|
ÖZET: Başvuran, Konya ili Kulu ilçesinden Ankara ili Mamak ve Gölbaşı ASHİ’lerinde görevlendirilmesi nedeniyle ödenmeyen harcırahlarının ödenmesini talep etmiştir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca, harcırahın unsurları yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını kapsamaktadır. Kanun, memurun asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu yerlerin belirlenmesini ve geçici görev yolluğunun ödenmesine ilişkin kuralları düzenlemektedir.
Başvuranın Tuzluçayır (Mamak) istasyonunda görev yaptığı süre zarfında ikametgah adresinin Kulu/Konya olması nedeniyle geçici görev yolluğuna hak kazandığı belirlenmiştir. İdarenin, başvuranın harcırah taleplerini kısmen kabul etmesi gerektiği, ancak diğer taleplerinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede, başvuranın geçici görev yolluğunun ödenmesi yönünde Sağlık Bakanlığına tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12947-S.23.20476
BAŞVURU NO : 2023/5403
KARAR TARİHİ : 13/10/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Harcırah talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 16/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, kadrosunun bulunduğu Konya ili Kulu ilçesinden Ankara ili Mamak ve Gölbaşı ASHİ’lerinde görevlendirilmesi nedeniyle ödenmeyen harcırahlarının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Ankara Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğünün 27/9/2023 tarihli ve – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde,
2.1. Başvuranın kendi isteğiyle iller arası atamaya başvurmuş olup naklen atama sonucu 19.03.2019 tarihinde 112 İl Ambulans Servisi Başhekimliği Şereflikoçhisar 4 Nolu ASHİ’de görevine başladığını,
2.2. Başvuran hakkında yapılan inceleme sonucunda sunulan “AABT ‘ın Şereflikoçhisar
4 Nolu istasyondan alınarak başka bir istasyona görevlendirilmesi” idari teklifine istinaden 01.07.2022
tarihinde Mamak 4 Nolu ASHİ’ye görevlendirildiği, görevlendirmenin yapıldığı tarihteki resmi ikametgâh adresinin “Keklik Pınarı Mah. 927 Sok. / Apt. Çankaya/ANKARA” olduğunu,
2.3. Başvuranın birçok kez harcırah başvurusunda bulunduğu ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3.
maddesinin (g) bendi gereğince Yurt İçi Geçici Görev Yolluğunun ödenmesine imkan bulunmadığını, ilgili personelin ikametgah belgesinden de anlaşılacağı üzere, adresinde 1 aylık değişiklik olduğu ancak işyeri adresi değişmediği için, bu minvalde herhangi bir ödeme yapılmadığını,
2.4. Nihai olarak başvuranın 31/5/2023 tarihinde Şereflikoçhisar Devlet Hastanesine naklen atamasının
yapıldığını ve halen bu birimde görev yapmaya devam ettiğini
belirterek konuya ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak
Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” ,
3.2. 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 6245 sayılı Harcırah Kanununun
5.1. “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde, “a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını,…
g. Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri,..
h. Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri,…
ifade eder.”
5.2. “Harcırah verilecek kimseler” başlığını taşıyan 4 üncü maddesinin 2 nci bendinde, “2. Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere; …Harcırah verilir.”
5.3. “Harcırahın unsurları” başlığını taşıyan 5 inci maddesinde, “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
5.4. “Daimi vazife harcırahının mebdei” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Daimi vazife harcırahı:…
b) Naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere, bu tayinleri sırasında mezunen başka bir mahalde bulunsalar dahi, eski memuriyetleri mahallinden; …itibaren verilir.”,
5.5. “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verilmesini icabettiren haller” başlıklı 10 uncu maddesinde, “Yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı aşağıdaki hallerde verilir: 1.Yurt içinde veya yurt dışında görev yapmakta iken yurt içinde veya yurt dışındaki sürekli bir göreve naklen atanan ya da yabancı ülkelerdeki memuriyet merkezi değiştirilen memur ve hizmetlilere yeni görev yerlerine kadar…”
5.6. “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 nci maddesinde, “Geçici bir görev ile başka bir yere gönderilenlere, (…) Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez.”,
6. Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinin “İstasyonlar” başlıklı 10 uncu maddesinde, “İstasyonlar; acil sağlık hizmeti sunmak ve tıbbi müdahalede bulunmak amacıyla, bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen kriterler dikkate alınarak yapılan incelemeler sonucunda müdürlüğün teklifi ve valiliğin onayı ile kurulan birimlerdir. Ancak lüzumu halinde il sınırları dışında da valiliklerin teklifi ve Bakanlığın onayı ile istasyon açılabilir.”
hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kısmen reddi kısmen kabulü yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, kadrosunun bulunduğu Konya ili Kulu ilçesinden Ankara ili Mamak ve Gölbaşı ASHİ’lerinde görevlendirilmesi nedeniyle tarafına ödenmeyen harcırahlarının ödenmesini talep etmektedir.
9. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
10. Bilindiği üzere, 6245 sayılı Harcırah Kanununda, harcırahın unsurlarının yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını kapsadığı, geçici bir görev ile başka bir yere gönderilenlere ilişkin azami sürenin belirlendiği, sürekli görev yolluğunun, naklen veya tahvilen başka bir mahalle gönderilenlere eski memuriyetleri mahallinden itibaren verileceği yurt içinde daimi bir vazifeye yeniden veya naklen tayin olunan memur ve hizmetlilere yeni vazife mahallerine kadar yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafının birlikte verileceği hükme bağlanmış olup, memuriyet mahalli ise, memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler olarak; memuriyet mahalli dışındaki yerler ise “başka yer” olarak tanımlanmıştır.
11. Sürekli görev yolluğu kapsamında verilen aile masrafı ile yer değiştirme masrafının ödenmesine ilişkin
Maliye Bakanlığı mülga Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 18/9/2009 tarihli ve 12697 sayılı görüşünde de, sürekli görev yolluğunun bir göreve naklen atanan memur ve hizmetlilere eski memuriyet mahallinden yeni görev mahallerine kadar kendilerine ve aynı zamanda aile fertlerine ait ev eşyalarının taşıtılmasına ve diğer zorunlu giderlerine karşılık olarak verilmekte olduğu, bu itibarla sürekli görev yolluğunun memur ve hizmetlinin fiilen evini ve aile fertlerini nakletmesi halinde ödenmesi gerektiği mütalaa edilmiştir.
12. Bu hükümlere göre, memurun asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu büyükşehir belediyelerinde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla; ilçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller memuriyet mahalli olarak belirlenmiş olup, başvuranın 25/2/2019 tarihinden 31/5/2023 tarihine kadar asli olarak atamasının yapıldığı
Ankara Şereflikoçhisar 4 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda kadrosunun bulunduğu ve başvuranın Personel Hareket Listesinde yer verilen görevlendirmeler ile ikametgah adresine ilişkin bilgiler aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.
Tarih Görev Yeri İkametgah Adresi 25/2/2019-28/12/2020 Kulu/Makas (Şereflikoçhisar) Çankaya/Ankara istasyonunda 28/12/2020-01/07/2021 Gölbaşı (1) istasyonunda Çankaya/Ankara 01/07/2021-01/07/2022 Kulu/Makas (Şereflikoçhisar) Çankaya/Ankara istasyonunda 01/07/2022-30/05/2023 Tuzluçayır (Mamak) 27/4/2023-30/5/2023 istasyonunda tarihlerinde “Fatih Sultan
Mehmet Mah. Gökmere Cad.
No: İç Kapı No: Kulu /
Konya” adresinde ikamet etmekle birlikte bu tarihler haricinde “Çankaya/Ankara” olarak görülmektedir.
13. İlgili idare tarafından sunulan bilgi ve belgelerden, Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği gereğince, lüzumu halinde il sınırları dışında da valiliklerin teklifi ve Bakanlığın onayı ile istasyon açılabileceği, bu kapsamda Konya ili Kulu/Makas mevkiinde (Ankara Konya Karayolu 84. Km Kulu/KONYA)
Şereflikoçhisar 4 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunun açıldığı ve daimi olarak burada hizmet verildiği, söz konusu mevkiide Ankara İl Ambulans Servisi Başhekimliğine bağlı olarak kurulan istasyonun, söz konusu Başhekimliğin görev ve yetki alanı kapsamında olduğu anlaşılmıştır.
14. Bu kapsamda, başvuranın 25/2/2019 tarihinde Mersin Çamlıyayla 1 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri
İstasyonundan Şereflikoçhisar 4 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonuna atamasının yapıldığı, söz konusu atama nedeniyle sürekli görev yolluğu alınmadığına dair bir iddia bulunmadığından bu yolluğun başvurana ödendiğinin kabulü çerçevesinde, Şereflikoçhisar 4 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda görev yapmakta iken her ne kadar görev yerinin fiilen görev yaptığı mevkii Konya ili sınırları içerisinde bulunduğu değerlendirilse de söz konusu birimde görev yaptığı süre içerisinde ikametgah adresi Çankaya/Ankara olduğundan geçici olarak görevlendirildiği birimlerin de aynı memuriyet mahalli kapsamında olduğu değerlendirilmekte olup, başvuranın başvurusu üzerine Kurumumuzca daha önce yapılan incelemede de söz konusu gerekçeler açıkça ortaya konulmuştur (Kamu Denetçiliği
Kurumu Karar Tarihi : 13/10/20234/1/2023 tarihli ve B.No: 2022/10123, S.23.196 sayılı Kararı)
15. Bununla birlikte, söz konusu görevlendirmeler haricinde başvuranın Tuzluçayır (Mamak)
istasyonunda görev yaptığı dönem içerisinde 28/4/2023 tarihinde adres değişikliği yapılarak 33 günlük bir süre için ikametgah adresi Kulu/Konya olarak belirlendikten sonra yeniden eski ikametgahına (Çankaya/Ankara) adres değişikliği yapılmış ve aynı gün başvuranın Şereflikoçhisar
Devlet Hastanesine ataması yapılmıştır. Her ne kadar Ankara İl Sağlık Müdürlüğü 112 İl Ambulans
Servisi Başhekimliğine bağlı olarak açılmış ve bu idarenin görev ve yetki alanında bulunsa da
Şereflikoçhisar 4 Nolu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunun, Ankara ili sınırları dışında Konya ili sınırları içerisinde bulunan Kulu/Makas mevkiinde hizmet vermekte olduğu, söz konusu birimde görev yapmakta olanlar açısından Ankara ili sınırları içerisinde yapılacak görevlendirmelerin 6245 sayılı Kanun gereğince memuriyet mahalli kapsamında değerlendirilemeyeceği ve başka yer tanımına gireceği açık olup, başvuranın Tuzluçayır (Mamak) istasyonunda görev yaptığı dönem içerisinde ikametgâh adresinin
Kulu/Konya’da bulunduğu süre açısından geçici görev yolluğuna hak kazanıldığı iddiasının yerinde olduğu anlaşılmakta olup, aksi yönde tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Tuzluçayır (Mamak)
istasyonunda görev yaptığı dönem içerisinde ikametgâh adresinin Kulu/Konya’da bulunduğu süre için geçici görev yolluğunun ödenmesi yönünde tavsiyede bulunmak, bunun dışındaki harcırah taleplerinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza göndermediği ve başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “şeffaflık, hesap verilebilirlik, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ KISMEN
KABULÜ ile,
Başvuranın Tuzluçayır (Mamak) istasyonunda görev yaptığı dönem içerisinde ikametgâh adresinin
Kulu/Konya’da bulunduğu süre için geçici görev yolluğunun ödenmesi yönünde SAĞLIK
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Başvuranın geçici görevlendirmeler nedeniyle diğer harcırah taleplerinin REDDİNE,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ile SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi