|
ÖZET: Başvuru, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde gerçekleştirilen Yabancı Diller Yüksek Okulu kantin ihalesine ilişkin geçici teminatın iadesi talebini içermektedir. Şikâyetçi, 10/08/2020 tarihinde yapılan ihaleye katılmak üzere yatırdığı 9.000 TL tutarındaki geçici teminatın, idare tarafından gelir kaydedildiğini ve bu işlemin hukuka aykırı olduğunu savunmaktadır. Pandemi sürecinin getirdiği belirsizlikler nedeniyle sözleşmenin imzalanmaması durumunun mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmektedir.
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, başvurunun incelenmesi amacıyla gerekli belgeleri sunmuş ve ihale sürecinin detaylarını açıklamıştır. İhaleye dört isteklinin katıldığı, ancak şikâyetçinin sözleşmeyi imzalamadığı ve bu nedenle geçici teminatın gelir kaydedildiği belirtilmiştir. Ayrıca, ilgili kişi hakkında bir yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklama kararı alınmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, geçici teminatın gelir kaydedilmesi işleminin ve yasaklama kararının mevcut mevzuat hükümlerine uygun olduğunu tespit etmiştir. Pandemi sürecinin mücbir sebep olarak değerlendirilmesine dair bir düzenlemenin bulunmadığı vurgulanarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/6011-S.21.9697
BAŞVURU NO : 2020/99684
KARAR TARİHİ : 13/04/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, idare tarafından gelir kaydedilen geçici teminatın iade edilmesi talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 05/11/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda (TCKN: ), İzmir Yüksek
Teknoloji Enstitüsü bünyesinde yer alan Yabancı Diller Yüksek Okulu kantininin 10/08/2020 tarihinde yapılan ihalesinin uhdesinde kaldığını, 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri kapsamında yatırmış olduğu 9.000-TL geçici teminatının gelir kaydedildiğini, söz konusu işlem hakkında İdareye başvurulduğunu, ancak İdare tarafından iade işleminin reddedildiğini, bu durumun hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun düşünüldüğünü, pandemi nedeniyle bir belirsizliğin olduğunu, sözleşmeye davet edildiği esnada uzaktan eğitime geçileceğini tesadüfen öğrendiğini, bütün bu belirsizliklerden dolayı sürecin mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia ederek gelir kaydedilen geçici teminatının iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nden bilgi ve
belge talebinde bulunulmuştur. İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nün 04/12/2020 tarihli ve E.
sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1) 10/08/2020 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51-g maddesine göre yapılan ihaleye on
iki gerçek/tüzel kişinin davet edildiği, ihaleye dört isteklinin katıldığı, yapılan açık artırma sonucunda ihalenin 65.000,00-TL bedelle ’ da kaldığı, 14/08/2020 tarihinde adı geçenin sözleşmeye davet edildiği, ancak kendisine verilen süre içerisinde sözleşme imzalamaya gelmediği,
2.2) Kira şartnamesinin 10’uncu maddesinde; ‘‘2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 31’inci veya 76’ncı
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
maddelerine göre onaylanan ihale kararlarının yukarıda açıklanan şekilde tebliğinden itibaren on beş gün içinde müşteri, kesin teminatı yatırmak, sözleşmeyi düzenlemek, sözleşmenin notere tescili gereken hallerde notere tescil ettirmek ve ihaleyle ilgili vergi, resim, harç ve diğer giderleri ödemek zorundadır. Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur, geçici teminat gelir kaydedilir ve ayrıca, müşteri hakkında 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 84’üncü maddesi uyarınca işlem yapılır.’’ hükmü yer aldığı,
2.3) Bu nedenle Devlet İhale Kanunun ” Sözleşme Yapılmasında Müteahhit veya Müşterinin Görev ve
Sorumluluğu ” başlıklı 57’nci maddesi ile Kira Şartnamesinin 10’uncu maddesi gereğince
’ ın yatırdığı 9.000,00-TL tutarındaki geçici teminatın gelir kaydedildiği, aynı kanunun 84’üncü maddesi uyarınca söz konusu kişi hakkında bir yıl süre ile ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine
Başvurma Hakkı” başlıklı 74’ üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5’ inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 10/09/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Kapsam” başlıklı 1’ inci maddesinde,
“Genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.”,
5.1) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; Bu Kanunun uygulanmasında:
“Kira: Taşınır ve taşınmaz malların ve hakların kiralanmasını veya kiraya verilmesini”; onuncu
fıkrasında, “İstekli: İhaleye katılan gerçek veya tüzelkişi veya kişileri,”, on ikinci fıkrasında, “Müteahhit:
Üzerine ihale yapılan istekli veya isteklileri,”, on üçüncü fıkrasında, “Müşteri: Artırma sonunda kendisine ihale yapılan istekli veya isteklileri,”, on beşinci fıkrasında, “Sözleşme: İdare ile müteahhit veya müşteri arasında yapılan yazılı anlaşmayı.”, ifade eder.
5.2) “Geçici Teminat” başlıklı 25’inci maddesinin birinci fıkrasında, “(Değişik birinci fıkra:
17/9/2004 – 5234/9 mad.) İsteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3’ü oranında geçici teminat alınır. 10’uncu madde uyarınca yapılacak ihalelerde geçici teminat teklif edilen bedelin, tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında ise satışa esas bedelin % 3’ünden az olamaz.”, ikinci fıkrasında, “Pazarlık usulü ile yapılacak ihalelerde, geçici teminat alıp almamakta idareler serbesttir.”,
5.3) “Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi” başlıklı 32’nci maddesi birinci fıkrasında, “İta
amirince onaylanan ihale kararları, onaylandığı günden itibaren en geç 5 işgünü içinde, üzerine ihale yapılana veya vekiline, imzası alınmak suretiyle bildirilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
postalanır. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 18/6/2013 tarihli ve E.: 2013/71, K.: 2013/77 sayılı Kararı ile.).”,
5.4) “İhale Usullerinin Neler Olduğu” başlıklı 35’inci maddesinde, “Bu Kanunun 1’ inci maddesinde
yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır:
a) Kapalı teklif usulü, b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, c) Açık teklif usulü, d) Pazarlık usulü, e) Yarışma usulü.
İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir.”,
5.5) “Pazarlık Usullünde İhale” başlıklı 50’nci maddesinde, “ Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif
alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleleler, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır .”, ikinci fıkrasında, “ Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir.”,
5.6) “Pazarlık Usullüyle Yapılacak İşler” başlıklı 51’inci maddesinde, “ Aşağıda yazılı işlerin ihalesi,
pazarlık usulüyle yapılabilir; g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, ”,
5.7) “Kesin Teminat” başlıklı 54’üncü maddesi birinci fıkrasında, “Taahhüdün, sözleşme ve şartname
hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce müteahhit veya müşteriden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır. (Ek cümle:17/9/2004-5234/9 mad.) Tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında kesin teminat, ihale bedelinin % 6’sından az olamaz. ”, ikinci fıkrasında, “Müteahhit veya müşterinin bu zorunluluğa uymaması halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir. ”, üçüncü fıkrasında, “ Verilen kesin teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.”, dördüncü fıkrasında, “Sözleşmenin yapılmasından sonra geçici teminat iade edilir. ”,
5.8) ” Sözleşme Yapılmasında Müteahhit veya Müşterinin Görev ve Sorumluluğu ” başlıklı 57’nci
maddesi birinci fıkrasında, “Sözleşme yapılması gerekli olan hallerde müteahhit veya müşteri 31’ inci maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Maliye Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi, idareye vermek zorundadır. ”, ikinci fıkrasında, “Satışlara ilişkin ihalelerde müşterinin aynı süre içinde ihale bedelini ve müşteriye ait bulunan vergi, resim ve harçları yatırması, diğer giderleri ödemesi gerekir. ”, üçüncü fıkrasında, “Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir.”,
5.9) “İdarelerce İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesi üçüncü
fıkrasında, “Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete’ de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.”,
6) 17/04/2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 7244 sayılı Yeni Korana
Virüs(Covid-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerin Azaltılması Hakkında Kanun İle
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun “Bazı Alacakların Ertelenmesi, Alınmaması veya Yapılandırılması” başlıklı 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde;
“Yeni koronavirüs (Covid-19) salgını kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle; Hazine taşınmazlarına ilişkin olarak sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken bedeller ile ecrimisil bedellerinden 1/4/2020 tarihinden itibaren 3 aylık döneme ilişkin tahsil edilmesi gerekenleri başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelemeye Çevre ve Şehircilik Bakanı yetkilidir. Bu süreler, bitiminden itibaren Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından 3 aya kadar uzatılabilir. Bu alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilir. ”,
6.1) “Süre Uzatımı, Toplantı Erteleme ve Uzaktan Çalışma” başlıklı 2’nci maddesinin birinci
fıkrasının (i) bendinde; “ Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiraya verilmesi, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması ve sınırlı ayni hak tesisi işlemleri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi ve kullanma izni verilmesi ihaleleri, 31/7/2020 tarihine kadar hizmet bedeli karşılığında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bağlı ve ilgili kuruluşları ile bunların iştiraklerine ait teknik altyapı kullanılmak suretiyle elektronik ortamda yapılabilir. Bu süre Çevre ve Şehircilik Bakanınca
3 aya kadar uzatılabilir. Bu ihalelere ilişkin usul ve esaslar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından
belirlenir. ”,
7) 22/04/2020 tarih ve 31107 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliğinin (Sıra
No:399) “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “ Bu Tebliğin amacı; 16/4/2020 tarihli ve
7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması
Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir. ”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından, şikâyete konu kantin kira ihalesi esnasında İdare tarafından gelir kaydedilen
teminat bedeli ile ilgili yapılan işlemlere yönelik hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Şikâyetçi 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü bünyesinde yer alan
Yabancı Diller Yüksek Okulu kantininin ihalesi için verilen 9.000-TL tutarındaki geçici teminatının gelir kaydedildiğini, pandemi nedeniyle bir belirsizliğin olduğunu, sözleşmeye davet edildiği esnada uzaktan eğitime geçileceğini tesadüfen öğrendiğini, bütün bu belirsizliklerden dolayı sürecin mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia ederek gelir kaydedilen geçici teminatın iade edilmesini talep
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
etmektedir.
10) İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nün 20/05/2020 tarih ve E sayılı yazısında, Yabancı Diller
Yüksek Okul binasında yer alan kantinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesi gereğince pazarlık usulü ile ihalesinin yapılabilmesi için olur alındığı, komisyon teşkil edildiği, 27/07/2020 tarihli onay belgesinde ihaleye davet edilecek gerçek ve tüzel kişilerin listesine yer verildiği, belirlenen 12 adet gerçek/tüzel kişilerin ihaleye katılmaya ve doküman almaya davet edildiği, şartname bedelinin 250,00-TL ve tahmin edilen bedelin %3’ü oranına tekabül eden 9.000,00-TL’nin geçici teminat olarak belirlendiği, 10/08/2020 Pazartesi günü, saat:10:30 da yapılan ihaleye dört gerçek/tüzel kişinin istekli olarak katıldığı, 13/08/2020 tarihli Komisyon Kararında ihaleye katılım gösteren dört istekliden pazarlık tutanağında da belirtilen ve açık artırmada en yüksek teklifi veren ’ın 65.000,00-TL bedel ile 3 yıllığına yapılan kantin kira ihalesinin uhdesinde kaldığı, 01/08/2020 tarih ve E.2825 sayılı yazı ile müşteri
’ın sözleşmeye davet edildiği, ayrıca ödeme yapılması gereken giderlerin(kira bedeli, kesin teminat tutarı vb.) ayrıntılı olarak yer verildiği ve ilgiliye 17/08/2020 tarihinde tebliğ edildiği (https://gonderitakip.ptt.gov.tr/Track/Result ), müşterinin süresi içerisinde sözleşme imzalamaya gelmediği ve bu kapsamda, İdare tarafından 11/09/2020 tarih ve E sayılı yazısında, ihalenin iptal edildiği, geçici teminatın gelir kaydedildiği ve ilgili hakkında yasaklama hükümlerinin uygulanması için işlem yapılması ve yeniden ihaleye çıkılması hususunda olur alındığı tespit edilmiştir.
11) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 5’inci maddesinde, ‘‘Bu Kanuna göre yapılacak ihalelere
katılabilmek için kanuni ikametgâh sahibi olmak, gerekli nitelik ve yeterliği haiz bulunmak, istenilen
teminat ve belgeleri vermek zorunludur.’’ 11’inci maddesi birinci fıkrasında, ‘‘– (Değişik birinci fıkra:
2/3/1984 – 2990/3 mad.) İhalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Onay belgesinde, ihale konusu olan işin nevi, niteliği, miktarı, varsa proje numarası, tahmin edilen bedeli, kullanılabilir ödenek tutarı, avans ve fiyat farkı verilecekse şartları, ihalede uygulanacak usul, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi,
alınacaksa geçici teminat miktarı belirtilir.’’ 25’inci maddesi birinci fıkrasında, ‘‘(Değişik birinci fıkra:
17/9/2004 – 5234/9 mad.) İsteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin % 3’ü oranında geçici teminat alınır. 10’uncu madde uyarınca yapılacak ihalelerde geçici teminat teklif edilen bedelin, tasfiye idaresince yapılan taşınır mal satışlarında ise satışa esas bedelin % 3’ünden az olamaz.’’ hükümlerine istinaden istekliden 9.000,00-TL nakit teminat alındığı tespit edilmiştir.
12) Kurumuza yapılan benzer bir başvuruda, ülkemizde pandemi sürecinde yaşanılan aksaklıkların
giderilmesi açısından birçok alanda uygulama kolaylıkları sunulmuştur. Bu kapsamda Covid-19 Salgınının
Kamu İhaleleri Sözleşmelerine Etkisi Hakkındaki Cumhurbaşkanlığı’nın 2020/5 sayılı Genelgesinin 31081 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı, ancak söz konusu salgında yapılacak işlemlerle ilgili Devlet İhale
Kanunu hakkında bir genelgeye rastlanılmadığı salgının mücbir sebep olarak değerlendirilip/değerlendirilmeyeceği hususunda da Kurumumuzca Çevre ve Şehircilik Bakanlığından görüş istenildiği, ancak İdare tarafından konu hakkında bir değerlendirme sunulmadığından söz konusu teminatın irat kaydedilmesi işlemi hakkında mevcut kanun hükümlerine istinaden değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. ( 20/10/2020 tarihli ve 2020/59290 başvuru no.lu Ret Kararı)
13) Somut olayda özetle, Yabancı Diller Yüksek Okul Kantin ihalesinin ’ın
uhdesinde kaldığı, söz konusu ihale kapsamında İdareye verilen 9.000,00-TL bedelindeki geçici teminatın
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 57’nci madde hükmü kapsamında gelir kaydedildiği ve söz konusu
kişi hakkında bir yıl süre ile ihalelerden yasaklama kararı alındığı tespit edilmiştir.
14) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 57’nci maddesi birinci fıkrasında, ‘‘Sözleşme yapılması gerekli
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
olan hallerde müteahhit veya müşteri 31’inci maddeye göre onaylanan ihale kararının veya Maliye
Bakanlığının vizesi gereken hallerde bu vizenin yapıldığının bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş sözleşmeyi, idareye vermek zorundadır.’’ ikinci fıkrasında, ‘‘Satışlara ilişkin ihalelerde müşterinin aynı süre içinde ihale bedelini ve müşteriye ait bulunan vergi, resim ve harçları yatırması, diğer giderleri ödemesi gerekir.’’ üçüncü fıkrasında, ‘‘ Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur ve varsa geçici teminat gelir kaydedilir.’’ hükümleri kapsamında kira sözleşmesini süresi içerisinde imzalamayarak yükümlülüğünü yerine getiremeyen isteklinin 20/08/2020 tarih ve E. sayılı yazı ile geçici teminatının gelir kaydedileceğine dair olur alındığı ve,
14.1) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 84’üncü maddesi üçüncü fıkrasında, ‘‘Üzerine ihale yapıldığı
halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında veya taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen Müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete’ de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.’’ hükmü gereğince ihalelerden yasaklamaya esas olmak üzere adına ‘İhalelere Katılmaktan Yasaklama Karar Formu tanzim edilerek
Milli Eğitim Bakanlığı’na ve söz konusu yasaklama kararının Resmi Gazete’ de yayımlanması için de
Cumhurbaşkanlığı’na gönderildiği tespit edilmiştir.
15) Pandemi sürecinde hâlihazırda sözleşmesi imzalanmış ve uygulamada zorluk çekilen ihaleler ile ilgili
pek çok alanda olduğu gibi düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. 17/04/2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 7244 sayılı Yeni Korana Virüs(Covid-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata
Etkilerin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda, bazı alacakların ertelenmesi, alınmaması veya yapılandırılması, süre uzatımı, uzaktan çalışma vb. alanlarla ilgili düzenlemeler yapıldığı, 22/04/2020 tarih ve 31107 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Milli Emlak Genel
Tebliği (Sıra No:399)’nin amacının; 16/4/2020 tarihli ve 7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covid-19)
Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu ve satış ve ecrimisil bedellerinin ertelenmesinin şartlarının ve uygulanmasının nasıl yapılacağının belirlendiği. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmelik kapsamında yapılan ve faaliyetine devam edemeyen yerlere ait kira bedellerinin, faaliyet göstermediği süreye isabet eden kısımlarının kira bedelinden indirilmesi/iade edilmesi/mahsup yapılmasına yönelik
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nün 20/03/2020 tarihli ve 73426 sayılı yeni tip Korana Virüs(Covid-19) ile mücadele konulu yazısının 81 İl Valiliğine gönderildiği uygulamaya yönelik düzenlemeler mevcuttur. Bu kapsamda, pandemi döneminde sözleşme öncesi iş ve işlemlere ait mevcut mevzuat hükümleri dışında yeni bir düzenlemeye rastlanılmadığından, söz konusu kira ihalesi kapsamında alınan ve gelir kaydedilen geçici teminat ile ilgili işlemlerin 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu’nun 57 ve 84’üncü madde hükümlerine göre yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları,
ilgili mevzuat hükümleri ve dosya kapsamında tarafımıza sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde söz konusu teminatın gelir kaydedilmesi işleminin ve ilgili hakkında ihalelerden yasaklama kararı alınması işleminin mevcut mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirildiği, diğer bir ifadeyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 57 ve 84’üncü madde hükümlerine istinaden işlem yapıldığı, sözleşme öncesi işlemlerle ilgili pandemi sürecinin mücbir sebep olarak değerlendirilmesi hususunda bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından yapılan işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak İdarece başvurana verilen cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir/Urla İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr