Akçaabat Sosyal Güvenlik Merkezinde görevlendirildiği, ikameti dışında görevlendirildiği için kendisine toplamda 5.315,00 TL yol masrafı ödendiği, 2.2. 11.09.2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 89 uncu maddesiyle büyükşehir olan iller için memuriyet mahalli tanımının 6245 sayılı Harcırah Kanununda yeniden yapılandırıldığı, Maliye
Bakanlığının 39 Seri Nolu Harcırah Genel Tebliğinin son fıkrasında “İl genelinde farklı uygulamaların önüne geçilmesi amacıyla defterdarlıklardan yol gösterici mahiyette görüş alacaklardır” ibaresi doğrultusunda Trabzon Defterdarlığı ile 10.12.2014 tarihinde yazışmalara başlandığı ve memuriyet mahalli olan ve olmayan yerlerin listelenmesinin istendiği, ancak 15.6.2017 tarihine kadar yazışmaların cevapsız kaldığı, 2.3. İlgiliye harcırah ödemesi yapıldığı ilk tarihten itibaren bilgi verildiği ve durum netlik kazandıktan sonra aksi karar verilmesi halinde tarafına tahakkuk ettirilebilecek tutarları kabul ettiğine dair dilekçe alındığı, Trabzon Defterdarlığının 15.06.2018 tarih ve 4486 sayılı yazısı ile
İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının 3.7.2017 tarih ve 3737978 sayılı talimatları gereği Akçaabat görevi için ödenen tutarların ilgiliden tahsil edildiği, 2.4. İlgiliye 03.11.2016 – 02.05.2017 tarihleri arasında geçici görev yolluğu ödendiği, son ödemenin
08.05.2017 tarihinde yapıldığı,
açıklamalarına yer verilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler … ”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 5.1. “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “… g) Memuriyet mahalli : Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; h) Başka yer : Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri; ifade eder .”, 5.2. “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde;
2 / 55.315,00 TL geçici görev yolluğu ödendiği, Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 09.08.2017
tarih ve sayılı işlemiyle Akçaabat ilçesi memuriyet mahalli sayıldığından harcırah ödenmemesi gerektiğinden bahisle yapılan ödemelerin borç çıkarılması üzerine tahsil edilen ücretin geri ödenmesi talebiyle bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır .
10. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerlerin memuriyet mahalli olarak tanımladığı dikkate alındığında olayda
Akçaabat ilçesinin yerleşim özellikleri bakımından başvuranın asıl görevli olduğu veya 03.11.2016 –
02.05.2017 tarih aralığında ikametgahının bulunduğu yerlerin devamı niteliğinde olduğu
anlaşıldığından başvurana geçici görev yolluğu ödenmemesi gerekirken sehven ödendiği görülmüştür .
11. Yapılan yersiz ödemenin açık hata kapsamında olup olmadığının tespiti açısından yapılan değerlendirmede, memuriyet mahalli tanımının uygulanması kapsamında Trabzon Defterdarlığı ile
10.12.2014 tarihinde yazışmalara başlandığı ve memuriyet mahalli olan ve olmayan yerlerin
listelenmesinin istendiği, ancak 15.6.2017 tarihine kadar yazışmaların cevapsız kaldığının idarece belirtildiği hususu dikkate alındığında idarenin bile tereddüte düştüğü hatalı işlemde başvuranın kolayca anlayabileceği kadar açık bir hata bulunmadığı anlaşılmaktadır .
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle başvurana geçici görev yolluğu ödenmesinde, başvuranın hilesinin, gerçek dışı beyanının neden olmadığı, ayrıca açık hatanın da bulunmadığı görüldüğünden; başvurana son ödemenin 08.05.2017 tarihinde yapıldığı ve borç çıkarma işleminin de 09.08.2017 tarihli olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu ödemelerin, yukarıda bahsedilen Danıştay İçtihatları Birleştirme
Kurulu Kararı ile belirlenen ilkeler uyarınca idari dava açma süresi içerisinde en geç 07.07.2017 tarihine kadar geri istenmesi mümkün iken, anılan ödemelerin bu süre geçtikten sonra geri istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
4 / 5Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvurandan tahsil edilen tutarın iade edilmesi hususunda TRABZON SOSYAL GÜVENLİK
İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Kararın Başvuran ve TRABZON SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Trabzon Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi