|
ÖZET: Başvuran, Fırat Kalkanı Harekâtı sırasında sağlık hizmeti vermek üzere görevlendirildiği dönemde hizmet puanının %100 fazlasıyla hesaplanmasını talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin ilgili maddesi incelendiğinde, savaş, deprem, sel ve yangın gibi genel hayatı etkileyen durumlar dışında, yurt içi ve yurt dışında görevlendirilen personele bu ek hizmet puanının verilmesi mümkün değildir. Fırat Kalkanı Harekâtı’nın, savaş hali ilanı ile ilgili olmadığı ve bu nedenle başvuranın talebinin bu yönetmelik kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın görevlendirilmesinin, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin “Hizmet puanının hesaplanması” başlıklı 9. maddesinin 5. fıkrası kapsamında olmadığını belirterek, hizmet puanının %100 fazlasıyla hesaplanması talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğuna kanaat getirmiştir. Bu durum, idarenin genel hayatı etkileyen sebeplerin belirlenmesi konusundaki yetkisini de ortaya koymaktadır. Başvuranın talebinin reddi, hukuki bir temele dayanmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14221-S.22.21776
BAŞVURU NO : 2022/12417
KARAR TARİHİ : 01/11/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Hizmet puanının % 100 fazlasıyla hesaplanması talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Yozgat ili
Hastanesinde tabip olarak görev yapmakta iken 17.02.2022-17.04.2022 tarihleri arasında Fırat Kalkanı Harekat Bölgesinde .T. ( – /SURİYE Üs Bölgesi’nde sağlık hizmeti görevini ifa etmek üzere görevlendirildiğini, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Hizmet Puanını Hesaplanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrası gereğince savaş, deprem, sel ve yangın gibi genel hayatı etkileyen sebeplere bağlı olarak yurt içi ve yurt dışında görevlendirilen personele en yüksek hizmet puanının %100 fazlasıyla hesaplanması gerektiğini, ancak hizmet puanının söz konusu düzenleme kapsamında hesaplanmadığını belirterek, hizmet puanının düzeltilerek yeniden hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 19/09/2022 tarihli E.
sayılı yazısında; Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin Hizmet Puanını Hesaplanması başlıklı 9 uncu maddesinin 4 üncü maddesinde “Genel hayatı etkileyen; savaş, deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerin meydana geldiği yerleşim yerlerinde görev yapan personele, doğal afetin meydana geldiği tarihten itibaren, o yerde fiilen çalışılması kaydıyla
Bakanlıkça belirlenen süre için en yüksek hizmet puanı % 100 fazlasıyla verilebilir.” hükmüne yer verilmekle birlikte başvuranla ilgili olarak yapılan görevlendirme söz konusu madde kapsamına girmediğinden hizmet puanının %100 fazlasıyla verilmesinin mümkün bulunmadığı açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
3.2. “F. Savaş hali ilanı ve silahlı kuvvet kullanılmasına izin verme” başlıklı 92 inci maddesinde, “Milletlerarası hukukun meşru saydığı hallerde savaş hali ilanına ve Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların veya milletlerarası nezaket kurallarının gerektirdiği haller dışında, Türk Silahlı
Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye’de bulunmasına izin verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve bu sebeple silahlı kuvvet kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde Cumhurbaşkanı da, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verebilir.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Hizmet puanının hesaplanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 4 üncü ve 5 inci fıkrasında, “(4) Genel hayatı etkileyen; savaş, deprem, sel ve yangın gibi doğal afetlerin meydana geldiği yerleşim yerlerinde görev yapan personele, doğal afetin meydana geldiği tarihten itibaren, o yerde fiilen çalışılması kaydıyla Bakanlıkça belirlenen süre için en yüksek hizmet puanı % 100 fazlasıyla verilebilir. (5) Savaş, deprem, sel ve yangın gibi genel hayatı etkileyen sebeplere bağlı olarak yurt içi ve yurt dışında görevlendirilen personele en yüksek hizmet puanı
% 100 fazlasıyla verilir. Yurt dışında başka sebeplerle görevlendirilen diğer personel, hizmet puanı en düşük yerin hizmet puanını alır.”
6. Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında
Usûl ve Esasların;
6.1. “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde, “(1) Bu Usûl ve Esaslar; barışta, gerginlik ve buhran dönemlerinde, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından ihtiyaç duyulan sağlık hizmetlerinin Türk Silahlı
Kuvvetlerinin ilgili birimleri ile Sağlık Bakanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülmesini kapsar.”
6.2. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin b, e ve f bentlerinde, “(1) Bu Usûl ve Esaslarda geçen; b) Buhran dönemi: Milli menfaatleri doğrudan veya dolaylı olarak tehdit eden veya etmesi muhtemel olan iç ve dış olay veya olayların ayrı ayrı veya birlikte vuku bulduğu halleri, (…)
e) Gerginlik dönemi: Milli menfaatleri içte ve dışta olumsuz yönde etkileyecek olayların, ülkeyi bir buhran durumuna götürecek tarzda tırmanması halini, (…)
f) Savaş hali: Savaş ilanına karar verilmesinden bu halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumu,”
6.2. “Görevlendirme” başlıklı 7 inci maddesinde, “(1) Milli Savunma Bakanlığının ihtiyaç bildirmesi halinde, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun Ek-17’nci maddesi kapsamı ve esaslarına göre Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sözleşmeli aile hekimleri hariç uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi ile diğer sağlık personeli, Sağlık Bakanlığı tarafından görevlendirilir. (2) Görevlendirme talepleri Milli Savunma Bakanlığınca yapılacak planlama çerçevesinde her yıl Eylül ayında Sağlık Bakanlığına bildirilir. Acil ortaya çıkabilecek ilave ihtiyaçlar ise zamana bağlı kalmaksızın Sağlık Bakanlığına bildirilir. Sağlık Bakanlığınca kuruluşunda bulunan taşra teşkilatlarına aynı il içerisinde görevlendirme talepleri için gerekli talimat verilir. Taşra teşkilatlarınca görevlendirme sonuçları Sağlık Bakanlığına ve Sağlık Bakanlığınca da Milli Savunma Bakanlığına bildirilir. (…) (8) Türk
Silahlı Kuvvetlerine bağlı sağlık hizmet sunucularında görevlendirilen Sağlık Bakanlığı personeli için özlük işlemleri atamalı olduğu kurumlarınca yapılır. (…) (11) Görevlendirilen personelin görevlendirilmiş olduğu kadro ve statüden kaynaklı yapılacak ilave ödemeler (sağlık hizmetleri tazminatı, yurt dışı görev harcırahı, yolluklar ile diğer tazminat/ödemeler) görevlendirildiği Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum taralından yapılır. Görevlendirilen personelin kurumunca yapılacak döner sermaye ödeme miktarı mahsup işlemlerinin yapılmasını teminen aylık olarak görevlendirildiği birliğe bildirilir. (…)”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 17.02.2022-17.04.2022 tarihleri arasında Fırat Kalkanı Harekât Bölgesine
/SURİYE Üs Bölgesi) sağlık hizmeti görevini ifa etmek üzere görevlendirilmesi nedeniyle hizmet puanının % 100 fazlasıyla hesaplanmasını talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili mevzuat incelendiğinde, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin
“Hizmet puanının hesaplanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında, savaş, deprem, sel ve yangın gibi genel hayatı etkileyen sebeplere bağlı olarak yurt içi ve yurt dışında görevlendirilen personele en yüksek hizmet puanı % 100 fazlasıyla verilmesinin düzenlendiği görülmektedir.
10. Türkiye’nin millî güvenliğine yönelik ayrılıkçı hareketler, terör tehdidi ve her türlü güvenlik riskine karşı uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli her türlü tedbiri almak, Irak ve Suriye’deki tüm terörist örgütlerden ülkemize yönelebilecek saldırıları bertaraf etmek ve kitlesel göç gibi diğer muhtemel risklere karşı ulusal güvenliğimizin idame ettirilmesini sağlamak için hudut, şümul, miktar ve zamanı
Cumhurbaşkanınca takdir ve tayin olunacak şekilde, gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisince 2/10/2014 tarihli ve 1071 sayılı karar ile izin verildiği, sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisince söz konusu izin süresinin müteakip defalar uzatıldığı, bu kapsamda Ülkemizce meşru müdafaa kapsamında hudut güvenliğini sağlamak, bölgede istikrarın sağlanarak yerinden edilmiş Suriyeli göçmenlerin yurtlarına dönüşlerine yardımcı olmak, bölgedeki sivillerin yaşanan terör olaylarından zarar görmelerini önlemek, oluşturulmaya çalışılan terör koridoruna mani olunması maksadıyla 24 Ağustos 2016 tarihinde Fırat
Kalkanı Harekâtına başlandığı anlaşılmaktadır.
11. Bu kapsamda başvuranın görevlendirilmesi incelendiğinde, Anayasa’nın 92’nci maddesi uyarınca savaş hali ilanına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme yetkisinin
Türkiye Büyük Millet Meclisinde bulunduğu, bu kapsamda Türk Silahlı Kuvvetlerinin Suriye’ye icra ettiği
Fırat Kalkanı Harekâtının savaş ilanıyla ilgili olmadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine ilişkin olduğu, Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık
Hizmetleri Hakkında Usûl ve Esasların “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin f bendinde savaş halinin savaş ilanına karar verilmesinden bu halin kaldırıldığının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumu olarak karar verildiği, Sağlık
Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Hizmet puanının hesaplanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında, savaş, deprem, sel ve yangın durumunun genel hayatı etkileyen sebepler olarak belirlendiği, söz konusu durumlar dışında genel hayatı etkileyen sebeplere bağlı olarak yurt içi ve yurt dışında görevlendirilen personele en yüksek hizmet puanının % 100 fazlasıyla verilmesinin mümkün olduğu, ancak genel hayatı etkileyen sebeplerin oluşup oluşmadığı hususunda belirleme yapma yetkisinin
Sağlık Bakanlığında bulunduğu, somut uyuşmazlıkta Fırat Kalkanı Harekâtına görevlendirilen Sağlık
Bakanlığı personeline en yüksek hizmet puanının % 100 fazlasıyla verilmesine ilişkin bir karar alınmadığından başvuranın görevlendirilmesinin Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Hizmet puanının hesaplanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrası kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 17.02.2022-17.04.2022 tarihleri arasında Fırat Kalkanı Harekât Bölgesine ( Üs Bölgesi) sağlık hizmeti görevini ifa etmek üzere görevlendirilmesinin Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Hizmet puanının hesaplanması” başlıklı 9 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında olmadığı değerlendirildiğinden hizmet puanının % 100 fazlasıyla hesaplanması talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi