Geçici görevlendirme ve tayin talebinin reddi işlemlerinin hukuka aykırılığı ve memurun rızası alınmadan yapılan atama değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/3706-S.22.5571

BAŞVURU NO : 2022/139

KARAR TARİHİ : 16/03/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜ

Yer değiştirme talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 04/01/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Bursa Kaplıkaya Çocuk Destek Merkezinde kadrolu sosyal çalışmacı olarak görev yapmakta iken Yıldırım Sosyal Hizmet Merkezine (SHM) 3 ay süre ile geçici olarak görevlendirildiğini, 29.03.2021 tarihinde Yıldırım SHM’de göreve başladığını, 30.06.2021 ve 01.10.2021 tarihli Valilik Olur yazıları ile görevlendirmesinin iki defa uzatıldığını, bu süreçte İnegöl ilçesine bağlı Yenice

Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezine talebi olması durumunda personel ihtiyacı nedeniyle görevlendirileceğinin şifahen söylendiğini, bunun üzerine 29.07.2021 tarihli dilekçe ile başvuru yaptığını, yolluk nedeniyle geçici görevlendirilme yapılamayacağı ifade edilerek kadro ile tayin istemesi durumunda Yenice Engelsiz Bakım Merkezine tayininin yapılacağının yine şifahen söylendiğini, müteakiben 21.10.2021 tarihli dilekçe ile kadrosu ile birlikte tayininin yapılması için başvuru yaptığını, ancak 09.12.2021 tarihinde dilekçesine olumsuz cevap verildiğini, kadrosunun bulunduğu Kaplıkaya

ÇODEM’e gelen müfettiş tarafından hazırlanan teftiş raporunda kendisi için yapılan görevlendirmelerin

Bakanlık Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine uygun olmadığı ve görevlendirme uzatılması yapılırken memurun rızasının aranması gerektiğinin belirtildiği, 10.12.2021 tarihli dilekçe ile özlük haklarından mahrum kalmayacağı yatılı çocuk kuruluşunda çalışma talebini tekrar ilettiğini, dilekçesine henüz cevap verilmediğini, kadrosu ile birlikte geçici görevlendirildiği Yıldırım SHM’ye tayininin yapılacağının ve oraya devam etmesi gerektiğinin şifahen söylendiğini, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü olarak çalışanların taleplerinin alınmadığı, memurların istemediği yerde çalışmaya zorlandığı, görevlendirmelerin ve tayinlerin yapılırken

Yönetmeliğe göre hareket edilmediğini, yatılı çocuk kuruluşu personeli olduğunu, görev yaptığı kuruluşun gündüzlü kuruluş olması sebebiyle nöbet tutma imkanının bulunmadığını, ayrıca 2021 yılında yapılan toplu sözleşmede yatılı kuruluşlarda çalışan personellere verilen 10 puan maaş farkının 20 puana çıkarıldığını ve bu

20 puanın yaklaşık olarak aylık 400 TL’ye tekabül ettiğini, gündüzlü kuruluşta çalışması nedeniyle nöbet

ücretleri ve yatılı kuruluş ücretlerinin toplamı ortalama aylık 1400 TL her ay maddi kaybı bulunduğunu iddia ederek, Yıldırım SHM’ye yapılan tayininin iptal edilmesini ve kadrosu ile birlikte özlük haklarından mahrum kalmayacağı il merkezinde bulunan yatılı çocuk kuruluşlarından birine tayininin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Bursa Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 31/01/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Adı geçen personelin İl Müdürlüğüne bağlı Yıldırım Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünde 657 sayılı

Kanun kapsamında 4/A statüsünde sosyal çalışmacı kadrosunda görev yapmakta olduğu,

2.2. Bakanlık İmza Yetkileri ve Yetki Devri Yönergesinde yer alan “il içindeki atamalar ve görevlendirmeleri

Valilik tarafından yapılacaktır.” hükmüne istinaden adı geçenin 21.10.2021 tarihli talebinin İl Müdürlüğünce

değerlendirildiği, Yıldırım Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğünün hizmet ihtiyacı sebebiyle talebinin uygun görülmeyerek adı geçene olumsuz cevap verildiği,

2.3. Adı geçen personelin 21.01.2015 tarihinde gündüzlü hizmet vermekte olan İl Müdürlüğü emrinde göreve başladığı, sırasıyla hizmet ihtiyacına istinaden Osmangazi Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü, Kaplıkaya

Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü, Orhangazi Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüklerine il içi naklinin yapıldığı ve son olarak 25.11.2019 yılından bu yana da Kaplıkaya Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü emrinde görev yapmaktayken söz konusu Kuruluş binasının riskli yapı olarak değerlendirilmesi ve Bakanlık Çocuk

Hizmetleri Genel Müdürlüğünce ivedi bir biçimde boşaltılarak başka bir yer veya binaya taşınmasının uygun olacağının ve hakkında yıkım kararı alınması önerisi ile Yıldırım Belediye Başkanlığınca hakkında yıkım kararı ve tahliyesinin yapılması gerektiğinin bildirilmesine istinaden Kuruluş bünyesinde bakım altında bulunan çocukların farklı kuruluşlara nakledildiği, mücbir sebeple birçok personel hakkında da hizmet ihtiyacı gözetilerek görevlendirme işlemi yapıldığı, başvuran her ne kadar son görev yerinin yatılı Kuruluş olması sebebiyle yatılı kuruluşlarda görevine devam ettirilme talebinde bulunmuş olsa da böyle bir zorunluluk olmadığından hizmet ihtiyacı bulunan Yıldırım Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü emrine geçici görevlendirmesinin gerçekleştirildiği, Bakanlığın İmza Yetkileri ve Yetki Devri Yönergesi uyarınca

03.01.2022 tarihli ve sayılı Onay ile Yıldırım Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü emrine il içi

naklinin gerçekleştirildiği,

2.4. Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığının ilave ek ödeme konulu 25.01.2021 tarihli ve sayılı yazısında; “2828 sayılı Sosyal hizmet kanunu kapsamında yaşlı, ağrı engelli ve çocuklara yönelik hizmet veren yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında, kadın konuk evlerinde, şiddet önleme ve izleme merkezlerinde ve sosyal hizmet merkezlerindeki şiddetle mücadele irtibat noktalarında fiilen görev yapan personele 375 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnameye ekli (1) sayılı Cetvele göre yararlanmakta oldukları ek ödeme oranına 20 puan ilave edilir” hükmünün uygulanması gerektiğinin bildirildiği ve söz konusu hükme istinaden yatılı ve gündüzlü kuruluşlarda görev yapan personel ücretleri arasında farklılık bulunduğu, adı geçen personelin, sicil özeti ve yukarıda yer alan bilgilerden de anlaşılacağı üzere 21.01.2015 tarihinde gündüzlü hizmet vermekte olan İl

Müdürlüğü emrinde göreve başlamış olduğu, son görev yerinin yatılı kuruluş olmasının adı geçenin yatılı kuruluşlarda çalıştırılması gibi bir zorunluluk doğurmadığı, ayrıca Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığının

Nöbet Görevi konulu 03.02.2016 tarihli ve sayılı yazısı ile nöbet ücretlerine dair bilgilendirme yapıldığı, adı geçenin görev yeri değişikliğinin nöbet tutmasına ve buna bağlı olarak nöbet ücreti elde etmesine engel teşkil etmediği,

2.5. İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan sosyal çalışmacı kadrosundaki personelden yatılı kuruluşlar emrinde görev yapanlar bulunsa da hizmetlerine Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüklerinde daha fazla ihtiyaç duyulduğu, büyük oranda Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlükleri emrinde görev almakta oldukları, il merkezinde yer alan yatılı Kuruluş ve görevli sosyal çalışmacı personele ait listenin gönderildiği,

2.6. Şikayet konusu talebe ilişkin olarak İl Müdürlüğü nezdinde açılan herhangi bir dava dosyası bulunmadığı,

2.7. Adı geçenin İl Merkezi içerisinde yer alan farklı bir yatılı Kuruluşa nakledilme talebinin mevcut personel durumu ve ihtiyacı göz önüne alındığında mümkün bulunmadığı ancak ilerleyen dönemde personel durumunda yaşanabilecek değişikliklerde adı geçen personelin talebinin değerlendirilebileceği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinde; “… Yukardaki fıkralarda yazılı bütün memurların lüzumu halinde il içinde nakil ve tahvilleri mensup olduğu il idare şube

başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından icra edilmekle beraber mensup oldukları Bakanlıklar veya genel müdürlüklere sebepleriyle bildirilir.”,

6. 17.05.2013 tarihli ve 28650 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin, “Kurum içi geçici süreli görevlendirme” başlıklı 21’inci maddesinde, “(1) Bakanlık personelinin iller ve birimler arasında kurum içi geçici süreli görevlendirmeleri, bir hizmetin geçici süre ile yürütülmesi amacıyla, kadrosu ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile

sınırlı olmak şartı ile yapılır. Geçici süreli görevlendirmede aşağıdaki esaslara uyulur:

a) (Değişik:RG-9/7/2013-28702) Hizmetlerin geçici olarak yürütülmesi amacıyla bir takvim yılı içerisinde 2 aya kadar geçici görevlendirme yapılabilir. Bu süre personelin kendi isteğinin bulunması şartıyla 6 aya kadar uzatılabilir.

…”

7. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 21/09/2021 tarih ve 1190923 sayılı yazısı ile yürürlüğe konulan

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İmza Yetkileri ve Yetki Devri Yönergesinin Ekinde yer alan

Çizelgede, “İl içindeki Kurum içi atamalar ve görevlendirmeler Valilik tarafından yapılacaktır.”

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Bursa Kaplıkaya Çocuk Destek Merkezinde kadrolu sosyal çalışmacı olarak görev yapmakta iken Yıldırım

Sosyal Hizmet Merkezine (SHM) 3 ay süre ile geçici olarak görevlendirilen ve 29.03.2021 tarihinde Yıldırım

SHM’de göreve başlayan, 30.06.2021 ve 01.10.2021 tarihli Valilik Olur yazıları ile görevlendirmesi iki defa uzatılan başvuran, Yenice Engelsiz Bakım Merkezine tayininin yapılacağının yine şifahen söylendiğini, müteakiben 21.10.2021 tarihli dilekçe ile kadrosu ile birlikte tayininin yapılması için başvuru yaptığını, ancak

09.12.2021 tarihinde dilekçesine olumsuz cevap verildiğini, kadrosunun bulunduğu Kaplıkaya ÇODEM’e

gelen müfettiş tarafından hazırlanan teftiş raporunda kendisi için yapılan görevlendirmelerin Bakanlık

Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine uygun olmadığı ve görevlendirme uzatılması yapılırken memurun rızasının aranması gerektiğinin belirtildiğini, 10.12.2021 tarihli dilekçe ile özlük haklarından mahrum kalmayacağı yatılı çocuk kuruluşunda çalışma talebini tekrar ilettiğini ancak kadrosu ile birlikte geçici görevlendirildiği Yıldırım SHM’ye atmasının yapıldığını iddia ederek, Yıldırım SHM’ye yapılan tayininin iptal edilmesini ve kadrosu ile birlikte özlük haklarından mahrum kalmayacağı il merkezinde bulunan yatılı çocuk kuruluşlarından birine tayininin yapılmasını talep etmektedir.

10. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, ilgili idare tarafından Kaplıkaya Çocuk

Destek Merkezi Müdürlüğü binası hakkında verilen tahliye ve yıkım kararı doğrultusunda bakım altında bulunan çocukların diğer kuruluşlara nakledilmesi üzerine mücbir sebeple başvuranın kamu yararı gözetilerek hizmet ihtiyacı bulunan Yıldırımlar SHM’ne atandığının ifade edildiği görülmektedir.

11. Bilindiği üzere, idari işlemler tesis edilmelerinden önce var olan ve nesnel hukuk kurallarınca belirlenmiş bulunan bir sebebe dayanmak zorundadırlar. Bir başka deyişle, idare bir işlem tesis ettiğinde, o işlemi dayandırdığı sebebi ortaya koymak ve kanıtlamak zorundadır. Kimi zaman idareyi bir işlem tesis etmeye sevk edecek neden maddi bazı olaylardır. Kuşkusuz idarenin dayanacağı bu olayın gerçek olması ve söz konusu işlemi yapamaya yeterli olması gerekir. Aksi halde işlem sebep öğesi yönünden hukuka aykırı olacaktır.

(GÜNDAY, Metin, İdare Hukuku, İmaj Yayıncılık, B. 10, s. 152-157.)

12. Somut olayda, her ne kadar ilgili idarece, başvuranın öncelikle Yıldırım SHM’ye geçici olarak görevlendirilmesi ve ardından adı geçen merkeze atanması işleminin sebep unsuru olarak, Kaplıkaya Çocuk

Destek Merkezi Müdürlüğü binası hakkında verilen tahliye ve yıkım kararı doğrultusunda bakım altında bulunan çocukların diğer kuruluşlara nakledilmesi ve Yıldırımlar SHM’de hizmetine ihtiyaç duyulması hususları ileri sürülmüşse de, söz konusu binanın tahliyesi ve yıkımının yapılması gerektiğinin Bakanlığın

10.02.2021 tarihli ve sayılı yazısı İl Müdürlüğüne tebliğ edildiği, Yıldırım Belediye Başkanlığı

tarafından Valiliğe gönderilen 23.11.2021 tarih ve sayılı yazıda ise, “ ada parselde bulunan taşınmasın yıkım ihalesi yapılmış ve yıkım çalışması yapılacağından ivedilikle tahliyesinin yapılması gerekmektedir.” İfadelerine yer verildiği, yani Bakanlığın ilgili yazısının üzerinden yaklaşık dokuz aylık bir süre geçmiş olmasına rağmen başvuranın kadrosunun bulunduğu Kaplıkaya Çocuk Destek Merkezi

Müdürlüğü binasının tahliyesinin gerçekleştirilmediğinin tespit edildiği, başvuranın ise Yıldırımlar

SHM’ye ilk geçici görevlendirmesinin kadrosunun bulunduğu binanın tahliyesinden yaklaşık sekiz ay önce 2021 yılı Mart ayında yapıldığı, bu durumun başvuran ile yapılan görüşmede teyit edildiği, ilgili idare ile yapılan görüşmede ise, “yıkım sürecinin uzun sürdüğü” açıklanması ile de ayrıca doğrulandığı, bu itibarla ilgili idarece başvuranın Yıldırımlar SHM’ye atanması işleminin sebebi olarak ileri sürülen tahliye ve yıkım şeklindeki maddi olayın gerçekleştiği tarih ile başvuranın Yıldırım SHM’ye ilk görevlendirildiği tarihin birbiri ile örtüşmediği, bir başka ifade ile başvuranın Yıldırımlar SHM’ye atanması işleminin sebebi olarak ile sürülen gerekçenin ilgili idarece tam olarak kanıtlanamadığı, bu itibarla, başvuranın

Yıldırımlar SHM’ye atanması işleminin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

Bunun birlikte, ilgili idarece ileri sürülen Yıldırım SHM’de hizmet ihtiyacı bulunduğu gerekçesinin de genel ve soyut bir ifadeden öteye varamadığını, somut bilgi ve belge ile desteklenmiş bir açıklama niteliğine haiz olmadığını da belirtmek gerekmektedir.

13. Öte yandan, somut olayda, her ne kadar halihazırda başvuranın ataması yapılmış ve geçici görevlendirme sona ermişse de, ilgi idare tarafından başvuranın geçici görevlendirilmesi işleminin, hizmetlerin geçici olarak yürütülmesi amacıyla bir takvim yılı içerisinde 2 aya kadar geçici görevlendirme yapılabileceği, bu sürenin personelin kendi isteğinin bulunması şartıyla 6 aya kadar uzatılabileceğini öngören Aile ve Sosyal Hizmetler

Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 21’inci maddesi hükmüne uygun olarak tesis edilmediği de açıktır.

14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak; başvuranın geçici görevlendirilmesi işleminin yukarıda sözü edilen Yönetmelik hükmüne uygun olmadığı, geçici görevlendirmeyi müteakiben yapılan atama işleminin de hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Başvuranın geçici görevlendirilmesi işleminin tesisinde hatalı davranıldığının kabulü ile sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olan başvuranın Yıldırımlar SHM’ye atanması işleminin makul süre içinde geri alınarak mağduriyetinin giderilmesi hususlarında BURSA AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL

MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, BURSA

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın başvurana ve gereği için BURSA AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi