|
ÖZET: Bu karar, Türk Standartları Enstitüsü’nde görevli bir çalışanın, peş peşe yapılan beş geçici görevlendirme ile asli görev yeri olan İzmir Belgelendirme Müdürlüğü’nün işlerini yürütemediği iddiasıyla yaptığı başvurunun reddine ilişkindir. Başvuran, geçici görevlendirmelerin 24 aydan fazla sürdüğünü ve 2005/14 sayılı Başbakanlık Genelgesi’ne aykırı olduğunu belirterek, geçici görevlendirmelerin sonlandırılmasını ve Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliğine atamasının yapılmasını talep etmiştir. İdare, başvuranın Manisa’daki görevine devam etmesinin kamu yararı gereği olduğunu ve geçici görevlendirmenin bu nedenle yapıldığını savunmuştur.
Danıştay, başvuranın geçici görevlendirmesinin kamu yararı ve hizmet gereği kriterlerine uygun olarak gerçekleştirildiğini, dolayısıyla idarenin takdir yetkisinin keyfi kullanılmadığını değerlendirmiştir. İdarenin, başvuranın rızası dışında geçici görevlendirme yaptığı iddiasının geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/932-S.23.1629
BAŞVURU NO : 2022/10684
KARAR TARİHİ : 23/01/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞI
Geçici görevlendirilmesinin sonlandırılması talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Türk Standartları Enstitüsü İzmir Belgelendirme
Müdürlüğünde görev yaparken peş peşe yapılan beş geçici görevlendirme ile çeşitli ithalat birimlerinde görevlendirildiğini, dördüncü kurum içi geçici görevlendirmesinin bitmesinin ardından yazdığı 24/02/2022 tarihli dilekçesine ve geçici görevlendirilmesi nedeniyle asli kadrosunun bulunduğu İzmir Belgelendirme
Müdürlüğünün işlemlerinin 21 aydan fazla süredir gerçekleştirememesi sebebiyle Manisa Yapı
Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliğine atamasının yapılması talebiyle yazdığı 14/04/2022 tarihli dilekçesine yanıt verilmediğini, 20/05/2022 tarihinde tarafına gönderilen e-postada “24/02/2022 tarihli sayılı dilekçeniz ile İzmir İdari İşler Müdürlüğü evrak kayıt birimine tevdisi anlaşılan
14.04.2022 tarih ve sayılı” dilekçeleriniz, konusu gereği ilgili birim olan Enstitümüz İnsan
Kaynakları Dairesi Başkanlığına bağlı Atama, Disiplin ve Sicil Müdürlüğüne intikal etmemiştir” ifadelerine yer verildiği, yeniden geçici görevlendirilmesinin sonlandırılması ve Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliğine atamasının yapılması talebiyle 20/06/2022 tarihinde idareye dilekçe ile başvuruda bulunduğunu; ancak tarafına dilekçelerin sonucu ve yapılan işlemlerin safahatıyla ilgili bilgi verilmediğini, yapılan beşinci geçici görevlendirme ile 24 aydan fazla süredir asli görev yeri olan
İzmir Belgelendirme Müdürlüğünün işlerini yürütemediğini, 02/06/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 2005/14 sayılı Başbakanlık Genelgesine rağmen geçici görevlendirilmelerinin sürdürülmesinin iyi yönetim ilkelerine aykırı olduğunu belirterek geçici görevlendirilmenin sonlandırılmasını ve asli görev yeri olan İzmir Belgelendirme Müdürlüğünün işlemlerini yürütebilmesi için
Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliğine atamasının yapılmasın talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 15/08/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı Türk Standartları Enstitüsü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığından alınan 26/08/2022 tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Türk Standartları Enstitüsü Ege Bölge Koordinatörlüğüne bağlı İzmir Belgelendirme Müdürlüğü emrinde Mühendis kadrosunda olup, İthalat İnceleme Havuzu Teknik Şefliği emrinde geçici görevli olan ve bu görevini çalıştığı il değişmeksizin Manisa ilinden yürüten ’nin vermiş olduğu dilekçesiyle Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliği emrine atanmasına ilişkin talebinin değerlendirildiği, ilgilinin Genel Sekreter Yardımcılığının zaten Manisa ilinde görev yaptığından talebine cevap verilmeyerek talebinin zımnen reddedildiği 2.2. Adı geçen personelin hizmetine İthalat İnceleme Havuzu Teknik Şefliğinde ihtiyaç bulunduğundan, bu ihtiyacın sona erinceye kadar mevcut hizmet biriminde geçici çalışmasının kamu yararı açısından uygun olacağı değerlendirildiğinden ve tayin isteminde bulunduğu ilinde mevcutta görev yaptığı ve ikamet ettiği
Manisa ili olduğundan şu an için tayin talebine ilişkin yapılacak bir işlem olmadığının değerlendirildiği, 2.3. Türk Standartları Enstitüsü Personel Yönetmeliğini 71 inci maddesi kapsamında hizmetine ihtiyaç hâsıl olduğundan asli görev yeri değişmeksizin ilgili maddenin 71/b madde hükmü kapsamında geçici görevlendirilmiştir 2.4. Adı geçene ait kadro durumunu belirtir Onaylı Hizmet Belgesinin yazı ekinde gönderildiği, 2.5. Türk Standartları Enstitüsünün genel bütçeden pay almayıp ürettiği hizmetler karşılığında elde ettiği gelirler ile tüm masraflarını karşıladığı, bu sebep ile Enstitünün tüm kaynaklarını en etkin ve optimum şekilde kullanması gerekmekte olup, bu amaç doğrultusunda da İnsan Kaynağını etkin kullanılmasının zorunluluk arz ettiği, bir birimin uzun sürede olmaksızın artan ya da gelişen geçici iş ve işlemlerini yürütmek için gerekli kalifikasyona haiz personellerinden geçici mahiyette görevlendirme yapılmak durumunda olduğu, hizmetlerin aksamaması için de TSE Personel Yönetmeliği ile ilgili organlara verilen yetkiler ile iş ve işlemlerin yürütüldüğü, ilgilinin de bahse konu amaç ile TSE Personel Yönetmeliğinin 71/b maddesi uyarınca görevlendirilmesinin yapıldığı ve benzeri durumda birçok personelin de İthalat biriminde görevlendirilmesinin aynı şekilde gerçekleştirildiği, 2.6. Başvuranın geçici görevlendirilmesine ilişkin yazıların yazı ekinde gönderildiği, 2.7. Başvuranın 20/05/2022 tarihli ve nolu Bilgi Edinme talebinde bulunduğu ve bu talebe Atama, Disiplin ve Sicil Müdürlüğünce cevap verildiği ve yazı ekinde bilgisinin sunulduğu, 14/04/2022 tarihli ve sayılı dilekçesine yönelik İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında zımnen ret sürecinin işletildiği, 2.8. Bahse konu Genelgenin 2005 yılına ait olup, ilerleyen süreçte Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi doğrultusunca uyum yasaları ile mevzuat değişikliği olduğu, bu bağlamda ise 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Ek 27 nci maddesi kapsamında idari hizmet sözleşmeli personel statüsünün getirildiği ve ilgili başvuranın da bu kapsamda çalışan olduğu, ayrıca Enstitü iş ve işlemleri aksamaması adına Personel
Yönetmeliğinin vermiş olduğu yetkiye istinaden yetkili organların işin yürütülmesini sağladığı, zira ilgilinin geçici görevlendirmesinin il dışı olmadığı ve bulunduğu/ikamet ettiği ilde geçici görevini ifa ettiği, 2.9. Enstitü iş ve işlemlerinin aksamaması adına söz konusu geçici görevlendirmelerin devamlı yapılmakta olup, ilgilinin de isminin bulunduğu 03/08/2022 tarihli ve sayılı yazı ve ekindeki tablodan da görüleceği üzere, talep sahibi ile aynı durumda olan 36 kadrolu personelin geçici görevlendirmesinin ihtiyaca binaen gerçekleştirildiği,
2.10. İthalat Merkez Başkanlığının İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığından “Yeni ihdas edilmeleri sebebiyle merkezi inceleme sistemine geçilmiş olması ithalat denetimi faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen uygunluk denetimlerinin tamamının merkeze taşınarak yeni bir sistem oluşturulması sebebiyle iş ve işlemlerde aksama yaşanmaması” gerekçeleriyle yaptığı talep üzerine, Başkanlık
Makamından geçici görevlendirmelere ilişkin 03/08/2022 tarih ve sayılı Olur alındığı, 2.11. Şikâyet konusu talebe ilişkin şikâyet sahibinin dava konusu bir işleminin bulunmadığı; ancak Enstitü personelinden “Hakkında yapılan geçici görevlendirmenin iptal edilmesi talepli” benzer mahiyette Kamu
Denetçiliği Kurumuna daha önce başvuruda bulunulduğu, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan inceleme sonunda başvuru hakkında Ret Kararı verildiği, 2.12. Türk Standardları Enstitüsünün genel Bütçeden pay almayan, sunmuş olduğu hizmetlerden elde ettiği gelirler ile kamu hizmetini yerine getiren, personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi çalışmayan ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek-27 nci maddesi kapsamında İdari Hizmet
Sözleşmeli Personel sayılan, bu haliyle 657 sayılı Kanun’a istinaden düzenlenen hükümlere doğrudan tabi olmayan bir kurum olması, ilgilinin atanma talebinde bulunduğu Manisa ilinde mevcut durumda hem çalışması ve hem de ikametgâhının olması, geçici görevlendirme konusunun ilgilinin bulunduğu Manisa ilinden ifa edilmekte olması, bu haliyle 2005/14 sayılı Başbakanlık Genelgesinde ifadesini bulan memuriyet mahalli dışında görev ifa edeceği bir işlem olmaması, bahse konu geçici görevlendirmenin talepte bulunana has bir uygulama olmayıp, Enstitü ve bu yolla Kamu hizmetleri açısından zorunlu bir görevlendirme olması, bu haliyle de kamu yararı gereği geçici görevlendirmenin gerçekleştirilmesi, mevcut görevlendirmenin ilgilinin ikametgâhının değişmesini gerektirecek bir boyutu olmamasından dolayı herhangi bir mağduriyete de sebebiyet vermemesi, başvuranla aynı durumda olan atama listesinde birçok personelin olması, bahse konu görevin ilgilinin Enstitü personeli olmasından ötürü görev tanımlarıyla uyuşmayan hiçbir yönünün olmaması, söz konusu görevlendirmelerin Enstitünün ikincil mevzuatı açısından hiçbir aykırılık teşkil eden yönünün bulunmaması, şikâyete konu edilen hususta Enstitü adına açılmış bir davanın da olmaması nedenleriyle, şikâyetçinin talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, şikâyete konu hususta Kurumca bu aşamada yapılabilecek bir işlem olmadığının değerlendirildiği, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünün “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “…Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir… “ 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 30/06/1989 tarihli ve 20211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 Sayılı Devlet Memurları
Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar
Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile
Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Sözleşmeli personel istihdamı” başlıklı Ek 27 nci maddesi; “4/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdam edilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasına ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlere bağlı olmaksızın idari hizmet sözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyle yürütülür.
Bunlara, mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 11 inci maddesi uyarınca belirlenen emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçememek üzere Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirlenir.
Bu madde kapsamında sözleşmeli olarak istihdam edilen personel, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ancak teşkilatlanmalara ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi halinde personel 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile ilgilendirilir ve bu şekilde ilgilendirilenler emeklilik hakları bakımından da emsali olarak belirlenen personel ile denk kabul edilir.
Bu kapsamda istihdam edilecek personelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacak öğrenim ve yabancı dil bilgisi şartı ile diğer şartlar, bunların işe alınmaları, sınav ve istisnaları, sözleşme süre, usul ve esasları, görev, yetki ve yükümlülükleri, sözleşmelerinin feshi ile istihdamlarına dair diğer hususlar
Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” 6. 14/07/2002 tarihli ve 24815 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Standardları
Enstitüsü Personel Yönetmeliğinin; 6.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik hükümleri Türk Standardları Enstitüsünün kadrolu personelini kapsar. Diğer personel için sözleşmesindeki hükümler ile bu Yönetmeliğin söz konusu personel için düzenlendiği açıkça belirtilen maddeleri uygulanır.” 6.2. “İstihdam şekli” başlıklı 31 inci maddesi;
“Enstitüde çalışan personel üç grupta toplanır:
a) Kadrolu personel: Enstitünün asli ve sürekli hizmetlerini ifa ile görevlendirilen ve Enstitüce ihdas edilen kadrolarda istihdam edilen personeldir.
b) Geçici personel: Geçici nitelikte olan hizmetleri yapmak üzere veya kadrolu istihdama ihtiyaç olmayan durumlarda, çalıştırılan ve kadrolu sayılmayan personeldir.
c) Sözleşmeli personel: Enstitünün yıllık programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren veya tam gün çalışmaya ihtiyaç göstermeyen geçici işlerde veya kadrolu personel yerine sözleşme ile yaptırılmasında fayda görülen işlerde istihdam edilmek üzere çalıştırılan yerli ve yabancı personeldir…” 6.3. “Yer ve Unvan Değiştirme, Geçici Görevlendirme” başlıklı 71 inci maddesi; “Çalışan personelin Enstitü içerisindeki görev yerinin veya unvanının değiştirilmesidir.
Enstitü, unvan ve görev eşitliği gözetmeden, kazanılmış hak aylık derecelerine uygun olarak merkez veya taşra birimlerinin kendi içerisinde veya merkezden taşraya, taşradan taşraya veya taşradan merkez birimlerine atama yapabilir.
a) Enstitü hizmetleriyle ilgili geçici görevlendirmeler Yönetim Kurulunca çıkarılacak Görevlendirme, Yolluk ve Taşıt Giderleri Yönergesine göre yapılır, b) Gerek görüldüğü taktirde Genel Sekreterin önerisi Başkanın onayıyla personel çalıştırıldığı görevden başka bir görevde geçici olarak görevlendirilebilir, c) (Değişik:RG-5/6/2010-27602) Personelin; merkezden taşraya, taşradan taşraya, taşradan merkez birimlerine yapılacak görev yeri değişikliği Genel Sekreterin önerisi üzerine Yönetim Kurulu kararıyla yapılır. Ancak birim personelinin aynı il içerisindeki görev yeri değişiklikleri Genel Sekreterin teklifi üzerine Başkanın onayı ile yapılır.
d) (Değişik:RG-5/6/2010-27602) Bütün derecelerde görev yapan personelin unvan değişikliği Genel
Sekreterin önerisi üzerine Yönetim Kurulu kararıyla gerçekleştirilir.
e) (Ek:RG-16/08/2004-25555) Gerekli görüldüğü takdirde (Değişik ibare:RG-30/09/2005-25952) İnsan
Kaynakları Dairesi Başkanlığının önerisi Genel Sekreterin onayıyla merkezde görevli personel merkezde başka bir birimde, taşrada görevli personel aynı il içinde başka bir birimde geçici olarak görevlendirilebilir.
f) (Ek:RG-23/8/2013-28744) Bölge ve il koordinatörleri, hizmet ihtiyacına göre görev alanlarındaki tüm personeli 15 iş gününe kadar görev alanlarındaki değişik birimlerde geçici olarak görevlendirebilirler. Bu görevlendirme, personelin talebi olmaksızın yılda en fazla üç kez yapılabilir.” 6.4. 02/06/2005 tarihli ve 25833 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Sendikal Gelişmeler
Doğrultusunda Alınacak Önlemler’ konulu 2005/14 sayılı Başbakanlık Genelgesi;
“Teftiş, denetim, soruşturma ve hizmet içi eğitim ile isteğe bağlı olma hali hariç, kamu görevlilerinin memuriyet mahalli dışına yapılacak geçici görevlendirmelerinin, bir yılda toplam 2 ayı geçmemesine özen gösterilecektir.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; Türk Standartları Enstitüsü İzmir Belgelendirme
Müdürlüğünde görev yaparken peş peşe yapılan beş geçici görevlendirme ile çeşitli ithalat birimlerinde görevlendirildiğini, yapılan beşinci geçici görevlendirme ile 24 aydan fazla süredir asli görev yeri olan
İzmir Belgelendirme Müdürlüğünün işlerini yürütemediğini, 02/06/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 2005/14 sayılı Başbakanlık Genelgesine rağmen geçici görevlendirilmelerinin sürdürülmesinin iyi yönetim ilkelerine aykırı olduğunu belirterek geçici görevlendirilmenin sonlandırılmasını ve asli görev yeri olan İzmir Belgelendirme Müdürlüğünün işlemlerini yürütebilmesi için
Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliğine atamasının yapılmasın talep etmektedir.
9. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türk Standartları Enstitüsü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; ilgilinin atanma talebinde bulunduğu Manisa ilinde mevcut durumda hem çalışması ve hem de ikametgâhının olması, geçici görevlendirme konusunun ilgilinin bulunduğu Manisa ilinden ifa edilmekte olması, bu haliyle 2005/14 sayılı Başbakanlık Genelgesinde ifadesini bulan memuriyet mahalli dışında görev ifa edeceği bir işlem olmaması, bahse konu geçici görevlendirmenin talepte bulunana has bir uygulama olmayıp, Enstitü ve bu yolla Kamu hizmetleri açısından zorunlu bir görevlendirme olması, bu haliyle de kamu yararı gereği geçici görevlendirmenin gerçekleştirilmesi, mevcut görevlendirmenin ilgilinin ikametgâhının değişmesini gerektirecek bir boyutu olmamasından dolayı Kurumca bu aşamada yapılabilecek bir işlem olmadığının değerlendirildiği hususları ifade edilmiştir.
10. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından yapılan geçici görevlendirme işlemlerinin başvuranın rızası dışında yapıldığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
11. Somut olayda başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 15/12/2011 tarihinde İzmir Ürün
Belgelendirme Müdürlüğünde Mühendis unvanında kamu görevine başladığı, 25/03/2013 tarihinde İzmir
İthalat Müdürlüğü emrine atamasının yapıldığı, 01/11/2017 tarihinde ise yeniden İzmir Belgelendirme
Müdürlüğü emrine atamasının yapıldığı ve hâlihazırda aynı birim ve unvanda kamu görevini sürdürdüğü bilgisi edinilmiştir.
12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; 12.1. Türk Standardları Enstitüsü Ege Bölge Koordinatörlüğünün 10/09/2019 tarihli ve sayılı yazısında Manisa Temsilciliği Araç Kontrol Merkezinde dış inceleme uzmanı olarak görev yapan
personelin istifa ettiği, Araç Kontrol Merkezi hizmetlerinde aksama ve memnuniyetsizlik yaşanmaması için
İzmir Belgelendirme Müdürlüğünde görev yapmakta olan ’nin 31/12/2019 tarihine kadar her hafta Çarşamba günleri Manisa ilinde görevlendirme hususu hakkında Makam Oluru verildiği, 12.2. Türk Standardları Enstitüsü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının 09/07/2020 tarihli ve sayılı yazısında ‘Ege Bölge Koordinatörlüğüne bağlı İzmir Belgelendirme Müdürlüğü emrinde Makine
Mühendisi olarak çalışan ’nin İzmir İthalat Müdürlüğü emrinde 6 ay süre ile geçici görevlendirilmesinin’ Genel Sekreterlik Makamının 08/07/2020 tarihli ve sayılı Oluru ile uygun görüldüğü, 12.3. Ege Bölge Koordinatörlüğünün 13/08/2020 tarihli sayılı yazısında ‘İthalat faaliyetlerinin ithalat.net sistemi vasıtasıyla uzaktan ve problemsiz olarak yürütüldüğü ve ’nin ikametgâhının Manisa’da olması sebebi ile kendi sözlü isteği doğrultusunda İzmir İthalat Müdürlüğü İthalat faaliyetlerinin Ege Bölge Koordinatörlüğüne bağlı Manisa Temsilciliği yerleşkesinden yürütmesinde’ herhangi bir sakınca bulunmadığı, 12.4. İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının 18/12/2020 tarihli ve sayılı, 29/06/2021 tarihli sayılı, 25/02/2022 tarihli ve sayılı ve 04/08/2022 tarihli ve sayılı yazıları ile Kurum içi geçici görevlendirmeler yapıldığı, 12.5. Başvuranın 13/04/2022 tarihli dilekçesi ile Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik
Şefliğinde, Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Hizmet Profili listesinde yer alan faaliyetleri gerçekleştirmek için Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Personel Yetkilendirme Şartları listesinde herhangi bir meslek belirtilmediğinden yapılan faaliyetleri gerçekleştirmesinde sakınca bulunmadığı, bu nedenle Manisa Yapı Malzemeleri ve Kömür Laboratuvarı Teknik Şefliğine atamasının yapılması talebinde bulunduğu, 12.6. Türk Standardları Enstitüsü İthalat Merkezi Başkanlığının 27/06/2022 tarihli ve sayılı yazısında ‘Merkez Başkanlığı uhdesinde yürütülen ithalat denetim faaliyetlerinin devamlılığının sağlanması, denetim süreçlerinin daha sağlıklı ve süratli yürütülebilmesi amacıyla İthalat Denetimi faaliyetlerinde tecrübeli ve uzmanlaşmış personele ihtiyaç duyulması sebebi ile ’nin tayin talebinin’ uygun görülmediği, 12.7. Türk Standardları Enstitüsü Yönetim Kurulunun 22/10/2020 tarihli ve XXII/72-330 sayılı Kararı ile ihdas edilen İthalat Merkezi Başkanlığı tarafından ithalat süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi ve
Yönetim Kurulu Kararı ile oluşturulan görev tanımlarındaki iş ve işlemlerin yürütülebilmesini teminen süreçlerin revizyon çalışmalarının başlatıldığı ve merkezi inceleme sistemine kademeli olarak geçildiği, ithalat denetim faaliyetinin devamlılığının sağlanması, iş ve işlemlerde aksama yaşanmaması ve denetim süreçlerinin daha sağlıklı ve süratli yürütülebilmesi amacıyla ithalat denetimi konusunda tecrübeli, uzmanlaşmış personele ihtiyaç duyulduğundan, ithalat denetimi faaliyetinde tecrübe sahibi personelin
İthalat Merkezi Başkanlığı bağlı birimlerinde fiziki yerleşkeleri bağlı bulundukları birim olmak üzere altışar aylık süreler ile geçici görevlendirilme yapıldığı, 12.8. Yönetim Kurulunun 08/07/2021 tarihli ve XXIVI 09-500 sayılı Kararı ile İthalat Merkezi
Başkanlığının yeni yapılanma ve organizasyon değişikliği ile birlikte merkezi inceleme sistemine tamamen geçildiği, ithalat denetimi faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen uygunluk denetimlerinin tamamının merkeze taşınarak yeni bir sistem oluşturulduğu ve İthalat Merkezi Başkanlığının ihdas edilmesi öncesinde ithalat müdürlüklerinde veya diğer birimlerde görev yapan tecrübeli bazı personellerin İthalat Merkezi
Başkanlığına bağlı birimlerde geçici süreyle görevlendirmelerinin yapılarak sürecin devam ettirilmeye çalışıldığı,
bilgileri edinilmiştir.
13. Anayasamızın 128 inci maddesi gereğince, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11 inci maddesine göre Devlet memurları amirlerin verdiği kanuna uygun sözlü ve yazılı emirleri yerine getirmekle yükümlüdür. Diğer taraftan aynı
Kanunun 45 inci maddesi ile de memurların kamu hizmetlerindeki belirli kadrolarda, sınıfına ve sınıfı içindeki derecesine uygun görevlerde çalıştırılması zorunlu kılınmış ve böylece keyfi görevlendirmelerin önlenmesi amaçlanmıştır. Buna karşın, “kurum içi geçici görevlendirme” ile ilgili kamu personel rejimine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, ilgili mevzuat gereği asli görevleri ile ilgili olarak memurların kurum içinde geçici olarak görevlendirilebilmelerine aykırı bir husus da bulunmamaktadır.
14. Başvuru konusu uyuşmazlığa ilişkin Türk Standardları Enstitüsü Personel Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; kurum içi geçici görevlendirme hususunun Yönetmeliğin 71 inci maddesinde düzenlendiği görülmektedir. İlgili maddede Enstitünün, unvan ve görev eşitliği gözetmeden, kazanılmış hak aylık derecelerine uygun olarak merkez veya taşra birimlerinin kendi içerisinde veya merkezden taşraya, taşradan taşraya veya taşradan merkez birimlerine atama yapabileceği, gerekli görüldüğü takdirde İnsan Kaynakları
Dairesi Başkanlığının önerisi ve Genel Sekreterin onayıyla merkezde görevli personel merkezde başka bir birimde, taşrada görevli personel aynı il içinde başka bir birimde geçici olarak görevlendirilebileceği hükme bağlanmıştır.
15. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
16. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur.
Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin hukuk devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
17. Danıştay 5 inci Dairesi’nin 09/02/1998 tarihli ve E: 1997/2711, K: 1998/270 sayılı kararında “657 sayılı
Devlet Memurları Kanununda aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti: ya da, değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile durumu uygun olan kamu görevlilerinin, “kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek ve
belli bir süre ile sınırlı olmak üzere” atamaya yetkili amir tarafından geçici olarak görevlendirilmeleri olanaklıdır. Bu işlemin kurulmasında, yukarıda nitelendirilen kamu hizmetlerinin yürütülmesi amaç edinilmeli: kamu yararı ile bağdaşmayan, örneğin kamu görevlisini görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir sonuç amaçlanmamalıdır” ifadelerine yer verilmiştir.
18. Bu itibarla, her ne kadar ilgili mevzuat uyarınca idareye gerekli görülen hallerde personellerin görev yerlerinin değiştirilmesi hususunda takdir yetkisi tanınmakta ise de, anılan madde metninde sözü edilen
“gerekli hallerin” kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınarak yapılan görev yeri değişiklikleri ile sınırlı olduğuna şüphe bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, idarelerce kamu görevlisinin görevinden fiilen uzaklaştırılması veya cezalandırılması gibi sonuçlar doğuran görev yeri değişikliği işlemlerinin tesisinden kaçınılması gerekmektedir.
19. Başvuranın geçici görevlendirmesi ile ilgili takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereği gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği irdelendiğinde; Türk Standardları Enstitüsü tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkikinden; Yönetim Kurulunun 22/10/2020 tarihli ve XXII/72-330 sayılı
Kararı ile ihdas edilen İthalat Merkezi Başkanlığı tarafından ithalat süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi ve Yönetim Kurulu Kararı ile oluşturulan görev tanımlarındaki iş ve işlemlerin yürütülebilmesini teminen süreçlerin revizyon çalışmalarının başlatıldığı ve merkezi inceleme sistemine kademeli olarak geçildiği, ithalat denetim faaliyetinin devamlılığının sağlanması, iş ve işlemlerde aksama yaşanmaması ve denetim süreçlerinin daha sağlıklı ve süratli yürütülebilmesi amacıyla ithalat denetimi konusunda tecrübeli, uzmanlaşmış personele ihtiyaç duyulduğu, yapılan geçici görevlendirmede de başvuranın asıl kadrosuyla hukuki bağının kesilmediği ve bir kamu hizmetinin yürütülmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, yukarıdaki yüksek mahkeme kararında belirtildiği şekilde başvuranın görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir amaçla geçici görevlendirilmediği, verilen takdir yetkisinin hukuka uygun kullanıldığı değerlendirilmiştir.
20. Bu kapsamda başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları doğrultusunda, ilgili idare tarafından kendisine tanınan takdir yetkisinin yerleşmiş yargı içtihatlarıyla belirlenen kamu yararı ve hizmet kriterleri dikkate alınarak kullanılıp kullanılmadığı hususuna ilişkin olarak yapılan değerlendirme neticesinde, ilgili idarece başvuranın hizmet ihtiyacına binaen İthalat Merkezi
Başkanlığı bünyesinde görevlendirilmesi işleminde takdir yetkisinin keyfi kullanıldığı, yapılan işlemin görevden uzaklaştırmak ve cezalandırmak amacı taşıdığı ve yürürlükteki mevzuata aykırı olduğu yönünde bir tespite varılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi