|
ÖZET: Başvuran, Denizli Hastanesinde Sağlık Memuru olarak görev yaparken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25. maddesi gereği Konya İl Sağlık Müdürlüğü’nde bir yıl süreyle görevlendirilmiştir. Görevlendirme sonrası, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği uyarınca kendisine yapılması gereken ek ödemelerin, Konya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından reddedildiğini belirtmiştir. Başvuran, döner sermaye ve teşvik ödemelerinin kendisine yapılmasını talep etmekte, bu talebinin reddedilmesinin haksız olduğunu ifade etmektedir.
Konya İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın geçici görevlendirmesinin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25. maddesine dayandığını ve bu nedenle ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığını açıklamıştır. İlgili mevzuat, sağlık tesislerinde görevli personelin hizmete katkı sağlaması durumunda ek ödeme yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak, başvuranın geçici görevlendirmesi nedeniyle bu katkının sağlanmadığı gerekçesiyle ödemelerinin yapılmadığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvuranın hizmete katkısı oranında ek ödemeden yararlandırılması gerektiği yönünde bir tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun şekilde hareket etmesi ve kararın uygulanması için gerekli işlemleri 30 gün içinde bildirmesi gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5223-S.24.8229
BAŞVURU NO : 2023/19049
KARAR TARİHİ : 14.05.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KONYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Ek ödeme talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; Denizli
Hastanesinde Sağlık Hizmetler sınıfında Sağlık Memuru kadrosunda görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesi ve Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme
Yönetmeliği’nin 5 inci maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süre ile Sağlık Bakanlığı’nca Konya İl Sağlık
Müdürlüğü emrinde Hastanesinde görevlendirilerek 25.07.2023 tarihinde aktif olarak ilgili kurumda görevine başladığını, görevlendirmesi nedeniyle, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin Kapsam başlıklı 2 inci maddesi ve anılan
Yönetmeliğin Temel Esaslar Başlıklı 5/4-a maddesinde yer alan “hüküm kapsamında taban ve teşvik ödemelerinden yararlanmayı Konya İl Sağlık Müdürlüğü’nden talep ettiğini ancak Konya İl Sağlık
Müdürlüğünün talebini reddettiğini, ardından Denizli
Müdürlüğü’ne 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesi ve Kurumlar Arası Geçici
Görevlendirme Yönetmeliği’nin 5/b maddesi uyarınca teşvik ve döner sermaye ödemesinin tarafına yapılması talebiyle başvuruda bulunduğunu ancak talebinin 18/02/2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek
Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca döner sermayeye fiilen katkı sağlamadığı için Taban ve Teşvik Ek Ödemelerinden faydalanamayacağı gerekçesiyle reddedildiğini, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin 5/4-a maddesinde yer alan “En az bir ay süreyle sağlık tesislerine görevlendirilen sağlık personeline, ilgili mevzuatı uyarınca kadrolarının bulunduğu kurum veya kuruluşlar tarafından yapılan ilave ödemelerden faydalanmamaları kaydıyla yapılacak ek ödemenin tutarı, görevlendirildikleri birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve hizmet yılı aynı olan emsali Bakanlık personeli esas alınarak belirlenir ve bunlara yapılabilecek ek ödeme, hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek tavan ek ödeme tutarlarını geçemez.” hükmünde ödemenin yapılacağı açıkça yer
/
almakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesinde yer alan hükmün Konya
İl Sağlık Müdürlüğü tarafından farklı yorumlanması nedeniyle mağduriyet yaşadığını belirterek, göreve başlamış olduğu tarihten itibaren alamadığı döner sermaye ve teşvik ödemesinin tarafına yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Konya İl Sağlık
Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın, röntgen teknisyeni olduğu ve 25/7/2023 tarihinden beri 657 sayılı DMK’ya göre
Hastanesinde Sağlık memuru olarak Radyoloji biriminde görev yaptığı,
2.2. Başvuranın geçici görevlendirmesinin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesine göre yapıldığı ve bu madde hükmünün “Kamu kurum veya kuruluşlarının emrine geçici görevlendirilenler mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından alırlar. Bunlar bu şekilde görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıklı izinli sayılırlar.” şeklinde olduğu bu nedenle ilgiliye geçici görevlendirildiği kurumdan ek ödeme yapılamayacağı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesi ikinci fıkrasında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 12.08.2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme
Yönetmeliğinin; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek
/
ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.”
5.2. “Temel esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde; “a) Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir…
ç) Sağlık tesisleri arasında görevlendirilen personele, geçici görev yaptığı sağlık tesisinden ek ödeme yapılır.”
6.“Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Hesaplama Usul ve Esasları” başlıklı ikinci bölümün, 6.1. “Temel Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde; “Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri, çalışılmış gün olarak kabul edilir.”
6.2.“ Personele yapılacak ek ödeme dağıtımı” başlıklı 6 ncı maddesinde; “…(3) Personele yapılacak ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşur. a) Temel ek ödeme, sabit ödeme ile taban ödeme toplamından oluşur.
1) Sabit ödeme; personelden tabip ve diş tabipleri ile tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar için
209 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesine göre; sağlık tesislerinde görev yapan üniversite personeli ile tabip
dışı personel için aynı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının altıncı cümlesi gereği merkezî yönetim bütçesinden yapılan ek ödeme tutarıdır,
2)Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. Bu ödeme, Ek-3A sayılı tablodaki personelin kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek
Devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında mesai içi aktif çalışma gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Bu ödeme disiplin cezası alanlardan; uyarma ve kınama cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, aylıktan kesme cezası alanlara iki ek ödeme dönemi, kademe ilerlemesi cezası alanlara üç ek ödeme dönemi süresince yapılmaz.
b) Teşvik ek ödemesi: Personelin görev yaptığı sağlık tesisinde hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama, hizmetin kalitesi, çalışan ve hasta memnuniyeti gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödemedir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan
Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, geçici görevli gittiği Kurumca tarafına ödenmeyen teşvik ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan 12/08/2022 tarihli ve 31921 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sağlık Bakanlığı
Ek Ödeme Yönetmeliği” usul ve esasları çerçevesinde ek ödeme yapılmaktadır. Anılan Yönetmeliğin personele yapılacak ek ödeme dağıtımına ilişkin 6 ncı maddesinde; teşvik ek ödemesi için ülke, bölge, hastane grupları ve hastane tahakkukları, verimlilik, hasta memnuniyeti, hizmeti elde etme maliyeti gibi faktörler dikkate alınarak, sağlık tesisinin dağıtabileceği miktarı ile bu miktarın tabip ve tabip dışı personele verilecek oranların Bakanlıkça belirleneceği öngörülmüştür. Anılan düzenlemede, personele yapılacak ek ödemenin, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluştuğu; temel ek ödemenin, sabit ödeme ile taban ödeme toplamından oluştuğu; teşvik ek ödemesinin ise personelin görev yaptığı sağlık tesisinde hizmete katkısı ve verimliliği ile finansal sürdürülebilirliği sağlama, hizmetin kalitesi, çalışan ve hasta memnuniyeti gibi kriterler göz önüne alınarak mesai içi ve mesai dışı çalışmalarına karşılık olarak döner sermayeden personele yapılan ödeme olarak belirtilmiştir.
10. Anılan 209 sayılı Kanunun 5. maddesiyle yukarıda sayılan unsurlar dikkate alınarak, ek ödemenin oranı, usul ve esasları ile diğer hususların belirlenmesi amacıyla verilen takdir yetkisine uygun olarak hazırlanan
Yönetmelikte Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmek olduğu; bu kapsamda, ek ödemenin personele sayılan unsurlar gözetilerek ödenen, teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödeme olduğunun sabit olduğu,
Sağlık Bakanlığına tanınan takdir yetkisi çerçevesinde çıkarılan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları
Personeline Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikle sağlık çalışanlarının ek ödeme oranı ile usul ve esaslarının düzenlendiği, Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemelerin, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usulleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödeme olduğu anlaşılmaktadır.
11. Bu sistemin temel amacı, kamu hastanelerinde görev yapan çalışanların, hastane kaynaklarını en etkin şekilde kullanarak aynı zamanda da adil bir ödeme sistemi oluşturarak çalışanları teşvik ve motive etmek suretiyle verimli ve kaliteli sağlık hizmet sunulmasını sağlamaktır.
12. Somut olayda, Denizli Hastanesinde
Sağlık Hizmetler sınıfında Sağlık Memuru kadrosunda görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 25 inci maddesi ve Kurumlar Arası Geçici Görevlendirme Yönetmeliği’nin 5 inci maddesi uyarınca bir yıl süre ile Sağlık Bakanlığı’nca Konya İl Sağlık Müdürlüğü emrinde
Hastanesinde görevlendirilen başvuranın kadrosunun bulunduğu hastanesi tarafından döner sermayeye fiilen katkı sağlamadığı için taban ve teşvik ek ödemelerinden faydalandırılmadığı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesinde yer alan hüküm kapsamında görevlendirildiği için de Konya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından tarafına ek ödemelerin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
13. Yönetmelik hükümlerine bakıldığında, teşvik ek ödemesi için, personelin hizmete katkısının bulunması açıkça bir kriter olarak öngörülmüş, taban ek ödeme bakımından ise, personelin hizmete katkısı, bir kriter olarak açıkça ifade edilmemiştir. Her ne kadar, taban ödeme bakımından, söz konusu madde hükmünde açıkça “hizmete katkı” ibaresine yer verilmemişse de, madde hükmünde bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısının ayrıca çarpan olarak kullanılacağının belirtilmiş olması karşısında, esasen, taban ödeme için de hizmete katkı kriterinin dikkate alındığı anlaşılmıştır. Hizmete katkının temel alınması nedeniyle de, sağlık tesisleri arasında görevlendirilen personele, geçici görev yaptığı sağlık tesisinden ek ödeme yapılacağı yine Yönetmelik kapsamında hüküm altına alınmıştır.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Anayasaya göre emeğin karşılığı olan ücret; fiili katkı karşılığında ödenen döner sermaye ek ödemesini de kapsamakta, aynı nitelikte, aynı zorluktaki işi yapan kişilerin aynı miktarda ücretten faydalandırılmasına ilişkin ilke uyarınca da personelin, kuruluşa katkıları ile orantılı döner sermaye ek ödemesinden faydalanmaları gerekmektedir.
Dolayısıyla, Hastanesinde çalışan başvuranın, döner sermaye gelirinin elde edilmesine katkıda bulunduğu oranda tarafına ek ödemesinin yapılmasının gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın hizmete katkısı oranında ek ödemeden yararlandırılmasına yönelik TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve KONYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE TEBLİĞİNE;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/