|
ÖZET: Müvekkillerin haksız yere tahsil edilen tutara ilişkin itirazları, 22/01/2020 tarihli dilekçe ile ilgili belediye müdürlüğüne iletilmiştir. Ancak, COVID-19 pandemisi nedeniyle yürürlüğe giren 7226 sayılı Kanun gereği, başvuru ve yanıt süreleri 13 Mart 2020 ile 15 Haziran 2020 tarihleri arasında durdurulmuştur. Bu durum, müvekkillerin itiraz süresinin uzamasına neden olmuş ve 60 günlük yanıt süresi 30 Haziran 2020’de sona ermiştir. İtirazın süresinde sonuçlandırılmaması üzerine, müvekkiller 12/07/2020 tarihinde şikayet başvurusunda bulunmuş, ancak idare tarafından yapılan işlemlerde herhangi bir hata olmadığı gerekçesiyle bu başvuru reddedilmiştir.
Ayrıca, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin 14/12/2018 tarihli meclis kararı müvekkillere tebliğ edilmemiştir. Bu durum, tahsil edilen tutarın dayanağının belirsizliğine yol açmakta ve müvekkillerin hak kaybı yaşamalarına neden olmaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 86. maddesi uyarınca, yol harcamalarına katılma payının tahsili için yasal bir gerekçe bulunmamaktadır. Tahsil edilen bedel, taşınmazın vergi değerinin yaklaşık %32’sine tekabül etmekte olup, bu durum mevzuata aykırıdır. İtiraz ve şikayet dilekçelerinde belirtilen tüm bu hususlar göz önünde bulundurularak, müvekkillerin haksız yere tahsil edilen tutarın iadesi talep edilmektedir. |
1.2. Müvekkillerden haksız olarak tahsil edilen işbu tutara ilişkin itiraz nedenlerimizi haiz Esayılı 22/01/2020 tarihli dilekçe Belediye’nin ilgili müdürlüğüne sunulmuşsa da itirazın kabul veya reddine ilişkin süresinde olumlu veya olumsuz herhangi bir cevap temin edilemediği, zira COVID-19 Corona virüsü pandemisi nedeni ile 26.03.2020 tarihinde 7226 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş olduğunu, ilgili kanun uyarınca tüm hak düşürücü sürelerinin, başvuru ve yanıt sürelerinin 13 Mart 2020’den 15 Haziran 2020’ye kadar durdurulduğunu, açıklanan nedenle 22 Mart tarihinde dolması beklenen 60 günlük sürenin bitimine 9 gün kalmışken 13
Mart’tan 15 Haziran’a kadar sürelerin durması sebebiyle 7226 sayılı Kanun’un geçici 1.
maddesi ve 2480 sayılı CB Kararnamesinin 1. Maddesi’ne göre ” Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılır” hükmü kapsamında sürenin bittiği tarih olan 15 Haziran ertesi tekrar işlemeye başlayan sürelere aradaki 15 günün eklenmesi sonucu 30 Haziran 2020 tarihi 60 günlük yanıt süresi sonlandığını,
1.3. İtirazın süresinde karara bağlanmaması nedeni yine yasal süresi içerisinde bu kez Belediye işlemine karşı müvekkiller tarafından, 12.07.2020 tarihli E başvuru sayılı dilekçe ile şikâyet yoluna gidilmişse de idarenin 21.07.2020 tarih ve sayılı yazısı ile yapılan işlemde yanlışlık bulunmadığı gerekçesi ile şikayet başvurusunun reddedildiğini, Belediye tarafından verilen bu ret yazısı ekinde daha önce müvekkillerin şikayetine cevap verilmiş olduğu yazılı ise de bahsi geçen ret kararının müvekkillere hiçbir şekilde tebliğ edilmediği,
1.4. Ankara Büyükşehir Belediyesi Asfalt Şube Müdürlüğü’nün yukarıda bahsi geçen yazısında belirtilen 14.12.2018 tarihli 2035 sayılı Belediye Meclis kararı müvekkil şirketlere tebliğ edilmemiş olmakla, kararın içeriğinin bilinmediğini, bu durum tahakkuk ettirilen tutarın keyfi ve dayanaksız olduğu izlenimini uyandırdığını, zira hak kaybının oluşmaması ve itirazların değerlendirilebilmesi açısından kararın ilgililere tebliğinin gerektiğini, bu husus taraflarınca sunulan itiraz ve şikâyet dilekçelerinde de dile getirilmiş olmasına rağmen, gelinen noktada halen Belediye Meclis kararı hakkında müvekkillere herhangi bir bilgi verilmediğini,
1.5. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 86. Maddesi uyarınca yol harcamalarına katılma payının tahsili kanunla belirlenen hallerde mümkündür. İlgili madde; “…” hükmü uyarınca yol teknik altyapı bedelinin müvekkillerden tahsil edilmesi adına kanunen gerekçe bulunmadığının anlaşıldığını, zira taşınmazdan geçen halihazırda yol bulunmakta olup, bu yolun tadilat veya yenilenmesi adına herhangi bir çalışma yürütülmediğini, dolayısı ile müvekkil şirketlerden tahsil edilen bedelin yasal dayanağı bulunmadığını,
1.6. Kabul anlamına gelmemekle birlikte yol teknik altyapı bedelinin yol harcamalarına katılma payı kapsamında tahsili için gerekli şartların oluştuğu varsayılsa dahi, 2464 Sayılı Belediye
Gelirleri Kanunu’nun Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerin Uygulanmasına
İlişkin Yönetmelik”in 6. Maddesi “…” hükmü uyarınca katılma payı hesabının belirlenmesi gerektiğini, yine aynı Yönetmeliğin “Ortak Hükümler” başlığı altında katılma payının üst sınırı 16. maddede belirlendiğini; “Harcamalara katılma payı bina ve arsalarda vergi değerinin
%1’ini geçemez.” işbu hüküm uyarınca yol teknik altyapı katılma payının tahakkuk ettirileceği kabul edilse dahi bu bedel taşınmazın vergi değerinin % 1 ini geçmemesi gerektiğini,
1.7. Başvuruya konu idare tarafından tahakkuk ve tahsil olunan 954.635,96-TL’nin taşınmazın vergilendirme değeri olan 2.914.280-TL’nin yaklaşık %32’sine tekabül ettiği ve tahsil olunan tutarın mevzuat hükümlerine aykırı ve fahiş olduğunun açık olduğunu, dolayısıyla Ankara
Büyükşehir Belediyesi’nce müvekkil şirketlere uygulanan idari işlem bu yönüyle şekil yönünden sakat olduğunu,
1.8. Ayrıca 6. Maddenin “iki veya daha fazla yol kenarında bulunan parseller için asıl cepheyi teşkil eden yoldan dolayı düşen pay tam, diğer yollardan dolayı düşen paylar yarım olarak tahakkuk ettirilir” maddesine uygun bir hesaplama yapılmadığını, sonuç olarak başvuruya konu idarece tahsil edilen bedele ilişkin mevzuat kapsamında haklı bir sebep bulunmadığını,
1.9. Yukarıdaki başvuru sebeplerimize ek olarak; tahakkuka esas 6.892 m2 olan arazinin 8.485 m2 katılma payı çıkarıldığını, taşınmaz alanından büyük bir katılma payının hesaplanmasının yasa ve mantığa aykırı olduğunu, tüm bu hususlara ek olarak hesaplamaya esas teşkil eden ve
Belediye Meclisinin takdir ettiği birim m2 bedelinin, içinde bulunduğumuz ekonomik koşullarda zorlu günler geçiren gayrimenkul sektörü ve aktörleri için çok yüksek olduğunun da açık olduğunu,
1.10. Yukarıda izah edilen tüm bu nedenlerle Ankara Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğü’ne itiraz başvurusu sunulmuşsa da 60 günlük sürede yanıt alınamadığını, yasal süre içerisinde yapılan düzeltme şikâyet başvurusunun da reddedilmiş olduğundan işbu başvurunun yapıldığını ifade ve iddia ederek,
1.11. Yukarıda izah edilen nedenlerle yasa ve usule aykırı olarak müvekkil şirketlerden
31.12.2019 tarihinde haksız bir biçimde tahsil edilen 954.635,96-TL’nin şikâyet nedenlerimiz
dikkate alınarak iadesine karar verilmesi gerektiği yönünde; Tavsiye Kararı verilmesini, bu talebimizin uygun görülmemesi halinde, Dostane Çözüm Kararı verilmesini talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Uyuşmazlık konusu hakkında Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube
Müdürlüğünden alınan 25/09/2020 tarih ve E. sayılı yazıda; “… Daire Başkanlığımız arşivindeki Gölbaşı ilçesi Eymir mahallesi imarın ada parselin stabilize yol teknik altyapı bedeli dosyasının tetkikinde; tarafından ilgi (b) de ( ‘ ün 31/12/2019 tarihli ve E. sayılı dilekçesi.) kayıtlı dilekçe ile herhangi bir itiraz edilmeden hesaplama yöntemi kabul edilerek müracaatta bulunulmuştur. Söz konusu ada/parselin cephesine isabet eden yolların alan hesaplamaları ilgi (c) de kayıtlı (Büyükşehir Belediye
Meclisi’nin 14/07/2015 tarihli ve sayılı kararı) Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından belirlenmekte ve Belediye Gelirleri tarifelerinde ilgi (ç) de kayıtlı (Büyükşehir Belediye
Meclisi’nin 14/12/2018 tarihli ve sayılı kararı.) Meclis Kararlarında Gölbaşı ilçesi Eymir mahallesi imarın parsel için 2019 yılı stabilize m2birim fiyatı olan 112.50 TL ile çarpılarak 954.635,96 TL ile 9.049,95 TL damga vergisi olmak üzere toplam 963.685,91 TL hesaplanarak tahsil edilmiştir. Yazımız ekinde bulunan dosyada hesap cetvelleri ve yol alanlarını gösteren planlar mevcut olup, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 23. maddesine uygun olarak ilgi (d) de kayıtlı (31/12/2019 tarihli ve sayılı yazımız.)
yazılarımız ile ilgili kurumlara “yol ilişiksizdir” yazıları gönderilmiştir.
2.1. Yol Yapım Bedeli 3194 Sayılı İmar Kanun 23. maddesine göre tahsil edilmektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 86. Maddesine istinaden alınan yol harcamalarına katılma bedeli ise; yasada belirlenen çalışma şekilleri tamamlandıktan sonra, çalışma maliyetinin yola cephesi bulunan gayrimenkullerin vergi değerlerine göre %2’sini geçmeyecek şekilde hesaplanmakta ve taşınmaz malikleri adına gönderilmekte olup, bu bedel peşin veya taksitli olarak tahsil edilmektedir. 2464 sayılı Yasaya göre alınan yol harcamalarına katılma bedelinin, yapı ruhsatı işlemlerinde alınan Yol Yapım Bedeli ile ilgisi bulunmamaktadır.
2.2. İlgi (e) ( Adi Ortaklığı’nın 22/01/2020 tarihli ve E. sayılı dilekçesi.) ve (f) Adi Ortaklığı’nın 02/07/2020 tarihli ve E. sayılı dilekçesi.) de kayıtlı dilekçelerde ise, Gölbaşı ilçesi Eymir mahallesi imarın ada parsel için ödenen Stabilize Yol Teknik Altyapı Bedelinin alınmaması için başvuruda bulunulmuş ve söz konusu ada/parsel için ödenen bedel ile ilgili herhangi bir muafiyet bulunmadığı belirtilerek ödenen bedellerin iadesinin yapılamayacağı bilgisi ilgi (g)
(28/01/2020 tarihli ve sayılı yazımız.) ve (ğ) de kayıtlı (21/07/2020 tarihli ve sayılı yazımız.) yazılarımız ile bilgi verilmiştir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. 3194 sayılı İmar Kanununun “Geliştirme Alanlarında Yapı Ruhsatı” başlıklı 23 üncü maddesinde; “İskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun, yapı izni verilebilmesi için;
a) Bu sahaların imar planı esaslarına ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak parselasyon planlarının belediye encümeni veya il idare kurulunca tasdik edilmiş bulunması,
b) Plana ve bulunduğu bölgenin şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısının yapılmış olması, Şarttır.
Ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun olarak yaptıranlara veya parselleri hizasına rastlayan ve yönetmelikte belirtildiği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelini % 25 peşin ödeyip geri kalan % 75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilir. Kanalizasyon tesisinin yapı bitirilip kullanılmaya başlanacağı tarihe kadar yapılmaması halinde, fosseptik veya benzeri geçici bir tesis yaptırılması yoluna gidilir. Bu yapılmadığı takdirde yapıya kullanma izni verilemez. Ana tesis yapıldığında yapı sahibi veya sahipleri lağım ayaklarını bu tesise bağlamaya mecburdurlar.
Toplu mesken alanlarında, ilgili şahıs veya kurumlarca ilgili idarenin izni ile bütünü inşa ve ikmal edilen teknik altyapının iki tarafındaki diğer parsellerin sahiplerinden, kendi parsellerine isabet eden bedel alınmadıkça, kendilerine yapı ruhsatı verilmez.
Toplu mesken alanlarında altyapı tesisleri belediyelerce onaylı projesine göre ilgili şahıs veya kurumlarınca yapılmışsa belediyece altyapı hizmetleri nedeniyle hiçbir bedel alınmaz.
Alınan bu paralar teknik altyapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden ilgili idareye ödeyenlere aynen geri verilir.
Şu kadar ki, bir yolun iki tarafındaki parsel sahipleri bahis konusu yol bedellerini ve bir kanalizasyon şebekesinden istifade eden veya etmesi gereken parsel sahipleri teknik altyapı bedellerini ilgili idareye vermedikçe ilgili idarenin bu tesisleri inşa ve ikmali mecburiyeti yoktur.
Mevcut binalarda esaslı değişiklikler ve ilaveler yapılması da bu madde hükümlerine bağlı olmakla beraber, bunların tamirleri için yukarıdaki şartlar aranmaz.
Bu maddenin tatbikinde 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri tatbik olunur. Tatbikatla ilgili diğer hususlar imar yönetmeliğinde belirtilir.
İmar planları ilke kararları ile yoğunluk ve yapı düzeninde düzeltme ve yenileme getirilen yerleşik alanlardaki uygulamada mevcut şehirsel teknik ve sosyal altyapının tevsii ya da yenilenmesi gereken durumlarda, şehirsel hizmetlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen katılma payları bu hizmetlerden yararlanacak arsa, yapı ya da bina sahiplerinden usulünce alınır.
İmar planlarında meskün saha olarak belirtilen yerlerde ise, gayrimenkul sahiplerince pis su mecralarının, yapının bulunduğu sokaktaki lağım şebekesine veya varsa umumi fosseptiğe bağlanması, lağım şebekesi veya umumi fosseptik olmayan yerlerde mahalli ihtiyaç ve vesaite göre ilgili idarece verilecek esaslar dahilinde gayrimenkulün içinde, lüzumlu tesisatın yapılması mecburidir. Bu bağlantılar mal sahibi tarafından ilgili idarece yapılacak tebligatla verilecek müddet zarfında yaptırılmadığı takdirde ilgili idare tarafından yıktırılır.”,
6. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun “Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe
Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (g)
bendinde, “Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek.” aynı fıkranın (r) bendinde, “Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak.”,
7. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun;
7.1. “Yol Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 86 ncı maddesinde; “Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce aşağıdaki şekillerde inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile Yol Harcamalarına Katılma Payı alınabilir.
a) Yeni yol açılması; b) Mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi; c) Kaldırımsız ve bakımsız bulunan yolların, kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması, kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton veya asfalta çevrilmesi; d) Mevcut kaldırım veya parkelerin sökülüp yeniden düzenlenmesi, Yolların kaldırımlar da dahil olmak üzere (15) metreden fazla genişliklerine düşen giderler, belediyelere ait olup harç payına konu teşkil etmez.
İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller için asıl cepheyi teşkil eden yoldan düşen pay tam, diğer yollara ait pay ise yarım olarak hesaplanır.”,
7.2. “Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 87 nci maddesinde: ”
Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, Kanalizasyon
Harcamalarına Katılma Payı alınır:
a) Yeni kanalizasyon tesisi yapılması, b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi.
İki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller, hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında o yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” aynı Kanunun
“Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Payı” başlıklı 88 inci maddesinde de “su şebekeleri” yönünden benzer bir hüküm yer almış, devamı maddelerde payların tahakkuk şekli, tahakkuk zamanı, payların ilam ve tahsilinin ne şekilde yapılacağı, aynı Kanunun 89 ila 94 üncü maddeleri arasında önceki maddelerde belirtilen katılma paylarının hesaplanma, tahakkuk ve tahsil şekillerine ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
7.3. “Ücrete tabi işler” başlıklı 97 nci maddesinde, “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir.
Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.”,
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. Fatma BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Uyuşmazlık konusu özetle, Gölbaşı ilçesi Eymir mahallesi imarın parsel için yasa ve usule aykırı olarak tahsil edildiği iddia edilen stabilize yol teknik altyapı bedelinin iadesi talebine ilişkindir.
10. Kurumumuzda oluşan dosya münderecatı kapsamında başvuranın iddia ve talepleri karşısında idareden alınan cevabi yazı ve eklerinin tetkikinden;
11. Uyuşmazlık konusu esasının, tarafından Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğüne verilen 31/12/2019 tarihli dilekçeyle, “Gölbaşı İlçesi Virancık Mahallesi Eymir Caddesi … Sokağı…Numarada bulunan Parselin cephesine isabet eden imar yoluna ait hesaplanan “Yol
Teknik Altyapı Bedeli” ile ilgili 14.7.2015 gün ve sayılı Belediye Meclis Kararı ve 3194 sayılı imar kanununun 23. Maddesine göre ödediğim “Yol Teknik Altyapı Bedeli”nin tahsili ile ilgili usulü aynen kabul ediyorum. Yol ilişiksizdir yazılarının ilgili kurumlara gönderilmesi hususunda; Gereğini arz ederim” yönündeki müracaatı sonrasında idare tarafından tesis edilen işlemler hakkında olduğu,
12. İdarenin cevabi yazısı ekinde yer alan T.C. Ankara 35. Noterliğinin 15/10/2019 tarih ve Yev. No: (A) sayılı “Düzenleme Şeklinde Vekaletname” de (özetle); “… Sahibi ve hissedarı bulunduğumuz veya bulunacağımız … taşınmazlar ile Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Virancık-Örencik Mahallesi, Parsel Numarasında kayıtlı gayrimenkul üzerinde … T.C. Kimlik Numaralı , … tarafımızdan vekil tayin edildi.” açıklamalarına yer verildiği,
13. Ankara Büyükşehir Belediyesinin 14/7/2015 tarihli ve 1498 sayılı Belediye Meclis
Kararında; “…Büyükşehir: Belediyesi sorumluluğunda bulunan 12 m ve üzeri imar yollarına ait, 3194 Sayılı İmar Kanununun 23. Maddesine göre tahakkuk edilen stabilize yol teknik altyapı katılım bedeli ile ilgili uygulamalarımızda; a-İmar parselinin karşı cephesinde parsel bulunduğu takdirde imar yolu için tahakkuk eden yol teknik altyapı katılım bedelinin yarısının tahsili, diğer yarısının ise karşı parselden alınması, b-İmar parselinin karşı cephesinde, ada/parsel kaydı olup olmamasına bakılmaksızın Park, Yeşil alan, Orman, A.O.Ç. arazisi, Spor alanı, Rekreasyon alanı, Çocuk bahçesi. Oyun alanı, Pazar, alanı, Belediye hizmet alanı, İbadet yeri, Okul yeri, Eğitim alanı, Kreş, Teknik altyapı alanı, Otopark, Toplu taşıma yeri, Sosyal Kültürel tesis alanı, Terminal alanı bulunması halinde imar/ yolunun tamamı bu parsele tahakkuk edilerek bedelinin alınması,…” açıklamalarına yer verildiği,
14. Ankara Büyükşehir Belediyesinin 14/12/2018 tarihli ve 2035 sayılı Belediye Meclis
Kararında; “… Belediye Meclisinin 15.12.2017 tarih ve 2521 sayılı karan ile uygulanmakta olan ücret tarifeleri günün koşullarına göre yeniden düzenlenmesine ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Büyükşehir Belediyesince 01.01.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere hazırlanan ve ekte sunulan ücret tarifelerinin uygulanmasına ilişkin Hukuk ve Tarifeler
Komisyonu raporu oylanarak oybirliği ile kabul edildi.” açıklamalarına yer verildiği, mezkur karar ekinde yer alan ücret tarifeleri tablosunda (özetle) aşağıdaki bilgilerin yer aldığı,
Gelirin Türü Birimi
Mevcut Tarife Ücreti KDV Oranı Teklifi (KDV (Vergi, resim, Gelirin Adı (Adet, saat, m2, m3, ton, Gelirin Dayanağı (TL-KDV dahil) (%1,8,18) Dahil)
harç, ücret) gün vb.)
3194 Say. Kanun Yol Yapım (Teknik
ÜCRET m2 90.00 TL – 112.50 TL
Altyapı) Bedeli
2 3. Mad.
15. Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt
Şube Müdürlüğünün 31/12/2019 tarihinde tasdik olunan ‘Yol Yapım (Teknik Altyapı)
Bedeli Hesap Cetveli’ nde (özetle);“ İLÇE: Gölbaşı, MAHALLE : Eymir ADA:
PARSEL :
Yukarıda belirtilen Ada/Parselin 3194 sayılı yasasının 23. Maddesi gereğince Belediye
Meclisinin 14.12.2018 gün ve 2035 sayılı kararına istinaden hissesine isabet eden “Yol Yapım (Teknik Altyapı) Bedeli”nin 2019 yılı rayiçlerine göre keşif özetidir.
S.No:1 ; Boyu: 8485.653 Eni: 1.00 ; Alanı (m2): 8485.653 Birim Fiyatı (TL/m2); 112.50 TL; Tutarı (TL) 954,635.96 TL” bilgilerine yer verildiği,
16. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt
Şube Müdürlüğünün ‘Dağıtım Yerlerine’ ilettiği 31/12/2019 tarihli ve E. sayılı yazısında; “İlgide kayıtlı dilekçede ‘ ün 31/12/2019 tarihli ve sayılı dilekçesi.), söz konusu ada/parselin cephesine isabet eden imar yoluna ait “Stabilize Yol Teknik
Altyapı Bedeli” ile ilgili ilişiksizdir yazılarının ilgili kurumlara gönderilmesi istenilmektedir.
Gölbaşı ilçesi Eymir Mahallesi imarın parselin 3194 sayılı İmar Kanununun 23.
Maddesi gereğince Belediye Meclisinin 14.12.2018 gün ve 2035 sayılı kararma istinaden cephesinden hissesine isabet eden “Stabilize Yol Teknik Altyapı Bedeli” tahsil edilmiş olup 3194 sayılı kanunun 23. Maddesine göre ilişiği kesilmiştir. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.” açıklamalarına yer verdiği,
17. Uyuşmazlık konusu hakkında idareye verilen 22/01/2020 tarihli ve E. sayılı dilekçeye istinaden Adi Ortaklığına hitaben Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün 28/01/2020 tarihli ve E. sayılı cevabi yazısının bulunduğu ancak söz konusu cevabi yazının tebliğ edildiğine ilişkin bilgi veya belgeye rastlanılmadığı, bununla birlikte idareye sunulan 02/07/2020 tarihli ve E.82098 sayılı dilekçeye istinaden Adi Ortaklığına hitaben ilgili idarenin 21/07/2020 tarih ve E. sayılı cevabi yazısının yer aldığı, tespit edilmiştir.
18. Uyuşmazlık konusu hakkındaki ilgili mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, içerisinde yol, kanalizasyon ve su tesislerinin de yer aldığı teknik altyapı tesislerine ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda 5216 sayılı Kanun uyarınca büyükşehirlerde büyükşehir belediyesinin ve/veya ilçe belediyesinin yetkili ve görevli olduğu, teknik alt yapı tesisi yapılması veya ıslahı nedeniyle belediyelerin 2464 sayılı Kanun uyarınca hizmetten yararlananlardan katılım payı isteyebileceği, harcamalara katılma payının yapılan hizmet sonrasında gerçek gider üzerinden hesaplanması ve alınacak pay tutarının gayrimenkullerin vergi değerlerine oranlanarak dağıtılması gerektiğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği,
19. 3194 sayılı İmar Kanununun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, imar planında beldenin inkişafına ayrılmış ve parselasyonu yapılmış olmakla beraber teknik altyapısı henüz yapılmamış yerlerde hissesine düşen teknik alt yapı bedelinin %25’ini peşin ödeyip geri kalan
%75’ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilebileceğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla söz konusu bedelin; 2464 sayılı Kanun 97 nci maddesi uyarınca harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve belediyenin henüz altyapı götürmediği inkişaf alanlarında ilgililerin isteğine bağlı olarak yapı ruhsatı verildikten sonra teknik alt yapı tesislerinin belediyece yapılması karşılığında belediye meclisince düzenlenen tarifelere göre %25’i peşin kalan %75’i teknik alt yapı tamamlandıktan sonra alınan ücret olduğu,
20. Bu kapsamda, belediye tarafından altyapısı tamamlanmış yerlerde 2464 sayılı Kanun uyarınca “harcamalara katılma payı” tahsil edilmek suretiyle ruhsat verilmesinin mümkün olduğu, diğer taraftan, imar planında beldenin gelişmesine ayrılmış bulunan sahalardaki taşınmazlara yapı ruhsatı verilebilmesi; plana ve bulunduğu bölgenin şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısının yapılmış olması şartına bağlandığı ve teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerlerde 3194 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi uyarınca ilgililerin parselleri hizasına rastlayan teknik alt yapı bedeli tahsil edildikten sonra yapı ruhsatı
verileceğine ilişkin düzenlemeler dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde:
21. İdare tarafından Gölbaşı ilçesi Eymir mahallesi imarın parsel için tahsil edilen ‘Stabilize Yol Teknik Altyapı Bedeli’nin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun
86 ncı maddesi uyarınca ‘Yol Harcamalarına Katılma Payı’ kapsamında olmadığı,
uyuşmazlık konusu bedelin, ilgili idareye yapılan müracaat sonucunda ve 3194 sayılı İmar
Kanunu’nun 23 üncü maddesi kapsamında tahsil edildiği tespit edilmiştir.
22. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; mezkur taşınmaz hakkında yapılan müracaata istinaden idare tarafından, 3194 sayılı Kanunu’nun 23 üncü maddesi kapsamında ‘Stabilize Yol
Teknik Altyapı Bedeli’ tahsil edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazının, gerekçeli karar verme, şeffaflık, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun olduğu tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu
“Ret Kararı”nın başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi