|
ÖZET: Başvuran, Sivas Merkez İlkokulunda okul müdürü olarak görev yaparken, münhal bulunan şube müdürlüğü kadrosuna geçici görevlendirme talep etmiş, ancak başvurusu reddedilmiştir. İdare, başvuranın herhangi bir mağduriyet yaşamadığını, geçici görevlendirme için sınav puanının dikkate alınmadığını ve yapılan atamanın asaleten değil, geçici bir görevlendirme olduğunu belirtmiştir. Danıştay içtihatları gereği, vekaleten atama yapılacak kişinin, asaleten atanma şartlarını taşıması gerektiği vurgulanmıştır.
Somut olayda, başvuranın sınav puanı ve aile durumu gibi mazeretleri göz önünde bulundurulmamış, idare tarafından yapılan değerlendirmede kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından yeterli açıklama yapılmamıştır. Bu nedenle, başvuranın geçici görevlendirme talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın şartlarını dikkate alarak, adil ve nesnel bir değerlendirme yapması gerektiği ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/11756-S.23.18725
BAŞVURU NO : 2023/4421
KARAR TARİHİ : 15/09/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİVAS VALİLİĞİ
Başvuranın münhal bulunan şube müdürlüğü kadrosuna geçici veya
BAŞVURUNUN KONUSU :
vekaleten görevlendirilme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30/03/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sivas Merkez İlkokulunda okul müdürü olarak görev yaptığını, görevde yükselme ve ünvan değişikliği sınavına katılarak başarılı olduğunu ve asaleten atanmak için halen geçerliliği devam eden 94,8271 yazılı sınav puanı bulunduğunu, ailesinin Sivas ilçesinde ikamet ettiğini, aile bütünlüğünün sağlanması ve vatandaşlık hakkı olarak kamu yararı gereği görev almak için
20.09.2022 ve 05.10.2022 tarihlerinde Sivas İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde münhal bulunan şube
müdürlüğü kadrosuna geçici/vekaleten görevlendirme için temel prensip olarak belirtilen asaleten atanma şartlarını (yazılı sınavda başarılı olmak dahil) taşıdığı için başvuru yaptığını, ancak başvurusunun uygun görülmediğini, daha sonra farklı bir tarihte hiçbir duyuruya yer verilmeksizin ’nin (asaleten atanma şartlarından yazılı sınavda başarılı olmak şartını taşımadığı halde) geçici görevlendirmesinin yapıldığını, bu işleme ilişkin 02.01.2023 tarihli dilekçe ile yaptığı itiraz başvurusunun olumsuz neticelendiğini belirterek; asaleten atama şartlarını taşıdığı için geçici görevlendirme başvurusu yaptığı Sivas İlçe
Milli Eğitim şube müdürlüğü kadrosuna aylarca görevlendirme yapılmazken daha sonra yapılan atamanın mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilerek aile durumu mazereti ve diğer şartlar göz önünde bulundurularak gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu talebe ilişkin olarak Sivas Valiliğinin 22.05.2023 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Sivas Merkez İlkokulunda Okul Müdürü olarak görev yapan başvuranın, ilçesi Okul Müdürü olarak görev yaparken Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim
Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği hükümleri gereğince ilk dört yıllık görev süresini tamamladıktan sonra kendi isteği ve tercihi neticesinde aynı okulda Okul Müdürü olarak ikinci bir dört yıl daha çalışabilecekken farklı tercihler yaparak Sivas Merkez İlkokuluna Okul
Müdürü olarak atamasının yapıldığı, yine kendi tercihiyle ailesini ve evini Sivas Merkeze taşıması, çocuklarının okul nakillerini de Sivas Merkezdeki okullara aldırması mümkün iken ve herhangi bir engel yokken bunun yerine ‘dan Sivas Merkeze günlük gidiş geliş yapmayı tercih ettiği, 2.2. Başvuranın 01.04.2018 tarihinde yapılan Şube Müdürlüğü sınavında başarılı olduğu, atanabileceği ve tercih edebileceği birçok yer varken sadece İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde boş bulunan Şube
Müdürlüğü kadrosunu tercih ettiği, bu kadroya da puanı daha yüksek başka bir personel atandığı için atanamadığı ve açıkta kaldığı, 2.3. Başvurusunda ileri sürdüğü aile birliği ile velisi olduğu öğrencinin okul durumu ile ilgili ortaya çıktığını iddia ettiği mağduriyeti kendi tercihleri neticesinde ortaya çıkarmış olup bu konularda idarenin herhangi bir yanlış uygulaması veya müdahalesi olmadığı, evini ve ailesini yeni görev yeri olan Sivas
Merkez ilçeye taşımasında ve velisi olduğu öğrencisinin naklini de Sivas Merkezdeki okullara almasında hiçbir engel olmadığı, 2.4. Başvurusunda belirttiği sınav puanının, Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince Şube
Müdürlüğüne kadrolu olarak atanma şartı olduğu, kendisinin 20.009.2022 tarihli dilekçesi ile Müdürlük
Şube Müdürlüğü kadrosuna geçici görevlendirme talebinde bulunduğu, ancak o tarihte anılan Müdürlük bünyesinde biri kadrolu diğeri görevlendirme 2 Şube Müdürü çalıştığından boş kadro olmadığı için görevlendirme talebiyle ilgili herhangi bir işlem yapılamadığı, 2.5. Aynı tarihlerde anılan Müdürlük Şube Müdürlüğüne görevlendirme talebinde bulunan Müdürlüğe bağlı Ortaokulu Okul Müdürü .’nin de 14.10.2022 tarihli dilekçesinin incelendiği ve görevlendirilme talebinin uygun görülmediği, 19.12.2022 tarihli dilekçesi ile Müdürlüklerinde münhal bulunan Şube Müdürlüğü kadrosuna geçici görevlendirme için tekrar başvurduğu, tekrar yapılan değerlendirmede anılan Müdürlükte yapılan iş ve işlemlerin aksatılmadan ve zamanında takibinin yapılarak yerine getirilmesi için talebinin uygun görüldüğü, .’nin Sivas Valilik Makamının 28.12.2022 tarihli ve sayılı oluru ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı ve 175 inci maddeleri ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8/C maddesi gereğince geçici görevlendirmesinin yapıldığı, 2.6. Yapılan işlemle başvuranın herhangi bir mağduriyetine ya da hak mahrumiyetine sebep olunmadığı, ne 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda ne 5442 sayılı İl İdaresi Kanununda ne de Milli Eğitim
Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması
Hakkında Yönetmelikte münhal bulunan bir Şube Müdürlüğü kadrosuna geçici görevlendirme yapılırken sınav puanına bakılacağına ve duyuruya çıkılacağına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, kaldı ki idarenin kendisine yapılan her geçici görevlendirme talebini olumlu karşılayacağına ve yerine getireceğine dair bir düzenlemenin de bulunmadığı, yapılan uygulamada hukuka aykırı bir durumun olmadığı, herhangi bir mağduriyete ve hak kaybına da sebep olunmadığı,
2.7. Anılan Müdürlükçe yapılan işlemin münhal Şube Müdürlüğü kadrosuna asaleten atama değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı ve 175 inci maddeleri ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8/C maddesi kapsamında geçici bir görevlendirme olduğu, asaleten atama yapılmadığı, Şube Müdürlüğü kadrolarına asaleten atamaların Bakanlıkça anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapıldığı, yapılan asaleten atamalar ve yer değişiklikleri nedeniyle anılan Müdürlükte bulunan 2 Şube Müdürü kadrosunun birinin boş kaldığı, iş ve işlemlerin aksatılmadan yürütülmesi amacıyla boş kalan kadroya 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 86 ncı ve 175 inci maddeleri ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8/C maddesi gereğince Sivas Valilik Makamının 28.12.2022 tarihli ve sayılı oluru ile geçici görevlendirme yapıldığı, 2.8. Şube Müdürlüğü kadrolarına asaleten atamaların Milli Eğitim Bakanlığınca Milli Eğitim Bakanlığı
Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında
Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kılavuz yayımlanarak ve ilan edilerek yapıldığı, başvuran asaleten atanmak istiyorsa Milli Eğitim Bakanlığının anılan Yönetmelik çerçevesinde yapacağı atama başvuru ilanlarını takip etmesi ve yayınlanacak kılavuz çerçevesinde tercih yaparak sonucunu beklemesi gerektiği açıklamalarında bulunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18.10.1982 tarih ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14.06.2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14.07.1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde; “Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.
Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur’an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir.
Aynı kurumdan (…)ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.
Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.
Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.
(Ek fıkra: 12/7/2013-6495/8 md.) Açıktan vekil olarak atananlara, bir yılda yirmi günü geçmemek üzere çalıştıkları her ay için iki gün yıllık izin verilir. Bu iznin kullanımında, bir sonraki yıla devredilme hâli dışında Devlet memurları için öngörülen hükümler uygulanır.” 5.2. “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinde; “Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
(Ek : 4/7/2001 – KHK-631/5 md.) Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.
(Değişik: 26/6/1984 – KHK-241/9 md.) 88 inci maddeye göre ikinci görev verilen memurlara, bu görevleri karşılığında aylık ödenebilmesi için boş bir kadroya ait görevin ikinci görev olarak yürütülmesi gerekir.
Bu şekilde görevlendirilenlere, görevlendirildikleri kadro derecesinin ilk kademe aylığının üçte ikisi ödenir.
Ancak, sağlık grup başkanlığı, baştabip ve baştabip yardımcılığı hizmetlerinin ikinci görev olarak yürütülmesi halinde kadro şartı aranmaz ve bu hizmetleri yürütenlere almakta oldukları aylığın üçte ikisi ikinci görev aylığı olarak ödenir.
(Değişik: 22/8/1989 – KHK-378/4 md) Açıktan vekil olarak atananlar bu Kanunla memurlara tanınan sosyal haklardan da yararlanırlar ve bunlara ödenecek vekalet aylığının hesabına memuriyet taban aylığı da dahil edilir.” 6. 10.06.1949 tarih ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8 inci maddesinde; “… C) Yukardaki fıkralarda yazılı bütün memurların lüzumu halinde il içinde nakil ve tahvilleri mensup olduğu il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından icra edilmekle beraber mensup oldukları Bakanlıklar veya genel müdürlüklere sebepleriyle bildirilir…” 7. 12.10.2013 tarih ve 28793 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında
Yönetmeliğin; 7.1. “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolara atanabilmek için;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartlar ile ikinci fıkrada yer alan kadrolar itibarıyla belirtilen hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartları taşımak, b) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, şartları aranır.
(2) Görevde yükselme yazılı sınavına katılacaklarda aranacak hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartlar şunlardır; a) Şube müdürü kadrosu için;
1) En az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son iki yıl Bakanlıkta görev yapmış olmak,
3) Talim ve Terbiye Kurulu uzmanı, eğitim uzmanı, uzman, raportör, sivil savunma uzmanı veya okul
müdürü görevinde iki; müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı görevlerinde ayrı ayrı veya toplamda üç; mimar, mühendis, biyolog, psikolog, istatistikçi, çözümleyici, programcı, araştırmacı, tekniker, şef veya sayman kadrosunda üç; öğretmen kadrosunda dört ya da bu alt bentte sayılan kadrolarda toplam dört yıldan az olmamak üzere asaleten görev yapmış olmak…” 7.2. “Atama” başlıklı 21 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınavda başarılı olanların sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde duyurulur. Atanmak üzere başvuruda bulunan adayların atamaları, başarı sıralaması ve puan üstünlüğü esasına göre tercihleri de dikkate alınarak yapılır.
(2) Başarı puanının eşitliği hâlinde sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(3) Sözlü sınav sonrasında atanmak üzere tercih hakkı kazananların atama başvuruları, sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren ilan edilen süre içinde elektronik ortamda alınır.
(4) Atanma isteğinde bulunanlara en fazla 20 tercih hakkı verilir. Adaylar başvurularında, tercihleri dışına atanmayı kabul edip etmediklerini de belirtir. Tercihleri dışında atanmayı kabul etmediğini beyan eden adayların tercihlerine yerleştirilemedikleri takdirde atamaları yapılmaz.
(5) Başarılı oldukları halde yapılan duyuruda tercihte bulunmayanlar atama hakkından vazgeçmiş sayılırlar. Atamaları yapılanlardan, yasal süresi içinde görevine başlamayanların atamaları iptal edilir.
(6) Atanma hakkından vazgeçmiş sayılanlar ile göreve başlamama nedeniyle ataması iptal edilenlerin, görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanabilmeleri için bu Yönetmelikte öngörülen usul ve
esaslar çerçevesinde görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına yeniden girmeleri ve başarılı olmaları gerekir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Sivas Merkez İlkokulunda okul müdürü olarak görev yaptığını, ailesinin Sivas ilçesinde ikamet ettiğini, aile bütünlüğünün sağlanması için 20.09.2022 ve 05.10.2022 tarihlerinde Sivas İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde münhal bulunan şube müdürlüğü kadrosuna geçici/vekaleten görevlendirme için başvuru yaptığını ancak başvurusunun uygun görülmediğini, daha sonra farklı bir tarihte hiçbir duyuruya yer verilmeksizin .’nin geçici görevlendirmesinin yapıldığını belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
10. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; yapılan işlemle başvuranın herhangi bir mağduriyetine ya da hak mahrumiyetine sebep olunmadığı, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu veya Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan
Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin anılan hükümlerinde münhal bulunan bir Şube Müdürlüğü kadrosuna geçici görevlendirme yapılırken sınav puanına bakılacağına ve duyuruya çıkılacağına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, yapılan atama işleminin, münhal
Şube Müdürlüğü kadrosuna asaleten atama değil, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı ve 175 inci maddeleri ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 8/C maddesi kapsamında geçici bir görevlendirme olduğu; yapılan asaleten atamalar ve yer değişiklikleri nedeniyle anılan Müdürlükte bulunan 2 Şube
Müdürü kadrosunun birinin boş kaldığı, iş ve işlemlerin aksatılmadan yürütülmesi amacıyla boş kalan kadroya Sivas Valilik Makamının 28.12.2022 tarihli oluru ile söz konusu görevlendirmenin yapıldığı ifade edilmiştir.
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda, memurların geçici görev, kanuni izin, disiplin cezası tatbikatı ya da görevden uzaklaştırma sebepleriyle işlerinden arızi olarak ayrılmaları durumunda yerlerine kurum içinden ya da diğer kurumlardan veyahut açıktan vekil atanabileceği hüküm altına alınmış olsa da; vekâleten atamanın usulüyle ilgili bir herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
12. Kadro ya da göreve vekâleten ataması yapılacak olan kişinin, söz konusu kadro ya da görevde bulunan asilin taşıdığı tüm koşulları sağlıyor olması gerekir. Vekâleten atanacak kişi, öncelikli olarak 657 sayılı Kanunda bulunan genel şartları taşımalı; ayrıca, vekâlet edilecek kadro ya da görevle ilgili, mevzuatta bulunan özel şartlara da sahip olmalıdır. İçtihatlar da, asilde bulunması icap eden koşulların, vekilde de bulunmasının icap ettiğini vurgulamaktadır. Danıştay bir kararında, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğunu hükme bağlamıştır. Danıştay 11. Dairesinin 22.12.2003 tarih ve E. 2001/481, K. 2003/5610 sayılı kararında, “… asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekâlet aylığı ödenemeyeceği açık olmakla birlikte…”, Danıştay 12. Dairesinin 24.06.2008
tarih ve E. 2006/3642, K. 2008/3954 sayılı kararında “… ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükmü yer almıştır…”; Danıştay 2. Dairesinin 27.01.2009 tarih ve E.
2008/2193, K. 2009/274 sayılı kararında “… bu hükümler karşısında, asilde aranan şartları taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekâlet aylığı ödenemeyeceği, öte yandan…”, “… buna göre, asilde aranılan şartları taşımayan davacıya vekâlet onayı verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle davacıya vekâlet aylığı adı altında bir ücret ödenmesi mümkün olmamakla birlikte…”, “… vekâlet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu…”, “… Danıştay’ın istikrar kazanmış bulunan kararlarına göre, personel rejiminde tedviren görevlendirmenin hukuki bir dayanağı olmayıp bir görevin o kadroya atama veya asilde aranan şartlara sahip vekil marifetiyle gördürülmesi gerekmektedir…”, “… bir göreve vekâleten atanan kişiye vekâlet ettiği göreve ilişkin vekâlet aylığı, yan ödeme ve tazminatın ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartları taşıması gerekmektedir…” açıklamalarına yer verilmektedir.
13. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
14. Somut olay kapsamında; İdare tarafından yapılan vekaleten/geçici görevlendirme işleminde, şube müdürü kadrosunda boşalma olması durumunda asaleten atama yapılamayacaksa yerine vekaleten/geçici olarak atanacak kişilerin asaleten atanma şartlarını taşıması gerektiğinin yargı kararları ile belirlenen kriterler arasında yer aldığı, görevlendirmesi yapılan kişiye ilişkin olarak takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığı ya da bu kişinin neden tercih edildiği ile ilgili herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, yine başvuranın yazılı sınav puanı da dahil şube müdürü olarak atanmasını gerektirir şartları taşıdığı anlaşılmakla neden değerlendirilmeye alınmadığı ya da önceki başvuruları göz önüne alınarak boşalan kadro ile ilgili neden bilgilendirilmediği hususlarında beyanlara da yer verilmediği, bu kapsamda başvuranın aile birliğinin sağlanmasına yönelik olarak mazereti de bulunduğu ancak mazerete rağmen objektif bir değerlendirmeye de yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda boşalan şube müdürlüğü için vekaleten bir atama yapılacaksa öncelikle asaleten atanma şartlarını taşıyan kişilerin değerlendirmeye alınması ve idarenin yaptığı vekaleten atama işleminde takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında gerekçeli olarak kullanması gerektiği değerlendirilerek idarece tesis edilen geçici görevlendirme işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine
uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Sivas İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın boşalan şube müdürlüğü kadrosu için yapılan başvurusunun yargı kararları, kamu yararı ve hizmet gerekleri göz önüne alınarak yeniden değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin tesisi hususunda
SİVAS VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SİVAS VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi