Geçici görevle gönderilen memurun yemek masrafları karşılansa dahi Harcırah Kanunu gereğince tam gündelik ödenmesi gerekliliği (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/17976-S.21.28799

BAŞVURU NO : 2021/15707

KARAR TARİHİ : 23/12/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAMSUN ÇOCUK EVLERİ KOORDİNASYON MERKEZİ

MÜDÜRLÜĞÜ

Başvuranın geçici görev yolluğu talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 14/09/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Samsun Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünce düzenlenen kamp programında görevlendirildiğini, pandemi nedeniyle 27/08/2021 tarihine kadar uzatılan görevlendirmesinin 19/08/2021 tarihinde sona erdiğini belirtmektedir. Başvuran, görevlendirildiği süre için yaptığı harcırah talebinin kamp etkinliklerinde yemeğin Gençlik ve Spor Müdürlüğü Kamp İdaresi tarafınca karşılandığı ve yemeğin kurumlar tarafından karşılandığı hallerde ayrıca gündelik verilemeyeceği gerekçesiyle reddedildiğini ifade etmektedir. Başvuran, ayrıca, bu gerekçenin 6245 sayılı Kanun’a aykırı olduğunu, Maliye Bakanlığınca yayınlanan 34 seri No’lu Harcırah Kanunu Genel Tebliği’nde de Kanunun 37 nci maddesi yürürlükten kaldırıldığından kurslara gönderilenlerin yemeleri ve yatmaları kurumlarınca karşılansa bile gündeliklerin tam ödenmesi gerektiğini iddia ederek anılan görevlendirme kapsamındaki harcırahın ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 20/10/2021 tarihli ve – – sayılı yazısında; 3. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 5 inci ve 14 üncü maddeleri kapsamında geçici görev gündeliğin amacının geçici görev mahallinde yapılan konaklama ve yemek masraflarının karşılanması olduğu hususu dikkate alındığında bu nitelikteki ihtiyaçların karşılandığı durumlarda ayrıca gündelik ödemesi yapılmasının mükerrer ödemeye yol açacağı,

4. Başvuruda bahsedilen Harcırah Kanunu’nun 37 nci maddesinin yurtiçi ve yurtdışında kurslara katılanlara verilecek gündeliklere ilişkin olduğu, görevlendirme onayı ile gerçekleştirilen görevlendirmeler kapsamında olmadığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 7. 10/2/1954 tarih ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun; 7.1.“Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “a. Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını”

… g. Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; 7.2. “Harcırahın unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”, 7.3.“Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde: “Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon,

iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:

1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere…”, 7.4. “Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00)

yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.”

7.5.“ Yurtiçi ve yurtdışında kurslara katılanlara verilecek gündelik” başlıklı 37 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere, bu Kanuna göre geçici görev gündeliği verilir.”, 8. 31/12/2005 tarihli 26040 üçüncü mükerrer sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan tarihli Merkezi

Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin; “Yurt içi geçici görev yolluğu” başlıklı 22 nci maddesinde; “Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde duruma göre aşağıdaki belgeler aranır. a)

Yurtiçi geçici görev yolluklarının ödenmesinde;

– Görevlendirme yazısı veya harcama talimatı, – Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi (Örnek : 27), -Yatacak yer temini için ödenen ücretlere ilişkin fatura, ödeme belgesine bağlanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Samsun Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezi Müdürlüğünde Sosyolog olarak görev yapmakta olan başvuran, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne ait 19 Mayıs Gençlik Kampında 09/14/08/2021 tarihleri arasındaki görevlendirmesinin kampta pozitif vaka tespit edilmesi üzerine 27/08/2021 tarihine karar uzatıldığını ve 19/08/2021 tarihinde sonlandırıldığını belirterek görevlendirmesi kapsamındaki harcırahın ödenmesini talep etmektedir.

11. 6245 sayılı Harcırah Kanununun “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde, bu Kanun kapsamındaki kurumlara ait bir görev yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev harcırahı olarak yol gideri ile yevmiye verileceği hükme bağlanmıştır. Bu hükme göre, Kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurtiçinde veya dışında başka bir yere gönderilen personele geçici görev yolluğu verilmesi gerekmektedir.

12. Yine Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurtiçinde başka bir yere gönderilen personele geçici görev yolluğu verilebilmesi için bu görevlendirmelerin memuriyet mahalli dışına yapılmış olması gerekmektedir. Somut olayda bu hususa ilişkin ihtilaf bulunmamakta olup, idare tarafından başvuranın görevlendirildiği süre boyunca konaklama ve yemek masraflarının karşılandığı gerekçesiyle harcırah ödemesi yapılmadığı ifade edilmektedir.

13. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 39. Maddesinde yurt içi geçici görev yolluğunun unsurlarından olan yevmiyenin (gündelik) hangi oranlarda verileceği düzenlenmiştir. Buna göre geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda geceyi geçirenlere tam gündelik verilmesi gerekmekte olup bunun dışında mevzuatta yemek masrafları karşılananlara bu gündeliğin ödenmeyeceğine dair bir düzenleme bulunmadığı gibi Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine

uyarınca da gündeliğin ödenmesi için herhangi bir harcama belgesi istenilmemektedir. Aynı şekilde Maliye

Bakanlığınca yayınlanan 34 seri No’lu Harcırah Kanunu Genel Tebliği’nde de “Kanun’un 37 nci maddesi yürürlükten kaldırıldığından kurslara gönderilenlerin yemeleri ve yatmaları kurumlarınca karşılansa bile gündeliklerin tam ödenmesi gerektiği” ifade edildiğinden başvurana görevlendirildiği sürelere ilişkin gündelik tutarlarının tam olarak hesaplanarak ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ

tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın geçici olarak görevlendirildiği günlere ilişkin gündelik tutarlarının tam olarak hesaplanarak başvurana ödenmesi hususunda AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA tavsiyede bulunulmasına,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, AİLE VE

SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi