Geçici görevlendirme süresinin belirtilmemesi ve idarenin takdir yetkisinin hukuka uygun kullanımı değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/12085-S.21.19414

BAŞVURU NO : 2021/10450

KARAR TARİHİ : 19/08/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Geçici görevlendirmenin iptali talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 07/06/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Külliyesi Yapı

İşleri ve Teknik Hizmetler Daire Başkanlığında teknik hizmetler sınıfında mühendis unvanıyla çalışmakta iken 04/12/2020 tarihinde Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi Öğrenci İşleri Birimi’ne geçici görevlendirildiğini belirtmektedir. Geçici görevlendirilmesi hakkındaki yazıda görevlendirmenin süresinin belirtilmediğini, bu süreyi öğrenmeyi talep ettiği 26.03.2021 tarihli ve sayılı dilekçesine cevap verilmediğini iddia eden başvuran, görevlendirilmenin kadrosu ve uzmanlık alanı ile ilgili olmadığını, görevi dışındaki vazifelerde çalıştırılmasının işe bağlılığını ve iş huzurunu zedelediği dikkate alınarak görevlendirilmesinin iptali ile kadro ve unvanı uygun münhal kadrolardan birine görevlendirilmesini

Kurumumuzdan talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin 09/07/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Gülhane Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında mühendis kadrosunda görev yapmakta iken idarenin takdir yetkisi sınırları içerisinde, kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak ilgili 2547 sayılı

Kanun’un 13-b/4 maddesi uyarınca Gülhane Diş Hekimliği Fakültesinde Rektörlük Makamının 04/12/2020 tarihli ve sayılı yazısıyla görevlendirildiği, 2.2. Başvuranın 26/03/2021 tarihli ve sayılı dilekçesine, 25/06/2021 tarihli ve sayılı yazı ile cevap verildiği, /

2.3. Başvuranın 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Türk Silahlı Kuvvetleri personeli iken

Üniversiteye devrolan personel statüsünde olup, Üniversitede doğrudan kadrosu ve alanıyla ilgili çalıştırılabileceği herhangi bir birim bulunmadığı, Üniversite birimlerinin personel ihtiyaçları doğrultusunda özellikle yeni açılan akademik birimlerin ihtiyacının mevcut personelden karşılanması gerekliliği ile kamu yararı ve hizmet gerekleri dikkate alınarak başvuruya konu görevlendirme işleminin yapıldığı, 2.4. Başvuranın daha önce de 25/05/2018-04/12/2020 tarihleri arasında alanı dışında Gülhane Külliyesi temizlik birim sorumlusu olarak görevlendirildiği, bu görevlendirmeye herhangi bir itirazı olmadığı, Üniversitenin genç ve büyüyen bir üniversite olması nedeniyle kuruluştan bu yana devam eden personel eksikliği söz konusu olup, bu ihtiyacın karşılanması için ilgili makamlara talep yazıları yazıldığı, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Rektör” başlıklı 13 üncü maddesinin (b) fıkrasının dördüncü bendinde; “Görev, yetki ve sorumlulukları: 4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek,”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Külliyesi Yapı İşleri ve Teknik Hizmetler Daire

Başkanlığında teknik hizmetler sınıfında mühendis unvanıyla çalışmakta iken 04/12/2020 tarihinde

Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi Öğrenci İşleri Birimi’ne yapılan geçici görevlendirilmede görevlendirmenin süresinin belirtilmediğini, bu süreyi öğrenmeyi talep ettiği 26.03.2021 tarihli ve sayılı dilekçesine cevap verilmediğini iddia etmektedir. Başvuran, görevlendirilmenin kadrosu ve uzmanlık alanı ile ilgili olmadığını, görevi dışındaki vazifelerde çalıştırılmasının işe bağlılığını ve iş huzurunu zedelediği dikkate alınarak görevlendirilmesinin iptali ile kadro ve unvanı uygun münhal kadrolardan birine görevlendirilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.

8. 2547 sayılı Kanun’un ilgili hükmü, Rektör’e kuruluş ve birimlerde görevli personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme konusunda bir takdir yetkisi tanımaktadır.

9. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare

Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk

Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)

10. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur.

Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin hukuk devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.

11. Danıştay 5 inci Dairesi’nin 09/02/1998 tarihli ve E: 1997/2711, K: 1998/270 sayılı Kararı da “657 sayılı Devlet Memurları Kanununda aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan ‘geçici’ nitelikteki bir hizmeti: ya da, değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan ‘yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile durumu uygun olan kamu görevlilerinin, “kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak üzere’ atamaya yetkili amir tarafından geçici olarak görevlendirilmeleri olanaklıdır. Bu işlemin kurulmasında.,. yukarıda nitelendirilen kamu hizmetlerinin yürütülmesi amaç edinilmeli: kamu yararı ile bağdaşmayan, örneğin kamu görevlisini görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir sonuç amaçlanmamalıdır” şeklindedir.

12. Başvuru konusu olayda, başvuranın Rektörlük Makamının 04/12/2020 tarihli ve sayılı yazısıyla

Gülhane Diş Hekimliği Fakültesine görevlendirildiği, bu yazıda görevlendirmenin süresine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmektedir. Başvuranın, geçici görevlendirme süresinin belirtilmesi talebini 26/03/2021 tarihli ve sayılı dilekçesiyle İdareye sunduğu, İdarenin ise 25/06/2021 tarihli ve sayılı yazı ile görevlendirmenin 2547 sayılı Kanun çerçevesinde yapıldığı yönünde cevap verdiği anlaşılmaktadır. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden başvuranın 25/05/2018 tarihinde Gülhane

Külliyesi Temizlik Birimi Sorumlusu olarak da görevlendirildiği, bu görevlendirmede de sürenin belirtilmediği tespit edilmiştir. İdarenin 27/11/2019 tarihinde Cumhurbaşkanlığından 30 idari personel atama izni talep ettiği de belirlenmiştir.

13. Başvuranın geçici görevlendirmesi ile ilgili takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereği gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği irdelendiğinde, başvuranın Gülhane Külliyesi Yapı İşleri ve Teknik

Hizmetler Daire Başkanlığında teknik hizmetler sınıfında mühendis olarak görev yaptığı, başvuruya konu geçici görevlendirme işleminden önce de kadro ve unvanıyla ilintili olmayan bir birimde görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, İdarenin personel ihtiyacı içerisinde olduğu, bu amaçla atama izni talep ettiği de dikkate alındığında, yapılan geçici görevlendirmenin kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, yukarıdaki yüksek mahkeme kararında belirtildiği şekilde başvuranın görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir amaçla geçici görevlendirilmediği, verilen takdir yetkisinin hukuka uygun kullanıldığı değerlendirilmiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

16. Geçici görevlendirme işleminde hukuki belirlilik ilkesi uyarınca, görevlendirilecek memurun görev süresi, geçici görev onay belgesinde bulunması gereken bilgilerdendir. Bu itibarla, bundan sonra düzenlenecek olan geçici görevlendirmelerde görev süresinin de belirtilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın başvurana ve SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/