|
ÖZET: Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı’nda Muhasebe ve Finansman öğretmeni olarak görev yapmakta ve 2021 yaz döneminde aile birliği mazeretiyle Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine atanmıştır. Geçici görevlendirme ile Şehit Korhan Kuruçay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ders vermekte olan başvuran, 29 Eylül 2023 tarihinde yaptığı başvuruda, maaşına yansıtılmayan ilave eğitim öğretim tazminatının ödenmesini talep etmiş, ancak bu talep reddedilmiştir. Başvuran, diğer öğretmenlerin bu tazminatı almasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek, fiilen ders verdiği sürece tazminatın kendisine de ödenmesi gerektiğini savunmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın talebine ilişkin olarak, ilave eğitim öğretim tazminatından yararlanabilmek için belirli şartların bir arada bulunması gerektiğini ifade etmiştir. İlgili mevzuat gereği, başvuranın kadrosunun bulunduğu il müdürlüğünde olmaması nedeniyle tazminat ödemesi yapılmamıştır. Ancak, başvuranın geçici görevlendirme ile ders vermesi ve fiilen öğretmenlik yapması, tazminat alabilmesi için gereken şartların bir kısmını karşıladığı düşünülmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın geçici görevlendirme ile ders verdiği süre boyunca ilave eğitim öğretim tazminatından yararlandırılması gerektiğini belirterek, Milli Eğitim Bakanlığı’na bu yönde tavsiyede bulunmuştur. İdareye, bu kararın uygulanması için otuz gün içinde işlem yapılması gerektiği bildirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/728-S.24.1249
BAŞVURU NO : 2023/15895
KARAR TARİHİ : 22.01.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İlave eğitim öğretim tazminat talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04.10.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi Muhasebe ve
Finansman öğretmeni olarak görev yapmakta olduğunu, 2021 Yaz dönemi Aile Birliği Mazeretine Bağlı
Yer Değiştirme kapsamında Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine iller arası tayininin yapıldığını, 13/09/2021 tarihinden itibaren geçici görevlendirmeyle Muhasebe ve Finansman Öğretmeni olarak görev yaptığı Şehit Korhan Kuruçay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde branşına ait derslere girerek fiilen görevini yapmakta olduğunu, 29/09/2023 tarihli dilekçe ile Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğünden maaşına yansıtılmayan ilave eğitim öğretim tazminatının tarafına ödenmesini talep ettiğini ancak talebinin reddedildiğini, okulundaki diğer öğretmenlerin bu ilave tazminatı alıp kendisinin kadrosunun görevli bulunduğu okulda bulunmadığı gerekçesiyle almamasının Anayasa’nın 10 uncu maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine ve hakkaniyete aykırılık oluşturduğunu belirterek fiilen derse girdiği sürece ilave eğitim öğretim tazminatının tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; başvuru ile ilgili 05.05.2006 tarihli ve
26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
III Sayılı Cetvelde yer alan Eğitim Öğretim Tazminatına ilişkin belirtilen şartlar, ayrıca 11.05.2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri Numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel
Tebliğinde yer alan ilave eğitim-öğretim tazminatından yaralanabilmek için; belirtilen şartları bir arada taşıması gerektiği ve bu hükümler çerçevesinde daha önce sunulan Bakanlığın görüş yazılarına binaen herhangi bir eğitim öğretim tazminatı ödemesinin yapılmadığı ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde, “II-
Tazminatlar:
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro ünvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının,…
B – EĞİTİM, ÖĞRETİM TAZMİNATI
Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda fiilen öğretmenlik yapanlara; (Öğretmen unvanlı kadrolarda bulunanlardan okul müdürü ve okul müdür yardımcısı, yönetici ve eğitim uzmanı olarak görevlendirilenler ile cezaevi okullarında çalışan öğretmenler dahil (…)olmak üzere)
a) 1-2 nci derecelerden aylık alanlar için % 100 üne, b) 3 ve 4 üncü derecelerden aylık alanlar için % 95 ine, c) Diğer derecelerden aylık alanlar için % 85 ine, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen ünvanlı kadrolara atananlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara ayrıca; a) Dört yıl veya daha fazla yükseköğrenim görenler için % 15 ine, b) Üç ve iki yıllık yükseköğrenim görenler için % 10 una, Birinci fıkrada sayılanlardan ayrıca; a) Başöğretmen unvanını kazanmış olanlara % 120’sine, b) Uzman öğretmen unvanını kazanmış olanlara % 60’ına, …
kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir.”, 6. 05/05/2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2006/10344 sayılı Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın “Kapsam ve dayanak” başlıklı 1 inci
maddesinde, “(1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9 uncu maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara, bu Kanunun 152 nci maddesine göre 2006 yılında; …
d) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Mesleki ve Teknik Okul ve Kurumlardan, ilave Eğitim-Öğretim Tazminatı ödenecek olanların listesi, bu Karara ekli V sayılı Cetvelde, gösterilmiştir.”, 6.1. “Diğer Tazminatlar” başlıklı III Sayılı Cetvelde, “A. Eğitim Öğretim Tazminatı:…
II-Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ek V Sayılı Cetvelde sayılan mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına, atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri
Sınıfına dahil Öğretmen unvanlı kadrolara atananlara, atandıkları branşa göre aşağıdaki oranlarda ilave
Eğitim Öğretim Tazminatı ayrıca ödenir.”, 7. 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 160 Seri Numaralı Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “D- III Sayılı Cetvele İlişkin Açıklamalar” başlıklı kısmında, “1- III sayılı Cetvelin “A. Eğitim Öğretim Tazminatı” bölümünün (II) nci sırasında öngörülen ilave eğitim öğretim tazminatından yararlanabilmek için;
– Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda bulunmak, – V sayılı Cetvelde sayılan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış olmak, – Söz konusu okul ve kurumlarda görev yapmak, – Mesleki Açık Öğretim Lisesi ile Mesleki ve Teknik Açık Öğretim Okulu kadrolarında bulunanlar hariç olmak üzere branşlarında fiilen derse girmek, şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.
Bu dört şartı bir arada taşıyan öğretmenlere, branşlarına ve öğrenim durumlarına göre, III sayılı Cetvelin (A-II/a, b, c, d, e) sıralarında belirtilen ilave eğitim öğretim tazminatları ödenecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Muhasebe ve Finansman öğretmeni unvanlı kadroda görev yapmakta olan başvuran, aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme ile Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine atamasının yapıldığını, geçici görevlendirmeyle Muhasebe ve Finansman Öğretmeni olarak görev yaptığı Şehit Korhan Kuruçay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde branşına ait derslere girerek fiilen görev yapmakta olduğunu ancak ilgili okul müdürlüğü kadrosuna atamasının yapılmamış olması nedeniyle tarafına ilave eğitim öğretim tazminatının ödenmediğini belirterek söz konusu tazminatın tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; 657 sayılı Kanun ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak
Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen ünvanlı kadrolara atananlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara belirlenen oranları aşmamak kaydıyla ilave eğitim ve öğretim tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmış; söz konusu oranlar ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumların listesi, 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek
Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ile belirlenmiş olup, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda bulunan personelden V sayılı Cetvelde sayılan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış ve söz konusu okul ve kurumlarda görev yapan, Mesleki Açık Öğretim Lisesi ile Mesleki ve Teknik
Açık Öğretim Okulu kadrolarında bulunanlar hariç olmak üzere branşlarında fiilen derse girenlere ilave eğitim öğretim tazminatının verilebileceği belirtilmiştir.
11. Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 02/10/2023 tarihli ve sayılı yazısı ekinde yer alan
Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 7/10/2021 tarihli ve sayılı yazısında sunulan gerekçeler çerçevesinde başvuranın talebi reddedilmekte ve söz konusu yazıda da, “Kadroları
İliniz Milli Eğitim Müdürlüğünde olup anılan Karara ekli V sayılı cetvelde sayılan Bakanlığımıza bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarında atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak görevlendirilen ve bu yönüyle “V sayılı Cetvelde sayılan Mili Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboatuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış olmak” şartını taşımayan öğretmenlerin ise, bu görevleri süresince ilave eğitim öğretim tazminatından yararlandırılmalarının mümkün bulunmadığı” belirtildiği anlaşılmaktadır.
12. Somut olay değerlendirildiğinde, aile birliği kapsamında Çankırı İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrine ataması yapılan öğretmen unvanlı başvuranın, geçici görevlendirmeyle Muhasebe ve Finansman Öğretmeni olarak Şehit Korhan Kuruçay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde fiilen görevini yapmasına karşın, kadrosunun İl Milli Eğitim Müdürlüğünde bulunması nedeniyle her ne kadar öğretmen unvanlı kadroda olsa da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik okul ve kurumlarına atanmış olma şartını taşımadığı, bu sebeple ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılamadığı, ancak kendi alanında verdiği dersleri her yıl geçici görevlendirme yoluyla görevlendirilmesi dolayısıyla verebildiği ve bu sayede fiilen derse girmek şartını da yerine getirdiği görülmektedir.
13. Başvuranın öğretmen unvanlı kadroda bulunduğu ve fiilen derslere girdiği dolayısıyla söz konusu okulda görev yaptığı açık olmakla beraber idarenin kişinin söz konusu okula atanmamış olması nedeniyle şartların hepsini taşımamasını gerekçe göstererek bu ödemeyi yapmamaktadır. Hâlbuki Anayasanın Ücrette adalet sağlanması başlıklı 55 inci maddesinde “Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır” hükmü düzenlenmiş olup, bu kapsamda da ortaya konulmuş olan emek karşılığında hak edilen ücretin idare tarafından ilgili kişiye ödenmesi aynı zamanda sosyal devlet ilkesinin bir sonucudur.
14. Ayrıca ek özel hizmet tazminatının ödenmesi için Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarına atölye, laboratuar veya meslek dersleri öğretmeni olarak atanmış olma şartında yapılan atamanın geçici görevlendirme şeklinde olmasının sorun teşkil edeceğine dair herhangi bir açık hüküm de bulunmadığı değerlendirilmektedir.
15. Dolayısıyla, başvuranın bulunduğu branşta ilgili okula atamasının yapılmamasının başvurana yüklenecek bir kusur olmadığı, idare cevabından kişinin geçici görevlendirme yoluyla belirlenen okulda derse girdiğinin anlaşılabildiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi kapsamında eğitim öğretim tazminatına ek olarak sunulan ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretim
okul ve kurumlarına atölye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim
Hizmetleri Sınıfına dâhil öğretmen unvanlı kadrolara atananlardan Cumhurbaşkanınca belirlenecek okul, kurum ve branşlarda görev yapanlara ayrıca tazminat ödeneceğine yönelik hüküm kapsamında başvuranın branşının ve geçici görevlendirme yoluyla görev yaptığı okulun Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen listelerde yer aldığı ve bu okullarda fiilen derse girdiği anlaşılmaktadır.
16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar mevzuat kapsamında şartları birlikte yerine getirememesi nedeniyle bahse konu tazminattan yararlandırılamayacağının idarece değerlendirildiği anlaşılsa da başvuranın görev yaptığı okulda kadro bulunmamasına bağlı olarak atamasının yapılamadığı, başvuranın atamasının yapılamamasının kendisinden kaynaklanan bir nedene dayanmadığı, başvuranın kendi alanında çalıştığının anlaşıldığı bu anlamda başvuranın branşına yönelik olarak aslında atamasının yapılmasına ihtiyaç duyulduğu hususunun da dikkate alınarak, ilgilinin bu durumunun idarece gözetilerek uygun kadronun açılması yolunda adım atmasının da idareden beklenebileceği ve bu konuda kendi branşı dışında bir derse girdiğine yönelik bir tespitin de yapılamadığı, bu kapsamda ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılan emsalleri ile birlikte aynı işin yapıldığı aynı okulda çalışıldığının da dikkate alınarak bir öğretmenin diğerinden daha düşük ödeme almasının bu anlamda eşitlik ilkesini zedeleyeceği, Anayasanın Ücrette adaletin sağlanması başlıklı 55’inci maddesi kapsamı ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alacağına ilişkin hükmü de birlikte yorumlanarak başvuranın ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılamamasının hakkaniyete aykırılık oluşturacağı gerekçesiyle başvuranın geçici görevlendirme ile görevlendirildiği okulda fiili olarak derslere girdiği müddetçe ek eğitim öğretim tazminatının tarafına ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın geçici görevlendirme ile görevlendirildiği ve okulda fiili olarak derslere girdiği sürece ilişkin olarak ilave eğitim ve öğretim tazminatından yararlandırılması hususunda MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi