|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sözlü Sınavı’na katıldığı ve sınav sonucunda başarısız sayıldığı belirtilmektedir. Başvuran, mülakatın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, sözlü sınavın ilgili yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirildiği ve başvuranın puanının 65 olarak tespit edildiği, bu nedenle başarısız sayıldığı ifade edilmiştir.
Sınav sürecinin nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak yürütüldüğü, adayların değerlendirilmesinde kullanılan kriterlerin yönetmelik hükümlerine dayandığı belirtilmiştir. Ayrıca, sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak başvuranın başarısız sayılmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın itirazı reddedilmiş ve gelecekteki sınavlarda daha fazla şeffaflık sağlanması için idareye tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu karar, kamu hizmetlerinde liyakat ve kariyer ilkelerinin önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13595-S.22.20877
BAŞVURU NO : 2022/6089
KARAR TARİHİ : 21/10/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Görevde yükselme ve unvan değişikliği sözlü sınav sonucuna itiraza
BAŞVURUNUN KONUSU :
ilişkindir
BAŞVURU TARİHİ : 22/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Batman Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ile
İnfaz ve Koruma Memuru olarak görev yaptığını, 04 Eylül 2021 tarihinde Ankara Üniversitesi Sürekli
Eğitim Merkezi (ANKÜSEM) tarafından Kahramanmaraş’ ta yapılan Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği yazılı sınavına Öğretmenlik alanında katıldığını, yazılı sınav sonucunda 86,11 puan aldığını, 17 Ocak 2022 tarihinde Ceza ve Tevkifler Genel Müdürlüğü bünyesinde yapılan sözlü (mülakat) sınavına katıldığını, 12 Mart 2022 tarihinde Ceza ve Tevkifler Genel Müdürlüğümüzün internet sitesinde sonuç sorgulama ekranında BAŞARISIZ olduğu bilgisini aldığını ifade ederek mülakatının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 23/09/2022 tarihli bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Ceza ve Tevkifevleri
Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen 30/09/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvurucunun sözlü sınava itirazda bulunduğu, söz konusu itiraza ilişkin Genel Müdürlüğün 23/03/2022 tarihli ve sayılı yazısı ile cevap verildiği, başvurucunun itirazının değerlendirildiği, sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamada herhangi bir değişiklik olmadığı tespit edildiğinden, Genel Müdürlükçe yapılacak herhangi bir işlemin bulunmadığı,
2.2. Genel Müdürlüğe bağlı ceza infaz kurumları ve denetimli serbestlik müdürlükleri ile ceza infaz kurumları ve tutukevleri personeli eğitim merkezlerinde görevli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanmalarının liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmetin gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmakta olduğu, 2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda sözlü sınav kurulu oluşturulduğu, ilgili belgelerin bir örneğinin yazı ekinde gönderildiği,
2.4. Sözlü sınava ilişkin aday değerlendirme formları, başvurana yöneltilen sözlü sınav soruları-cevap anahtarı, başvurucunun itiraz dilekçesi ve Genel Müdürlüğün 23/03/2022 tarihli ve sayılı cevabî yazısının bir örneğinin yazı ekinde gönderildiği, 2.5. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda sözlü sınavın kayıt altına alınabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi söz konusu itirazlara karşı Danıştay’a açılan davalarda kamu kurumları aleyhine verilen bir karar da bulunmadığı, 2.6. Sınav kurulu tarafından sözlü sınavda adaylara alan bilgisi, genel kültür ve genel yetenek alanlarında yöneltilen soruların önceden hazırlandığı, hazırlanan bu soruların zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruların adaya yöneltildiği, Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri gereği sözlü sınav işlemleri öncesi sınav kurulu tarafından belirlenen aday sayısı (günlük 50 aday) dikkate alınarak ve her gün ayrı ayrı olmak üzere sınav sorularının hazırlandığı, 2.7. Adaylara sözlü sınav esnasında, her gün sözlü sınava giren aday sayısı kadar hazırlanan kapalı zarf içerisindeki sorular haricinde adayı tanımaya, başvurduğu unvanın gerektirdiği yetkinlikleri belirlemeye, mesleki bilgi ve tecrübelerini anlamaya dayalı sorular da yöneltildiği, ayrıca mülakat öncesi fiziki koşullar da hazır hale getirilerek, adayların tek tek sırayla alınmak suretiyle mülakat işlemlerine başlanıldığı ve her adaya yeteri kadar süre ayrıldığı, söz konusu yönetmelik hükümleri gereği sözlü sınav işlemleri esnasında cevapların tutanak altına alınmasına ilişkin hüküm bulunmadığından tutanak tanzim edilmediği, ancak adaya yöneltilen soruların kayıt altına alındığı, aday değerlendirme formlarının anılan Yönetmelik ekinde tanzim edilmiş standart formlar olduğundan kayıt bilgilerine bu form üzerinde yer verilmediği, 2.7. Ceza infaz kurumlarında dezavantajlı ve kırılgan grupların barındırıldığı, üstlenilecek görevin gerektirdiği hassasiyet ve riskin yüksek olması sebebiyle görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atama yapılacak kadroların önem arz ettiği, her ne kadar yazılı sınav önemli kıstaslardan biri olsa da, ilgili yönetmelik hükümlerine göre tek kıstas olmadığının açık olduğu, bu sebeple sözlü sınavda mevzuat, genel kültür ve alan bilgisi sorularının yanı sıra adayın çalıştığı esnada karşılaşacağı kriz durumlarında nasıl bir tepki vereceğini ölçer nitelikte sorular sorularak ve özellikle Genel Müdürlüğün hizmet alanları, hizmetin ve kadronun niteliği de göz önünde bulundurularak değerlendirme yapıldığı, 2.8. Yapılan incelemede, sözlü sınavın Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği ve sözlü
sınav sonucuna etki edecek herhangi bir hatanın bulunmadığı, başvurucunun, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirildiği ve sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak başvurucunun sözlü sınav puanının 65 olarak tespit edildiği, bu kapsamda itiraz üzerine yapılan değerlendirme sonucu sözlü sınav ve mülakat esnasında herhangi bir maddi hata bulunmadığı ve ilgilinin sözlü sınav sonucunda ve nihai başarı listesindeki sıralamasında herhangi bir değişiklik olmadığı, 2.9. Anılan sınav sonucunda 237 itiraz başvurusu yapıldığı, Genel Müdürlükçe itiraz başvurularının incelenmesi neticesinde maddi hata yapılmadığı anlaşıldığından, sıralamalarda herhangi bir değişiklik olmadığının adaylara bildirildiği, cevabî yazıların bir örneğinin yazı ekinde gönderildiği, 2.10. Söz konusu sınav sonuçlarına ilişkin her ne kadar Bakanlık aleyhine dava açılmış ise de, sonuçlanan herhangi bir idari dava bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 28/10/2005 tarihli ve 25980 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 5.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tâbi hizmet grupları” başlıklı 5 inci maddesi; “Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tâbi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.
/
Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu;
1) (Değişik: RG-7/6/2014-29023) Ceza infaz kurumu müdürü, denetimli serbestlik müdür yardımcısı,
2) (Değişik: RG-7/6/2014-29023) İdare memuru, şef,
3) İnfaz ve koruma başmemuru.
…
Unvan değişikliğine tabi kadrolar: Öğretmen, kütüphaneci, programcı, mühendis, mimar, tekniker, teknisyen, sosyal çalışmacı, psikolog, pedagog, sosyolog, veteriner, diyetisyen, sağlık memuru, hayvan sağlık memuru, gemi adamı.” 5.2. “Sınav şartı” başlıklı 10 uncu maddesi; “Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.” 5.3. “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesi; “(Mülga ibare: RG-19/1/2017-29953)(…) yapılan yazılı sınavda başarılı olanlardan sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava çağrılır.
Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan)
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir.
Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”
5.4. “Sınav sonuçlarının açıklanması ve başarı sıralaması” başlıklı 14 üncü maddesi; “Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve
Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde ilan edilir.
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
Genel Müdürlükçe ihtiyaç duyulması halinde, görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayan personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.
İlgililer, başarı sıralamasının Genel Müdürlük internet sitesinde yayınlanmasından itibaren beş iş günü içerisinde, yazılı olarak yazılı sınav kuruluna itiraz edebilir. Sınav kurulu bu itirazları, beş iş günü içerisinde sonuçlandırarak ilgilisine tebliğ eder. İtiraz üzerine verilen kararlar idari yönden kesindir.”
5.5. “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 16 ncı maddesi; “Sınav kurulları Genel Müdür tarafından belirlenir. Yazılı sınav kurulu, en az biri personel biriminde görevli beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Kurulun başkanlığını Genel Müdür veya görevlendireceği bir genel müdür yardımcısı yapar. Yazılı sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.
Sözlü sınav kurulu, en az biri personel biriminde görevli, beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur. Kurulun başkanlığını Genel Müdürün belirleyeceği genel müdür yardımcısı veya daire başkanı yapar. Sınav kurulunu teşkil eden üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar. İhtiyaç halinde aynı usulle birden fazla sözlü sınav kurulu oluşturulabilir.
Sınav kurulu üyeleri eşlerinin, ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımlarının sınavlarında görev alamaz.
Bunların yerine yedek üye görevlendirilir.
Yazılı sınav kurulu, görevde yükselme yazılı sınavlarının yapılması veya yaptırılması, sınav sonuçlarının ilanı ve itirazlarının sonuçlandırılması ile yazılı sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.
Adayların sırf sözlü sınava ilişkin itirazları sözlü sınavı yapan sınav kurulunca değerlendirilir. Adayın hem nihai başarı listesine hem de sözlü sınava ilişkin itirazı bulunması halinde itirazının sözlü sınavına ilişkin kısmı sözlü sınav kurulunca incelenerek yazılı sınav kuruluna bildirilir. Yazılı sınav kurulu adayın nihai başarı listesine ilişkin itirazını da sonuçlandırarak ilgilisine tebliğ eder.
Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır ve kararlar oy çokluğuyla alınır.” 5.6. “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 26 ncı maddesi; /
“Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri uygulanır.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Batman Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ile İnfaz ve Koruma Memuru olarak görev yaptığını, 04
Eylül 2021 tarihinde Ankara Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (ANKÜSEM) tarafından
Kahramanmaraş’ ta yapılan Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği yazılı sınavına Öğretmenlik alanında katıldığını, yazılı sınav sonucunda 86,11 puan aldığını, 17 Ocak 2022 tarihinde Ceza ve Tevkifler Genel
Müdürlüğü bünyesinde yapılan sözlü (mülakat) sınavına katıldığını, 12 Mart 2022 tarihinde Ceza ve
Tevkifler Genel Müdürlüğümüzün internet sitesinde sonuç sorgulama ekranında BAŞARISIZ olduğu bilgisini aldığını ifade ederek mülakatının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
9. Dosya kapsamından; 9.1. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği kapsamında liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmetin gerekleri ve personel planlaması esas alınarak görevde yükselme suretiyle 75 Kurum İkinci Müdürü, 150 İdare Memuru, 60 Sayman, 300
İnfaz ve Koruma Başmemuru ve unvan değişikliği suretiyle 250 Öğretmen yerleştirmesinin yapılabilmesi amacıyla 04/09/2021 tarihinde Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavının yazılı kısmının Ankara
Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından Ankara, Antalya, Denizli, Erzurum, İstanbul (Anadolu yakası) ve Kahramanmaraş illeri olmak üzere toplam 6 ilde eş zamanlı olarak yapıldığı, yazılı sınav sonuçlarının 06/10/2021 tarihinde https://semsinav.ankara.edu.tr/basvurular/surekliegitim/giris adresinde ilan edildiği, 9.2. İdare Memuru unvanında sözlü sınav kurulu oluşturulmasının 28/10/2021 tarihinde Ceza ve
Tevkifevleri Genel Müdürü tarafından uygun görüldüğü, sözlü sınav kurulu asıl üyelerinin Ceza ve
Tevkifevleri Genel Müdür Yardımcısı başkanlığında, iki tetkik hâkimi, Kontrolörler Kurulu Başkanı ve bir ceza infaz kurum müdüründen oluştuğu, yedek üyelerin de belirlendiği, /
9.3. 08/11/2021- 03/02/2022 tarihleri arasında sözlü sınava katılacak adaylara atanacakları kadronun gerektirdiği mesleki bilgi, Atatürk İlke ve İnkılapları Tarihi ve Genel Kültür alanında belirlenmiş olan soruların sorulmasına, soruların gün gün kapalı zarf içine konularak sözlü sınav günü kapalı zarflardan birinin aday tarafından seçilerek açılması ve zarf içinde yer alan soruların adaya sınav kurulu tarafından sorulmasına 28/10/2021 tarihinde sınav kurulu tarafından oy birliği ile karar verildiği, 9.4. Aday Değerlendirme Formunda, sınav komisyonunun her bir üyesi tarafından her bir sınav konusu için verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirildiği, üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak başvuranın sözlü sınav puanının 65 olarak tespit edildiği, anlaşılmıştır.
10. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinde; sözlü sınavda sınav kurulunun her bir üyesi tarafından ilgili adayın; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (30 puan), bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (20 puan), liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (20 puan), özgüveni, ikna kabiliyeti (10 puan), genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan)
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği, sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı, başarı puanının yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edileceği ve tespit edilen puanın ilan edileceği, ilgililerin başarı sıralamasının yayınlanmasından itibaren beş iş günü içinde yazılı olarak yazılı sınav kuruluna itiraz edebileceği, sınav kurulunun bu itirazları beş iş günü içinde sonuçlandırarak ilgilisine tebliğ edeceği, itiraz üzerine verilen kararların idari yönden kesin olduğu, sınav kurullarının Genel Müdür tarafından belirleneceği, sözlü sınav kurulunun beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacağı, kurulun başkanlığını genel müdürün belirleyeceği genel müdür yardımcısı veya daire başkanının yapacağı, sınav kurulunu teşkil eden üyelerin sınava alınacak personelden lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamayacağı, adayların sırf sözlü sınava ilişkin itirazlarının sözlü sınavı yapan sınav kurulunca değerlendirileceği hususları düzenlenmiştir.
11. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında; “Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir.
12. Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler
alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
13. Başvuruya konu sınava ilişkin; sınav kurulunun ilgili Yönetmelik düzenlemesi çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınava katılmaya hak kazanan adaylara sorulmak üzere soruların önceden belirlenerek 28/10/2021 tarihinde sınav kurulu tarafından karara bağlandığı, kapalı zarflardan birinin aday tarafından seçilerek açılması ve zarf içinde yer alan soruların sınav kurulu tarafından sorulması yönteminin sınav kurulunca benimsendiği anlaşılmış, idare tarafından gönderilen başvurana ait sınav tutanağında; sınav kurulunun her bir üyesi tarafından değerlendirme kıstaslarına ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, anılan Tutanakların ‘Toplam’ alanında her bir kıstas için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği görülmüş, buna göre; sınav sürecinin ilgili düzenlemelere uygun yürütülmediğine ve sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanılmamıştır.
14. Ayrıca ilgili Yönetmelikte, sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı düzenlenmiş olup sözlü sınav kurulu üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan puanın 63 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu Öğretmen kadrosu için Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sözlü Sınavının, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
17. Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; komisyon üyelerince adaya verilen puanların tutanağa geçirildiği, ancak adaya hangi soruların yöneltildiğine, adayın verdiği cevaplara ve bu cevaplara ilişkin herhangi bir açıklayıcı ifadeye tutanakta yer verilmediği görülmüştür. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
/
Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Başvuranın, sözlü sınavının incelenerek başarılı sayılması ve atamasının yapılması talebinin REDDİNE; Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adaylara sorulan soruların, adayların verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi ve adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konmasını sağlayacak tedbirler alması ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; CEZA VE
TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/