|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın 2014 yılında Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikası almak için yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine yaşanan hukuki uyuşmazlık incelenmiştir. Başvuran, gerekli belgeleri sunmasına rağmen, sertifika talebinin reddedilmesinin gerekçesi olarak endoskopi işlemlerinin devlet hastanesinde yapıldığına dair tereddütler gösterilmiştir. Ancak yapılan değerlendirmede, idarenin başvuranın talebine dair somut gerekçeler sunmadığı ve hukuki denetim açısından yetersiz kaldığı tespit edilmiştir.
Karar, başvuranın 2014 tarihli başvurusunun kabul edilmesi durumunda, sertifika alabilmesi için yalnızca 14 saatlik bir teorik eğitim ve değerlendirme sürecinden geçmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İdarenin, başvuranın talebini reddetmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikası verilmesi talebi, idareye tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/17251-S.22.26495
BAŞVURU NO : 2022/9652
KARAR TARİHİ : 30/12/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Gastrointestinal endoskopi sertifikasının tarafına verilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 07/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; İstanbul Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir
Hastanesinde genel cerrahi uzmanı olarak görev yaptığını, 2014 yılında ‘Gastrointestinal Sistem
Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu Hakkında Duyuru’ kapsamında tarafına endoskopi sertifikası verilmesi için Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, ilanda endoskopi eğitimi alındığını belgelemiş olma ve 200 üst GİS ve 200 alt GİS endoskopi aldığını belgelemiş olmanın yeterli görüldüğünü, eğitim aldığı Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi ve Başhekimlik makamının resmi yazılarını ve genel cerrahi uzmanı olarak görev yaptığı Şanlıurfa Balıklıgöl Devlet Hastanesinde 846 üst GİS endoskopisi, 543 alt GİS endoskopisi işlemi yaptığını belgeleyen resmi evrakları idareye gönderdiğini 2014 yılına kadar gerçekleştirdiği yaklaşık 2000 işlemin değerlendirme dışı tutulduğunu, 2014 yılından 2022 yılına kadar
2429 işlem gerçekleştirdiğini ve aktif olarak endoskopi işlemleri yapmaya devam ettiğini, e-devlet
üzerinden yaptığı kontrolde “Bakanlığımız tarafından ilan edilen 28 Ağustos 2014 tarihli ve sayılı duyuru kapsamında yapmış olduğunuz başvuruda, Makam Oluru ile kurulan GİS Endoskopisi Sertifikalı
Eğitim Bilim Komisyonu tarafından belirlenen kriterleri karşılamadığınız değerlendirilmiştir.” denilerek tarafına sertifika verilmediğini, CİMER üzerinden tarafına gönderilen cevabi yazıda uzmanlık eğitimi sırasında aldığı eğitim belgelerine değinilmediği ve uzman olarak çalıştığı devlet hastanesinde yaptığı işlemler geçersiz sayıldığı için tarafına sertifika verilmediğinin belirtildiğini, 2010-2014 yılları arasında
Balıklıgöl Devlet Hastanesinde yapmış olduğu işlemler ile ilgili evrakı eğitim evrakları ile göndermesinin sebebinin işlemlere aktif olarak devam ettiğimi göstermek için olduğunu, başvuruların alındığı dönemde
GİS endoskopi komisyonu başvuru koşulları ve usul ve esaslarını net olarak belirlemediği için eğitim
sonrası ilan tarihine kadar yaptığı işlemleri belirten evrakı da ek olarak gönderdiğini, komisyon kararında gerekli eğitimi aldığı belgelerin değerlendirilmeyerek ek evrak üzerinden karar verildiğini, sadece Şişli
Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinden almış olduğu eğitim belgesinin dahi tek başına sertifika verilmesi için yeterli olduğunu, 24/02/2022 tarihinde yayınlanan Gastrointestinal Sistem Endoskopisi sertifikalı eğitim programında (SEP) TUK kararına aykırı olarak genel cerrahi uzmanları arasında unvanlarına göre ayrım yapıldığını, ayrıca Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesinden almış olduğu eğitim belgelerinin hatalı ve/veya eksik değerlendirildiğini belirterek 2014 yılında Sağlık Bakanlığına göndermiş olduğu belgelere göre tarafına Gastrointestinal Sistem Endoskopi Sertifikası verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 11/08/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı Sağlık
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/09/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Mevcut durumda söz konusu olayda başvuranın talebine ilişkin olarak Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Dostane Çözüm” başlıklı 33/A maddesi kapsamında “Şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikâyetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi hâlinde dostane çözüm kararı verilir.” hükmüne istinaden başvuranın talebi ile ilgili yapılacak işlem olarak başvuranın 24/02/2022 tarihinde yayımlanmış olan duyuruya istianeden GİS başvurusunun alındığı ve komisyon tarafından yeniden değerlendirileceği, 2.2. Başvurana ait güncel hizmet belgesinin ve kadro veya sözleşme durumuna ilişkin bilgilerin yazı ekinde sunulduğu, 2.3. Başvuru konusu idari işleme ilişkin somut olayla ilgili uygulanan hükümlerin yer aldığı ve sayılı kararının ve 04/02/2014 tarihli ve sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliğinin yazı ekinde sunulduğu, 2.4. 2014 yılında Bakanlık tarafından ilan edilen ‘Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi
Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu Hakkında Duyurunun’ resmi yazısı ile birlikte yazı ekinde sunulduğu, 2.5. Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu
Hakkında Duyuru kapsamında Gastrointestinal Sistem Endoskopi Sertifikası almak için endoskopi eğitimi alındığını belgelemiş olma ve 200 alt GİS ve 200 üst GİS endoskopi aldığını belgelemiş olma şartlarının yeterli olduğu belirtildiği iddiası kapsamında başvuranın değerlendirme ölçütlerine ilişkin değerlendirme formlarının yazı ekinde sunulduğu, 2.6. Başvuranın 2014 yılındaki duyuruya kadar, Balıklıgöl Devlet Hastanesinde 846 üst GİS endoskopisi,
543 alt GİS endoskopisi işlemi gerçekleştirdiğini gösteren belgeyi başvuru kapsamında Bakanlığa
iletmesine rağmen bu işlemlerin değerlendirme aşamasında dikkate alınmadığı iddiasına ilişkin açıklamaların yazı ekinde sunulduğu, 2.7. 24/02/2022 tarihinde yayımlanan Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikalı Eğitim Programında (SEP) TUK kararına aykırı olarak genel cerrahi uzmanları arasında unvanlarına göre ayrım yapıldığı iddiasına ilişkin TUK kararının yazı ekinde sunulduğu, 2.8. Başvuru konusu talebe ilişkin, aynı durumda olan başka kişilerin var olduğu, var olanlarla ilgili numaralı Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikalı Eğitim Programı Standartlarının Geçici 14 üncü maddesi kapsamında işlem tesis edileceği,
2.9. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış/sonuçlanmış aynı konuda başka bir dava bulunmadığı, 2.10. Şikâyet konusunu çözüme kavuşturabilmek için Bakanlık tarafından bu aşamada yapılabilecek işlem olarak başvuranın 2022 yılı başvurusunun Bilimsel Komisyon tarafından incelenmesi doğrultusunda kabul verildiği takdirde GİS Sertifikasının verilebileceğinin değerlendirildiği
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Tıpta Uzmanlık Kurulu” başlıklı 369 uncu maddesinin birinci fıkrası; “Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi yapacak eğitim kurumlarına eğitim yetkisi verilmesi ve eğitim yetkisinin kaldırılmasına ilişkin teklifleri karara bağlamak, uzmanlık dallarının rotasyonlarını belirlemek, yabancı ülkelerde uzmanlık eğitimi alanların bilimsel değerlendirilmesini yapacak fakülteleri ve eğitim hastanelerini belirlemek, tıpta uzmanlık eğitimi ve uzman insan gücü ile ilgili görüşler vermekle görevli olmak üzere, Tıpta Uzmanlık Kurulu teşkil olunmuştur.” 6. 03/09/2022 tarihli ve 31942 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde
Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin “Kurulun görevleri” başlıklı 5 inci maddesi;
“Kurulun görevleri şunlardır:
…
f) Programların uzmanlık eğitimi çekirdek ve genişletilmiş müfredat ve eğitim standartlarına uygunluğunu takip etmek.
g) Yapılan takipler sonucunda, eksiklikleri tespit edilen programlarda gerektiğinde yerinde denetim yapmak veya yaptırmak, denetimler sonucunda düzenlenen raporları karara bağlamak.
…
i) Yeni uzmanlık dallarının ihdas edilmesi ile ilgili görüş bildirmek, ihdas edilen dallarda uzman olacakların başvuru ölçütlerini belirlemek ve bu konudaki başvuruları karara bağlamak.
j) Sertifikaları Bakanlıkça tescil edilecek olan ve uzmanlara yönelik olan sertifikalı eğitim programları ile ilgili görüş vermek.” 7. 04/02/2014 tarihli ve 28903 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim
Yönetmeliğinin; 7.1. “Genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası; “Bakanlıkça belirlenmiş alanlarda ve standartlarda yapılan eğitimler sonrası verilen sertifikalar tescil edilir, bunun dışındaki sertifikalar tescil edilmez.” 7.2. “Sertifikalı eğitim alanları ile standartlarının belirlenmesi” başlıklı 5 inci maddesi; “Sertifikalı eğitim alanları ve standartlarının belirlenmesi için içeriği Genel Müdürlükçe belirlenecek başvuru formu doldurularak il müdürlüğüne veya Bakanlığın ilgili birimine başvurulur. İl müdürlüğü kendisine yapılan sertifikalı eğitim alanı belirleme başvurularını ve varsa kendi başvurusunu Bakanlığın ilgili birimine iletir.
(2) Sertifikalı eğitim alanları ile standartlarının belirlenmesi işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
a) İlgili birim başvuruyu değerlendirir ve talebi uygun görmesi halinde kendi görüşleri ile birlikte Genel
Müdürlüğe iletir.
b) Genel Müdürlük başvuruları değerlendirmek üzere her bir alanda, Genel Müdürlüğün eğitim ve sertifikasyon hizmetlerinden sorumlu genel müdür yardımcısı ya da daire başkanı başkanlığında; sertifikalı eğitimin ilgili olduğu Bakanlık biriminin ilgili genel müdür yardımcısı/başkan yardımcısı veya daire başkanı ve o alanda deneyimli kişilerden üye sayısı ve görev süresi belirlenmiş bilimsel komisyon kurar.
c) Komisyon tıpta ve diş hekimliğinde uzman olanlara yönelik verilecek sertifikalı eğitimlerde Tıpta
Uzmanlık Kurulunun uygun görüşünü, diğer sertifikalı eğitimler için gerekli görürse Sağlık Meslekleri
Kurulunun görüşünü alır.
ç) Komisyon; uygun görülen alanda sertifikalı eğitimin süresini, müfredatı, eğitim verilecek merkezin niteliklerini, program sorumlusunu, eğitici ve programa katılacak katılımcının niteliklerini, eğitim materyallerini, eğitimin sonunda uygulanacak sınavın usul ve esaslarını, sertifikanın geçerlilik süresi ve sertifikanın yenilenmesi ile eğitim programının denetim usul ve esaslarına ilişkin standartları belirler.
d) Komisyon standartları belirlenmiş alanda sertifikalı insan gücü ihtiyacı ile ilgili olarak Bakanlık planlamalarına esas olmak üzere görüş oluşturur…”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; genel cerrahi uzmanı olarak görev yaptığını, 2014 yılında ‘Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların
Sertifikasyonu Hakkında Duyuru’ kapsamında tarafına endoskopi sertifikası verilmesi için Sağlık
Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, ilanda endoskopi eğitimi alındığını belgelemiş olma ve 200 üst GİS ve 200 alt GİS endoskopi aldığını belgelemiş olmanın yeterli görüldüğünü, eğitim aldığı Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi ve Başhekimlik makamının resmi yazılarını ve genel cerrahi uzmanı olarak görev yaptığı Şanlıurfa Balıklıgöl Devlet
Hastanesinde 846 üst GİS endoskopisi, 543 alt GİS endoskopisi işlemi yaptığını belgeleyen resmi evrakları idareye gönderdiğini ve aktif olarak endoskopi işlemleri yapmaya devam ettiğini, e-devlet üzerinden yaptığı kontrolde belirlenen kriterleri karşılamadığı gerekçesiyle tarafına sertifika verilmediğini, başvuruların alındığı dönemde GİS endoskopi komisyonu başvuru koşulları ve usul ve esaslarını net olarak belirlemediği için eğitim sonrası ilan tarihine kadar yaptığı işlemleri belirten evrakı da ek olarak gönderdiğini, komisyon kararında gerekli eğitimi aldığı belgelerin değerlendirilmeyerek ek evrak üzerinden karar verildiğini, sadece Hastanesinden almış olduğu eğitim belgesinin dahi tek başına sertifika verilmesi için yeterli olduğunu belirterek 2014 yılında Sağlık Bakanlığına göndermiş olduğu belgelere göre tarafına Gastrointestinal Sistem Endoskopi Sertifikası verilmesini talep etmektedir.
10. Sağlık Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; 24/02/2022 tarihinde yayımlanmış olan duyuruya istianeden başvuranın GİS başvurusunun alındığı ve komisyon tarafından yeniden değerlendirileceği, Bakanlık tarafından bu aşamada yapılabilecek işlem olarak başvuranın 2022 yılı başvurusunun Bilimsel Komisyon tarafından incelenmesi doğrultusunda kabul verildiği takdirde GİS Sertifikasının verilebileceği hususları belirtilmiştir.
11. Bu noktada uyuşmazlığın; 2014 yılında yayımlanan Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu Hakkında Duyuru kapsamında başvurana Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikası verilmemesi noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; başvuranın 29/08/2001 tarihinde ‘tabip’ unvanı ile
Devlet Hastanesinde kamu görevine başladığı, 17/08/2005 tarihinde ‘Genel Cerrahi
Asistanı’ olarak İstanbul Hastanesinde göreve başladığı ve 25/10/2010 tarihine kadar burada görev yaptığı, 01/11/2010 tarihinde Devlet Hastanesinde ‘Genel
Cerrahi Uzmanı’ olarak görevine başladığı ve 12/08/2014 tarihinde buradaki görevinden ayrıldığı, 15/08/2014 tarihi itibarıyla da Eğitim ve Araştırma Hastanesinde
‘Genel Cerrahi Uzmanı’ olarak görev yaptığı bilgisi edinilmiştir.
13. Bilindiği gibi bir tıbbi müdahalenin hukuka uygun sayılabilmesi için, yetkili kişi tarafından yapılması gerekmektedir. Genel olarak yapılan tıbbi uygulamalar yönünden tıpta uzmanlık dallarının sınırları bakımından tam bir yetki alanı ayrımı bulunmamakla birlikte, bugün artık standart tedavi olarak belirtilebilecek tedavi yöntemlerinin çeşitlenmesi, bilgi düzeylerinin artması ve derinleşmesi ile beraber ülkemizde de diğer Dünya ülkelerinde olduğu gibi branş bazında bir alan belirliliği ortaya çıkmıştır. Tıbbi uygulamalarda hukuka uygunluk bakımından esas olan; hastaya tıp bilimi tarafından geçerli kabul edilen tanı ve tedavi yöntemlerinin uygulanmasıdır. Bir başka anlatımla hastaya güncel teorik ve bilimsel bilgi düzeyi ile tedaviye yönelik deneyimlere dayalı kanıtlanmış ve benimsenmiş standart tedavinin uygulanması gerekmektedir. Bu durum Biyotıp Sözleşmesinde de açıkça belirtilmektedir.
14. Tıpta Uzmanlık Kurulunun 03/01/2014 tarihli ve sayılı Kararında; gastrointestinal endoskopi işlemlerinin kimler tarafından yapılabileceğinin düzenlendiği, Gastroenteroloji, Gastroenteroloji Cerrahisi,
Çocuk Cerrahisi ve Çocuk Gastroenterolojisi uzmanlarının endoskopik işlemleri yapmaya yetkili ve sorumlu oldukları, bu uzmanlardan başka endoskopik işlem yapmakla yetkili ve sorumlu olabilmek için
Genel Cerrahi ile İç Hastalıkları dallarından birinde uzman olmak ve Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş endoskopist sertifikasına sahip olma şartı olduğu, endoskopist sertifikasının; Sağlık Bakanlığı Sertifikalı
Eğitim Yönetmeliği’nin 5/2.b maddesinde yer alan Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyonun belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde yapılacak bir eğitimi başarıyla tamamlayan uzmanlara verileceği ve Sağlık Bakanlığınca tescil edileceği ifade edilmiştir. Kurulun 08/04/2014 tarihli ve sayılı
Kararında; Kurulun Nolu Kararı çerçevesinde oluşturulan Endoskopist Sertifikasyon
Komisyonunun hazırlamış olduğu raporun değerlendirildiği ve değiştirilerek kabul edildiği belirtilmiştir.
15. Endoskopist Sertifikasyon Komisyonu tarafından endoskopist sertifikası verilmesinin usul ve esaslarının belirlenebilmesi amacıyla hazırlanan raporda; endoskopik işlem yapabildiğini beyan edenlerin yeterli görülme kriterlerinin ‘en az 3 ay süreyle bir Üniversite Hastanesi veya Bakanlığa bağlı bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde endoskopi eğitimi aldığını o kurumun mevcut yöneticisi (dekan/başhekim)
tarafından onaylı bir şekilde belgelemek, Komisyonca belirlenecek merkez(ler)de verilecek 5 iş günü süreli bir teorik eğitime katılmak, eğitim öncesinde (pretest) ve sonrasında yapılacak yapılandırılmış teorik bir sınavdan (posttest) yeterlilik almak (posttestten 10 üzerinden 70 puan) ve Üst GİS Endoskopisi 200 Adet; Alt GİS Endoskopisi 200 adet olmak üzere endoskopik işlem yapmış olduğunu ilgili kurum yöneticisi tarafından onaylanmış olarak belirlemek’ olmak üzere belirlendiği görülmektedir.
16. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 28/08/2014 tarihli ve / sayılı ve Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikasyonu konulu yazısına ekli Gastrointestinal
Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu Hakkında
Duyuruda; Tıpta Uzmanlık Kurulunun 08/04/2014 tarih ve sayılı endoskopist sertifikası verilmesinin usul ve esasları ile ilgili kararında endoskopik işlem yapabildiğini beyan edenlerin yeterli görülme kriterleri olarak genel cerrahi, iç hastalıkları ya da çocuk cerrahisi dallarında uzman olanlardan ‘en az 3 ay süreyle bir üniversite hastanesi veya Bakanlığa bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinde endoskopi eğitimi aldığını o kurumun mevcut yöneticisi (dekan/başhekim) tarafından onaylı bir şekilde belgeleme, Üst
GİS endoskopisi 200 adet (çocuk cerrahisi uzmanları için 100); Alt GİS endoskopisi 200 adet (çocuk cerrahisi uzmanları için 75) olmak üzere endoskopik işlem yapmış olduğunu, ilgili kurum yöneticisi tarafından onaylanmış olarak belgeleme, Komisyonca belirlenecek merkez(ler)de verilecek 5 iş günü süreli bir teorik eğitime katılma ve eğitim öncesinde (pretest) ve sonrasında yapılacak yapılandırılmış teorik bir sınavdan (posttest) yeterlilik alma (posttestten 100 üzerinden 70 puan)’ şartlarını taşıyan ve endoskopist sertifikası almak isteyenlerin 08/09/2014 tarihine kadar en az 3 aylık endoskopi eğitimi ve yaptıkları endoskopik işlemlerini gösterir belgeleri ile İl Sağlık müdürlüklerine başvurmaları gerektiği, vaşvuruların il sağlık müdürlükleri tarafından1 hafta içinde değerlendirilerek uygun görülenlerin isimlerinin sertifikasyon işlemleri için Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gönderileceği, 08/09/2014 tarihinden sonra yapılan başvuruların kabul edilmeyeceği hususları belirtilmiştir.
17. Başvuran tarafından 05/09/2014 tarihinde İstanbul İl Sağlık Müdürlüğüne sertifikanın tescil edilerek tarafına iletilmesi talepli dilekçesini gönderdiği, dilekçe ekinde yer alan
Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 03/09/2014 tarihli ve sayılı yazısında “17/08/2005 – 25/10/2010 yılları arasında Hastanemizde Genel Cerrahi Asistanı olarak görev ifa eden Dr. ; Hastanemiz Genel Cerrahi Kliniği bünyesinde almış olduğu tıpta uzmanlık eğitimi içerisinde gastrointestinal sistem temel endoskopi eğitimi programında yer almış olup, endoskopi ile ilgili teorik ve pratik uygulamaları tamamlayarak gastrointestinal sistem endoskopik işlemlerini yapma becerisine ulaşmıştır.” ifadelerine yer verildiği, yine dilekçe ekinde yer alan Devlet Hastanesinin
02/09/2014 tarihli ve sayılı yazısında da başvuranın 01/11/2010 – 12/08/2014 tarihleri arasında 846 üst GİS Endoskopisi, 543 alt GİS endoskopisi işlemi yaptığı ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
18. Sağlık Bakanlığı Sertifikalı Eğitim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda genel cerrahi ve iç hastalıkları uzmanlarına yönelik Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikalı Eğitim Programı Sağlık
Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 24/02/2022 tarihinde 23 standart numarası ile yayımlanmıştır. Adı geçen standardın 14 üncü Geçici Madde 1 inci fıkrası hükümlerine göre; “Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların
Sertifikasyonu Hakkında Duyuru” kapsamında 08/09/2014 tarihine kadar başvuru yapan genel cerrahi ve iç hastalıkları uzmanlarının başvurularının Bakanlıkça oluşturulan Bilimsel Komisyon tarafından değerlendirildiği, her hekimin kendisi ile ilgili değerlendirme sonucunu e-Devlet üzerinden verilen link yoluyla öğrenebileceği duyurulmuştur. Başvuran ile ilgili değerlendirme formu incelendiğinde; endoskopi işlemlerinin devlet hastanesinde yapıldığı hususunda tereddüt bulunduğu gerekçesiyle başvuranın sertifika talebinin reddedildiği görülmektedir. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda da başvuranın sertifikasyon programı kapsamında yeniden başvuruda bulunduğu ve başvurusunun ilgili Komisyon tarafından yeniden değerlendirileceği ifade edilmiştir.
19. Sağlık Bakanlığı tarafından 24/02/2022 tarihinde yayımlanan Gastrointestinal Sistem
Endoskopisi Sertifikalı Eğitim Programı incelendiğinde; 19.1. Eğitim programının amacının; genel cerrahi ve iç hastalıkları uzman hekimlerine ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel çalışmalar ve uygulamalar çerçevesinde gastrointestinal sisteme ait endoskopik işlemleri yapabilme yeterliği kazandırmak olduğu ve bu sertifikalı eğitim programının uygulanmasında 04/02/2014 tarihli ve 28903 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Sağlık Bakanlığı Sertifikalı
Eğitim Yönetmeliğinin hukuki dayanak olarak alındığı, bu eğitim programına genel cerrahi ve iç hastalıkları uzman hekimlerinin katılabileceği, 19.2. Eğitimin türüne göre eğitime ayrılan toplam sürenin 1 ay teorik eğitim, 6 ay uygulamalı eğitim olmak üzere 7 ay olarak belirlendiği, 19.3. “Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların
Sertifikasyonu Hakkında Duyuru” kapsamında bahsi geçen belgelerin tescil edilmesi için 08/09/2014 tarihine kadar yapılan başvuruların, Bakanlıkça görevlendirilen komisyon tarafından Tıpta Uzmanlık
Kurulunun 03/01/2014 tarihli ve sayılı ve 08/04/2014 tarihli ve sayılı kararları doğrultusunda değerlendirileceği, 19.4. En az 3 (üç) ay süreyle bir Üniversite Hastanesi veya Bakanlığa bağlı bir Eğitim ve Araştırma
Hastanesinde endoskopi eğitimi aldığını o kurumun mevcut yöneticisi (dekan/başhekim) tarafından onaylı bir şekilde belgeleyen ve en az 200 (iki yüz) adet üst GİS endoskopisi; en az 200 (iki yüz) adet alt GİS endoskopisi olmak üzere endoskopik işlem yapmış olduğunu, ilgili kurum yöneticisi tarafından onaylanmış olarak belgeleyen ve başvuruda bulunarak başvuruları olumlu değerlendirilen uzman hekimlerin
Komisyonca belirlenen eğiticiler tarafından USES üzerinden verilecek 14 (on dört) saat süren teorik eğitime katılacağı ve eğitim sonunda başarılı olanlara Bakanlığın ilgili birimince GİS Endoskopisi
Sertifikası düzenleneceği ve elektronik bilgi sistemine kaydedilerek tescil edileceği, 19.5. Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikalı Eğitim Programı Standardının ilan edildiği 24/02/2022 tarihine kadar, geriye dönük süre kısıtlaması olmaksızın, başvuru yapamayan, başvurusu olup
/
başvurusu kabul edilmeyen ya da değerlendirmeye alınmayan kişilerin, duyurunun ilan edildiği tarih baz alınarak ilan tarihinden sonra 3 (üç) ay içinde başvurusunu yapması gerektiği, 19.6. Değerlendirme sonucu gerekli kriterleri taşıdığı anlaşılan uzman hekimlerin, USES üzerinden; komisyonca belirlenen eğiticiler tarafından verilecek 1 (bir) aylık teorik eğitime ve eğitim yetkisi verilmiş eğitim merkezlerinde 3 (üç) aylık uygulamalı eğitime katılacağı, başvuru yapanların teorik eğitimlerini bu standardın ilan edildiği tarihten itibaren en geç 6 (altı) ay içinde, uygulamalı eğitimini de teorik eğitim süresi dahil olmak üzere toplam 3 (üç) yıl içinde tamamlamaları gerektiği, bu sürecin sağlık hizmetini aksatmayacak şekilde yönetilebilmesi için eğitim süreçleri tamamlanana kadar mevcut uygulamanın devam etmesi, 3 (üç) yılın sonunda sertifika almaya hak kazanamayan genel cerrahi veya iç hastalıkları uzmanlarının GİS endoskopi işlemlerini gerçekleştiremeyeceği, hususlarının ifade edildiği görülmektedir.
20. Bu noktada Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; her ne kadar idare tarafından başvuranın sertifika talebinin 23/02/2022 tarihli duyuruya istinaden yeniden değerlendirileceği ifade edilmiş olsa da, mevcut değerlendirmenin olumlu olması halinde başvuranın Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikalı
Eğitim Programı hükümleri kapsamında toplamda 4 aylık bir eğitim sürecinden geçmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak başvuranın 05/09/2014 tarihli başvurusunun kabul edilmesi durumunda ise başvuranın toplamda 14 saat süren teorik bir eğitim ve eğitim sonrası değerlendirme kapsamında sertifika almaya hak kazanacağı aşikârdır.
21. Somut olayda; hem Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 28/08/2014 tarihli ve sayılı ve Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Sertifikasyonu konulu yazısına ekli
Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu
Hakkında Duyuruda hem de 24/02/2022 tarihinde yayımlanan Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Sertifikalı Eğitim Programında; genel cerrahi uzmanı hekimlerin GİS Endoskopisi Sertifikasına hak kazanabilmesi için en az 3 (üç) ay süreyle bir Üniversite Hastanesi veya Bakanlığa bağlı bir Eğitim ve
Araştırma Hastanesinde endoskopi eğitimi aldığının o kurumun mevcut yöneticisi (dekan/başhekim)
tarafından onaylı bir şekilde belgelenmesi ve en az 200 (iki yüz) adet üst GİS endoskopisi; en az 200 (iki yüz) adet alt GİS endoskopisi olmak üzere endoskopik işlem yapmış olması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
22. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin tetkikinden; başvuranın ilk sertifika talepli başvurusuna ekli belgelerden hem Eğitim ve Araştırma Hastanesinde gastrointestinal sistem temel endoskopi eğitimi programında yer aldığı ve endoskopi ile ilgili teorik ve pratik uygulamaları tamamlayarak gastrointestinal sistem endoskopik işlemlerini yapma becerisine ulaştığına ilişkin belgeyi, hem de Devlet Hastanesinde görev yaparken 846 üst GİS Endoskopisi, 543 alt GİS endoskopisi işlemi yaptığına ilişkin ve Kurum yöneticileri tarafından onaylanmış belgeyi idareye sunduğu, idare tarafından da başvuranın endoskopik işlemleri Devlet hastanesinde yaptığı hususunda tereddüt bulunduğu gerekçesiyle başvuranın talebinin reddedildiği görülmektedir. Kurumumuzca yapılan incelemede; idarenin başvuranın talebinin ret gerekçesine dair somut bir açıklamaya değerlendirme formunda yer vermediği, ayrıca başvuran hakkında düzenlenen değerlendirme formunun ve sertifika talebinin reddedilmesine yönelik işlemin sağlıklı bir hukuki denetimi sağlayacak nitelikte bulunmadığı tespitlerine ulaşılmıştır.
23. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve
/
değerlendirme neticesinde; başvuranın genel cerrahi uzmanı olarak kamu görevini sürdürdüğü,
2014 yılında Bakanlık tarafından ilan edilen Gastrointestinal Sistem Endoskopisi Deneyimi ve
Eğitimi Belgelerine Sahip Olanların Sertifikasyonu Hakkında Duyuru kapsamında GİS Endoskopisi
Sertifikası başvurusunda bulunduğu, idare tarafından sertifika verilebilmesi için öngörülen kriterler doğrultusunda çalışmış olduğu hastanelerden aldığı eğitim ve endoskopi işlemlerini gösterir belgeyi idareye sunduğu, idare tarafından 2022 yılında başvuranın sertifika talebinin reddedildiği ve ret gerekçesi olarak endoskopi işlemlerini devlet hastanesinde yaptığına ilişkin tereddüt bulunduğu hususunun ifade edildiği; ancak değerlendirme formlarının tetkikinden idarece tesis edilen işlemin sağlıklı bir hukuki denetimi sağlayacak nitelikte bulunmadığı ve değerlendirmede somut gerekçelere yer verilmediği anlaşıldığından başvuranın tarafına GİS Endoskopi Sertifikası verilmesi talebinin idarece reddedilmesi yönünde tezahür eden işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarelerin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın 2014 yılında yapmış olduğu başvuruya istinaden GİS Endoskopi Sertifikasının başvurana verilmesi ve sertifikanın tescil edilmesi hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SAĞLIK
BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvuran vekiline ve gereği için SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi