|
ÖZET: Başvuru, Giresun İl Özel İdaresi’nde görevde yükselme sınavı açılması talebini içermektedir. Başvuran, 2011 yılında KPSS’den 92 puan alarak atandığını, 2015 yılında şef kadrosuna yükseldiğini, ancak o tarihten bu yana müdürlük kadrosuna atanmak için gerekli sınavların açılmadığını belirtmiştir. 2024 yılı itibarıyla 14 boş müdürlük kadrosu bulunmasına rağmen, bu kadroların vekaleten yürütüldüğü ifade edilmiştir.
Giresun İl Özel İdaresi, başvuranın 2015 yılından bu yana görevde yükselme sınavı açılmadığını ve mevcut kadroların vekaleten yürütüldüğünü doğrulamıştır. İdare, başvuranın Mali Hizmetler Müdürlüğü’nde 3. derece şef olarak görev yaptığını ve toplamda 29 müdürlük kadrosu bulunduğunu açıklamıştır. Ancak, bu kadroların çoğu vekaleten yürütülmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin kabul edilmesi ve idareye, liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak en kısa sürede görevde yükselme sınavı açılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Giresun İl Özel İdaresi’ne, görevde yükselme sınavının açılması için gerekli adımları atması gerektiğini bildirmiştir. İdarenin bu tavsiyeye uymaması durumunda, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6925-S.24.10827
BAŞVURU NO : 2024/4660
KARAR TARİHİ : 03.07.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GİRESUN İL ÖZEL İDARESİ
Görevde yükselme sınavı açılması talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 05.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 15.03.2011 tarihinde 2010 yılı KPSS den 92 puan alarak atandığını, 2015 yılında görevde yükselme unvan değişikliği sınavına girerek başarılı olduğunu ve şef kadrosuna atandığını, ancak Kurum tarafından 2015 yılından beridir 9 yıl süre ile müdürlük için görevde yükselme sınavı açılmadığını, 2024 yılı için 14 adet boş müdürlük kadrosu olmasına rağmen sınav açılmadığını, müdürlükleri vekaleten/tedviren atamayla yürütmeye devam edildiğini belirterek Giresun İl Özel İdaresi tarafından görevde yükselme sınavı açılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Giresun İl Özel İdaresi’nin 27.05.2024 tarihli – – sayılı yazısında; Başvuranın
Mali Hizmetler Müdürlüğü emrinde 3.derece Şef kadrosunda görev yaptığı, Giresun İl Özel İdaresinde 14 adet birim müdürü ve 15 adet İlçe özel idare müdürü olmak üzere toplam 29 müdürlük kadrosu olduğu, 14 adet merkez birim müdürlüğünün 10 adetinin vekaleten yürütüldüğü, 4 adet asil müdür olduğu, 15 adet İlçe müdürlüklerinden ise 9 adeti asil, 3 adeti ise ilçede görev yapan personel tarafından tedviren yürütüldüğü, geri kalan 3 ilçe müdürlüğünün ise ilçelerde tedviren görev yapan personel tarafından yürütüldüğü, norm kadroda münhal bulunan müdürlük kadrolarına İşletme Müdürlüğüne 15.05.2023 tarihinden, Plan ve Proje
Müdürlüğüne 05.08.2021 tarihinden itibaren, Yol ve Ulaşım Hizmetleri 18.12.2023, Yatırım ve İnşaat
Müdürlüğüne 03.07.2023 tarihinden, Encümen Müdürlüğüne 17.04.2023 tarihinden, Kültür ve Sosyal İşler
Müdürlüğüne 20.05.2024.tarihinden, Yazı İşleri Müdürlüğüne 20.05.2024 tarihinden İmar ve Kentsel
İyileştirme Müdürlüğüne 05.08.2021 tarihinden itibaren vekaleten görevlendirmeler yapıldığı, müdürlük kadrosu için en son 18.01.2015 tarihinde görevde yükselme sınavı açıldığı,
açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 incimaddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu
kanunun temel ilkeleri şunlardır:
…Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”,
6. İl Özel İdareleri İle İl Özel İdarelerinin Üyesi Oldukları Mahalli İdare Birlikleri Personelinin
Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin
6.1. Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar başlıklı 5 inci maddesinde “a) Yönetim hizmetleri grubu;
1) Müdür, ilçe özel idare müdürü,
2) Koruma ve güvenlik görevlisi amiri, şef, koruma ve güvenlik şefi.
b) Hukuk hizmetleri grubu;
1) Hukuk müşaviri.
c) Bilgi işlem hizmetleri grubu;
1) Çözümleyici.
ç) Araştırma, planlama ve savunma hizmetleri grubu;
1) Uzman, sivil savunma uzmanı.
d) İdari hizmetler grubu;
1) Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen,
2) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, anbar memuru, ayniyat memuru,
gemi adamı, koruma ve güvenlik görevlisi, gişe memuru, memur, mutemet, tahsildar, şoför.
e) Yardımcı hizmetler grubu;
1) Aşçı, bahçıvan, bekçi, dağıtıcı, hastabakıcı, hayvan bakıcısı, hayvan kesicisi, hizmetli, çocuk bakıcısı,
gemici, bakıcı anne, kaloriferci, sağlık teknisyen yardımcısı, teknisyen yardımcısı, matbaacı.
(2) Unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Sanat tarihçisi, arkeolog, dekoratör, desinatör, ekonomist, ev ekonomisti, fizikçi, grafiker, heykeltıraş, hidrobiyolog, hidrolog, istatistikçi, jeofizikçi, jeolog, jeomorfolog, kaptan, kimyager, laborant, matematikçi, mimar, mühendis, paleontolog, pilot, ressam, restoratör, şehir plancısı, teknik ressam, tekniker, teknisyen, topograf, peyzaj mimarı, ölçü ve ayar memuru, antropolog, bakteriyolog, biolog, çocuk
gelişimcisi, diş protez teknisyeni, diyetisyen, ebe, fizikoterapist, fizyoterapist, hemşire, odyolog, pedagog, psikolog, radyoterapist, sağlık fizikçisi, sağlık memuru, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, sosyal çalışmacı, sosyal hizmet uzmanı, tıbbi teknolog, veteriner hekim, veteriner sağlık teknikeri, veteriner sağlık teknisyeni, sosyolog, programcı, kütüphaneci, mütercim, tercüman, avukat, kameraman, çocuk eğitimcisi, çocuk eğiticisi, antrenör, fotoğrafçı, dalgıç, balık adam.”
6.2. Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar başlıklı 6 ıncı maddesinde
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda; a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak, b) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen atanabilme şartlarını taşımak, c) Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibarıyla en az bir yıl süreyle atamanın yapılacağı mahalli idarede çalışmış olmak, genel şartları aranır. Ancak, ilan edilen kadro için mahalli idarede bir yıl çalışma şartını taşıyan personel bulunmaması durumunda, söz konusu kadro için yapılacak başvuruda bu şart aranmaz.”
6.3. Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar başlıklı 7 inci maddesinde “(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle
yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır:
a) Müdür ve ilçe özel idare müdürü kadrosuna atanabilmek için;
1) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
2) Son müracaat tarihi itibarıyla, koruma ve güvenlik görevlisi amiri, şef, koruma ve güvenlik şefi, hukuk
müşaviri, çözümleyici, uzman, sivil savunma uzmanı, ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru ile eğitmen kadrolarında veya en az ön lisans düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az iki yıl ya da 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2) numaralı alt bendinde sayılan görevlerde veya ortaöğrenim düzeyinde öğrenim gerektiren unvan değişikliğine tabi kadrolarda en az altı yıl çalışmış olmak,” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 2015 yılında görevde yükselme unvan değişikliği sınavına girerek başarılı olarak şef kadrosuna atandığını ve bu tarihten beridir de görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı açılmadığı için müdürlük kadrosuna atanamadığını belirterek tedviren görevlendirme yapılan müdürlük kadroları için sınav açılmasını talep etmektedir.
9. Dosya kapsamında; 18.01.2015 tarihinden beridir görevde yükselme sınavı açılmadığı, boş müdürlük kadrolarının vekaleten görevlendirme yoluyla hizmetin yürütüldüğü belirtilmiştir.
10. İl özel İdarelerindeki personelin görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esaslar İl Özel İdareleri İle İl
Özel İdarelerinin Üyesi Oldukları Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinde düzenlenmiş olup, müdürlük kadrosuna atanabilmek için
fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve şef kadrosunda görev yapmak şartları aranmış olup, başvuranın bu şartlara uymadığına ilişkin herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Ayrıca genel şartlar kısmında da görevde yükselme sınavında başarılı olunması gerektiği düzenlenmiştir.
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun temel ilkeleri arasında sayılan kariyer, Devlet memurlarına sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamak şeklinde, liyakat ise sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında
Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak şeklinde tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere Yasa, devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme istemlerinin liyakat sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde “işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı” yatmaktadır.
12. İdarenin, bir kadroya atama yapıp yapmama hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleri göz önünde tutularak kullanılması ve takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemlerin hukuken geçerli sebeplere dayanması gerektiği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Kamu görevlerinin görevlendirme yoluyla yürütülmesi ise ancak hizmetin gerektirdiği geçici ve istisnai durumlarda başvurulan bir yoldur. Kamu hizmetlerinin tedviren ya da vekaleten yürütülmesini sürekli hale getirecek şekilde uygulama yapılamayacağı, bu yöndeki işlemlerin kariyer ve yeterlilik ilkelerine de aykırı olacağı açıktır.
13. Yukarıda yer verilen açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazıları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânının bulunduğu ilgili idare personelinin görevde yükselmelerine olanak tanıyacak sınavın uzun zamandır açılmadığı, boş müdürlük kadrolarının da vekaleten görevlendirme yolu ile hizmetin yürütüldüğü görülmekte olup görevlendirme yapma veya sınavın açılmasına karar verilmesi hususlarında idarenin takdir yetkisi bulunmakla birlikte, söz konusu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığına dair bir bilgi ve belge sunulmadığı, kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı olarak memurların sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânının kısıtlanması sonucunu doğuran görevde yükselme sınavı açılma talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi”ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Giresun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Liyakat ve kariyer ilkelerine uygun olarak en makul sürede Kurum içi görevde yükselme sınavı açılması hususunda GİRESUN İL ÖZEL İDARESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURAN ve GİRESUN İL ÖZEL İDARESİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi