ÖZET: Bu Sayıştay kararı, kamu ihale mevzuatına göre fiyat farkı hesaplamalarının nasıl yapılması gerektiğine dair önemli bir hukuki değerlendirme içermektedir. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, işçiler için asgari ücretteki artış miktarı esas alınarak fiyat farkı hesaplanması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, ilgili sözleşmede fiyat farkı hesaplamasında asgari ücret artış oranının esas alındığı tespit edilmiştir. Bu durum, toplamda kamu zararına yol açmıştır.

Sözleşmenin “Fiyat Farkı” başlıklı maddesi, asgari ücret artışlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamakta, bu nedenle sadece sözleşmenin imzalandığı tarihteki asgari ücretin değil, uygulama sürecindeki artışların da göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır. İdarenin şartnamesinde hangi esasların uygulanacağına dair bir hüküm bulunmaması, fiyat farkı hesaplamalarının 8’inci madde çerçevesinde yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Sonuç olarak, fiyat farkı hesaplamalarında asgari ücret artış miktarının esas alınması gerektiği ve bu nedenle hesaplanan kamu zararı tutarının sorumlulardan tazmin edilmesi gerektiği karara bağlanmıştır. Bu durum, kamu idarelerinin ihale süreçlerinde dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 6
Karar No 85
İlam No 281
Tutanak Tarihi 27.3.2014
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın 8’inci maddesine göre işçiler için asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı hesaplanması gerekirken, fiyat farkının asgari ücret artış oranı esas alınarak hesaplanması

Denetçi sorgusunda yer alan; … Belediyesince … A.Ş.’ye ihale edilen … İşinde; işin sözleşmesi gereğince 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın 8’inci maddesine göre işçiler için asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı hesaplanması gerekirken, fiyat farkının asgari ücret artış oranı esas alınarak hesaplanması sonucu toplam … TL kamu zararına neden olunduğu iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

Anılan işe ilişkin Sözleşme’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 14’üncü maddesinde:

“Bu Sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

31.12.2002 tarih ve 24980/3 MÜK. RG de yer alan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar ve 07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslarda değişiklik yapılmasında dair esasları içeren asgari ücret ve sigorta primi alt sınırı artışından kaynaklanan farkların ödenmesine ilişkin hükümler uygulanacaktır.”

denilmektedir.

Buna göre, anılan iş kapsamında asgari ücret artışları için fiyat farkı ödenecek olup, söz konusu Sözleşme’yle kendilerine asgari ücretin belli bir katı oranında ücret ödeneceğini hüküm altına alınan vasıflı işçiler için fiyat farkı uygulamasında sadece sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan asgari ücret tutarının değil, sözleşmenin uygulama sürecinde belirlenen asgari ücret tutarlarının da esas alınması gerekmektedir. Çünkü sözleşmedeki hüküm ve atıf tutara değil asgari ücretin kendisine yapılmaktadır.

Bu itibarla; bahse konu Rapor maddesinde işçi ücretleri için ödenen fiyat farkının hesabında asgari ücret artış oranının esas alınması nedeniyle kamu zararı olarak hesap edilen toplam … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

Söz konusu tutarla ilgili olarak sorumlularca yersiz olarak gerçekleştirilen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL tahsilatın ise ahizlerine iadesine,

(Üye …’ın: “Vasıflı işçilik için Fiyat Farkı Esaslar’ının 7’nci madde ve 8’inci maddeleri olmak üzere iki farklı şekilde fiyat farkı hesaplamak mümkündür. Vasıflı personelin ücreti, Esaslar’ın 7’nci maddesine göre fiyat farkı hesaplandığında, asgari ücretteki artış oranı kadar, Esaslar’ın 8’inci maddesine göre fiyat farkı hesaplandığında ise asgari ücretteki artış miktarı kadar artırılacaktır.

Ancak Esaslar’ın 7’nci maddesine göre fiyat farkı ödenebilmesi için fiyat farkı hesabına esas olacak sabit katsayıların ihale dokümanında belirlenmesi gerekmektedir. İhale dokümanında sabit katsayılar belirlenmemişse ve sözleşme bu haliyle uygulanmaya başlanmışsa 7’nci maddeye göre fiyat farkı verilmesi mümkün değildir. Bu durumda, herhangi bir katsayıya yer verilmediğinden fiyat farkı ödemesi ile ilgili hesaplamaların 8’inci madde çerçevesinde yapılması gerekmektedir.

Bahse konu olayda, idarenin idari şartnamesine bu esaslara atıf yapılmış fakat bu esasların hangi maddesinin esas alınacağına bir hüküm konulmamıştır. Ayrıca Esasların 7’nci maddesinin uygulanabilmesi için gerekli olan katsayılar belirlenmediğinden fiyat farkı için bu maddenin uygulanabilmesi mümkün değildir. Bu nedenle fiyat farkı hesaplanırken vasıflı işçiler için de Esasların 8’inci maddesine göre sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar bir fiyat farkı ödenmesi gerektiğinden, Rapora konu kamu zararı tutarı … TL’nin Denetçi görüşü doğrultusunda sorumlularından tazminine karar verilmesi gerekir” şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)

oy çokluğuyla,