler çıkarabilir. Bu kararnameler Resmi Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.” hükmünün düzenlendiği, 2.3. 27/07/2016 tarihli ve 29783 (2. mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 668 no.lu
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair
Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 nci maddesinde; “15/7/2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemleri ile bunların devamı niteliğindeki eylemlerin bastırılması kapsamında karar alan karar veya tedbirleri icra eden,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
her türlü adli ve idari önlemler kapsamında görev alan kişiler ile olağanüstü hal süresince yayımlanan kanun hükmünde kararnameler kapsamında karar alan ve görevleri yerine getiren kişilerin bu karar, görev ve fiilleri nedeniyle hukuki, idari, mali ve cezai sorumluluğu doğmaz.” denildiği, aynı Kararnamenin 39 uncu maddesinde ise; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin
37 nci maddesi 15/7/2016 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, diğer maddeleri
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” hükmünün düzenlendiği, 2.4. İçişleri Bakanlığınca 668 sayılı KHK’nın 37 nci maddesi gereğince karar alınarak 18/07/2016 tarihli ve 2016/17 sayılı Bakanlık Genelgesinin yayınlandığı ilgili Genelgede; “…
Darbeye teşebbüs suçu ile FETÖ/PYD terör örgütü ile faaliyet ve iltisaklarından dolayı haklarında adli soruşturma veya kovuşturma devam eden veya gözaltına alınan veya tutuklanan veya haklarında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanan kişilerin varsa adlarına kayıtlı 6136 ve 2521 sayılı Kanun kapsamındaki silah ve fişeklerinin başka kişilerin eline geçmesinin ve bu kişiler tarafından suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla aşağıdaki tedbirlerin alınmasına ihtiyaç duyulmuştur.
1- Adli işlem yapan kolluk birimlerince, bu kişilerin silahlarının olup olmadığı silah ruhsat projelerinden kontrol edilecek, varsa ilgili ruhsat birimince muhafaza edilmek üzere silah ve fişekler teslim alınacaktır. …” talimatlarının yer aldığı, 2.5. Anılan Bakanlık Genelgesine istinaden başvuranın, … ve … seri numaralı silahlarının emanete alındığı, başvuranın … seri numaralı silahının Kütahya Valilik Makamının 22/03/2019 tarihli onayı ile ruhsatının iptal edildiği, … seri numaraları silahının Mardin Valilik Makamının 31/12/2018 tarihli onayı ile ruhsatının iptal edildiği, 2.6. 12/04/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunun Ek 4 üncü maddesinde; “26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım
Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar ile Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir. Bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler
Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesine göre ilgili idarelerce işlem tesis edilir. Müsadere hükümleri saklıdır.
Birinci fıkrada belirtilen sebeplerin ortadan kalkması halinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilir. İadesinin mümkün olmaması halinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenir.” hükmünün düzenlendiği, 2.7. Anılan mevzuat gereği … seri numaralı silahın Mardin Valilik Makamının 31/12/2018 tarihli onayı ile “Mülkiyetinin Kamuya Geçirilmesine” karar verildiği, … seri numaraları silahın “Mülkiyetinin Kamuya Geçirilmesi” işlemlerinin devam ettiği, 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanunun Ek 4 üncü maddesi gereği belirtilen sebeplerin ortadan kalkması halinde mülkiyeti kamuya geçirilen silahların sahibine iade edileceği, iadesinin mümkün olmaması halinde rayiç değerinin tespit edilerek sahibine ödeneceği, bu nedenle belirtilen silahların halen tutuklu bulunan başvurana iadesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin “Yargı mensupları ile bu meslekten sayılanlara ilişkin tedbirler” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen …
hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Genel Kurulunca, … meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilir. Bu kararlar, Resmî
Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Meslekten çıkarma kararlarına karşı ilgili kanunlarda yer alan hükümler uyarınca itiraz edilmesi veya yeniden inceleme talebinde bulunulması üzerine verilen kararlar da Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımı tarihinde ilgililere tebliğ edilmiş sayılır. Görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatları ve pasaportları iptal edilir ve bu kişiler oturdukları kamu konutlarından veya vakıf lojmanlarından on beş gün içinde tahliye edilir.”, 6. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 4 üncü maddesinde; “26/9/2004 tarihli ve
5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve
Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar ile Milli Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatları iptal edilir, bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesine göre ilgili idarelerce işlem tesis edilir. Müsadere hükümleri saklıdır.
Birinci fıkrada belirtilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde, mülkiyeti kamuya geçirilen silahlar sahibine iade edilir. İadesinin mümkün olmaması hâlinde rayiç değeri tespit edilerek sahibine ödenir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8. Başvuran 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, 17/07/2016 tarihinde gözaltına alındığını, gözaltı esnasında şahsına ait iki adet silaha (taşıma ruhsatlı) mermileri ve yedek şarjörleriyle el konulduğunu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının … sayılı dosyası kapsamında İstanbul Ağır
Ceza Mahkemesinde hakkında dava açıldığını, ancak silahlarıyla ilgili herhangi bir tasarrufta bulunulmadığını, bu kapsamda başvuru yapmasına rağmen tarafına cevap verilmediğini belirterek silahlarına el konulmasına son verilmesi için gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
9. FETÖ/PDY örgütü ile iltisak ve irtibatlarının olduğu sabit görülen hakim ve Cumhuriyet savcılarının Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararı ile 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun
Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesi uyarınca, meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verilmiştir. Hakim olarak görev yapmakta olan başvuran da bu kapsamda meslekten çıkarılmıştır. Bunun üzerine, meslekten çıkarılmasına karar verilen başvuranın … ve … seri numaralı silahlarının emanete alındığı, … seri numaralı silahın
Kütahya Valilik Makamının 22/03/2019 tarihli onayı ile ruhsatının iptal edildiği ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işlemlerinin devam ettiği, … seri numaraları silahının Mardin
Valilik Makamı 31/12/2018 tarihli onayı ile ruhsatının iptal edildiği ve mülkiyetinin kamuya geçirildiği anlaşılmıştır.
10. 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde
Kararnamenin 3 üncü maddesinde, Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen hâkim ve savcılar hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca, meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına karar verileceği düzenlenmiş olup görevden uzaklaştırılanlar veya görevlerine son verilenlerin silah ruhsatlarının iptal edileceği belirtilmiştir.
11. Terörle Mücadele Kanununun Ek 4 üncü maddesinde ise, Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle kamu görevinden çıkarılanların silah ruhsatlarının iptal edileceği, bu silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verileceği, belirtilen sebeplerin ortadan kalkması hâlinde ise, mülkiyeti kamuya geçirilen silahların sahibine iade edileceği, iadesinin mümkün olmaması hâlinde ise rayiç değerinin tespit edilerek sahibine ödeneceği öngörülmüştür.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; hakim olarak çalışmakta iken
FETÖ/PDY örgütü ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle meslekten çıkarılan başvuranın tabancalarının Terörle Mücadele Kanununun Ek 4 üncü maddesinde öngörülen hüküm kapsamında teslim alındığı, bu hüküm uyarınca başvuranın mesleğe geri dönmesi halinde tabancalarının iade edilebileceği, başvuran mesleğe geri döndükten sonra tabancaların iadesinin mümkün olmaması halinde ise rayiç değerlerinin başvurana ödeneceği anlaşılmış olup İdare tarafından yapılan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.