|
ÖZET: Başvuran, Akçakale Sınır Kapısı’nda geçirdiği geçici görev sürelerinin hizmet ifa ettiği yerde sayılmasını talep etmektedir. İdare, başvuranın geçici görevlendirmesinin 31.12.2014-01.04.2015 tarihleri arasında gerçekleştiğini ve bu sürelerin, geçici görevde bulunulan yerin hizmet bölgesinden sayılması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, 2014 tarihli yönetmelik hükümlerinin geçerli olduğu tarihte yapılan görevlendirme nedeniyle, başvuranın geçici görev süresinin Akçakale’deki hizmet bölgesinden sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yönetmelik değişiklikleri, idari işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata göre değerlendirilmelidir. Bu bağlamda, başvuranın geçici görev süresinin tamamının Akçakale’nin bağlı olduğu bölgede geçirmiş sayılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebi kabul edilerek, geçici görev süresinin hizmet ifa edilen yer olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde Ticaret Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1930-S.23.3215
BAŞVURU NO : 2022/16991
KARAR TARİHİ : 16/02/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:1
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Geçici görev süresinin hizmet ifa ettiği bölgede geçirmiş sayılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Ticaret Bakanlığı bünyesinde bulunan Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde
04/03/2009’dan beri Genel İdari Hizmet sınıfında görev yaptığını, Bakanlık Taşra teşkilatı olarak rotasyona tabii olduğunu ancak eşinin Ege Üniversitesinde süresiz sözleşmeli hemşire olarak görev yaptığı için tayin olamadığını ve 14 senelik meslek hayatında 5. defa geçici olarak görevlendirildiğini, geçici görevlerin sırasıyla Didim(40 gün), Akçakale(92 gün), Bodrum(90 gün), Gürbulak(91 gün) ve şuan devam eden geçici görevinin Aktaş (90 gün olduğunu, Taşra teşkilatı olarak 3 bölgeli sistemin mevcut olduğunu ve geçici görev yaptığı Akçakale(2011 yılı), Gürbulak ve Aktaş 3. bölgeye dahil olup görev süresinin 3 yıl olduğunu, 26/03/2015 tarihli yönetmelikten önce gitmiş olduğu geçici görevlerin, gittiği yerin bölge görev süresinden sayılıp tayin olamıyorsa da geçici görevlerle 3. hizmet bölgesindeki süreden görev süresi eksildiğini, ancak değişen yönetmelikle birlikte geçici görevde geçirdikleri sürelerin kadronun olduğu görev bölgesinden sayıldığını bu nedenle 3. Bölgeye tabi bir yerde geçici görevli olarak görev yapsa da kadrosunun bulunduğu
İzmir İlindeki görev süresine eklendiğini, bu nedenle 3. bölgede bir yerde görev yaptığında sürenin sıfırdan başlayacağını, bu nedenle bu bölgede daha fazla süre görev yapmış olacağını belirterek Akçakale’de geçirdiği tüm sürelerin görev yaptığı yerde geçirmiş sayılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden, Ticaret Bakanlığı
tarafından gönderilen 16/12/2022 tarih ve sayılı yazıda özetle; başvuranın, Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde görevli iken Suriye’de yaşanan
/
hadiseler nedeniyle Akçakale Sınır Kapısında insani yardım malzemeleri taşıyan araçların tescil işlemlerinin yapılması ile Suriye vatandaşlarının yolcu çıkış işlemlerinin yapılabilmesi için personel takviyesi gerekmesi sebebiyle 22.12.2014 tarihli ve sayılı Onay ile anılan idarede 90 gün süreyle geçici olarak görevlendirildiği, 31.12.2014 tarihinde geçici görevine başladığı, 01.04.2015 tarihinde de (mesai başlangıç zamanında) anılan idaredeki görevinden ayrıldığı, asli görev yeri olan (mülga) Ege
Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğündeki görevine ise 06.04.2015 tarihinde başladığı, 07.07.2012 tarihli ve 28346 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (mülga) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Bölge hizmetinden sayılacak süreler” başlıklı 18 inci maddesinde; “(1) Aşağıda gösterilen sürelerin tamamı, memurun asli görev yerinin hizmet bölgesi çalışma süresinden sayılır … b) Hizmet bölgesi dışında geçirilen, vekalet süreleri ile yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri, …” hükmü yer almakta iken, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte yapılan, 16.08.2014 tarihli ve 29090 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan değişiklik nedeniyle Bakanlık Yer
Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin (26.03.2015 tarihli ve 29307 sayılı
R.G.) 10 uncu maddesi ile 07.07.2012 tarihli ve 28346 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (mülga) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 18 inci maddesi; “(1) Memurun kadrosunun bulunduğu yerin bölge hizmetinden sayılacak süreler aşağıda gösterilmiştir. ç) Hizmet bölgesi dışında geçirilen, yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri, …” şeklinde değiştirildiği, bu kapsamda, yukarıda bahsedilen hükümler gereğince ilgilinin (mülga) GAP Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantısı Akçakale Gümrük Müdürlüğünde geçici görevli olduğu 31.12.2014-26.03.2015 tarihleri arasındaki 85 günlük hizmet süresinin bu hizmetin geçirildiği yer olan Akçakale Gümrük Müdürlüğünün bulunduğu hizmet bölgesinden, 26.03.2015-31.03.2015 tarihleri arasındaki 6 günlük hizmet süresinin ise kadrosunun bulunduğu yer olan (mülga) Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün bulunduğu hizmet bölgesinden sayıldığı, GAP Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünden alınan 03.12.2014 tarihli ve 4351185 sayılı yazıda; Suriye’de yaşanan olaylar dolayısıyla Akçakale Sınır Kapısında insani yardım malzemeleri çıkış işlemlerinin devam ettiği, ayrıca Suriye’ye gitmek isteyen Suriyeli vatandaşların yolcu çıkış işlemlerinin de yapıldığı, Akçakale Sınır Kapısının karşı tarafı olan Suriye Tel-Abyad Sınır Kapısının IŞİD
Terör Örgütü yönetiminde olması nedeniyle Bölgedeki hassasiyet ve gerginlik devam etmesi ve mevcut personel sayısının yetersiz olması sebebiyle geçici görevli personel talebinde bulunması sebebiyle Bakanlık
Makamının 22.12.2014 tarihli onayı ile Akçakale Gümrük Müdürlüğünde 3 (üç) ay süreli geçici görevlendirme yapıldığı, adı geçenin görevine 31.12.2014 tarihinde başladığı ve 01.04.2015 tarihi mesai saati başlangıcı itibariyle görevinden ayrıldığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) Mülga Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin Bölge hizmetinden sayılacak
süreler başlıklı 18 inci maddesinde; “ (1) Aşağıda gösterilen sürelerin tamamı, memurun asli görev yerinin hizmet bölgesi çalışma süresinden sayılır.
a) Yıllık, mazeret ve hastalık izinleri, b) Aynı hizmet bölgesi içinde yapılan naklen atamalarda eski görevinden ayrılış ve yeni görevine başlayış tarihleri arasında geçen süreler.
(2) Aşağıda gösterilen sürelerin tamamı, bu hizmetlerin geçirildiği yerin hizmet bölgesi çalışma süresinden sayılır.
a) Hizmet içi eğitimde başarılı geçen süreler, kurs, konferans, seminer ve toplantı süreleri ile Türkiye ve
Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsündeki eğitimde geçen süreler, b) Hizmet bölgesi dışında geçirilen, vekalet süreleri ile yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri,” düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV.KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiyede
bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran Akçakale Sınır kapısında geçirdiği bütün geçici görev sürelerinin hizmet ifa ettiği yerde
geçirmiş sayılmasını talep etmektedir.
8) İdare tarafından gönderilen belgelerden; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına
İlişkin Yönetmelikte yapılan, 16.08.2014 tarihli ve 29090 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan değişiklik nedeniyle Bakanlık Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin (26.03.2015 tarihli ve 29307 sayılı R.G.) 10 uncu maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile başvuranın
Suriye sınırı Akçakale’de ifa ettiği 31.12.2014 tarihinde başlayıp, 01.04.2015 tarihi mesai saati başlangıcında biten geçici görevlendirmesine ilişkin 31.12.2014-26.03.2015 tarihleri arasındaki 85 günlük hizmet süresinin bu hizmetin geçirildiği yer olan Akçakale Gümrük Müdürlüğünün bulunduğu hizmet bölgesinden, 26.03.2015-31.03.2015 tarihleri arasındaki 6 günlük hizmet süresinin ise kadrosunun bulunduğu yer olan (mülga) Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün bulunduğu hizmet bölgesinden sayıldığı belirtilmiştir.
9) Başvuranın geçici görevlendirmesinin 22.12.2014 tarihli ve sayılı Onay ile anılan idarede 90
gün süreyle yapıldığı görülmüştür. İlgili yönetmelik maddesinin ise 26/03/2015 tarih ve 29307 sayılı Resmi gazetede yayımlanması suretiyle yapıldığı bu nedenle geçici görevlendirme işleminin yapıldığı 22/12/2014 tarihinde halen eski yönetmelik hükmünün yürürlükte olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu idari işlemin tesis edildiği tarihin geçici görevlendirmeye ilişkin Olur’un verildiği tarih olduğundan geçici görevin ifa edildiği tarihteki yönetmelik değişikliğinin bir etkisi olmayacaktır. Genel idare hukuku prensibi gereği uygulanması gereken mevzuat hükmünün idari işlem tesis edilirken yürürlükte olan mevzuat hükmü olması nedeni ile başvuranın kadrosunun bulunduğu yerde geçirdiği hizmet süresinin nerede geçirmiş sayılacağının saptanmasında eski tarihli yönetmelik hükmünün esas alınması gerekmektedir.
/
10) İlgili mevzuat hükmü dikkate alındığında 2014 ile 2015 yıllarını kapsayan 91 günlük geçici
görevlendirme yapıldığı anlaşılmıştır. Yönetmelik değişikliklerinde hangi yönetmelik maddesinin uygulanacağının belirlenmesi için işlemin tesis edildiği tarihin esas alınması gerekmektedir. Bu nedenle geçici görevlendirmeye ilişkin Olur’un verildiği tarih itibarıyla esas alınacak olan yönetmelik hükmünde bir takvim yılı içinde 90 günü geçmeyen geçici görevlendirmelerin hizmetin verildiği bölgede geçirilmiş sayılacağı belirtilmiştir. Bu nedenle başvuranın Suriye sınırı Akçakale’de ifa etmiş olduğu geçici görev sürelerinin tamamının Akçakale’nin bağlı olduğu bölgede geçirmiş sayılması gerekir.
11)Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Geçici görevlendirme işleminin tesis edildiği tarihte eski yönetmelik hükmü yürürlükte olduğundan başvuranın Suriye sınırında geçirdiği sürelerin
Akçakale’nin bağlı olduğu bölgede geçirmiş sayılması gerekip, Ege Gümrük ve Ticaret Bölge
Müdürlüğündeki görev süresinden sayılması mevzuata aykırıdır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, iyi yönetime aykırılık tespit edilememiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; İdari işlemin tesis edildiği tarihteki yönetmelik hükmünün uygulanması gerektiğinden başvuranın
Akçakale’de geçirdiği geçici görev süresinin tamamının hizmetin ifa edildiği yerde geçirmiş sayılması gerektiği yönünde TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, TİCARET
BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi