|
ÖZET: Gezici piliç ve köfte satış yerleriyle ilgili olarak yapılan başvurular, motorlu kara taşıtları aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Bu tür faaliyetlerin kamu alanlarını kullanması ve işgaliye olarak değerlendirilmesi gerektiği için, işyeri açma ve çalışma ruhsatı talep eden gerçek veya tüzel kişilere yer tahsisi yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa nasıl bir süreç izleneceği hususunda bilgi talep edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçici işgal durumlarının işgal harcına tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, işyeri açma sürecinin yetkili idarelerden alınacak ruhsatlarla mümkün olduğunu vurgulamaktadır. Bu çerçevede, gezici satış yerlerinin ruhsatlandırılabilmesi için belirli asgari şartların sağlanması gerekmektedir. Sonuç olarak, gezici piliç ve köfte satış yerlerinin faaliyet göstermesi için gereken ruhsatların alınması ve kamu alanlarının işgali konusunda ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu süreçte, işgal harcının da ilgili belediye tarafından tahsil edilmesi gerekmektedir. |
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-045.02-3299588 01/04/2022
Konu : Görüş (Gezici piliç ve köfte satış yerleri hakkında)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi: … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi’de kayıtlı yazı ile Bakanlığımıza iletilen … tarihli ve … sayılı yazınızda, Başkanlığınıza motorlu kara taşıtlarıyla yapılacak olan gezici piliç ve köfte satış yerleri faaliyeti ile ilgili olarak başvurular yapıldığı, gezici olarak yapılacak faaliyetlerde kamu alanı kullanılacağı ve faaliyetin işgaliye olarak yapılacağı göz önünde bulundurulduğunda işyeri açma ve çalışma ruhsatı talep eden gerçek veya tüzel kişilere yer tahsisinin yapılıp yapılmayacağı, yapılacak ise ne şekilde yapılacağı, ruhsatta belirtilen işyeri adresi bölümünün nasıl düzenleneceği ve kamu alanı kullanımında yapılan işgalin ücretlendirmesinin ne şekilde yapılacağı konularında çelişkiye düşülmesi sebebi ile herhangi bir hataya mahal vermemek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenleme aşamasında nasıl bir yol izleneceği hakkında Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 52-57 nci maddelerinde; konu, mükellef, istisnalar, matrah, harcın tarifesi, harcın ödenmesi başlıkları altında işgal harcı düzenlenmiş olup, belediye sınırları içinde bulunan ve 52 nci maddede sayılan yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesinin işgal harcına tabi olacağı hüküm altına alımıştır.
Diğer taraftan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü amirdir.
Yine aynı Yönetmeliğin EK-1 listesinin “SIHHÎ MÜESSESELER İÇİN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE ARANACAK NİTELİKLER” başlığının “D-LOKANTA, AYAKTA YEMEK YENİLEN YERLER, KAFETERYA, YEMEĞİ PAKETTE SATAN YERLER VE BENZERİ İŞYERLERİ” alt başlığı altında gezici piliç ve köfte satış yerleri için aranacak özel şartlar yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, sıhhi müessese kapsamında yer alan gezici piliç ve köfte satış yerleri faaliyet konusunun icra edileceği motorlu kara taşıtının iş yeri olarak (yapısı itibarıyla karşılanması mümkün olmayan şartlar hariç) faaliyet konusuyla ilgili asgari ortak ve genel şartlar ile özel şartların karşılanması halinde ruhsatlandırılabileceği, diğer taraftan yetkili idare sınırları içinde gezici olarak faaliyet gösterecek iş yerlerine sabit adres tanımlamanın ve başvuru formu ile ruhsatında adres belirtmenin mümkün olmadığı, değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan belediye sınırları içinde umuma ait yerlerin bir kısmının, herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesinin işgal harcına tabi olduğu ve bu kapsamda ilgili yasa hükümleri saklı kalmak kaydıyla yer tahsisine ilişkin izin işlemi icra eden belediye tarafından işgal harcının alınmasın gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür