TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3664-3664 18745356- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2016/4989 2016/ 4989
KARAR TARİHİ : 24/04/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Tekniker kadrosunda çalışmakta olan başvuranın, geçmiş yıllardaki hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 21/11/2016 21.11.2016
I. USUL
A. Başvuru Süreci
1) Başvuru, Kurumumuza elektronik ortamda gönderilen ve 21/ 11/ 2016 tarihli ve sayı ile
kayıt altına alınan, gerçek kişiler için başvuru formu vasıtasıyla yapılmıştır . Başvurunun karara bağlanması için 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 28/ 3/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve İmza Yetkileri Yönergesi’nin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına geçilmiş olup, 2016/ 5017 başvuru sayılı “Ret Karar Önerisi”yle Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
B. Ön İnceleme Süreci
2) Yapılan ön inceleme neticesinde, başvuru konusunun Kurumumuzun görev alanına girdiği,
başvuranın meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin olduğu, idari başvuru yollarının tüketildiği, .
1 / 9başvurunun süresinde yapıldığı ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik bulunmadığı, bu
nedenle başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına engel bir durumun olmadığı tespit edilmiştir .
II. OLAY VE OLGULAR
A. Başvuranın Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları
3) Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinde
tekniker kadrosunda çalışmakta olan başvuran, 10/ 10/ 2000 ile 11/ 07/ 2008 tarihleri arasında
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğünde geçici işçi statüsünde çalıştığını ifade etmekte, 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde teknik hizmetler kadrosundaki bu sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesini
Kurumumuzdan talep etmektedir .
B. İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları
4) Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Cumhuriyet Üniversitesi
Rektörlüğünün 26/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle :
4.1) Teknik hizmetler sınıfında tekniker olarak çalışmakta olan başvuranın 10/ 10/ 2000 ile
15/ 07/ 2008 tarihleri arasında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında geçici işçi statüsünde, 17/ 07/ 2008 ile 26/ 08/ 2009 tarihleri arasında sözleşmeli personel olarak tekniker kadrosunda görev yaptığını tespit edildiği,
4.2) Başvuranın, sözleşmeli personel statüsünde tekniker olarak çalıştığı 17/ 07/ 2008 ile 24/ 08/ 2009
tarihleri arasındaki hizmetlerinin tamamının 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler
Bölümünün (C) fıkrasının birinci bendi hükümlerine göre kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirildiği,
4.3) 5510 sayılı Kanun’un 106 ncı maddesi ile 5434 sayılı Kanun’un ek 18 nci maddesi 2008 yılı
Ekim ayı başından itibaren yürürlükten kaldırıldığından ve 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra ilk defa bu Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılan personelin, daha önce mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen sürelerinin, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmesine ilişkin 5510 sayılı
Kanun’da bir hüküm bulunmadığından, söz konusu sürelerin emeklilik keseneğine esas aylıklarında değerlendirilmesine imkan bulunmadığı ve bu sürelerin yalnızca toplam hizmet sürelerinin hesabında dikkate alınacağı yönündeki Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Duyurusu çerçevesinde, başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 15/ 07/ 2008 tarihleri arasında geçici işçi statüsünde sigortalı geçen hizmetlerinin toplam hizmet süresine eklendiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
5) Başvuru konusu olayla ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 14/ 03/ 2017 tarihli ve
sayılı yazısında özetle;
5.1) Başvuranın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun yürürlüğe
girdiği 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 24/ 08/ 2009 tarihinde Anadolu Üniversitesi Sivil Havacılık
Yüksekokulunda itfaiyeci olarak görev başladığını, .
2 / 95.2) Dolayısıyla, başvuranın, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun
yürürlüğünden önce 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyet Emekli Sandığı Kanunu’na tabi hizmeti olmadığından, hakkında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasının gerektiğini,
5.3) Bu çerçevede, 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra ilk defa bu Kanun’un 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılan personelin, daha önce mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen sürelerinin, emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmesine ilişkin 5510 sayılı Kanun’da bir hüküm bulunmadığından, söz konusu sürelerin emeklilik keseneğine esas aylıklarında değerlendirilmesine imkân bulunmadığı ve bu sürelerin yalnızca toplam hizmet sürelerinin hesabında dikkate alınacağı, Açıklamalarına yer verilmiştir .
6) Başvuru konusu olayla ilgili Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığının 27/ 03/ 2017 tarihli
ve sayılı yazısında özetle; başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 13/ 05/ 2003 tarihleri arasında İtfaiye
Müdürlüğü emrinde geçici işçi olarak havuzda temizlik işlerini yürüttüğü, 14/ 05/ 2003 ile 11/ 07/ 2008 tarihleri arasında ise Hesap İşleri Daire Başkanlığına bağlı Hal Müdürlüğü ile Gelirler
Müdürlüğünde yer temizlik işçisi olarak çalıştığını; başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 11/ 07/ 2008 tarihleri arasında 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün (C) fıkrasının birinci bendi kapsamında teknik hizmetler sınıfında değerlendirilebilecek bir hizmet ifa etmediğini ve bu sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilemeyeceğini ifade etmektedir .
7) Başvuru konusu olayla ilgili Devlet Personel Başkanlığının 31/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı
yazısında özetle,
7.1) Memur kadrosuna geçen personelin özel ve resmi kuruluşlarda geçen hizmet sürelerinin, ancak
657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler Bölümünün (C) fıkrasının birinci bendinde
yer alan hükümler uyarınca çalıştığı hizmet sınıfı itibarıyla ilgili sınıflarda yer alacak bir mesleği ifası kapsamında olması halinde kazanılmış hak aylık derece ve kademe hesabında değerlendirileceği,
7.2) Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesinde teknik hizmetler sınıfında tekniker olarak görev yapan
başvuranın memuriyetten önce Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında geçici işçi (yer temizleme işçisi) statüsündeki hizmetlerinin 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin (c) fıkrasının birinci bendi kapsamında bulunmaması nedeniyle kazanılmış hak aylık derece ve kademe hesabında değerlendirilemeyeceği açıklamalarına yer verilmiştir .
C. Olaylar
Başvuru formu ve ekleri ile idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde
olaylar özetle şöyledir :
8) Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığında 10/ 10/ 2000 ile 15/ 07/ 2008 tarihleri arasında
geçici işçi statüsünde, 17/ 07/ 2008 ile 26/ 08/ 2009 tarihleri arasında ise sözleşmeli personel olarak
3 / 9tekniker kadrosunda çalışmış olan başvuran, 2016 yılından itibaren ise Cumhuriyet Üniversitesi Tıp
Fakültesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinde tekniker kadrosunda çalışmaktadır .
9) Başvuranın 17/ 07/ 2008 ile 26/ 08/ 2009 tarihleri arasında sözleşmeli personel olarak tekniker
kadrosunda vermiş olduğu hizmetler, memuriyete ve emekliliğe esas kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmiştir .
10) Başvuranın Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığındaki 10/ 10/ 2000 ile 15/ 07/ 2008
tarihleri arasında geçici işçi olarak çalıştığı süre ise, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Duyurusu’ndaki gerekçeler doğrultusunda yalnızca toplam hizmet süresinin hesabında değerlendirilmiştir .
11) Başvuran, 10/ 10/ 2000 ile 15/ 07/ 2008 tarihleri arasında geçici işçi statüsündeki hizmetlerinin de
teknik hizmetler sınıfına girdiğini ve 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde bu sürelerin de kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmektedir .
D. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın İnceleme ve Araştırma Bulguları
12) Başvurunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 13/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğünden, 24/ 02/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile Sosyal
Güvenlik Kurumundan, 17/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile Devlet Personel Başkanlığından, 22/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığından bilgi ve belge talep edilmiş olup, bu İdarelerce konuya ilişkin belgelerin örnekleri gönderilerek numaralı paragraf ve alt bentlerinde değinilen açıklamalara yer verilmiştir .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat
13) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kamu hizmeti
görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir” ,
14) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinin birinci
fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .”; “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin başlıklı ikinci fıkrasında; “Bu Kanunun kapsamına giren kurumlarda meslekleriyle ilgili görevleri fiilen ifa eden ve meri hükümlere göre yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, jeolog, hidrojeolog, hidrolog, jeofizikçi, fizikçi, kimyager, matematikçi, istatistikçi, yön eylemci (Hareket araştırmacısı), matematiksel iktisatçı, ekonomici ve benzeri ile teknik öğretmen okullarından mezun olup da, öğretmenlik mesleği dışında teknik hizmetlerde çalışanlar, Mimarlık ve Mühendislik
Fakültesi veya bölümlerinden mezun şehir plancısı, yüksek şehir plancısı, yüksek Bölge Plancısı,
3437 ve 9/ 5/ 1969 tarih 1177 sayılı Kanunlara göre tütün eksperi yetiştirilenler ile müskirat ve çay
4 / 9eksperleri, fen memuru, yüksek tekniker, tekniker teknisyen ve emsali teknik unvanlara sahip olup, en
az orta derecede mesleki tahsil görmüş bulunanlar, Teknik Hizmetler sınıfını teşkil eder .”, aynı maddenin “Ortak Hükümler” Bölümünün (C) fıkrasının birinci bendinde; “Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurtiçinde veya yurt dışında mesleklerinin serbest olarak veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 inci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin ¾ ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir” ,
15) 16/ 06/ 2006 tarihli ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Sigortalı Sayılanlar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “ Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar … sigortalı sayılırlar .”; “5434 sayılı Kanuna İlişkin Geçiş
Hükümleri” başlıklı Geçici 4 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır… .”; aynı maddenin beşinci fıkrasında; “Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır…” ; “Yürürlük” başlıklı 108 inci maddesinin (d) fıkrasında; “…Diğer hükümleri 2008 yılı
Ekim ayı başında yürürlüğe girer .”, düzenlemelerine yer verilmiştir .
B. Başvuru Konusuna İlişkin Uygulamalar
16) Danıştay 5. Dairesinin 17/ 09/ 2015 tarihli ve E:2015 / 3875, K :2015 / 7192 sayılı kararında;
“Dava; Ankara İl Sağlık Müdürlüğü emrinde veteriner hekim olarak görev yapan davacı tarafından, bu göreve atanmadan önceki hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesi istemiyle yapılan 21/ 09/ 2011 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaliyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına tazmini istemiyle açılmıştır .
….
Söz konusu hüküm uyarınca, geçmiş hizmetlerin kazanılmış hak aylık derecesinde değerlendirilebilmesi için; kişinin memuriyet öncesinde, mesleğini serbest olarak ya da resmi veya özel kurumda icra ediyor olması ve sonrasında sağlık hizmetleri veya yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında yer alan bir kadroya atanması gerekmektedir .
.
5 / 9Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, 23/ 11/ 1999 ile 04/ 09/ 2000 tarihleri arasında, iş yeri
unvanı …. Sağlık Hizmetleri olan bir iş yerinde 789 gün sigortalı olarak çalıştığı anlaşılmakla birlikte, bu iş yerinde hangi pozisyonda çalıştığı, dolayısıyla mesleğini icra edip etmediği hususu tespit edilememiştir .
Uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi için, davacının 23/ 11/ 1999 ile 04/ 09/ 2000 tarihleri arasındaki hizmetlerinin hangi unvanda geçtiğinin tespiti gerekirken, bu araştırmalar yapılmadan, eksik incelemeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır .” gerekçesiyle kararın bozularak, yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine hükmedilmiştir .
C. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ Kamu Başdenetçisi’ne Önerisi
17) Başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 15/ 07/ 2008 tarihleri arasında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi
Başkanlığında geçici işçi statüsündeki hizmetleri, 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinde belirtilen
Teknik Hizmetler sınıfı hizmetlerinden olmadığı için, bu sürenin kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edilerek şikâyetin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
D. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
18) Başvuran Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığındaki 10/ 10/ 2000 ile 15/ 07/ 2008 tarihleri
arasındaki hizmetlerinin, 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinde belirtilen teknik hizmetler sınıfı hizmetlerinden olduğundan bahisle, bu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmesini talep etmektedir .
19) Anayasamızın 128 inci maddesinde, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülüklerinin aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır . Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülükleri, başta 657 sayılı Kanun ve diğer özel yasalar ile bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan özel nitelikli tüzük, yönetmelik, Bakanlar Kurulu kararları ile düzenlenmiştir .
20) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin ‘Ortak Hükümler ’ bölümünün (C)
fıkrasının birinci bendinde, Devlet memurlarının memuriyete girmeden önce ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerden hangilerinin ne şekilde kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirileceği düzenlenmiştir . Devlet Personel Başkanlığının 03/ 01/ 2013 tarihli ve sayılı mütalaasında, 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin Ortak Hükümler bölümünün (C)
fıkrasının birinci bendinde mühendis unvanında görev yapan personelin daha önce işçi statüsünde arazi formeni olarak yürüttüğü hizmetlerin inşaat mühendisi unvanına sahip bir personelin yürütmesi gereken teknik bir hizmet olarak değerlendirilmesi halinde, işçi statüsündeki hizmetlerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir . Mütalaada, teknik hizmetler sınıfındaki kişinin daha önceki hizmetlerinin de teknik hizmetler sınıfında olması halinde bu sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirileceği vurgulanmaktadır .
.
6 / 921) “Başvuru konusuna ilişkin uygulamalar” başlığındaki Danıştay kararında ise, göreve atanmadan
önceki hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesinde, kişinin bu iş yerinde hangi pozisyonda çalıştığı, dolayısıyla mesleğini icra edip etmediğinin önem arz ettiği ifade edilmektedir .
22) Başvuru konusu olayda ise, İdarenin başvuranın 15/ 07/ 2008 ile 24/ 08/ 2009 tarihleri arasında
sözleşmeli personel olarak tekniker kadrosundaki hizmetlerini, 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesi hükümlerine göre kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirdiği tespit edilmiştir .
23) Ancak, tekniker kadrosundaki başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 11/ 07/ 2008 tarihleri arasında yürüttüğü
hizmetlere ilişkin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından alınan yazıda belirtilen hizmetlerinin, 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinde belirtilen Teknik Hizmetler sınıfındaki hizmetler kapsamında olmadığı belirlenmiştir . Dolayısıyla, teknik hizmetler sınıfında bulunan bir hizmetin ifasını içermeyen bu sürelerin, kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmamaktadır .
24) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “İlgili Mevzuat” başlığında
belirtilen hükümleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 14/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında belirtildiği şekilde, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayında sonra, 24/ 08/ 2009 tarihinde, ilk defa bu Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında devlet memurluğuna başlamış olan başvuranın, mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen daha önceki sigortalı sürelerinin emeklilik keseneğine esas aylıklarında değerlendirileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır . Dolayısıyla, bu sürelerin emeklilik keseneğine esas aylıklarında değerlendirilmesi yerine, toplam hizmet sürelerinin hesabında dikkate alınmasının hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edilmiştir . Diğer bir anlatımla, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 2008 yılı Ekim ayından sonra devlet memurluğu görevine başlamış olan başvuranın, mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen 10/ 10/ 2000 ile 11/ 07/ 2008 tarihleri arasındaki hizmet süresinin, emekliliğe esas derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmesi imkânı bulunmamaktadır . Bu çerçevede, ilgili İdarenin, başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 11/ 07/ 2008 tarihleri arasındaki geçici işçi statüsündeki hizmetlerini sadece toplam hizmet süresi içerisinde değerlendirmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu belirlenmiştir .
25) Başvuru konusu olayın hakkaniyet açısından değerlendirilmesi için, Yasa Koyucunun 657 sayılı
Kanun’un 36 ncı maddesinin (C) fıkrasının birinci bendi hükmündeki amacının ele alınması gerekmektedir .
26) Devlet memurluğundaki kademe ve derece sistemini, bir nevi kişilerin edindikleri çalışma
tecrübesinin özlük haklarına yansıtılması olarak değerlendirmek mümkündür . Yasa Koyucu; teknik bir hizmete ihtiyaç duyulması üzerine istihdam edilen memurların, memuriyete girmeden önce mesleklerini ifa ederek edindikleri çalışma tecrübelerinin değerlendirilmesinde, asıl olanın ‘mesleki ve çalışma tecrübesi’ olduğunu, bunun resmi veya özel müesseselerde edinilmesinin mesleki deneyim açısından ayırıcı bir unsur olmadığını öngörmektedir .
.
7 / 927) Bu bakış açısıyla, başvuru konusu olayda başvuranın 10/ 10/ 2000 ile .11/ 07/ 2008 tarihleri
arasında geçici işçi (temizlik işçisi) olarak edindiği tecrübesi, şu anda içinde bulunduğu teknik hizmetler sınıfındaki mesleklerin ifasını içermediği için bu hizmetlerinin memuriyette geçmiş sayılmasının hakkaniyete de uygun olmadığı değerlendirilmektedir .
28) Ayrıca, Yasa Koyucunun mesleki deneyimin ne kadarının memuriyette geçmiş sayılacağına
ilişkin bir düzenleme getirdiği görülmektedir . Teknik hizmetler sınıfına girenlerden hizmet sürelerini
657 sayılı Kanun’da belirtilen kurumlarda geçirenler için bu sürenin tamamı; diğerleri için ise belirli
bir oranını memuriyette geçirmiş saymaktadır . Bilindiği üzere, memuriyet, özel müesseselerden farklı olarak kendine özgü birtakım görev ve sorumluklar getirmektedir . Yasa Koyucunun, bu görev ve sorumlulukları tecrübe edenler ile etmeyenlerin, mesleki deneyimle geçirdikleri hizmet sürelerinin değerlendirilmesinde farklı bir uygulama getirmesinde de hakkaniyete aykırılık olmadığı değerlendirilmektedir .
29) Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili
mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, İdarenin başvuranın 10/ 10/ 2000 ile 17/ 07/ 2008 tarihleri arasında geçici işçi statüsündeki hizmetlerini kazanılmış hak aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirmemesinde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddine karar vermek gerekmiştir .
D. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme
30) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu
maddesinde ifadesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 inci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, uluslararası sözleşmelerde yazılı ve güvence altına alınmış olan diğer haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
E. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
31) Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka
uygun olarak hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
32) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar .” hükmü yer almaktadır . Söz konusu Yönetmelik hükmünde yer alan ilkelerin kaynağını teşkil eden Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın 41 inci maddesinde de iyi yönetim hakkından
8 / 9bahsedilmekte olup, benzer ilkelere Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen “Avrupa Doğru
İdari Davranış Yasası”nda da yer verilmiştir .
33) Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idareden istenilen bilgi ve
belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesiyle hizmetlerinin 657 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğine ilişkin gerekçeleri başvurana bildirmemiş olması nedeniyle “kararların gerekçeli olması”, ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması
34) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin
sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu
35) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı
40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve
mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili idarenin işlemine karşı 60 günlük dava açma süresinden varsa arta kalan süre içinde Sivas İdare
Mahkemesine yargı yolu açıktır .
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.