|
ÖZET: Bu Sayıştay kararında, kamu idaresinin işçilere ödenen maaşlardan eksik gelir vergisi tevkif etmesi nedeniyle kamu zararına yol açtığı tespit edilmiştir. Gelir vergisinin hesaplanmasında yapılan hatalar, sistematik bir eksiklik olarak değerlendirilmiş ve bu durumun sorumluların yükümlülüklerini yerine getirmemesiyle bağlantılı olduğu vurgulanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na atıfta bulunularak, yıllık gelir vergisinin hesaplanmasında izlenmesi gereken yöntemler hatırlatılmıştır.
Sorumlular, eksik kesilen gelir vergisi miktarlarını ve ilgili faizleri hesaplayarak, fazla ödeme yapılan personellere tebliğ etmiş ve ödemelerin taksitler halinde yapılmasını talep etmişlerdir. Ancak, yapılan işlemlerin sistematik hatalar içerdiği ve sorumluların bu hataları önlemek için gerekli kontrolleri yapmadıkları belirtilmiştir. Bu nedenle, ilgililerin sorumluluğa itirazları yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak, kamu zararının tahsil edilmesi ve sorumlulara, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’na göre işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine karar verilmiştir. Bu durum, kamu mali yönetiminde dikkat edilmesi gereken sorumlulukların önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Genel Bütçe Kapsamındaki İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 4 |
| Karar No | 86 |
| İlam No | 149 |
| Tutanak Tarihi | 10.12.2014 |
| Kararın Konusu | Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
GELİR VERGİSİ TEVKİFATI
Yargı Raporunda yevmiye tarih ve numaraları yazılı ödeme emri belgesi ile eklerinin incelenmesi neticesinde; işçilere ödenen maaşlardan eksik gelir vergisi tevkif edilmesi sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
İlişikli ödeme emri belgelerine ekli maaş bordroları incelendiğinde, gelir vergisinin aylar itibariyle matraha göre artan oranlı hesaplanmaması ve Ekim ve sonrası aylar için sosyal güvenlik primi işçi payının yüzde 14 yerine yüzde 14,5 olarak hesaplanması sonucu gelir vergisi tevkifatlarının olması gerekenden düşük yapıldığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 104 üncü maddesinde;
“Yıllık Gelir Vergisi, vergiye tabi gelirlerin yıllık toplamından 31 inci maddedeki indirimler düşüldükten sonra 103’üncü maddedeki nispetler uygulanmak suretiyle hesaplanır.”
Denilmektedir.
Sorumlularca gönderilen savunmalarda özetle; “İsimleri geçen işçi personellerin maaşlarından kesilen eksik gelir vergilerinin, maaş hesaplama tablosunda gelir vergisi oranının sehven hatalı girilmiş olması nedeni ile sistematik olarak maaş ödemelerinde buna göre hatalı ödeme yapılmıştır.
Eksik kesilen gelir vergisi miktarları ve ilgili aylar itibariyle faizleri ile birlikte hesaplanarak 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 3.üncü fıkrası gereği fazla ödeme yapılan ilgili personellere tebliğ edilmiş olup: İlgililerce 4 eşit taksitte ödeme talebinde bulunulmuş ve ilk taksitleri yatırılmıştır. Yapılan hesaplamalar ve yatırılan ilk taksitlere ait dekontlar yazımız ekinde sunulmaktadır.”
Denilmektedir.
Gerçekleştirme Görevlisi …………… ise kendisinin sorguda sorumlu tutulmasına ilişkin görüşe katılmadığını ifade ederek sorumluluğa itiraz etmiştir. Buna gerekçe olarak da sorgu konusu edilen işlemlerin, kendisinin …………… Müdürlüğünde görevlendirilmesinden evvel rutin olarak yapılmasını ve bu göreve atandıktan sonra da bu işlemlerin aynı şekilde devam etmesini; bu işlemlere ilişkin süreç kontrolü onayı olmamasını ve kendisinin resmen gerçekleştirme görevlisi yardımcısı olarak atanmamasını göstermektedir.
……………… sorgu konusu yapılan ödemelere ilişkin bordroları ……………….. Müdürü olarak imzalamıştır. Tespit edilen hata münferit bir hata olmayıp; sistematik bir hatadır. Bu durum ise harcama sürecinde görev yapan sorumluların üzerlerine düşen yükümlülükleri özenle yerine getirmediklerini göstermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33 üncü maddesinde gerçekleştirme görevlilerinin harcamaya ilişkin belgeleri hazırlama ve bu belgelerden sorumlu olmalarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Diğer taraftan ………………….. sistematik olarak yapılan işlemlere müdahale etmediğini ve işlemlerin evvelden beri süregelen işlemler olduğunu ifade etse de; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 10 ve 11 inci maddeleri gereği birim amiri olarak bordroları imzalarken astının işlemlerini kontrol etmesi ya da ettirmesi gerekirdi. Ayrıca sorguda ………….. Müdürü, gerçekleştirme görevlisi yardımcısı olarak değil; ödeme emri belgesini düzenleyen dışında kalan ve ödeme emri belgesi eki belgeleri düzenleyen diğer gerçekleştirme görevlisi olarak sorumlu tutulmuştur. Bu nedenlerle, ilgilinin sorumluluğa itirazı yerinde görülmemiştir.
Bu itibarla sorgu konusu edilen …………… TL kamu zararının; ahizlerden rızaen tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oybirliği ile karar verildi.
b) Yapılan tahsilatlar düşüldükten sonra arta kalan ……….. TL kamu zararının taksitlendirildiği bildirilmiş olmakla beraber henüz tahsilata ilişkin ispatlayıcı belge sunulmadığından; …………… TL kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle karar verildi.