|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Afyonkarahisar ili merkez No.lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda Acil tıp teknisyeni olarak çalıştığı, geçici olarak başka bir istasyona görevlendirildiği ve bu süre zarfında yolluk talebinin reddedildiği belirtilmektedir. Başvuran, görevlendirme süresince yolluk ve yevmiye talep etmiş, ancak bu talepleri karşılanmamıştır. İdare, görevlendirmenin gönüllülük esasına dayandığını savunsa da, ilgili mevzuat gereği harcırah ödemesinin yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Hukuki değerlendirme sonucunda, başvuranın geçici görevlendirmesi nedeniyle harcırah ödemesinin yapılmaması işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Devlet Memurları Kanunu ve Harcırah Kanunu çerçevesinde, görev mahalli dışındaki görevlendirmelerde harcırah ödenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın harcırah talebinin kabul edilmesi yönünde Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. Karar, başvuranın haklarının korunması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14994-S.22.22966
BAŞVURU NO : 2022/7401
KARAR TARİHİ : 22/11/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AFYONKARAHİSAR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevlendirmelere ilişkin talepler hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; Afyonkarahisar ili merkez No.lu
Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda Acil tıp teknisyeni olarak çalışmakta olduğunu, kadrosunun merkez
No.lu istasyonda olmasına rağmen No.lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda geçici olarak görevlendirildiğini, görevlendirme tarihlerim 01.07.2021-31.12.2021 ve 01.01.2022-31.03.2022 tarihleri olmak üzere toplamda 273 günü kapsadığını, görevlendirme olurunda yolluk yevmiye ibaresi yazmadığı için yolluk talebinde bulunduğunu ancak talebinin karşılanmadığını, söz konusu talep sonrasında Valilik oluru olmasına rağmen modül eğitimlerdeki eğitmenlik görevine son verildiğini, acil tıp teknisyeni olarak sürücü acil tıp teknisyeni olarak çalışmaması sebebiyle performans ödemesi alamadığı için mağdur olduğunu belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikayet başvurusuna ilişkin Afyonkarahisar Valiliğince gönderilen yazıda özetle; başvuranın görevlendirmesinin gönüllülük esasına dayalı sözlü talebe istinaden olması nedeni ile yolluksuz ve yevrnivesiz olarak yapıldığı ve ödeme yapılmadığı, İl Ambulans Servisi Çalışma Yönergesi, üçüncü bölümünde “İl Ambulans Servisi Başhekimi görev, yetki ve sorumluluklar” başlıklı 5. Maddesinde; “Acil
Sağlık Hizmetleri konularında eğitim almış personelin, idari birimlerde, merkez ve istasyonlarda daha verimli çalışması ve hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla personel ve araçların uygun istihdam edilmesini sağlar. k) Tüm personelinin ilgili birimlerce düzenlenen hizmet içi eğitim programlarına ve tatbikatlara katılımını sağlar. u) İl Ambulans Servisi tarafından verilen hizmetlerin mevcut yasa ve yönetmeliklere göre uygulanması ve geliştirilmesi için İf Sağlık Müdürlüğü adına Acil
Sağlık Hizmetleri Başkanlığı tarafından yapılan planlama, veri toplama, koordinasyon, denetleme ve
eğitim faaliyetleri ile olağan dışı durum ve afet organizasyonuna destek verir, uygulamasını sağlar.
Düzenlenen toplantı ve çalışmalara katılır. Müdürlük ve Acil Sağlık Hizmetleri Başkanlığı tarafından verilen diğer görevleri yerine getirir.” Hükümlerine yer verildiği, başvuranın modül eğitimlerdeki eğitmenlik görevine, yukarıda bahsi geçen II Ambulans Servisi Çalışma Yönergesinin 5. Maddesinin b. k, ve u fıkralarına istinaden İl Ambulans Servisi Başhekimliğince sonlandırıldığı, başvuranın sürücü acil tıp teknisyeni olarak yukarıda bahsi geçen İl Ambulans Servisi Çalışma Yönergesinin 5. Maddesinin h, k. ve u fıkralarına istinaden İl Ambulans Servisi Başhekimliğince modül eğilimlere eğitmen olarak katılması ve sürücü acil tıp teknisyeni olarak görevlendirilmesinin uygun görülmediği belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Harcırah Kanununun;
5.1.”Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını; Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri;”
5.2. “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinde;
“Bu Kanunda belirtilen hallerde:
1. Bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara; 2. Memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere; 3. Kadrosuzluk dolayısıyla açıkta kalan memurlara ve bunların aile fertlerine; 4. Hizmetlilerden cezaen olmamak üzere vazifelerine son verilenlere ve bunların aile fertlerine; 5. Memur veya hizmetlinin vefatında aile fertlerine, çocuklara refakat ettirilecek memur ve hizmetlilere; 6. Hükümlü, tutuklu veya gözetim altında bulundurulanların sevkinde ya da refakatle görevlendirilen erbaş ve erlere; 7. (Mülga: 31/7/2003-4969/1 md.)
8. Milli ve resmi spor temasları dolayısıyla seyahat edecek sporcu ve idarecilere;
9. Birlik halinde yabancı memleketlere gönderilecek Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ve bunların
Türkiye’de bırakacakları aile fertlerine; 10. Aile ile birlikte oturulması yasak edilen bölgelerdeki askeri şahısların aile fertlerine; 11. Bu Kanunda belirtilen özel hallerde askeri öğrenciler ile erbaş ve erlere; Harcırah verilir.”,
5.2. “Harcırahın Unsurları” başlıklı 5 inci maddesinde, “Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder. İlgili, bu kanun hükümlerine göre bunlardan birine, birkaçına veya tamamına müstahak olabilir.”,
5.3. “ Harcırahın hesabında esas tutulacak yol” başlıklı 6 ıncı maddesinde; “Harcırah, bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan yol ve taşıt araçları üzerinden verilir.
Gidip gelmeye en uygun ve kullanılması mutat olan bu yolda hem muayyen, hem gayrimuayyen tarifeli taşıt işletilmekte ise harcırah hesabında muayyen tarifeli taşıt esas alınır.”,
5.4. “Muvakkat vazife harcırahı” başlıklı 14 üncü maddesinde; Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile
istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere; 2. Yeni ve eski memuriyetlerine müteallik bir meseleden dolayı bu kanuna tabi kurumlarca açılan bir dava sebebiyle sanık veya davalı olarak (İşten el çektirilmiş olsun veya olmasın) başka bir yere gönderilenlerden lehinde netice hasıl olanlara; 3. Memuriyet merkezlerinin bulunduğu mahal dışındaki bir vazifeye vekaleten gönderilenlere; 4. Fiilen oturduğu mahalden gayrı bir yere açıktan vekaleten gönderilenlere (yalnız gidiş ve dönüşleri için); 5. (Değişik: 12/1/1959 – 7187/1 md.) Muvakkat kaza salahiyeti ile gönderilenlere.
5.5. “Memuriyet Mahali Dışına Gönderilenlerin Gündeliği” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00)
yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir. Gecenin tanımı Türk Ceza Kanunun da yapılmıştır. (güneş battıktan 1 saat sonra başlar ve güneş doğmasından 1 saat öncesine kadar devam eden süre)”
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 inci maddesinde; “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir. Sözleşmeli olarak çalıştırılanların yol masrafları ile gündelikleri sözleşmelerindeki şartlara göre ödenir.”
7. İl Ambulans Servis Çalışma yönergesinin “İl Ambulans Servisi Başhekimi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Acil Sağlık Hizmetleri konularında eğitim almış personelin, idari birimlerde, merkez ve istasyonlarda daha verimli çalışması ve hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla personel ve araçların uygun istihdam edilmesini sağlar. k) Tüm personelinin ilgili birimlerce düzenlenen hizmet içi eğitim programlarına ve tatbikatlara katılımını sağlar. u) İl Ambulans Servisi tarafından verilen
hizmetlerin mevcut yasa ve yönetmeliklere göre uygulanması ve geliştirilmesi için İf Sağlık Müdürlüğü adına Acil Sağlık Hizmetleri Başkanlığı tarafından yapılan planlama, veri toplama, koordinasyon, denetleme ve eğitim faaliyetleri ile olağan dışı durum ve afet organizasyonuna destek verir, uygulamasını sağlar. Düzenlenen toplantı ve çalışmalara katılır. Müdürlük ve Acil Sağlık Hizmetleri Başkanlığı tarafından verilen diğer görevleri yerine getirir.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, Afyonkarahisar ili merkez No.lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonunda Acil tıp teknisyeni olarak çalışmakta olduğunu, kadrosunun merkez No.lu istasyonda olmasına rağmen No.lu Acil
Sağlık Hizmetleri İstasyonunda geçici olarak görevlendirildiğini, görevlendirme tarihlerim 01.07.2021-
31.12.2021 ve 01.01.2022-31.03.2022 tarihleri olmak üzere toplamda 273 günü kapsadığını, görevlendirme
olurunda yolluk yevmiye ibaresi yazmadığı için yolluk talebinde bulunduğunu ancak talebinin karşılanmadığını, söz konusu talep sonrasında Valilik oluru olmasına rağmen modül eğitimlerdeki eğitmenlik görevine son verildiğini, acil tıp teknisyeni olarak sürücü acil tıp teknisyeni olarak çalışmaması sebebiyle performans ödemesi alamadığı için mağdur olduğunu belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
10. Konuya ilişkin yapılan inceleme sonucunda: kadrosu Merkez No.lu Acil Sağlık Hizmetleri istasyonunda kadrosu bulunan başvuranın İl Ambulans Servisi Başhekimliğince 01/07/2021 tarihi ile 01/04/2022 tarihleri arasında No.lu Acil Sağlık Hizmetleri istasyonunda görevlendirildiği,
10.1. Başvuranın kadrosunun Afyonkarahisar ili Merkez No.lu Acil Sağlık Hizmetleri istasyonunda olduğu ve görevlendirildiği yerin Şuhut ilçesinde olduğu anlaşılmakta olup görevlendirmenin başka belediye mahallinde olduğu görülmektedir.
11. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Devlet Memurları Kanununun ilgili maddesi gereğince bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündeliklerinin ödeneceği, Harcırah Kanununun 14 üncü maddesinde, “Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere” harcırah verileceği, ilgili harcırahın yol giderleri ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masraflarını kapsadığı anlaşılmıştır.
12. Somut olayda ilgilinin görev mahalli dışındaki ilçeye geçici görevli olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca bu hususta idareye takdir yetkisi verilmemiş olup, söz konusu şartlar oluştuğunda ilgili harcırah ödemesinin yapılmasına ilişkin hükümler emredici nitelik taşımaktadır. Dolaysıyla görevlendirmenin gönüllülük esasına dayalı şekilde olması ilgili emredici hüküm gereğince Devlet tarafından ödenmesi gereken harcırahın ilgiliye ödenmemesi neticesini doğurmaz.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın görevlendirmesine ilişkin gerekli ödemenin yapılmaması işleminde hukuka uyarlık bulunmadığından mevzuat kapsamında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
14. Başvuranın görevlendirme işlemlerine ilişkin yapılan inceleme neticesinde; idarece gerçekleştirilen işlemelerin İl Ambulans Çalışma Yönergesi çerçevesinde gerçekleştirildiği tespit edilmiş olup başvuranın görevlendirmelerinin İl Ambulans Servisi Başhekimliğince yapılıp sonlandırıldığı anlaşılmaktadır. İlgili yönergenin “Acil Sağlık Hizmetleri konularında eğitim almış personelin, idari birimlerde, merkez ve istasyonlarda daha verimli çalışması ve hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla personel ve araçların uygun istihdam edilmesini sağlar.” hükmü kapsamında hizmetlerin etkin yürütülmesi gerekçesiyle İl Ambulans Servisi Başhekimliğince yapılan işlemlerde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Afyonkarahisar İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN KISMEN KABUL- KISMEN
REDDİNE;
Başvuranın idarece gerçekleştirilen görevlendirme işlemlerine ilişkin talebin REDDİNE,
Başvuranın tarafına harcırah ödemesi yapılmasına ilişkin talebine mevzuat hükümleri gereğince ilgili harcırah ödemesinin yapılması yönünde AFYONKARAHİSAR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve AFYONKARAHİSAR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
AFYONKARAHİSAR İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi