|
ÖZET: Danıştay kararı, başvuranın Suriye’deki askeri hastanede yürüttüğü görev süresince nöbet ve yoğun bakım ücretlerinin ödenmemesi üzerine yapılan başvurunun reddine ilişkin hukuki değerlendirmeleri içermektedir. Başvuran, Türk Silahlı Kuvvetleri’nde görev yaptığı süre boyunca 7/24 çalıştığını ve diğer hastanelerdeki doktorların bu ücretleri aldığını belirterek, Sağlık Bakanlığı’nın kendisine ödemediği nöbet ücretlerinin hesaplanarak ödenmesini talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, ilgili protokol uyarınca bu ödemelerin Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılacağını ve dolayısıyla tekrar ödeme yapılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir.
Mahkeme, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Sağlık hizmetleri tazminatının, görevlendirme süresince ödenen tazminatın bileşenlerinde yer aldığını ve bu tazminatın ilgili mevzuat gereğince Milli Savunma Bakanlığı tarafından ödendiğini belirtmiştir. Dolayısıyla, başvuranın nöbet ve yoğun bakım ücretlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yatırılması talebinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, kamu görevlilerinin geçici görevlendirmeleri sırasında ödenecek tazminatların belirlenmesine dair önemli bir içtihat oluşturmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1368-S.23.2299
BAŞVURU NO : 2022/12305
KARAR TARİHİ : 01/02/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Nöbet ücretleri ödenmesi talebi
BAŞVURU TARİHİ : 26/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran (TC Kimlik
1.1. Sağlık Bakanlığı, Mersin Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde sicil numarası ile
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzman Tabip olarak görev yapmakta olduğunu, Sağlık Bakanlığı Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğü 10/03/2022 tarihli, numaralı karar yazısı ile Milli Savunma Bakanlığı
Askeri Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 05/01/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Hatay 39’uncu Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı emrine Bahar Kalkanı Harekat Alanı (BKHA) İdlip
Gerginliği Azaltma Bölgesinde (İGAB) açılan Sabit Rol 2 Hastanesi’nde (Seyyar İleri Cerrahi Hastanesi)
14 Mart 2022 ile 10 Mayıs 2022 tarihleri arasında “07/02/2018 tarihli Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk
Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usûl Ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına
Dair Protokol” kapsamında görev yapmak üzere resen görevlendirildiğini,
1.2. Suriye’de bulunan İdlip Gerginliği Azaltma Bölgesinde (İGAB) açılan Sabit Rol 2 Hastanesi’nde (Seyyar İleri Cerrahi Hastanesi) bu süre boyunca görevli olduğu üstten ayrılmadığını, izin kullanmadığını; muhtemel çatışmalarda yaralı askerler ve başka bölgelerden sevk edilen askerlere ameliyathanede, mevcut yoğun bakımda müdahale etme ve takip görevi olması ile branşında tek hekim olmam nedeniyle mesai saati içi ve dışı gözetmeksizin, 7 gün 24 saat görevli olarak çalıştığını,
1.3. Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın / sayılı yazısı gereği “Türk Silahlı
Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum tarafından tabip personele ödenen Sağlık Hizmeti tazminatı nöbet/icap ücretini de kapsadığından bakanlık birimlerince söz konusu tabiplere nöbet/icap ücreti ödenmeyeceği” yorumu gerekçe gösterilerek Sağlık Bakanlığı’na bağlı Mersin Eğitim ve Araştırma Hastanesi mutemetliği tarafından nöbet/fazla mesai ücreti ödemesinin yapılmadığını,
1.4. Aynı anda birlikte görev yaptığı bulunduğu şehirdeki (Toros Devlet Hastanesi, Tarsus Devlet
Hastanesi tarafından) ve Türkiye’nin başka şehirlerindeki hastanelerde (Tepecik Eğitim Araştırma
Hst,Haseki Eğitim Araştırma Hst) çalışan doktor arkadaşlarına ise bu ödemelerin yapıldığını, Geçmiş tarihli ilgili bölge görevlendirmelerinde nöbet ücreti ödemelerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yapılmış olup; yine Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın ilgili yorumuna binaen Sağlık
Bakanlığı tarafından hekimlere daha önceden yapılan nöbet/icap ödemelerinin iptali ve geri ödenmesi istemiyle açılan davada, Ereğli (Konya) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi Esas- no lu kararıyla “375 sayılı KHK’nın 28/Ç maddesinde geçici olarak görevlendirilen kamu görevlilerine ayrıca
6245 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenen yol ücreti dışında harcırah ödenmeyeceği hüküm altına alınmış
olup fazla mesai ücretlerine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.” denilerek davalıdan nöbet ve icap ücretlerinin geri istenmesinin hukuka aykırı olduğu karara bağlanmış ve bu durumla ilgili emsal karar vermiştir. Ayrıca Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi dava açmayıp bu nöbet ücretlerini geri ödeyen hekimlerin nöbet ücretlerinin Sağlık Bakanlığı merkez bütçesinden yeniden yatırılmadığını ifade ederek;
1.5. Türk Silahlı Kuvvetlerince uzman doktor statüsü nedenli sağlık hizmetleri tazminatının yatırıldığını fakat branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yatırılmadığını belirterek, emsal mahkeme kararı ve benzer uygulamalar gereğince görev yaptığı süre boyunca branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin hesaplanarak Sağlık Bakanlığı yahut çalıştığı hastanenin döner sermayesi tarafından ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talepli yazısına Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Başhekimliği tarafından cevaben verilen yazıda;
2.1.) 14.03.2022 – 10.05.2022 tarihleri arasında Hatay 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı emrinde görevlendirildiği Sağlık Bakanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri hakkında usul ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol kapsamında ” Görevlendirme” başlıklı 7 nci maddesinin 10 uncu fıkrasında;(10) Sağlık Bakanlığınca, kadrosunun bulunduğu yerden başka yerdeki
Türk Silahlı Kuvvetlerine ait birlik ve kurumlara görevlendirilmesi durumunda, harcırahları personelin atamalı olduğu kurum tarafından ödenir.(11) Görevlendirilen personelin görevlendirilmiş olduğu kadro ve statüden kaynaklı yapılacak ilave ödemeler (sağlık hizmetleri tazminatı, yurt dışı görev harcırahı, yolluklar ile diğer tazminat/ ödemeler) görevlendirildiği Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum tarafından yapılır. ” Buna istinaden ödeme yapılmamıştır.
2.2.) Sağlık Bakanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri hakkında usul ve
Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol kapsamında ”Görevlendirme” başlıklı 7.nci maddesinin 10 uncu fıkrasında;”Sağlık Bakanlığınca, kadrosunun bulunduğu yerden başka yerdeki Türk Silahlı
Kuvvetlerine ait birlik ve kurumlara görevlendirilmesi durumunda, harcırahları personelin atamalı olduğu kurum tarafından ödenir. Hükmüne 11 inci fıkrasında “Görevlendirilen personelin görevlendirilmiş olduğu kadro ve statüden kaynaklı yapılacak ilave ödemeler (sağlık hizmetleri tazminatı, yurt dışı görev harcırahı, yolluklar ile diğer tazminat/ ödemeler) görevlendirildiği Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum tarafından yapılır.” Kapsamında Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 01/12/2021 tarih ve
“TSK Bünyesinde Görevlendirilen Personel” konulu yazısında TSK emrinde geçici görevli olduğu süreler için yapılacak ödemeler hususunda riayet edilmesi gereken hususlar;
2.3.) Bu kapsamda görevlendirilen tabiplere görevli olduğu günler için Milli Savunma Bakanlığı tarafından
Sağlık Hizmeti Tazminatı ödeneceği,
2.4.) Söz konusu tabiplere ödenecek sağlık hizmetleri tazminatının, ilave bir ödeme olması nedeniyle herhangi bir mahsuplaşmaya konu edilmeyeceği,
2.5.) Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik/ kurum tarafından tabip personel ödenen sağlık hizmetleri tazminatı nöbet/ icap nöbeti ücretini kapsadığından bakanlığımız birimlerince ayrıca nöbeti ücreti ödenmeyeceği şeklinde açıkça belirtilmiştir.
3. Sağlık Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün Strateji Geliştirme Başkanlığına
Yazmış Olduğu Kamu Denetçiliği Kurumu Başvurusu ( konulu 24/10/2022 tarihli ve sayılı yazıda;
3.1.) Bakanlığımız aleyhine açılan davalarla ilgili olarak; – tarafından Isparta İdare Mahkemesinin Esasına kayden açılan davada mezkûr
Mahkeme’nin 26.12.2019 tarih ve sayılı Kararı ile dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine kesin olarak, – tarafından, TSK bünyesinde geçici görevli olduğu sürede ifa ettiği nöbetlerin acil sağlık hizmetleri kapsamında değerlendirilerek nöbet ücretlerinin %50 artırımlı olarak ödenmesi talebiyle İstanbul 14. İdare Mahkemesinin Esasına kayden açılan davada, mezkûr Mahkeme’nin 31.03.2021 tarih ve sayılı Kararı ile davanın reddine, – tarafından, Girne Askeri Hastanesinde geçici görevli olduğu sürede nöbet ücreti ödenmediğinden bahisle fazla mesai ücretlerinin ödenmesi talebiyle İstanbul 5. İdare Mahkemesinin
Esasına kayden açılan davada, mezkûr Mahkeme’nin 08.04.2022 tarih ve sayılı Kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen süre aşımı nedeniyle reddine, Karar verilmiştir.
4. Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü’nün Strateji Geliştirme Başkanlığına yazmış olduğu 26/10/2022 tarihli ve sayılı yazıda;
Bakanlığımız tarafından görevlendirilen tabip personele ödenecek tazminatlara ilişkin düzenleme, Millî
Savunma Bakanlığı’nın 23/10/2020 tarih ve sayılı yazısı ekinde yer alan “Millî
Savunma Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslar” ile yapılmıştır. Söz konusu Usul ve Esasların 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrası ile ihtiyaç halinde Sağlık Bakanlığından görevlendirilecek tabip personele fiilen görev yaptıkları süre ile orantılı olarak (50) puan üzerinden sağlık hizmetleri tazminatı ödeneceği, aynı fıkranın (ç) bendi ile de bu fıkra kapsamında görevlendirilen tabiplere ödenecek sağlık hizmetleri tazminatının, herhangi bir mahsuplaşmaya konu edilmeksizin ilave olarak ödeneceği hükme bağlanmıştır. TSK Sağlık Komutanlığı emrine görevlendirilen personele sözü edilen protokolün usul ve esaslarında yer alan hükümler çerçevesinde TSK emrinde görevli olduğu sürelerde; 1-Bu kapsamda görevlendirilen tabiplere Millî Savunma Bakanlığı tarafından sağlık hizmeti tazminatı ödeneceği, 2-Söz konusu tabiplere ödenecek sağlık hizmetleri tazminatının, ilave bir ödeme olması nedeniyle herhangi bir mahsuplaşmaya konu edilmeyeceği, 3-Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum tarafından tabip personele ödenecek sağlık hizmetleri tazminatı, nöbet/icap nöbeti ücretini de kapsadığından Bakanlığımız birimlerince söz konusu tabiplere ayrıca nöbet/icap nöbeti ücreti ödenemeyeceği değerlendirilmiştir.
5. Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı’nın 16 Aralık 2022 tarihli Kurumumuza verdiği cevabi yazıda;
5.1. Sağlık Bakanlığı kadrolarına atamalı olup Sağlık Bakanlığı tarafından TSK’ne sunulacak Sağlık
Hizmetleri Hakkında Usul Ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol Usul ve Esaslar kapsamında
MSB kadro ve teşkilatına görevlendirilen Tabip görev yaptığı süreyi kapsayan nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin verilmesine yönelik Kamu Denetçiliği Kurumuna yaptığı başvuru kapsamında görüş, bilgi ve belgelerin gönderilmesi bildirilmiştir.
5.2. Asker sağlık teşkilleri ve bu teşkillerde görev yapan sağlık personeli 669 sayılı KHK kapsamında Sağlık
Bakanlığına devredilmiş ve sağlık hizmeti desteğinin Sağlık Bakanlığı tarafından TSK’ne sunulacak Sağlık
Hizmetleri Hakkında Usul Ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol (7 Şubat 2018) kapsamında
Sağlık Bakanlığınca karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
5.3. Sağlık Bakanlığından MSB kadro ve teşkilatına yapılan görevlendirmeler Protokolün Görevlendirme başlıklı 7. Maddesi kapsamında yürütülmekte olup ödenecek sağlık hizmeti tazminatı, 926 Sayılı Kanun’un
Ek-17. Maddesi ve bu maddenin uygulanmasına yönelik Milli Savunma Bakanlığı Sağlık Hizmetleri
Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında, nöbet hizmetleri de dahil edilerek hesaplanmaktadır.
5.4. 926 Sayılı Kanun’un Ek-17. Maddesi ve bu maddenin uygulanmasına yönelik ilgi Milli Savunma
Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında ödemeleri yapılan personele nöbete ilişkin ayrıca ödeme yapılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
6. 24 Ağustos 2021 tarihli Milli Savunma Bakan oluru alınan “Sağlık Hizmetleri Tazminat Usul Ve
Esaslar” başlıklı yazıda;
6.1. Birinci derece kritik illerde terörle mücadele harekâtına iştirak eden birliklerde görevli sağlık astsubaylarına sağlık hizmeti tazminatı verilmesine ilişkin olarak ilgi (a) (926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu) Kanunda, ilgi (b) (7250 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kurulu Kanunu İle Bazı
Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun) ve (c)
(7281 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun) Kanunlar ile değişiklikler yapılmıştır. Bu nedenle ilgi (ç)’de kayıtlı yazı ile yayımlanan usul ve esaslarda güncelleme ihtiyacı hasıl olmuştur.
Bahse konu Kanun değişikliğine istinaden usul ve esaslarda yapılan değişiklik teklifleri ilgi (d) de kayıtlı yazı İle Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmiş, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygun görülen ve son halinde mutabık kalınan, “Sağlık Hizmetleri Tazminatı Usul ve Esasları” ilgi (e)’de kayıtlı yazı ile bildirilmiştir.
Bu Kapsamda; yeniden düzenlenen “Sağlık Hizmetleri Tazminatı Usul ve Esaslar”ı EK-1’de; “Sağlık
Hizmetleri Tazminatı Uygulamasına İlişkin Hususlar” Ek-2’de; “Sağlık Hizmetleri Formu” Ek-3’te sunulmuş olup, uygulamanın buna göre yürütülmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
6.2. Milli Savunma Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Tazminatına ilişkin Usul ve Esasların;
Amaç ve Kapsam başlıklı 1 inci Maddesinde “ Bu Usûl ve Esaslar, 27/7/1967 tarihli ve 926 Sayılı Türk
Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Ek-17 maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca ödenecek sağlık hizmetleri tazminat oranları ile usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu usul ve esaslar; a) Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında bulunan personelden öğretim üyesi tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre olanları ve sağlık astsubaylarını, b) Millî Savunma Bakanlığına ait kadrolara, ihtiyaç duyulması halinde, Sağlık Bakanlığı veya
Yükseköğretim Kurulu tarafından görevlendirilen Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarında veya üniversite hastanelerinde görevli öğretim üyesi tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerini,
Hizmet Puanları başlıklı” 3 üncü Maddesinde; “Sağlık Hizmetleri tazminatı aşağıda yer alan hizmet puanları esas alınarak hesaplanır. (sağlık astsubayları hariç)
a) Sabit hizmet puanı: Kapsamda yer alan personele (75) puan, b) Garnizon Hizmet Paunı: Subay ve Astsubay Atama Yönetmeliği hükümlerine göre tespit edilmiş olan garnizonlardan; 1 inci derece garnizonlarda görev yapanlara (109 puan, 2’nci derece garnizonlarda görev yapanlara (12) puan, 3 üncü derece garnizonlarda görev yapanlara (14) puan, 4 üncü derece garnizonlarda görev yapanlara (17) puan, 5 inci derece garnizonlarda görev yapanlara (20) puan, c) Nöbet Hizmet Puanı: Nöbet süresi bir gün için kesintisiz altı saatten az olmamak kaydıyla sağlık teşkillerinde günlük çalışma süresi dışında, doğrudan sağlık hizmeti verilmesine yönelik normal, acil veya branş nöbeti tutan ve bu nöbet karşılığında kurumca izin kullanılmasına müsaade edilmeyen personele, bir ayda yedi günü aşmamak üzere izin suretiyle karşılanmayan her bir gün için(2) puan; on günden fazla olmamak ve icap nöbet süresi bir gün için kesintisiz 12 saatten az olmamak kaydıyla, ilgili mevzuat hükümlerine göre tutulan her icap nöbet günü için (0,8) puan, yasal mevzuat gereği nöbetten muaf tutulan
personel ile Askeri Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünde görevli Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı, Sahra Sıhhiye Okul Komutanı Ve Hastane Baştabibi için toplam (8) puan (Bir ay içerisinde normal, acil, branş ve icap nöbetlerinden dolayı verilen hizmet puanı toplamı (14)’ü aşamaz.)
ç) Fiili Çalışma Süresi puanı: Bir ayda toplamda (10 puanı geçmemek üzere fiilen çalışılan her gün için (0,5) puan olarak hesaplanır…
“Puanlamada dikkate alınacak hususlar” başlıklı 4 üncü Maddesinde; (1) Bu Usul ve Esasların 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan hizmet puanları personelin asli (atamalı olduğu) görev yerine göre tespit edilir. Tazminata esas ay içinde farklı görev yerlerinde görevlendirilmiş olanların hizmet puanları, atamalı oldukları ve geçici olarak görev yaptıkları birlik komutanlığındaki görev süreleri ile orantılı olarak belirlenir.
(2) Sağlık hizmetleri tazminatı alan personelden, Millî Savunma Bakanlığı dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarının kadrolarında görevlendirilenlerin görev yerine göre hesaplanır.
(3) Sağlık hizmetleri tazminatı, staj tahsili amacıyla yurtdışında bulunan personele (50) puan, birlik halinde veya münferiden görevlendirme suretiyle dışında bulunan ve fiilen tabiplik yapan personele (100)
puan, yurtdışında görevli bulunan diğer personele ise (75) puan üzerinden hesaplanır.
(4) 926 sayılı Kanunun Ek-17 nci maddesinin (Ç) fıkrası kapsamında; Millî Savunma Bakanlığına ait kadrolarda ihtiyaç duyulması halinde, Sağlık Bakanlığı veya Yüksek Öğretim Kurulu tarafından görevlendirilen Sağlık Bakanlığına sağlık kurum ve kuruluşlarında veya üniversite hastanelerinde görevli öğretim üyesi tabip, öğretim üyesi diş tabibi, uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabibine bu Usul ve Esaslara ekli (I) sayılı Cetvelde sivil öğretim üyesi tabipler ile 657 sayılı Kanun emsali personel için belirlenen oranlar üzerinden hesaplanmak kaydıyla; a) 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan hizmet puanları fiilen görev yaptıkları süreyle orantılı olarak (saat hesabıyla yapılan görevlendirmeler bir (1) gün sayılır) hesaplanmak kaydıyla, bu fıkranın (c) bendi hariç hesaplanan toplam puanın %50′ si sağlık hizmetleri tazminatı olarak ödenir.
b) Vaka başı görevlendirmelerde, (50) puanı geçmemek üzere, vakanın aciliyet, zorluk, risk derecesi ve ilgili olduğu ihtisas alanına göre baştabibin belirleyeceği puan üzerinden sağlık hizmetleri tazminatı ödenir. Bu bende göre yapılan ödemelerin muhteviyatı ve tutarı, 6 aylık dönemler itibariyle
Askeri Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce istenilen formatta tanzim edilerek bildirilir.
c) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin (A) fıkrası uyarınca belirlenen birinci derece kritik illerde görev yapan tabiplere, fiilen görev yaptıkları günlerle orantılı olarak (25) puan üzerinden ilave sağlık hizmetleri tazminatı ödenir.
ç) Bu fıkra kapsamında görevlendirilen tabiplere ödenecek sağlık hizmetleri tazminatı herhangi bir mahsuplaşmaya konu edilmeksizin ilave olarak ödenir…
olarak ifade edilmiştir.
III. MEVZUAT
7. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının; “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü,
ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”
8. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
9. 926 sayılı Kanun’un ek 17. maddesine 5947 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle eklenen (Ç) fıkrasında; …“Sağlık hizmetleri tazminatının oranları ile usul ve esasları, personelin rütbesi, unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, görev yeri ve özellikleri, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamaları ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak
Maliye Bakanlığının görüşü, Genelkurmay Başkanlığının uygun görüşü üzerine Milli Savunma
Bakanlığınca belirlenir….
Sağlık hizmetleri tazminatından yararlanan personele, 17/11/1983 tarihli ve 2957 sayılı
Kanunun 6 ncı maddesi, 10/6/1985 tarihli ve 3225 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ve 27/6/1989 tarihli ve
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi hükümlerine göre ödeme yapılmaz.
(Ek fıkra: 22/1/2015 – 6586/61 md.) Bu fıkraya göre yapılacak ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.” 10. 07/02/2018 tarihli TSK.’ne sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usul Ve Esasların Yürürlüğe
Konulmasına Dair Protokolün “Amaç” başlıklı 1 inci Maddesinde “Bu Protokol’ün amacı, Sağlık
Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanan ekli “Sağlık Bakanlığı Tarafından
Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri Hakkında Usûl ve Esaslar” ın yürürlüğe konulmasıdır. 2 inci Maddesinde Usûl ve Esaslar bu Protokolün eki ve ayrılmaz parçasıdır. “Taraflar” başlıklı 2 nci Maddesinde “Milli Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı bu Protokol’ün taraflarını teşkil eder.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi Sadettin KALKAN tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran Sağlık Bakanlığı, Mersin Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Uzman Tabip olarak görev yapmakta olduğunu, Hatay 39’uncu Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı emrine Bahar Kalkanı Harekat Alanı (BKHA) İdlip Gerginliği Azaltma Bölgesinde (İGAB) açılan Sabit
Rol 2 Hastanesi’nde (Seyyar İleri Cerrahi Hastanesi) 14 Mart 2022 ile 10 Mayıs 2022 tarihleri arasında
“07/02/2018 tarihli Sağlık Bakanlığı Tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri
Hakkında Usûl Ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol” kapsamında görev yapmak üzere resen görevlendirildiğini, Suriye’de bulunan İdlip Gerginliği Azaltma Bölgesinde (İGAB) açılan Sabit Rol 2
Hastanesi’nde (Seyyar İleri Cerrahi Hastanesi) bu süre boyunca görevli olduğu üstten ayrılmadığını, izin kullanmadığını; muhtemel çatışmalarda yaralı askerler ve başka bölgelerden sevk edilen askerlere ameliyathanede, mevcut yoğun bakımda müdahale etme ve takip görevi olması ile branşında tek hekim olması nedeniyle mesai saati içi ve dışı gözetmeksizin, 7 gün 24 saat görevli olarak çalıştığını, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın sayılı yazısı gereği “Türk Silahlı
Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum tarafından tabip personele ödenen Sağlık Hizmeti tazminatı nöbet/icap ücretini de kapsadığından bakanlığımız birimlerince söz konusu tabiplere nöbet/icap ücreti ödenmeyeceği” yorumu gerekçe gösterildiğini ve Türk Silahlı Kuvvetlerince uzman doktor statüsü nedenli sağlık hizmetleri tazminatının yatırıldığını fakat branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yatırılmadığını belirterek, emsal mahkeme kararı ve benzer uygulamalar gereğince görev yaptığı süre boyunca branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin hesaplanarak ödenmesini talep etmiştir.
13. Başvuran; aynı anda birlikte görev yaptığı bulunduğu şehirdeki (Toros Devlet Hastanesi, Tarsus Devlet
Hastanesi tarafından) ve Türkiye’nin başka şehirlerindeki hastanelerde (Tepecik Eğitim Araştırma Hst, Haseki Eğitim Araştırma Hst) çalışan doktor arkadaşlarına ise bu ödemelerin yapıldığını, Geçmiş tarihli ilgili bölge görevlendirmelerinde nöbet ücreti ödemelerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yapıldığını ve yine Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın ilgili yorumuna binaen Sağlık Bakanlığı tarafından hekimlere daha önceden yapılan nöbet/icap ödemelerinin iptali ve geri ödenmesi istemiyle açılan davada, Ereğli (Konya) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi no lu kararıyla “375 sayılı
KHK’nın 28/Ç maddesinde geçici olarak görevlendirilen kamu görevlilerine ayrıca 6245 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenen yol ücreti dışında harcırah ödenmeyeceği hüküm altına alınmış olup fazla mesai ücretlerine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.” denilerek davalıdan nöbet ve icap ücretlerinin geri istenmesinin hukuka aykırı olduğu karara bağlanmış ve bu durumla ilgili emsal karar verildiğini ifade ederek; Ayrıca Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesinin dava açmayıp bu nöbet ücretlerini geri ödeyen hekimlerin nöbet ücretlerinin Sağlık Bakanlığı merkez bütçesinden yeniden yatırılmadığını belirtmektedir.
14. Başvuranın branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yatırılması talebine ilişkin Sağlık Bakanlığı tarafından “14.03.2022 – 10.05.2022 tarihleri arasında Hatay 39.
Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı emrinde görevlendirildiği Sağlık Bakanlığı tarafından Türk
Silahlı Kuvvetlerine Sunulacak Sağlık Hizmetleri hakkında usul ve Esasların Yürürlüğe
Konulmasına Dair Protokol kapsamında ” Görevlendirme” başlıklı 7 nci maddesinin 10 uncu fıkrasında;(10) Sağlık Bakanlığınca, kadrosunun bulunduğu yerden başka yerdeki Türk Silahlı
Kuvvetlerine ait birlik ve kurumlara görevlendirilmesi durumunda, harcırahları personelin atamalı olduğu kurum tarafından ödenir.(11) Görevlendirilen personelin görevlendirilmiş olduğu kadro ve statüden kaynaklı yapılacak ilave ödemeler (sağlık hizmetleri tazminatı, yurt dışı görev harcırahı, yolluklar ile diğer tazminat/ ödemeler) görevlendirildiği Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik/kurum tarafından yapılır. ” uyarınca ilave ödeme yapılmayacağı” belirtilmiştir.
15. Başvuranın talebine ilişkin sağlık hizmetleri tazminatı, yurt dışı görev harcırahı, yolluklar ile diğer tazminat/ ödemeler gibi ilave ödemelerin yatırılmasının Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bağlı birlik kurum tarafından yapılması ifade edildiğinden Milli Savunma Bakanlığı’ndan da bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Milli Savunma Bakanlığı’ndan verilen cevabi yazıda ise “TSK’ne sunulacak sağlık hizmeti desteğinin, Sağlık Hizmetleri Hakkında Usul Ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol kapsamında Sağlık Bakanlığınca karşılanacağı; yapılan görevlendirmelerin Protokolün Görevlendirme başlıklı 7. Maddesi kapsamında yürütülmekte olduğu; ödenecek sağlık hizmeti tazminatının Kanun’un Ek17. Maddesi ve bu maddenin uygulanmasına yönelik Usul ve Esaslar kapsamında, nöbet hizmetleri de dahil edilerek hesaplandığından bu kapsamında ödemeleri yapılan personele nöbete ilişkin ayrıca ödeme yapılmasının mümkün olmadığı” ifade edilerek Sağlık Hizmetleri Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslar, Sağlık Hizmetleri Tazminatı Uygulamasına İlişkin Hususlar ile Sağlık Hizmetleri Tazminatı Puanlama
Formu gönderilmiştir.
16. Sağlık Hizmetleri Tazminatına İlişkin Usul Ve Esaslar yukarıda ayrıntılı olarak ifade edilmiş olup, “Hizmet Puanları başlıklı” 3 üncü Maddede “Nöbet Hizmet Puanı: Nöbet süresi bir gün için kesintisiz altı saatten az olmamak kaydıyla sağlık teşkillerinde günlük çalışma süresi dışında, doğrudan sağlık hizmeti verilmesine yönelik normal, acil veya branş nöbeti tutan ve bu nöbet karşılığında kurumca izin kullanılmasına müsaade edilmeyen personele, bir ayda yedi günü aşmamak üzere izin suretiyle karşılanmayan her bir gün için(2) puan; on günden fazla olmamak ve icap nöbet süresi bir gün için kesintisiz 12 saatten az olmamak kaydıyla, ilgili mevzuat hükümlerine göre tutulan her icap nöbet günü için (0,8) puan, yasal mevzuat gereği nöbetten muaf tutulan personel ile Askeri Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğünde görevli Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı, Sahra Sıhhiye Okul
Komutanı Ve Hastane Baştabibi için toplam (8) puan (Bir ay içerisinde normal, acil, branş ve icap nöbetlerinden dolayı verilen hizmet puanı toplamı (14)’ü aşamaz.)” olarak düzenlenmiştir.
16.1. Bu madde doğrultusunda görevlendirilenlere ödeme yapılmak üzere; MSB tarafından gönderilen Sağlık Hizmetleri Tazminatı Uygulamasına İlişkin Hususlarda yer alan Sağlık
Hizmetleri Tazminatı Puanlama Formunda; Nöbet hizmet Puanı hesaplanırken Normal, acil, branş; icap nöbeti; yasal olarak nöbet tutmayanlar olmak üzere üç başlıkta puanlayarak nöbet hizmetleri için değerlendirme yapıldığı ve puanlama doğrultusunda da ödeme yapıldığı görülmektedir.
17. Başvuranın başvuru dosyasında sunduğu emsal yargı kararında ise davacı “21.02.2020-
21.03.2020 tarihleri arasında Üs Bölgesinde bir ay süreyle geçici hekim olarak görev
yaptığını, bu bir aylık görev süresi boyunca müvekkilinin 7 gün 24 saat bir fiil düzenli olarak çalıştığını, Fırat Kalkanı Harekatı bölgesinde bulunan üs bölgesinde müvekkilinin gece 24:00, 02:00, 04:00, 06:00 yani kısaca kendisine ne zaman ihtiyaç duyulursa o zaman hazır şekilde görevinin başında olduğunu, bu duruma ilişkin T.C. Kara Kuvvetleri Komutanlığı 17. Komando Tugay Komutan Yardımcılığı 2. Komando
Taburu 1. Komando Bölük Komutanlığı tarafından Konya İl Sağlık Müdürlüğü Ereğli Devlet Hastanesi’ne gönderilen üst yazı ekinde çalışma sürelerini gösterir puantaj cetveli bulunduğunu, üs bölgesinde müvekkilinden başka sağlık personeli, doktor veya hemşire herhangi bir yardımcı personel bulunmadığını, yani bu bir aylık süre zarfında müvekkilinin tek başına çalıştığını, bu nedenlerle hukuki temelden yoksun
olan davanın reddine, davalı Sağlık Bakanlığı haksız ve kötü niyetli olduğundan %20’ den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davalı Sağlık
Bakanlığı’na yükletilmesine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.” Davalı ise “Ereğli Devlet
Hastanesinde hekim olarak görevli davacının 21/02/2020-21/03/2020 tarihleri arasında Suriye Fırat
Kalkanı Harekatı bölgesinde bulunan askeri üst bölgelerinde görev yapmak üzere Kilis İl Sağlık
Müdürlüğü’ne geçici olarak görevlendirildiğini, davacıya görevli olduğu süre zarfında 375 sayılı KHK gereği yurtdışı görev tazminatı ödendiğini, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından
Konya Valiliği’ne gönderilen 31/07/2019 tarih ve sayılı yazıda: 375 sayılı KHK’nın 28 inci maddesi (Ç) bendi kapsamında Suriye’ye görevlendirilen personelin kendi kurumlarından fiilen ayrılış yaparak
Suriye’de çalışması nedeniyle kurumlarından nöbet ücreti, fazla mesai ücreti gibi herhangi bir ödeme almasının uygun olmayacağı belirtilmesine karşılık davacıya aynı dönem için hem yurt dışı görev tazminatı hem de fazla mesai ücreti ödendiğini, davalıya haksız ve yersiz ödenen tutarın iade etmesi için 14/05/2020 ve 08/06/2020 tarihlerinde yazılı ihtarda bulunulmuş, davalı tarafından ödeme yapılmaması üzerine 07/10/2020 tarihinde Ereğli İcra Dairesinde Esas sayılı dosya üzerinden icra takibi yapılmış, davalı tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu bu nedenlerle borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin Ereğli İcra Müdürlüğünü sayılı dosyası üzerinden devamına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla borçlunun takip konusu 5.515,59 TL borcu yasal faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.” Mahkeme ise “… anılan yasal düzenlemeler ve davalı hakkında düzenlenmiş puantaj cetveli doğrultusunda sınır ötesi harekatta Suriye’de bulunan çatışma bölgesinde kurulan üs komutanlığında görevlendirilen davalının görev süresi boyunca görevli olduğu üsten ayrılmadığı, muhtemel çatışmalarda yaralı askerlere müdahale etme görevi olan davalının 7/24 görev başında olduğunun ve mesai saatleri içinde veya dışında yaralılara müdahale eden davalının her anının çalışma süresi olarak kabul edilmesi gerektiği, nitekim puantaj cetvelinde de davalının 24 saat çalıştığının belirtildiği, 375 sayılı KHK’nın 28/Ç maddesinde geçici olarak görevlendirilen kamu görevlilerine fazla mesai ücreti ödenmeyeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, geçici görevlendirme kapsamında ödenen tazminatın fazla mesai saatlerini de kapsadığı yönündeki değerlendirmenin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, bu halde 30 gün boyunca toplam 720 gün çalıştığı kabul edilen davacıya haftalık 40 saat dışındaki çalışma sürelerine yönelik yapılan ödemenin yersiz ödeme niteliğinde olmadığı, davalı taraf kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuş ise de, takibin anılan mevzuat hükümlerinin farklı yorumlanmasına dayalı olarak başlatıldığı, bu halde kötü niyetin varlığından söz edilemeyeceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçelendirmiştir.
17.1. Görevlendirilen tabip personele ödenecek tazminatlara ilişkin düzenleme belirtildiği üzere
Millî Savunma Bakanlığı’nın 23/10/2020 tarih ve sayılı yazısı ekinde yer alan “Millî Savunma Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Tazminatına İlişkin Usul ve Esaslar” ile yapılmıştır. Başvuranın örnek olarak verdiği mahkeme kararındaki görevlendirme düzenleme öncesi yani 21.02.2020-21.03.2020 tarihlerinde olup başvuranın görevlendirmesi de 14 Mart 2022 ile 10 Mayıs 2022 tarihlerinde olmak üzere düzenleme sonrasındadır. Bu doğrultuda başvuranın sunmuş olduğu başvuru kendisi ile aynı olduğu sonucunu doğurmamaktadır.
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde 14.03.2022 – 10.05.2022 tarihleri arasında Hatay 39. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı emrinde Sağlık Bakanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerine
Sunulacak Sağlık Hizmetleri hakkında usul ve Esasların Yürürlüğe Konulmasına Dair Protokol kapsamında
14 Mart 2022 ile 10 Mayıs 2022 tarihlerinde görevlendirilen başvurana; görevli olduğu döneme ilişkin
ödenen sağlık hizmetleri tazminatının bileşenlerinde normal, acil, branş; icap nöbeti puanlamalarının yer aldığı ve sağlık hizmetleri tazminatının ilgili mevzuat gereğince Milli
Savunma Bakanlığı tarafından başvurana ödendiği ve Sağlık Bakanlığı tarafından tekrar aynı ödemelerin yapılmasının mümkün olmadığı belirlendiğinden başvuranın “branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından yatırılmadığını belirterek, emsal mahkeme kararı ve benzer uygulamalar gereğince görev yaptığı süre boyunca branş nöbet ve yoğun bakım nöbet ücretlerinin hesaplanarak Sağlık Bakanlığı yahut çalıştığı hastanenin döner sermayesi tarafından ödenmesi” talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkelerde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup, bundan sonraki işlemlerde bu ilkeye uyulması gerekmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA, MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA VE SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi