|
ÖZET: Başvuran, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun geçici 16. maddesi uyarınca gençlik ve spor uzmanı olarak atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, Gençlik ve Spor Bakanlığı, uzmanlık kadrosuna atanabilmek için gerekli olan şartların başvuran tarafından karşılanmadığını belirtmiştir. Bu şartlar arasında, uzman yardımcılığı yarışma sınavında başarılı olma, tez hazırlama ve yeterlik sınavında başarılı olma gibi unsurlar bulunmaktadır. Başvuranın, öğrenimle ihraz edilmediği bir unvanla atama talep etmesi nedeniyle, idare tarafından bu talebe olumlu bir yanıt verilmemiştir.
İdarenin cevabında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 41. maddesi ve 25 Haziran 2019 tarihli Gençlik ve Spor Uzmanlığı Yönetmeliği’ne atıfta bulunularak, uzmanlık kadrosuna atanmanın belirli şartlara bağlı olduğu vurgulanmıştır. Başvuranın bu şartları taşımadığı ve dolayısıyla atanmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmiş ve başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat hükümleri ve idarenin takdir yetkisi göz önünde bulundurularak reddedilmiştir. Bu karar, kamu hizmeti görevlilerinin atanma süreçlerinin hukuka uygunluğunu ve belirli şartlara bağlı olduğunu göstermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8471-S.22.12942
BAŞVURU NO : 2022/4297
KARAR TARİHİ : 30/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
Gençlik ve Spor uzmanlığına atanma talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 18/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünde yurt müdürü kadrosunda çalıştığını, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen geçici 16 ncı maddesinde, “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.” denilmesine rağmen 25.01.2022 tarihinde yazmış olduğu dilekçesine cevap verilmediğini, ilgili mevzuat gereğince gençlik ve spor uzmanı (kariyer) kadrosuna da atamasının yapılmadığını belirterek ilgili kanun kapsamında müktesebi olan gençlik ve spor uzmanı kadrosuna atamasının yapılmasını istemektedir. (Başvuran 25/03/2022 tarihli dilekçesinde; “…Gençlik ve Spor
Bakanlığının merkez teşkilatında gençlik ve spor uzmanı olarak münhal bir kadroya atanmak istiyorum” şeklinde talepte bulunmuştur.)
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge talebine istinaden Gençlik ve Spor Bakanlığının – – sayılı yazısında; “…Adı geçenin atanmayı talep etmiş olduğu gençlik ve spor uzmanlığı kadrosu ile ilgili hususlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 41 inci maddesinde yer alan “Uzman ve uzman yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile uzman ve uzman yardımcılarıyla ilgili diğer hususlar, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü uyarınca 25 Haziran 2019 tarih ve 30812 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Uzmanlığı Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca uzman olarak atanabilmek için; yapılacak uzman yardımcılığı yarışma sınavında başarılı olmak, hazırlayacağı tezi kabul edilmek, yeterlik yazılı sınavında başarılı olmak, YDS’den asgari (C) düzeyinde puanı veya dil yeterliliği bakımından ÖSYM Başkanlığınca bunlara denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliği bulunan başka bir belgeyi ibraz etmek gerekmektedir.
Başvurucunun anılan yönetmelikte belirtilen şartları taşımaması nedeniyle, idaremizce mezkûr talep hakkında yapılacak bir işlem bulunmamaktadır,
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 41 inci maddesindeki “Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla kurumun görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere merkez teşkilatlarında, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığında, Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının merkez karargâhlarında uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilebilir.” hükme istinaden bahse konu unvan merkez teşkilatımızda istihdam edilebilir.
Genel Müdürlüğümüz kayıtlarının araştırılması neticesinde adı geçenin 3413 sayılı Kanun kapsamında memur unvanıyla göreve başladığı anlaşılmaktadır. 7103 sayılı Kanunun 25 inci maddesiyle 2828 sayılı
Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen geçici 16. maddedeki “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.” hükme istinaden ilgili gençlik ve spor uzmanı olarak atanmayı talep etse de
“öğrenimle ihraz edilen unvan” ibaresi, ilgili mevzuat gereği verilen ya da mevzuatla yetkilendirilmiş kurumlarca yine mezuniyete bağlı olarak doğrudan kullanılabileceği belirtilen teknisyen, tekniker, mühendis, mimar, ebe, hemşire, biyolog, kimyager, sosyolog gibi unvanları ifade etmektedir. Nitekim
3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunda mesleki ve teknik
öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara teknisyen, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğrenim görenlere tekniker unvanı verileceğine hükmedilmiş olup, bu doğrultuda mezkur Kanunda belirtilen ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar teknisyen unvanını, önlisans eğitimi alan ve görmüş olduğu eğitimin 3795 sayılı Kanun kapsamında teknik öğrenim olduğuna Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca karar verilenler ise tekniker unvanını kazanmakta; lisans düzeyinde öğrenim görenlerin, mezun oldukları öğrenim programları itibarıyla kullanabilecekleri unvanlar da 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu uyarınca yine
YÖK Başkanlığı tarafından belirlenmektedir.
Bununla birlikte, ülkemizde faaliyette olan ortaöğretim, önlisans ve lisans programları incelendiğinde mezunlarına “gençlik ve spor uzmanı” kadro unvanının verildiği bir öğrenim programının bulunmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapılacak atamalarda ilgililerin doğrudan ortaöğretim, ön lisans ya da lisans öğrenimleri sonucu unvan ihraz etmiş olmaları gerektiğinden, adı geçenin öğrenimle ihraz edilmeyen gençlik ve spor uzmanı unvanlı kadroya atamasının yapılması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca 25.06.2019 tarihli ve 30812 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Gençlik ve Spor Uzmanlığı Yönetmeliğinde bahse konu unvanın istihdam şekli düzenlenmektedir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının ilgili hükümleri:
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128
inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev
ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 24/05/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun; 5.1. Ek 1 inci maddesi; “… Yerleştirme yapılacak kadro sayısı 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumların serbest memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayısının toplamının binde biridir. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır. Devlet Personel Başkanlığınca bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu kadroları merkez ve taşra teşkilatları itibarıyla dağıtımını yaparak yerleştirme dönemlerinde Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Bu madde kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst öğrenim mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alması şartıyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı kadro ve pozisyonlara, diğer öğrenim mezunları için ise yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadro ve pozisyonlara yılda üç defadan az olmamak üzere Devlet
Personel Başkanlığınca yapılır veya yaptırılır. Ek 1 inci madde kapsamında yerleştirme yapılacak kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi hâlinde Devlet Personel Başkanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde resen yerleştirme yapılır.” 5.2. Geçici 16 ncı maddesi; “Bu Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanlar kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ve öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara atanırlar.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içerisinde Bakanlığa başvurmaları halinde ek 1 inci maddede yer alan istihdam hakkından maddede belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla yararlanabilirler.
6. 29/04/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi
Hakkında Kanunun; “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesi; “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim
Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, “tekniker”, … Unvanı verilir.
Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.” 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek Madde 41’de; (Ek: 11/10/2011 – KHK-666/3 md.) (Değişik fıkra: 2/7/2018
– KHK-703/174 md.) “Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi kaydıyla kurumun görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere merkez teşkilatlarında, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığında, Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarının merkez karargâhlarında uzman ve uzman yardımcısı istihdam edilebilir.
Uzman yardımcılığına atanabilmek için; 48 inci maddede sayılan şartlara ek olarak, yapılacak yarışma sınavında başarılı olma ve (…)(1) en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bu bakanlıklar ve kurumlarca yürütülen kurumsal hizmet gerekleri çerçevesinde en az dört yıllık lisans eğitimi veren ve yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki öğretim kurumlarından mezun olma şartı aranır.
Uzman yardımcıları mesleğe özel yarışma sınavı ile alınır. Uzman yardımcılığı giriş sınavı merkezi sınav sonuçlarına göre; yazılı ve sözlü sınav veya yalnızca sözlü sınavdan oluşur. Öğrenim dalları itibarıyla belirlenecek uzman yardımcılığı kadrolarına giriş sınavı için, eleme sınavı sonucunda aranacak puan türleri, taban puanları ve sınavda alınan başarı derecelerine göre çağrılacak aday sayısı tespit edilerek, giriş sınavı duyurusuyla ilan edilir. Ancak, giriş sınavına çağrılacak aday sayısı, atama yapılacak kadro sayısının yirmi katından, yalnızca sözlü sınav yapılması hâlinde sözlü sınava çağrılacak aday sayısı giriş sınavı duyurusunda belirtilen kadronun dört katından fazla olamaz. Yazılı sınav, kurumun görev alanına göre yönetmelikle belirlenen konulardan yapılır. Yazılı sınav sonucunda yetmiş puandan az olmamak üzere, en yüksek puandan başlanarak giriş sınavı duyurusunda belirtilen kadronun dört katına kadar aday sözlü sınava çağrılır…” 8. 25.06.2019 tarihli ve 30812 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Gençlik Ve Spor Uzmanlığı
Yönetmeliğinin:
8.1. “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrası; (1) “Bu Yönetmeliğin amacı, Gençlik ve Spor
Bakanlığında görev yapan gençlik ve spor uzman yardımcılarının mesleğe alınmalarına, yetiştirilmelerine, gençlik ve spor uzmanlığına atanmalarına; gençlik ve spor uzmanları ile uzman yardımcılarının, görev, yetki, sorumluluk ve çalışmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
8.2 “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrası – (1) “Bu Yönetmelik, Gençlik ve Spor
Bakanlığında görev yapan gençlik ve spor uzmanı ve uzman yardımcılarını kapsar.”
8.3 “Yarışma sınavı” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası: “Uzman yardımcıları, mesleğe yarışma
sınavı ile alınır. Yarışma sınavı, kadro ve ihtiyaç durumuna göre Bakanlıkça uygun görülen zamanlarda ve öğrenim dallarında yarışma sınavı komisyonu tarafından yapılır. Yarışma sınavının, yazılı ve sözlü olarak iki aşamalı veya yalnızca sözlü olarak yapılmasına yarışma sınav komisyonunca karar verilir.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ: Kamu
Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ve tavsiyede bulunulması yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında gençlik ve spor uzmanı olarak atanmak istemektedir.
10. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda özetle; “adı geçenin atanmayı talep etmiş olduğu gençlik ve spor uzmanlığı kadrosu ile ilgili hususlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek
41 inci maddesinde yer alan “Uzman ve uzman yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri,
yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile uzman ve uzman yardımcılarıyla ilgili diğer hususlar, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarınca hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü uyarınca 25 Haziran 2019 tarih ve 30812 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor
Uzmanlığı Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca uzman olarak atanabilmek için; yapılacak uzman yardımcılığı yarışma sınavında başarılı olmak, hazırlayacağı tezi kabul edilmek, yeterlik yazılı sınavında başarılı olmak, YDS’den asgari (C) düzeyinde puanı veya dil yeterliliği bakımından ÖSYM Başkanlığınca bunlara denkliği kabul edilen ve uluslararası geçerliği bulunan başka bir belgeyi ibraz etmek gerekmektedir. Başvurucunun anılan yönetmelikte belirtilen şartları taşımaması nedeniyle, idaremizce mezkur talep hakkında yapılacak bir işlem bulunmamaktadır, 2828 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapılacak atamalarda ilgililerin doğrudan ortaöğretim, önlisans ya da lisans öğrenimleri sonucu unvan ihraz etmiş olmaları gerektiğinden, adı geçenin öğrenimle ihraz edilmeyen gençlik ve spor uzmanı unvanlı kadroya atamasının yapılması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca
25.06.2019 tarihli ve 30812 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Uzmanlığı Yönetmeliğinde
bahse konu unvanın istihdam şekli düzenlenmektedir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
11. Yapılan incelemede, başvuran 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun geçici 16 ncı maddesi kapsamında gençlik ve spor uzmanı kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmekte; ilgili idare ise, gençlik ve spor uzmanlığına atanabilmek için yazılı sınavda başarılı olmak, tez aşamasını geçmek gibi şartlar gerektiğini, başvuranın öğrenimle ihraz edilmeyen gençlik ve spor uzmanı unvanlı kadroya atamasının yapılması mümkün bulunmadığı görüşlerine yer vermiştir. Başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde 2007 tarihinde açıktan atanma yoluyla Dumlupınar Üniversitesinde memur olarak göreve başladığı, 2011 tarihinde yurt yönetim memuru olarak naklen geçiş yaptığı, 2015 yılında ise yurt müdürü olarak atandığı, halen Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde yurt müdürü olarak görev yaptığı bilgisi edinilmiştir.
12. Kurumumuzun benzer nitelikli 2021/766 sayılı kararında; 12.1. “…3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde, mesleki ve teknik eğitim kurumlarından mezun olanların, gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre teknisyen, tekniker gibi birtakım unvanlara sahip oldukları ifade edilmekle birlikte, söz konusu maddede sahip olunan bu unvanların eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar için sahip olunan bu unvanlarda görev yapmak için atama işlemi tesis edilmesi gerekmekte olup, yapılacak atamalar ise kanunla yetki verilmesi halinde talep üzerine doğrudan veya ilgilerin görevde yükselme sınavında başarılı olmaları suretiyle yapılmaktadır.
2828 sayılı Kanunun Geçici 16 ncı maddesi kapsamında yapılacak atamalarda da idarenin takdir yetkisi
bulunmaktadır.
12.2. Danıştay’ın yerleşmiş içtihatlarına göre, idarelerin boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduklarından, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile dahi zorlanamamakta, takdir yetkisine dayanılarak tesis edilen işlemler üzerindeki yargı denetimi hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı bulunmakta, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilememekte ve yerindelik denetimi yapılamamakta, yargısal denetimde işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, idarenin işlemi haklı kılacak hukuken kabul edilebilir bir neden gösteremediği gerekçesine dayanılarak iptal kararı verilememektedir. (Bakınız, Danıştay 5 inci Dairesinin 27/02/2006 tarihli ve E:2004/5066, K:2006/751 sayılı kararı)
12.3. Korunmaya, bakıma veya yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetlere ve bu hizmetleri yürütmek üzere kurulan teşkilatın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile faaliyet ve gelirlerine ait esas ve usulleri düzenleyen 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa, 02/03/1988 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3413 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen Ek 1 inci maddesiyle, bu Kanun veya 5395 sayılı Kanun uyarınca haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olan ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocuklardan reşit olduğu tarih itibarıyla bu hizmetlerden yararlanmaya devam edenlerin işe yerleştirilmeleri düzenleme altına alınmış olup; 27/03/2018 tarihli ve 30373 (3. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrası ile ataması yapılan ve fiilen görevde bulunanların, kurumların kadroları ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 21/03/2018 tarihindeki öğrenim durumları itibariyle ihraz ettikleri unvanlara atanacakları öngörülmektedir.
12.4. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 533 sıra sayılı Vergi Kanunları İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı (1/914) ile Plan ve Bütçe Komisyonu
Raporunda; lisans, ön lisans ve ortaöğretim mezunu olanlardan öğrenim durumları dikkate alınmadan memur kadrosuna atananların, kamudaki unvan değişikliği sınavlarının kurumdan kuruma göre değişiklik göstermesi, uzun süreler boyunca sınav açılmaması gibi nedenlerle mağdur oldukları, yapılan değişikliklerle öğrenim durumlarına uygun olmayan kadrolarda istihdam edilenlerin öğrenim durumlarına uygun kadrolara atanarak mağduriyetlerinin giderilmesinin amaçlandığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, idarelere kadro durumları çerçevesinde ihtiyaç değerlendirmesi yapmak suretiyle karar verme konusunda bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
12.5. Şüphesiz, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır.
12.6. 2828 sayılı Kanuna Geçici 16 ncı maddenin eklenmesinin ardından Sosyal Hizmetler Kanunu
Kapsamında Tanınan İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmeliğe eklenen Geçici 2 nci maddenin
5 inci fıkrasında, Kanunun Geçici 16 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenimle ihraz etmiş
oldukları unvanlara yapılacak atamalar konusunda, “Hak sahiplerinin öğrenimle ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmaması, … kadroların görev yaptıkları kurumlarda bulunmakla birlikte bu unvanlarda boş kadro bulunmaması veya kurumca kurum ihtiyaçları dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ilgili unvanda hizmete ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılması halinde” bu kişilerin atamalarının yapılmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir…” görüş ve açıklamalarına yer verilmiştir.
13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun Ek 41 nci maddesinin birinci fıkrasında Uzman yardımcılığına atanabilmek için; 48 inci maddede sayılan şartlara ek olarak, yapılacak yarışma sınavında başarılı olma ve (…)(1) en az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden veya bu bakanlıklar ve kurumlarca yürütülen kurumsal hizmet gerekleri çerçevesinde en az dört yıllık lisans eğitimi veren ve yönetmelikle belirlenen yükseköğretim kurumlarından ya da bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurtiçindeki veya yurtdışındaki öğretim kurumlarından mezun olma şartı aranır, 2 nci fıkrasında ise, Uzman yardımcıları mesleğe özel yarışma sınavı ile alınır. Uzman yardımcılığı giriş sınavı merkezi sınav sonuçlarına göre; yazılı ve sözlü sınav veya
yalnızca sözlü sınavdan oluşur hükümlerine yer verilmiştir. 657 sayılı Kanun kamu görevlilerinin istihdamı ile ilgili bir kanun olup kamu idareleri bu yasa hükümlerini de dikkate alarak kamu personelini istihdam ve atamasını yapmak durumundadır. Yine, Gençlik Ve Spor Uzmanlığı Yönetmeliğinin Yarışma sınavı” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası Yarışma sınavı: “Uzman yardımcılarının, mesleğe yarışma sınavı ile alınacağı düzenlemesi de söz konusu kadro için sınav şartını öngörmektedir.
14. Belirli bir unvan, sınıf, kadro veya göreve atamaların ne şekilde yapılacağını düzenleyen kanun, kural veya şartların (görevde yükselme yönetmeliği; sınav şartı, vb.) söz konusu unvan, görev veya kadroya atanmak isteyen herkese objektif bir şekilde uygulanmak istenmesinin hukuk devleti ilkesine ve mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmektedir. Yukarıda yer verilen açıklamalar ve ilgili mevzuat hükümlerinde gençlik ve spor uzmanlığına atamaların şekilde yapılacağı düzenlenmiştir. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuranın sınavsız bir şekilde söz konusu kadroya atamasının yapılabilmesini mümkün kılan bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda belirtilen sebep ve gerekçelerle; başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı; ancak şikâyetçinin yazılı başvurusuna cevap vermediği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuru kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Yukarıda açıklanan sebep ve gerekçelerle Başvurunun REDDİNE,
Kararın, Başvurana ve Gençlik ve Spor Bakanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi tarafından karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi