|
ÖZET: Başvuru, Gaziantep Üniversitesi Göç Enstitüsü tarafından duyurulan 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar dönemi için Göçmen ve Mülteci Sağlığı Lisansüstü Programı’na yapılan kayıt işleminin iptali üzerine yapılmıştır. Başvuran, belirtilen tarihlerde programa kabul edilip kayıt yaptırdığını, ancak daha sonra kontenjan şartının sağlanamadığı gerekçesiyle kaydının silindiğini ifade etmiştir. Başvuran, kayıt dondurma veya birinci öğretime geçiş gibi alternatiflerin sunulmadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.
Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü, başvuruya verdiği yanıtta, programın açılması için gerekli kontenjanın sağlanamadığını ve bu nedenle programın kapatılmasına karar verildiğini açıklamıştır. Yükseköğretim Kurulu da, lisansüstü programların açılması ve kapatılması süreçlerinin üniversitelerin teklifleri doğrultusunda yürütüldüğünü belirtmiştir. Başvuru sürecinde, ilan edilen kontenjanın altında başvuru yapılması nedeniyle programın sürdürülebilir olmadığı değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda başvuranın öğrencilik haklarının korunması gerektiğine hükmetmiştir. Bu bağlamda, Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü’ne, hukuka uygun bir şekilde kayıt yaptıran öğrencilerin haklarını korumak amacıyla gerekli tedbirleri alması tavsiye edilmiştir. İdarenin, başvuru yollarını açıkça belirtme ilkesine uymadığı da vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9584-S.24.14798
BAŞVURU NO : 2024/4535
KARAR TARİHİ : 10.09.2024
TAVSİYE KARARI TCKN:
Adres:
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Kayıt işleminin iptaline dair itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Gaziantep Üniversitesi Göç Enstitüsü tarafından, 11.12.2023 tarihli ilan ile duyurusu yapılarak 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar dönemi için Göçmen ve Mülteci Sağlığı Lisansüstü Programı başvurularının alındığını; anılan programa ilanda belirtilen çerçevede başvuruda bulunduğunu ve mülakat aşamasında da başarılı olarak, Göçmen ve Mülteci Sağlığı İÖ Tezli Yüksek Lisans Programına asıl olarak yerleştirildiğini; kendisi ile birlikte 10 kişinin daha programa kabul edildiğini; 22.01.2024 – 25.01.2024 tarihleri arasında ilgili çevrimiçi sistem üzerinden kesin kaydını gerçekleştirdiğini ve öğrenci numarası aldığını; programa ilişkin ilanda, mezkûr programın açılması için gerekli asgari kontenjana yönelik bir şartın yer almadığını ancak buna rağmen kontenjan şartının sağlanamadığı gerekçesi ile programın kapatıldığının taraflarına bildirildiğini ve kayıtlarının silindiğini; kayıt dondurma veya birinci öğretime geçiş gibi her hangi bir çözüm yolunun da sunulmadığını belirtmiş ve mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiştir.
3. Bilgi ve belge talep yazımıza cevap olarak Gaziantep Üniversitesi Rektörlüğü tarafından iletilen
29.05.2024 tarihli ve E- – – sayılı cevap yazısında özetle;
2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde pasif olan Göçmen ve Mülteci Sağlığı II. Öğretim Tezli
Yüksek Programını aktif hale getirmek için toplam 40 kişilik kontenjan açıldığı; açılan kontenjana 12 kişinin başvuruda bulunduğu ve değerlendirme sonucunda 10 kişinin programa kabul edildiği, Bu bağlamda 40 kişilik kontenjana 10 kişinin kayıt yaptırdığı; buna göre kayıt hakkı kazanan 10 öğrencinin bir dönemde açılacak 4 ders için kayıt yapacağı varsayıldığında, 30.000 TL tutarında brüt bütçenin oluştuğu; II. Öğretim programları ücretli olduğundan, Yükseköğretim Kurumlarında İkili
Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu
Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun’un 10’uncu ve 12’nci maddelerine göre yapılan kesintiler sonucunda net olarak 18.900 TL’nin ek ders ücreti olarak ödenebileceğinin belirlendiği, 2023-2024 bahar yarıyılının 16 hafta (12 Şubat-31 Mayıs 2024) olduğu ancak bunun bir haftası bayram tatiline tekabül ettiğinden 15 hafta üzerinden ödeme yapılması gerektiği; eğitim-öğretim süresi 15 hafta olmasına rağmen II. Öğretim ek ders ücretinin Yönetmelik’te belirtilen katsayıya göre yapılan hesaplanması neticesinde sadece 4 haftalık (1 ay) ücretin bile 21.105,55 TL tutarında olduğu; dolayısıyla bütün dönem için en az 71.145,8125 TL gibi bir ödeme bütçesi gerekirken 18.900 TL tutarındaki öğrenci harcının 1 (bir) aylık ödeme miktarını dahi karşılamadığı,
II. Öğretim programında ek ders ücretinin yanı sıra, Uzmanlık Alanı ve Yüksek Lisans Tezi için de her
öğrenciye danışmanlık ücreti (bir öğrenci için: haftalık 4 saat Uzmanlık Alanı ve 1 saat Yüksek Lisans
Tezi olmak üzere toplam 5 saat) ödenmesi gerektiği ancak oluşturulan bütçe ders ücretlerinin ödemesini dahi karşılamadığından danışmanlık ücretlerinin de ödenemeyeceği sonucunun ortaya çıktığı, Bütün bu değerlendirmeler sonucunda Anabilim Dalı Başkanlığının programın açılmaması ile ilgili teklifi kapsamında, programın sürdürülebilir olamayacağı yönünde Enstitü Yönetim Kurulu tarafından karar alındığı ve Rektörlük Makamının Oluru ile programın açılmamasına karar verildiği, Belirtilmiştir.
4. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından iletilen 06.06.2024 tarihli ve E- – – sayılı cevap yazısında özetle; Yükseköğretim kurumları bünyesinde lisansüstü program açılması ve kapatılması işlemlerinin üniversitelerden gelen teklifler üzerine, 2547 Sayılı Kanun’un 7/d-2 maddesi uyarınca Kurulun ilgili kurullarınca değerlendirildiği,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 18/b-5 maddesi uyarınca, öğrencilerin kabulü, ders intibakları
ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisinin yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına; 15/b-4 maddesi uyarınca da fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlama yetkisinin Üniversite
Yönetim Kuruluna ait bulunduğu, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Anayasa’nın “II. Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
uyarınca:
Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.
6. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]
7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
/
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
8. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca:
Fakülte Kurulu:
Madde 17 – […]
b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakültenin, eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan, program ve eğitim – öğretim takvimini kararlaştırmak, (2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek, (3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Yönetim Kurulu:
Madde 18 – […] b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim – öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Organlar:
Madde 19 – a. Enstitünün organları, enstitü müdürü, enstitü kurulu ve enstitü yönetim kuruludur.
[…] e. Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri enstitü bakımından yerine getirirler.
[…]
Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar:
Madde 44 – […] c. […], lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
[…]
Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri:
Madde 46 – a. Yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulunca hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz.
b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.
c. bir ders için kredi başına ödenecek katkı payı veya öğrenim ücreti tutarları, her bir dersin kredisinin ilgili dönemde alınması gereken toplam ders kredisine oranlanması sonucu bulunacak katsayının ilgili dönem için belirlenen öğrenci katkı payı veya öğrenim ücreti ile çarpılarak, ilgili yükseköğretim kurumunca dönem başlarında hesaplanır.
[…] 9. 3843 sayılı Yükseköğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 Sayılı Yükseköğretim
Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun’un
ilgili hükümleri uyarınca:
Tanımlar
Madde 3 – Bu Kanunda geçen; a) İkili Öğretim: Yükseköğretim kurumlarında önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyde yapılan normal örgün öğretim ve ikinci örgün öğretimi, b) İkinci Öğretim: Yükseköğretim kurumlarında normal örgün öğretimin bitimini takiben yapılan örgün öğretimi, c) İkinci Lisansüstü Öğretim: Normal lisansüstü öğretimin bitimini takiben veya yaz aylarında yapılan lisansüstü öğretimi, d) Öğrenim Ücreti: İkinci öğretimde öğrencilerin eğitim-öğretimin karşılığı olarak ödeyecekleri ücreti, e) Ders Ücreti: İkinci öğretimde öğretim elemanlarına her ders için ödenecek ücreti, f) Fazla Çalışma Ücreti: İkinci öğretimde görev yapan öğretim elemanları ile idari personele, yasal çalışma saatleri dışında yapacakları fazla çalışmanın karşılığı olarak ödenecek ücreti, İfade eder.
Karar Verme
Madde 4 – Yükseköğretim kurumlarının hangi programlarında ikinci öğretim yapılacağına her yıl en geç
Şubat ayında ilgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü senatosunun önerisi üzerine Yükseköğretim
Kurulunca karar verilir. Kararda bu programlara alınacak öğrenci sayıları da belirlenir.
İkinci öğretimin yapılmasına karar verilen yükseköğretim programlarına, öğrenci seçme ve yerleştirme birinci ve ikinci basamak sınavlarında alınan puanlara göre öğrenci yerleştirilir.
[…]
Öğrenim Ücreti
Madde 7 – İkinci öğretim isteğe bağlı ve paralıdır. Paralı öğretime kabul edilecek öğrencilerin ödeyecekleri öğrenim ücretleri, öğrenim dallarının niteliklerine, Yükseköğretim kurumlarının özelliklerine ve sürelerine göre öğrenci maliyetleri de dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca tespit edilir. […]
Ders Ücreti
Madde 10 – Normal örgün öğretimde zorunlu ders yükünü doldurmuş olan öğretim elemanlarına ikinci öğretimde verdikleri her ders için; dolduramamış olan öğretim elemanlarına bu yükün doldurulmasından sonra verdikleri her ders için, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 11 inci maddesinde öngörülen hükümler çerçevesinde ek ders ücreti ile ara sınav, yarıyıl ve yıl sonu sınavları için ödenecek ücretlerin üç katını aşmayacak şekilde ikinci öğretim programları esas alınarak, Cumhurbaşkanınca belirlenecek ders ücreti ödenir.
[…]
Fazla Çalışma Ücreti
Madde 12 – Yükseköğretim kurumlarının ikinci öğretim yapan birimlerinde görevli öğretim elemanları ile idari personele yasal çalışma saati bitiminden sonra fiilen yaptıkları fazla çalışma süreleri için saat ücreti ödenir. Yapılacak fazla çalışmanın aylık saati ile ödenecek ücretin miktarı, her yıl bütçe kanunu ile belirlenen saat başı fazla çalışma ücretinin üç katını aşmayacak şekilde Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
Ancak, öğretim elemanlarına aynı süre için ek ders ücreti ile birlikte fazla çalışma ücreti ödenmez.
Öğretim elemanlarına ödenecek ek ders ve sınav ücretleri ile personele ödenecek fazla çalışma ücretlerinin toplamı, toplanan ikinci öğretim ücretlerinin %70’ini aşamaz.
Ödenek
Madde 13 – Yükseköğretim Kurulunca ikinci öğretim yapılmasına karar verilen öğretim programlarının bağlı olduğu yükseköğretim kurumunun bütçesine ikinci öğretim giderlerini karşılamak üzere yeterli ödenek konulur.
Lisansüstü Öğretim
Madde 14 – Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri bünyelerindeki enstitülerde ikinci lisansüstü öğretim yapılmasına, ilgili enstitü yönetim kurulunun ve senatonun önerisi üzerine Yükseköğretim
Kurulunca karar verilir. Bu öğretim isteğe bağlı ve paralıdır.
İkinci lisansüstü öğretime kabul edilecek öğrencilerin ödeyecekleri öğrenim ücretini, maliyetleri dikkate alarak Yükseköğretim Kurulunca belirlenecek üst limiti aşmamak şartıyla ilgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulu tespit eder. Öğrenim ücreti 7 nci madde uyarınca açılan hesaba iki eşit taksit halinde ödenir.
İkinci lisansüstü öğretimde görevlendirmeler ve ders ücreti bu Kanun hükümlerine, diğer hususlar normal lisansüstü öğretimle ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.
[…]
10. Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca:
Genel esaslar
MADDE 4 – (1) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu programların hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği ile yükseköğretim kurumlarının yetkisinde olan tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçişe izin hususları senatolar tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
[…]
11. Gaziantep Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca:
Lisansüstü programların kapsamı ve açılması
MADDE 4- (1) Üniversitede yürütülen lisansüstü programlar; tezli yüksek lisans, tezsiz yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlik çalışmalarından oluşur.
(2) Lisansüstü program açma teklifleri, YÖK’ün belirlediği esaslar çerçevesinde yapılır.
(3) Bir yüksek lisans programının tezli ve tezsiz programları aynı enstitü ana bilim/ana sanat dalı altında açılmak zorundadır.
(4) Bir enstitü ana bilim/ana sanat dalı altında lisansüstü programların açılması veya mevcut bir program isminin değişiklik önerileri ana bilim/ana sanat dalı kurulunun teklifi, enstitü kurulunun olumlu görüşü, Senatonun kararı ve YÖK’ün onayı ile gerçekleşir.
[…]
Lisansüstü programlarda kontenjanların belirlenmesi ve ilanı
MADDE 5- (1) Enstitülerdeki lisansüstü programlara öğrenci alınıp alınmaması, alınacak öğrenci sayısı ve aranan şartlar; enstitü ana bilim/ana sanat dalı kurulunun talebi ve önerisi dikkate alınarak enstitü yönetim kurulunun kararı ile belirlenir.
(2) Öğrenci kabul edilecek lisansüstü programların isimleri, kontenjanları, son başvuru ve sınav tarihleri ile başvuru ve sınavlara ilişkin diğer bilgiler ve istenen belgeler her başvuru döneminin başında ilgili enstitü tarafından ilan edilir.
[…]
Genel esaslar
MADDE 9- (1) Yüksek lisans programları örgün öğretim ve ikinci öğretimde tezli, tezsiz, uzaktan öğretim ve harmanlanmış (hibrit) öğretim olarak açılır ve yürütülür.
[…]
Lisansüstü programlarına kayıt
MADDE 53- (1) Lisansüstü programlara kayıt hakkı kazananlar yedek liste ile birlikte, sınavdan sonra en geç üç iş günü içinde enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlığınca ilgili enstitüye iletilir ve 6698 sayılı
Kanuna uygun olarak enstitünün internet sayfasında ilan edilir. İlandan itibaren maddi hatalar için iki iş günü itiraz süresi verilir. İtirazlar ilgili enstitü ana bilim/ana sanat dalı başkanlığına yapılır ve bu ana bilim/ana sanat dalı başkanlığınca değerlendirilir. İtiraz süresi sonunda listeler, üç iş günü içinde tekrar ilgili enstitüye iletilir ve enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleşir. Kesin kayıt hakkı kazananlar, yedekleri ile birlikte ilgili enstitünün internet sayfasında tekrar ilan edilir.
[…] 12. 7384 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında
Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları
ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Karar’ın ilgili hükümleri uyarınca:
İkinci öğretim programının kapatılması veya öğrencilerin birinci öğretim programına aktarılması halinde ödenecek tutarlar
MADDE 12- (1) 3843 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca ikinci öğretim programının kapatılmasından dolayı birinci öğretim programına aktarılan mevcut öğrenciler, birinci öğretim katkı payı esaslarına tabi olur.
(2) Öğrenci sayısı on ve altında kalan ikinci öğretim programlarında öğrenim gören öğrenciler, üniversitenin talebi ve Yükseköğretim Kurulunun uygun görüşü üzerine birinci öğretim programına aktarılır ve bu öğrenciler birinci öğretim katkı payı esaslarına tabi olur.
[…]
Lisansüstü öğrenim gören öğrenciler
MADDE 16- (1) Lisansüstü öğrenim gören öğrenciler, ön lisans ve lisans öğrencilerinin yararlandığı haklardan ve sunulan hizmetlerden aynı şekilde yararlanır.
(2) Uzaktan öğretim kapsamında lisansüstü öğrenim gören öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti, tezsiz yüksek lisans programlarının öğrenim ücretine tabidir.
[…]
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
13. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Başvuran özetle, 11.12.2023 tarihli ilan ile duyurusu yapılarak 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar dönemi için Göçmen ve Mülteci Sağlığı Lisansüstü Programı başvurularının alındığını; anılan programa ilanda belirtilen çerçevede başvuruda bulunduğunu ve mülakat aşamasında da başarılı olarak, Göçmen ve
Mülteci Sağlığı İÖ Tezli Yüksek Lisans Programına asıl olarak yerleştirildiğini; kendisi ile birlikte 10 kişinin daha programa kabul edildiğini; 22.01.2024 – 25.01.2024 tarihleri arasında ilgili çevrimiçi sistem
üzerinden kesin kaydını gerçekleştirdiğini ve öğrenci numarası aldığını; programa ilişkin ilanda, mezkûr programın açılması için gerekli asgari kontenjana yönelik bir şartın yer almadığını ancak buna rağmen kontenjan şartının sağlanamadığı gerekçesi ile programın kapatıldığının taraflarına bildirildiğini ve kayıtlarının silindiğini; kayıt dondurma veya birinci öğretime geçiş gibi her hangi bir çözüm yolunun da sunulmadığını belirtmiş ve mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmiştir.
15. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; Gaziantep
Üniversitesi Göç Enstitüsü tarafından, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ikinci yarıyılında lisansüstü programlara öğrenci alımı için kontenjan ve koşullar belirlenerek ilana çıkılmış olup mezkûr ilan uyarınca
Göçmen ve Mülteci Sağlığı Lisansüstü Programı için tezli yüksek lisans öğrenci kontenjanı beş kişi; II.
Öğretim tezli yüksek lisans öğrenci kontenjanı yirmi kişi ve II. Öğretim tezli yüksek lisans yabancı uyruklu öğrenci kontenjanı yirmi kişi olarak belirlenmiştir. Duyuruda, anılan programa ilişkin asgari öğrenci kontenjanı uygulanacağı hakkında her hangi bir ibareye yer verilmemiştir. Ayrıca, Göçmen ve Mülteci
Sağlığı Tezli Yüksek Lisans II. Öğretim Programlarının öğrenci katkı payı tutarının kredi başına 250 TL olduğu; (tezli programlar 7 ders, seminer, tez, uzmanlık alanından oluşmak üzere) derslerin 3 kredi, uzmanlıkların ise 4 kredi olduğu belirtilmiştir.
16. Göçmen ve Mülteci Sağlığı Tezli Yüksek Lisans II. Öğretim Programına toplam on iki kişi başvuruda bulunmuş olup yapılan değerlendirme sonucunda başvuranlar arasından on kişi başarılı addedilerek programa kabul edilmiş ve söz konusu on kişi programa kayıt işlemlerini yaptırmıştır.
17. Göç Enstitüsü Yönetim Kurulunun 30.01.2024 tarihli ve 13 sayılı toplantısında alınan kararda, Göçmen ve Mülteci Sağlığı Tezli Yüksek Lisans II. Öğretim Programına kırk kişilik kontenjan belirlendiği ancak sadece on kişinin kayıt yaptırdığının anlaşıldığı ifade edilerek anılan programın ücretli olması karşısında yeterli sayıda öğrencinin kayıt yaptırmadığından bahisle programın açılmasının uygun olmadığına, yeterli sayıya ulaşılamadığından mevcut kayıtların iptal edilmesine karar verilmiştir.
18. İdare tarafından sunulan açıklamalarda, kayıt hakkı kazanan on öğrencinin bir dönemde açılacak dört ders için kayıt yapacağı varsayıldığında, 30.000 TL tutarında brüt bütçenin oluştuğu (bkz. §15); ilgili mevzuat uyarınca yapılması gereken kesintiler sonucunda bu bütçeden ek ders ücreti olarak ödenebilecek net tutarın 18.900 TL olarak belirlendiği; bununla birlikte sadece dört hafta için ödeme yapılması gereken meblağın dahi 21.105,55 TL tutarında olduğu; söz konusu hesaba danışmanlık ücretinin de dâhil edilmesi gerektiği ve bu durumda ücretlerin ödenmesinin mümkün olamayacağı sonucunun ortaya çıktığı belirtilmiştir.
19. Gaziantep Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, enstitülerdeki lisansüstü programlara öğrenci alınıp alınmaması konusunda enstitü yönetim kurulunun yetkili olduğu düzenlenmiştir. Bu bağlamda, enstitü yönetim kurulunca, ilgili programa başvuruda bulunan ya da kabulü öngörülen öğrenci sayısı ile bütçe olanakları gözetilmek suretiyle, ilanın geri çekilmesine yönelik bir karar alınması makul karşılanabilecektir.
20. Lakin somut olayda, ilan sonucunda on iki kişinin başvuruda bulunduğu ve yapılan değerlendirme neticesinde toplam on kişinin programa kabul edildiği; kesin kayıt hakkı kazanan öğrenciler ilan edilmeden önce bütçe konusundaki mezkûr değerlendirmenin yapılması ve buna göre ilanın kaldırılması mümkün iken
İdare tarafından bu durumun göz önüne alınmadığı ve kesin kayıt hakkı kazanan öğrencilerin açıklandığı; müteakiben söz konusu on kişinin usule uygun şekilde kayıt işlemlerini tamamladığı; ancak bu aşamadan sonra İdarenin 30.01.2024 tarihli kararıyla mevcut kayıtların iptal edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
21. Mevcut durumda, hukuka uygun şekilde kesin kayıt hakkı kazanan ve süresi içinde kayıt işlemlerini de tamamlayarak öğrencilik statüsüne giren kişilerin bu durumdan doğan haklarının korunması gerekeceği açıktır. Bununla birlikte gerek İdare tarafından sunulan açıklamalardan gerek Yüksek Öğretim Kurulu
/
Başkanlığı tarafından iletilen bilgilerden, söz konusu öğrencilerin birinci öğretim programına aktarılması ihtimali başta olmak üzere İdare tarafından anılan kişilerin öğrencilik haklarını korumaya yönelik herhangi bir adım atılmadığı anlaşılmış olup İdarenin bu konuda gerekli değerlendirmeyi yapması ve uygun görülen işlemleri tesis etmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
22. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; başvuru konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu; buna mukabil İdare tarafından ilgili kişilerin öğrencilik haklarını korumak üzere gerekli tedbirlerin alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
24. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı kanaatine varılmış olup bundan sonraki işlemlerinde bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanun’un 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
26. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurunun KABULÜNE, Gerekçede belirtilen açıklamalar gözetilerek, mezkûr programa hukuka uygun şekilde kayıt yaptırarak öğrencilik statüsüne giren kişilerin bu durumdan doğan haklarını korumak üzere gerekli tedbirleri alması hususunda GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi