| ÖZET: Kamu İhale Kurulu, davacı şirketlerin ihale sürecinde gerekli bilgi ve belgeleri tamamlayarak katıldığını ve geçici teminat mektubunu sunduğunu tespit etmiştir. İhale sürecinin uzaması nedeniyle geçici teminat mektubunun geçerlilik süresinin dolması, ihaleyi yapan idarenin davranışları sonucunda gerçekleşmiştir. Bu bağlamda, davacıların ihaleyi aksatmak gibi bir niyetlerinin olmadığı ve geçici teminat verme yükümlülüğünün amacına uygun hareket ettikleri sonucuna varılmıştır. Kurul, geçici teminat mektubunun sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kararın hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir. Bu karar, kamu menfaatine uygun bir şekilde, ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Anayasa ve İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde, mahkeme kararlarının idare tarafından gecikmeksizin uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. |
| Karar no | 2022/MK-153 |
|---|---|
| Karar tarihi | 11.05.2022 |
| Toplantı No | 2022/027 |
| Gündem No | 30 |
| Gündem Konusu | 2018/658124 İhale Kayıt Numaralı “Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu ile Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) – Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi” İhalesi |
Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2018/658124 ihale kayıt numaralı “Çeşmeli-Mersin-Tarsus ve Tarsus-Pozantı Otoyolu İle Tarsus-Adana-Gaziantep Otoyolunun Tarsus Doğu Kavşağı (Km:46+091) – Adana Kuzey Kavşağı (72+703) Arasında Muhtelif Kesimlerinin ve Bağlantı Yollarının Üstyapı Onarımı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak, Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. – Egecan Akaryakıt Temizlik Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi Tic. A.Ş. – Everest Madencilik İnşaat Nakliye San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2333 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulmasıistemiyle, Feza İnş. Taah. A.Ş. – Denka Yapı On. İnş. Akr. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 12.04.2022 tarihli ve E:2022/243, K: 2022/665 sayılı kararı ile “…yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu, İhaleyi yapan İdarece alınan 4 nolu ihale komisyon kararına karşı Proyap İnşaat A.Ş. ve Ezekar Yapı İnş. A.Ş. – Egecan Akary. Tem. Nak. İnş. Turz. San. Tic. A.ş. – Everest Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. iş ortaklığı tarafından yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularının sonuçlanması aşamasında İhaleyi yapan İdarece davacı şirketlerden 01.11.2021 tarihinde teklif geçerlik süresinin uzatılması ve geçici teminat mektubunun sunulmasının istenildiği ve 10 günlük süre tanındığı, bu sırada İdarece tanınan 10 günlük süre dolmadan 4 nolu ihale komisyon kararına yönelik olarak itirazen şikayet başvurularının reddine karar verildiği, ihale süreçlerinin uzamış olması sebebiyle ihaleyi yapan İdarece 04.11.2021 tarihinde davacı şirketlere sözleşmeye davet yazısı gönderilerek, kesin teminatın verilmesi ve diğer yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesinin istenildiği dolayısıyla süre dolmadan sözleşmeye davet yazısının gönderildiği ve geçici teminatın alınması sebebinin ( kesin teminatın verilmesi ) bu haliyle sona erdiği, ancak bu kez de 3 nolu ihale komisyon kararına karşı itirazen şikayet başvurusu reddedilen Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. – Egecan Akaryakıt Temizlik Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi Tic. A.Ş. – Everest Madencilik İnşaat Nakliye San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın yürüttüğü yargı süreci neticesinde alınan 05.08.2021 tarih 2021/MK-312 sayılı karar gereğince yapılan inceleme neticesinde alınan 27.10.2021 tarih 2021/UY.II-1971 sayılı kurul kararında 4 nolu ihale komisyon kararında ikinci avantajlı istekli olan Proyap İnşaat A.Ş’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edildiği ve kararın gereğini teminen yeni bir ihale komisyon kararı alınması gerektiğinden 10.11.2021 tarihinde davacılara gönderilen sözleşmeye davet yazısının dikkate alınmaması gerektiği yönünde 09.11.2021 tarihli 5 nolu ihale komisyon kararının tebliğ edildiği ve tekrar geçici teminat mektubu istenmesi ve yine 5 nolu ihale kararında ikinci istekli durumuna geçen Ezekar Yapı İnşaat A.Ş. – Egecan Akaryakıt Temizlik Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi Tic. A.Ş. – Everest Madencilik İnşaat Nakliye San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığından da teklif geçerlilik süresinin uzatılması ve geçerlik tarihi uygun geçici teminat mektubu sunulmasının ihaleyi yapan idarece istenilmediği, nitekim 6 nolu komisyon kararında ihaleyi yapan idarece ” …5 nolu ihale komisyon kararı öncesinde hem birinci hem de ikinci avantajlı teklif sahibi olan iş ortaklarından teklif geçerlik süresinin uzatılıp uzatılmayacağı ve geçici teminat mektubu sunulmasının istenmediği fark edildiğinden ve bu durumda teklif geçerlik süresini uzatıp uzatmayacağı ve geçerli bir teminat mektubu bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınarak ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenmesi mümkün olmayacaktır…” bu durumun kabul edildiğinin anlaşıldığı görülerek davacı şirketlerin ihale süreci içerisinde kendisinden istenilen tüm bilgi ve belgeleri tamamlayarak ihaleye katıldığı ve ihalenin ilk aşamasında 31.12.2019 tarihine kadar geçerli olan geçici teminat geçici teminat mektubunu da sunduğu, ihale sürecinin uzaması nedeniyle sürenin bitmesi nedeniyle geçici teminat mektubu ile ilgili durumun oluştuğu bu durumun da ihaleyi yapan idarenin davranışları sonucunda gerçekleştiği ve ihaleyi yapan idarece de kabul edildiği görüldüğünden daha önce hem geçici hem de kesin teminat mektubu veren davacıların bu aşamada ihaleyi aksatmak gibi bir kasıtlarının olmadığı gibi davacıların teklifi göz önüne alındığında bu durumun geçici teminat verme yükümlülüğünün amacına ve kamu menfaatlerine de uygun olmadığı sonucuna varıldığından, süreye uygun geçici teminat mektubunun sunulmadığı gerekçesiyle “tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi…”ne yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim 6 nolu ihale komisyon kararında da ihaleyi yapan idarece 01.11.2021 tarihli yazısından vazgeçerek 07.01.2022 tarihinde EKAP üzerinden bildirim yapılarak teklif geçerlik sürelerinin uzatılıp uzatılmayacağı, uzatılması halinde geçerlilik süresine uygun geçici teminat mektubu sunmalarının istenildiği görülmektedir…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2333 sayılı kararında yer alan “süreye uygun teminat mektubu sunulmadığı” iddiası ile ilgili kısmın iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.