Geçici görevlendirme süresince döner sermaye ek ödemesi talebinin 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesi gereği reddi ve idarenin takdir yetkisi değerlendirmesi (KDK)

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;

4.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü

maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler”

başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 07/05/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,

5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci

maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

6) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun Döner Sermaye başlıklı 58 inci maddesinin c ve d

fıkralarında; (Değişik: 21 /1/ 2010 -5947/5 md.)

c) Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;

1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge

dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve

2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil,

makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500’ünü; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü,

2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) (2)

ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez. (Ek cümle: 11/10/2011KHK666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz. …

d) Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”

7) 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim

Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ödemenin Dağıtılmasında

Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin

7.1) Amaç ve kapsam başlıklı 1 inci maddesinde; (1) Bu Yönetmelik, yükseköğretim

kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

7.2) Genel ilkeler başlıklı 4 üncü maddesinde; (1) Döner sermaye gelirlerinden öğretim

elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılır. (2) (Değişik: RG-19/9/2012-28416) Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde çalışan personel ile diğer birimlerde döner sermaye gelirlerinin elde edilmesine katkısı bulunan öğretim elemanları dışındaki personele bu Yönetmelik kapsamında hiçbir şekilde ek ödeme yapılamaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye

Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9) Başvuran özetle, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde sağlık teknikeri kadrosunda

görev yapmakta iken 16/12/2016 tarihinde, Selçuk Üniversitesi İleri Teknoloji Araştırma ve

Uygulama Merkezi Müdürlüğüne kendi talebi ve rızası olmaksın resen geçici görevlendirildiğini, halen burada görev yapmakta olduğunu, 2547 sayılı Yükseköğretim

Kanununun ilgili hükmü gereği Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapmakta iken döner sermaye ek ödemesi aldığını, ancak halen görev yaptığı birimde bu ödemeden mahrum kaldığını ve bu durumun da maddi manevi mağduriyetine yol açtığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

10) Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuranın Tıp Fakültesi

Hastanesi sağlık teknikeri kadrosuna atandığı, anılan hastanede 16/12/2016 tarihine kadar görev yaptığı, 12/12/2016 tarihinden itibaren, hastanenin başvuranın hizmetine ihtiyaç bulunmadığını gerekçesi ile, İleri Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğüne 1 (bir) yıl süreyle görevlendirildiği, daha sonraki yıllarda görev süresi içinde hastanenin teklifi üzerine görevlendirmelerinin uzatıldığı, döner sermaye ek ödemesinin personelin döner sermaye gelirinin elde edilmesine fiilen katkı sağladığı sürece ve mevzuatta yer alan usul ve esaslara göre ek ödeme yapılabileceğinden; adı geçenin geçici görevlendirilmiş olduğu tarihlerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında yer alan birimlerde (Tıp fakültesi ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri) çalışmadığı için Kanunun 58 inci maddesinin (d) fıkrasına göre ek ödeme yapılamasına yasal imkân bulunmadığı gerekçesi ile ek ödemenin yapılamadığı anlaşılmaktadır.

11) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun Döner Sermaye başlıklı 58 inci maddesi ve

Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ödemenin

Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri incelendiğinde, döner sermaye ek ödemesinin personelin döner sermaye gelirinin elde edilmesine fiilen katkı sağlaması halinde mevzuatta yer alan usul ve esaslara göre yapılabileceği, fiilen Tıp fakültesi ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri dışındaki birimlerde çalışmayan personel için ek ödeme yapılamasına yasal imkân bulunmadığı anlaşılmaktadır.

12) Yine 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun Atamaya yetkili amir olan Üniversite Rektörünün

görev, yetki ve sorumluluklarının düzenlendiği, bu çerçevede, gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek, Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli üzerinde genel gözetim ve denetim görevini sürdürmek gibi görevleri bulunduğu, bu kapsamda da geçici görevlendirme konusunda takdir yetkisi bulunduğu görülmektedir.

13) Ancak, hiç kuşkusuz takdir yetkisinin bulunması idarenin keyfi davranması anlamına

gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, hukuken geçerli ve makul bir sebebe dayanmalı, mevzuatın belirlediği sınırlar içinde kalmalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde kullanmalıdır.

14) Kurumumuzca benzer konuda incelenmiş 2020/88806 ve 2020/518 numaralı dosyalarda;

başvuranın hastanede çalışmakta iken Diş Hekimliği Fakültesinde görevlendirilmesi işleminin kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınmaksızın, geçici görevlendirme işlemlerine ilişkin yargı kararlarıyla şekillenen ilkelere riayet edilmeksizin tesis anlaşıldığından, söz konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak geçici görevlendirmenin sonlandırılması yönünde tavsiye kararı verilmiş takiben de başvuranın, geçici olarak görevlendirildiği döneme ilişkin olarak, hak ettiği ek ödemelerin (döner sermaye)

hakkaniyet ve adalet ilkeleri gereğince ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak ek ödemenin gerçekleştirilmesi yönünde Tavsiye Kararı verilmiştir. Söz konusu dosyalarda özetle, öncelikle geçici görevlendirme işleminin hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırı olduğu tespiti yapılmış olduğundan buna bağlı olarak ek ödeme talebinin reddi işleminin de hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir.

15) Şikayete konu uyuşmazlık kapsamında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunda atamaya

yetkili amir olan Rektörlük makamının yetki görev ve sorumluluklarının düzenlendiği ve personelin görev yerine ilişkin iş ve işlemleri yapmakla yükümlü kılındığı, başvuranın geçici görevlendirme işleminin de bu mevzuat çerçevesinde ve takdir yetkisi kapsamında gerçekleştirildiği, başvuranın Biyomedikal Cihazlar Teknolojisi Bölümü mezunu olduğundan bahisle hizmetine İleri Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğünde ihtiyaç duyulduğu, geçici görev süresinin dolması ve artık hizmetine bu birimde ihtiyaç duyulmaması nedeniyle 17/12/2020 tarihi itibariyle görevlendirilmesinin sonlandırılarak kadro yerine iadesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

16) Bu çerçevede söz konusu şikâyet başvurusunun yukarıda yer alan emsal kararımız

çerçevesinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği açısından yapılan incelemede öncelikle geçici görevlendirme işleminin hukuka uygun olup olmadığının tespitinin yapılmasının gerektiği anlaşılmış ve geçici görevlendirme işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu yönünde herhangi bir tespit yapılamamıştır.

17) Bununla birlikte döner sermaye ek ödemesine ilişkin yapılan değerlendirmede, başvuranın

fiilen Tıp Fakültesinde görev yapmadığından bahisle döner sermaye gelirinin elde edilmesine fiilen katkı sağlayan personellere mevzuatta yer alan usul ve esaslarına göre ek ödeme yapıldığı, başvuranın diğer birimlerde görev yaptığı sürelerde döner sermaye katkı payı yerine devletin karşıladığı denge tazminatını almakta olduğu, döner sermaye katkı payı ve ek ödemelerinin kimlere ve hangi unvanlara yapılacağına ilişkin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 nci maddesi ile Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ödemenin

Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğinde tanımlandığı, adı geçenin İleri Teknoloji Araştırma ve Uygulama Merkezinde geçici görevlendirildiği süreler için, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58 nci maddesinin ilgili hükümlerine göre ek ödeme almasının meri mevzuat kapsamında mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır.

18) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın geçici görevlendirme

işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden ve döner sermaye ek ödemesi talebinin reddi işleminin de ilgili mevzuat kapsamında tesis edildiği anlaşıldığından, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede

yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının

başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi