ÖZET: Ganyan bayilerinin umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ile bu bayilerin halk eğitim merkezlerine belirli bir mesafede bulunma zorunluluğu hakkında yapılan değerlendirmelerde, ganyan bayilerinin ruhsatlandırılması sürecinde herhangi bir engel bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Ganyan bayileri, at yarışları ve spor müsabakaları üzerine bahis oynatılan yerler olarak, eğlence ve oyun amacıyla faaliyet gösteren işletmeler arasında yer almaktadır. Bu tür yerlerin ruhsatlandırılması, ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenmektedir.

Halk eğitim merkezleri ise, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak yaygın eğitim faaliyetleri yürüten kurumlar olarak tanımlanmaktadır. Bu merkezler, özel öğretim kursları kapsamına girmemekte ve dolayısıyla ganyan bayileri ile aralarında mesafe bırakma zorunluluğu bulunmamaktadır. Mevzuat hükümleri gereğince, ganyan bayileri ile halk eğitim merkezleri arasında mesafe şartı aranmaksızın, bu iki tür işletmenin aynı bölgede faaliyet göstermesi mümkün olmaktadır.

Sonuç olarak, ganyan bayilerinin ruhsatlandırılması için gerekli olan koşullar, ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak yerine getirildiğinde, herhangi bir engel ile karşılaşılmadan faaliyetlerine devam edebilecektir. Bu durum, halk eğitim merkezlerinin işleyişini de etkilememektedir.

Özet: Ganyan bayilerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri kapsamında olup olmadığı ve ganyan bayiler ile halk eğitim merkezleri arasında belirli bir mesafe bırakılması zorunluluğunun bulunup bulunmadığı hk.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : E-71188846-045.02-342062 Konu : Görüş (Ganyan Bayi hk.)

02.03.2021

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : … Valiliğinin (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.

İlgide kayıtlı yazı ile Bakanlığımıza gönderilen … tarihli ve … sayılı yazınız ile Başkanlığınıza Halk Eğitim Merkezine 100 metre mesafeden daha az uzaklıkta olan iş yerine ganyan bayi faaliyet konulu işyeri açma talebinde bulunulduğu belirtilmiş olup bahsi geçen iş yerinin ruhsatlandırılmasında herhangi bir sakınca bulunup bulunmadığı hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 2 nci maddesi “… b) Kurum: Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sosyal etkinlik merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını,
…
ö) (Ek: 3/10/2016-KHK-676/77 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/63 md.) Özel öğretim kursu: Kişilerin, Bakanlıkça belirlenmiş bilim gruplarına uygun eğitim ortamlarında, öğrenim seviyelerine, ilgi ve isteklerine uygun öğretim programları doğrultusunda, bilgi, beceri, yetenek ve deneyimlerini geliştirdiği, serbest zamanlarını değerlendirdiği bir bilim grubunda eğitim veren kurumları,
…” hükmünü,
4 üncü maddesi “Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul binalarından kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumlarında bu zorunluluk aranmaz. Ancak, söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki iş yerleri aynı binada bulunamaz.” hükmünü,
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun 18 inci maddesi “Türk milli eğitim sistemi, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki anabölümden kurulur.

Örgün eğitim, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsar.

Yaygın eğitim, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsar.” hükmünü,
40 ıncı maddesi “Yaygın eğitimin özel amacı, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut, herhangi bir kademesinde bulunan veya bu kademeden çıkmış vatandaşlara, örgün eğitimin yanında veya dışında,

1. Okuma – yazma öğretmek, eksik eğitimlerini tamamlamaları için sürekli eğitim imkanları hazırlamak,
2. Çağımızın bilimsel, teknolojik, iktisadi, sosyal ve kültürel gelişmelerine uymalarını sağlayıcı eğitim imkanları hazırlamak,
3. Milli kültür değerlerimizi koruyucu, geliştirici, tanıtıcı, benimsetici nitelikte eğitim yapmak,
4. Toplu yaşama, dayanışma, yardımlaşma, birlikte çalışma ve örgütlenme anlayış ve alışkanlıkları kazandırmak,
5. İktisadi gücün arttırılması için gerekli beslenme ve sağlıklı yaşama şekil ve usullerini benimsetmek,
6. Boş zamanları iyi bir şekilde değerlendirme ve kullanma alışkanlıkları kazandırmak, 7. Kısa süreli ve kademeli eğitim uygulayarak ekonomimizin gelişmesi doğrultusunda ve istihdam politikasına uygun meslekleri edinmelerini sağlayıcı imkanlar hazırlamak, 8. Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanların hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır.” hükmünü,
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 12 nci maddesi “Kanunî istisnalar saklı kalmak üzere, eğlence, oyun, içki ve benzeri amaçlı umuma açık ve açılması izne bağlı yerlerde onsekiz yaşından küçükler çalıştırılamaz.

Polis bar, pavyon, gazino, meyhane gibi içkili yerler ile kıraathane ve oyun oynatılan benzeri yerlere yanlarında veli ve vasileri olsa bile onsekiz yaşını doldurmamış küçüklerin girmesini meneder.” hükmünü,
Millî Eğitim Bakanlığı Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliği’nin 2 nci maddesi “Bu Yönetmelik; 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu, 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 16/6/1983 tarihli ve 2841 sayılı Zorunlu İlköğrenim Çağı Dışında Kalmış Okuma Yazma Bilmeyen Vatandaşların Okur-Yazar Duruma Getirilmesi veya Bunlara İlkokul Düzeyinde Eğitim-Öğretim Yaptırılması Hakkında Kanun, 1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karara dayanılarak hazırlanmıştır.” hükmünü,
3 üncü maddesi “(1) Bu Yönetmelikte geçen;
…
e) Kurs: Halk eğitimi merkezleri tarafından doğrudan veya diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği hâlinde halka açık ve ücretsiz olarak düzenlenen genel, mesleki ve teknik kursları, …
g) Kurs yeri: Merkezlere bağlı olarak mahalle, köy, belde, ilçe veya il merkezlerinde herhangi bir alan ya da dalda kurs faaliyeti yapılan sabit veya geçici bina, salon ve benzeri yerleri,
ğ) Kursiyer: Bu Yönetmelik kapsamında açılan kurslara katılan kişiyi,
h) Merkez: Halk eğitimi merkezlerini,
…” hükmünü,
Diğer taraftan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 4 üncü maddesi “Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;
a) Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini,

…
g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri,

…

t) İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,
…
İfade eder.” hükmünü,
5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi “Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi, internet salonu ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması,” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
9 uncu maddesinin birinci fıkrası “Bu Yönetmelik kapsamına girmesine rağmen adı ve nitelikleri belirtilmeyen sıhhî bir işyerinin açılması halinde, benzeri işyerleri için öngörülen esaslara göre işlem yapılır.” hükmünü,
32 nci maddesinin altıncı fıkrası “Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile alkollü içkilerin açık olarak satışının yapıldığı yerlerin; örgün eğitim kurumları, özel öğretim kursları, yükseköğretim hariç öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur. Özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ile okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları için bu zorunluluk aranmaz. Ancak söz konusu özel öğretim kurumlarıyla yukarıda belirtilen türdeki işyerleri aynı binada bulunamaz.” hükmünü, 34 üncü maddesi “Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır.

Bu tür yerlerin açılmasına izin verilirken, o yerin en az yüz metre civarında okul bulunup bulunmadığının yanı sıra bu işyerlerinin özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığı yetkili idarelerce tespit edilir.”
44 üncü maddesinin ikinci fıkrası “Kumar kastı olmaksızın okey ve benzerleri ile her türlü kağıt oyunları ancak kahvehane ruhsatlı yerlerde oynanabilir.” hükmünü amirdir.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri kapsamında, kişilerin eğlence ve oyun amacıyla bir araya geldikleri ve işletmelerine girişlerde veyahut oynanmalarında asgari onsekiz yaş şartı bulunan, at yarışları veya spor müsabakaları üzerine sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunu oynatılan yerlerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri kapsamında ruhsatlandırılması gerektiği, öte yandan halk eğitim merkezlerinin yaygın eğitim kurumları kapsamında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren kurslar oldukları, bununla birlikte 5580 sayılı Kanun kapsamında sayılan özel öğretim kursları kapsamında bulunmadığından ganyan bayiler ile halk eğitim merkezleri arasında belirli bir mesafe bırakılması zorunluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür