|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Çorum’daki lojman tahsis talebinin reddedilmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, talep ettiği konutun, görev tahsisli konut statüsünde olduğunu ve bu konutun boş kalması durumunda kamu yararı gereği kendisine tahsis edilmesi gerektiğini savunmuştur. Kamu Konutları Kanunu’na göre, görev tahsisli konutlar, görevde olan personel tarafından kullanılabilir ve boş kaldığında, yeni göreve atanacak personel için tahsis edilebilir.
İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın talep ettiği konutun, başka bir personel tarafından hukuksuz bir şekilde kullanıldığı belirtilmiştir. Ancak, başvuranın konutun tahsis edilmesi için gerekli şartları taşıdığı ve konutun boş kalmasının kamu yararına olacağı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurana konutun tahsis edilmesi gerektiği hükmüne varılmıştır. Karar, kamu yararını gözeterek, hukuka uygun bir tahsis sürecinin sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/6916-S.22.10605
BAŞVURU NO : 2022/3746
KARAR TARİHİ : 01/06/2022
TAVSİYE KARARI
ÇORUM VALİLİĞİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Lojman tahsis talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; Çorum Defterdarlığı bünyesinde
olarak görev yaptığını, Mahallesi, Caddesi, :
adresinde bulunan Lojmanında bulunan numaralı daire için tahsis talebinde bulunduğunu, ancak söz konusu talebinin reddedildiğini, sonrasında talepte bulunduğu lojman dairesinde başka bir İle tayini çıkan personelin çocuğunun hukuksuz bir şekilde oturduğunu öğrendiğini belirterek, lojman talebinin kabul edilerek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Çorum Valiliği Defterdarlık Personel Müdürlüğünün 13/4/2022 tarihli ve sayılı yazısı ve
eklerinde, özetle;
2.1) Başvuranın Gelir personeli ve sıra tahsisli konut hakkına sahip olmasına rağmen özellikle
Mahallesi Caddesi yöresinde bulunan no.lu lojmanın no.lu konutun tahsisini talep ettiği, talepte bulunduğu konutun İl Defterdarlığı Gider Birimlerine tahsisli (görev) olduğu, konutun boş bulunan müdür veya müdür yardımcısı kadrolarına atama yapılması halinde boşaltılmak kaydıyla geçici olarak tahsisli olduğu, bu nedenle başvuranın Gelir İdaresi personeli olması da dikkate alınarak no.lu Maliye Lojmanında bulunan boş konutlardan istediği birinin tahsis edilebileceği hususunun
13.01.2022 tarih ve sayılı yazıyla Gelir Müdürlüğüne bildirildiği,
2.2) Başvuranın talep ettiği konutun hazine yararı ve konutun yaşamsallığı düşünülerek 2.5 ay süreyle boş
kalması sonrasında görev yaptığı İlde de herhangi bir kamu konutu hakkını kullanmayan Gider
/
Personeli şartlı olarak tahsis edildiği, söz konusu konutla ilgili kira ödenmediği suçlamasının tamamen asılsız olduğu,
2.3) Şikâyete konu konutun tahsis edildiği 07.06.2021 tarihi itibarıyla Defterdarlığa
ait (2) adedi . Maliye lojmanında (7) adedi ise . Maliye lojmanında olmak üzere toplamda (9) adet, bugün itibarıyla (1) adedi görev tahsisli konut türüyle ayrılmış .lu Maliye Lojmanında, (6) adedi ise .lu Maliye Lojmanlarında olmak üzere toplamda (7) adet boş konut bulunduğu dikkate alınacak olursa, kira bedeli karşılığında şartlı veya sıra tahsisli konut türüyle gerek
Defterdarlık, gerek diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında görevli personele ve gerekse talep edecek üçüncü kişilere kiraya verilebileceği, başvurana da boş olan konutlardan isteyeceği herhangi birini hakkı olan “sıra” tahsisli olarak yapılabileceği ifade edilmesine rağmen dilekçesinde; konutların ısınma sorunu, onarım gerektiği vb. gerekçeler ileri sürerek kabul etmediğini belirttiği,
2.4) Hazine ve Maliye Bakanlığı gider birimlerine ve Gelir İdaresi Başkanlığına tahsisli olup İl
Defterdarlığı idaresinde bulunan konutların tamamının, çok eski yıllarda inşa ( .lu lojman yaklaşık
60 yıl. . lojman ise 37 yıl) edilmeleri nedeniyle, son yıllarda bütçe imkânları dikkate alınarak
acil olarak ihtiyaç duyulan ortak kullanım alanları dışında, konutların tadilatı ve onarımları için ödenek gönderilmediğinden tahsis edilen konutların onarım ve bakım giderlerinin konut tahsis edilen personel tarafından karşılandığı, sonuçta adı geçenin özellikle talep ettiği konutun da aynı şekilde tarafından gerekli harcamalar yapılarak kullanılır hale getirildiği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, Bilgi edinme ve Kamu Denetçisine
Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Devlet Memurları İçin Konut” başlıklı 193 üncü
maddesinde; “Devlet memurlarının lüzum ve zaruret görülen yerlerle kiralık konut ihtiyaçları, Cumhurbaşkanınca onanacak programlar gereğince, genel ve katma bütçelere her yıl konulacak ödeneklerle tesis edilecek fondan karşılanır. Bu madde hükmü özel kanunlarla düzenlenir.”
5) 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun
5.1) “Amaç” balıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu konutlarının tahsis biçimi,
oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeleri belirlemektir.”
5.2) “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Kamu konutları, tahsis
esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır: (…) b) Görev tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine, görevlerinin önemi ve özelliği, yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlardır. c) Sıra tahsisli konutlar; hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşinin de bu
Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlardır. (…) Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir.”
5.3) “Oturma süreleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Özel, görev ve hizmet tahsisli konutlarda tahsise
esas olan görev veya hizmetin devamı süresince oturulabilir. Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi beş yıldır. Ancak; bu sürenin tamamlanmasından sonra konuttan yararlanacak başka birinin olmaması halinde, belli bir süre verilmeksizin ve şartlı olarak oturmaya devam edilmesine izin verilebilir.”
6) 16/07/1984 tarih ve 84/8345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla düzenlenen Kamu Konutları
Yönetmeliği’nin (7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/2/2019 tarihli ve
717 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği
bölümüne eklenmiştir.)
6.1) “Konutlarda Oturma Süreleri” başlıklı 20 inci maddesinde, “Özel, görev ve hizmet tahsisli
konutlarda, tahsise esas olan görev veya hizmetin devamı süresince oturulabilir. (…) c) (Değişik:
30/6/1992-92/3245 K.) Görevi gereği hizmet veya görev tahsisli konut tahsis edilenler, bu görevlerinden ayrıldıkları takdirde, kendilerine yapılacak tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde konut boşaltılır. Bunlara Yönetmelik hükümleri çerçevesinde sıra tahsisli konut tahsis edilir. (…)”
6.2) “Konutta Birlikte Oturabilecekler” başlıklı 13 üncü maddesinde, “Konutlarda oturanların
yanlarında yalnız kendisinin veya eşinin usül ve füruu ile üçüncü dereceye (üçüncü derece dahil)
kadar hısımları veya gelenek, görenek ve ahlak kuralları gereği, korumak ve bakmakla yükümlü bulundukları, kimseler oturabilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, Yavruturna Mahallesi no.lu lojmanın no.lu
konutun kendisine tahsis edilmesini talep etmektedir.
9) Başvuranın tahsis talebine konu konut incelendiğinde, söz konusu konutun İl Defterdarlığı Gider
Birimlerine tahsisli (görev) olduğu, konutun boş bulunan müdür veya müdür yardımcısı kadrolarına atama yapılması halinde boşaltılmak kaydıyla geçici olarak görev yaptığı İlde herhangi bir kamu konutu hakkını kullanmayan Gider Personeli şartlı olarak tahsis edildiği anlaşılmaktadır.
10) Kamu Konutları Kanunu’nun “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3 üncü maddesinde kamu
konutlarının, tahsis esasına göre gruplara ayrılacağı, görev tahsisli konutların yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine, görevlerinin önemi ve özelliği, yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlar, sıra tahsisli konutların ise; hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşinin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlar olduğu hüküm altına alınmıştır. Kamu Konutları Yönetmeliğinde ise; görev tahsisli ve sıra tahsisli konutların tahsis şekli düzenlenmiş; görev tahsisli konutların,
Yönetmeliğe ekli (2) Sayılı Cetvelde belirtilenlere, cetveldeki sıraya göre, yetkili konut dağıtım komisyonu tarafından tahsis edileceği, sıra tahsisli konutların Yönetmeliğe ekli (4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edileceği düzenlenmiştir.
11) Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazıları ve tüm dosya
birlikte değerlendirildiğinde; başvuruya konu konutun görev tahsisli konut statüsünde olduğu, Kamu
Konutları Kanunu’nun “Oturma süreleri” başlıklı 4 üncü maddesi gereğince görev tahsisli konutlarda tahsise esas olan görev veya hizmetin devamı süresince görev icara eden personelin oturabildiği, görev tahsisli konutların boş kalması durumunda ise söz konusu konutlara kamu yararı çerçevesinde göreve atanacak personelin göreve başlayarak konut talebinde bulunması durumunda konutun boşaltması şartıyla tahsis yapılabileceği, bu kapsamda başvuruya konu konutun 2016 yılında Çorum ilinde olarak görev yapan görev tahsisli olarak tahsis edildiği, sonrasında söz konusu kişinin Trabzon iline atamasının yapıldığı, bununla birlikte aynı konutun yaklaşık 2,5 ay süre ile boş kaldıktan sonra olarak yine şartlı tahsis edildiği, Kamu
Konutları Yönetmeliğinin “Konutta Birlikte Oturabilecekler” başlıklı 13 üncü maddesi gereğince konutlarda oturanların yanlarında yalnız kendisinin veya eşinin usül ve füruu ile üçüncü dereceye (üçüncü derece dahil) kadar hısımları veya gelenek, görenek ve ahlak kuralları gereği, korumak ve bakmakla yükümlü bulundukları kimselerin oturabileceği, söz konusu madde metninden de anlaşılacağı üzere kamu konutu tahsis edilen personelin bizzat söz konusu konutu kullanması gerektiği, bu bakımdan
Trabzon ilinde görev yapan personelin Çorum ilinde bulunan bir lojmanı kendisinin kullanma imkanın olmadığından yapılan şartlı tahsisin hukuka uygun olmadığı anlaşıldığından, yapılan tahsisin iptal edilmesi ve söz konusu konutun kamu yararı çerçevesinde boş kalmaması için talepte bulunan başvurana tahsis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Çorum İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
şartlı tahsis edilen konutun kamu yararı çerçevesinde boş kalmaması için talepte bulunan başvurana şartlı tahsis edilmesi yönünde TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın Başvurana ve ÇORUM VALİLİĞİNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Çorum
Valiliğince bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi