|
ÖZET: Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen görevde yükselme sınavına itiraz ederek, sınavın usulsüz yapıldığını ve yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu öne sürmüştür. İtirazında, sınavda farklı eğitim düzeylerine sahip adaylara aynı soruların yöneltildiğini, bu durumun haksızlık yarattığını belirterek, sınavın tekrarlanmasını ve ilgili kişiler hakkında soruşturma açılmasını talep etmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın iddialarına yanıt vererek, sınavın kılavuzuna uygun olarak yapıldığını ve her unvan için belirlenen konularda soruların hazırlandığını ifade etmiştir. Bakanlık, sınavda kullanılan soruların, tüm kamu görevlileri için geçerli olan mevzuat çerçevesinde hazırlandığını ve bu nedenle eğitim düzeyine göre farklı soruların hazırlanmasının zorunlu olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, sınavın adil bir şekilde gerçekleştirildiği ve hukuka uygun olduğu vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini inceleyerek, Milli Eğitim Bakanlığı’nın işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmediğine karar vermiştir. Başvuranın itirazı reddedilmiş ve kararın tebliği ile birlikte yargı yolunun açık olduğu belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/4443-S.24.7114
BAŞVURU NO : 2023/19054
KARAR TARİHİ : 30.04.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın, görevde yükselme sınavına itirazına yöneliktir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ; Milli Eğitim Müdürlüğü personeline yönelik olarak temmuz ayında görevde yükselme sınavı yapıldığını ancak sınavın usulsüz ve yönetmeliğe aykırı olarak gerçekleştirildiği, Yönetmelik gereği personele eğitim düzeyinde sınav yapılmak zorunda olduğu, lise mezununa ayrı lisans mezununa ayrı yüksek lisans mezununa ayrı olacak şekilde soruların hazırlanması gerekirken sınavda herkese aynı sorular sorulduğunu, lise mezununa üniversite düzeyinde sorular sorulduğunu bu durumun ilgili Yönetmeliğe aykırı olduğunu ifade ederek mezkur sınavın tekrarlanmasını ve ilgililer hakkında soruşturma açılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 26.01.2024 tarihli cevabi yazısında; “Millî Eğitim Bakanlığı Merkez ve Taşra
Teşkilatı Görevde Yükselme Sınavı Kılavuzu’na göre şef ünvanlı ve memur ünvanı için sınavın kapsamı
Ek’te sunulan tabloda belirtilen konularda kamuoyuna ilan edildiği, ayrıca sınavın, 09 Temmuz 2023 Pazar günü 1. oturum saat 09.30’da (şube müdürlüğü), 2. Oturum 12.30’da (memur-sef) ve 3. oturum 16.00’da (sayman) olmak üzere üç oturum olarak uygulanacağı da beyan edildiği, 2.1. Bu kapsama göre adaylara memur ünvanı için 60, şef ünvanlı için 60 soru yöneltildiği, memur ve şef ünvanı için kullanılan ortak soruların tamamı her iki grup için de ilan edilen konu baslıklarından olup, mevzuatı olan baslıklarda hazırlandığı, tüm devlet memurları için mevzuat, öğrenim düzeyine göre sınırlanacak veya farklı yorumlanacak bir özellikte olmadığı, mevzuat, düzey/hiyerarşi ayırt etmeksizin tüm kamu görevlileri için kati ve değişmez bir yapıda olduğu, tüm kamu görevlileri, görevlerini yerine getirirken mevzuat hükümlerine hakim olmada ve uygun davranmada eşit derecede sorumlulukta olduğu, bu nedenlerle mevzuatın, öğretim programı olan ve akademik olarak düzeylendirilmis ders içerikleri gibi değerlendirilmesi hatalı çıkarımlara neden olacağı, adaylara farklı soruların yöneltildiği Türkçe dilbilgisi,
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Genel Kültür gibi alanlara yönelik test bölümleri memur ve şef ünvanı için öngörülen eğitim düzeyi dikkate alınarak oluşturulduğu, bu bölümlerdeki soruların güçlük bakımından unvana göre farklılaşması test geliştirme kriterlerine göre de uygun olduğu, 2.2. Memur ve şef ünvanları için gerçekleştirilen sınavların aynı saat ve sürede gerçekleştirilmesi mevzuat baslıklarında ortak sorular kullanmayı mümkün kılmakta olduğu, bu sayede sınav sorularının teshir olması veya test güvenliği gibi sorunlar yaşanmadığı, sonuç olarak ilgili sınavda yer alan soruların/testlerin tamamı adaylara ilan edilen kılavuza uygun olup bilimsel kriterlere, test geliştirme kriterlerine aykırılık görülmediği, şube müdürlüğü sınav soruları ile memur sınav sorularında da benzer sorular bulunmamakta olduğu” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 12.10.2013 tarihli 28793 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin
Görevde Yükselme, Ünvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında
Yönetmeliğinin:
5.1. “Görevde Yükselme Suretiyle Atanacaklarda Aranacak Şartlar” başlıklı 6 ncı Maddesininde:
…(2) Görevde yükselme yazılı sınavına katılacaklarda aranacak hizmet süresi ve eğitime ilişkin şartlar şunlardır; …b) Şef kadrosu için;1) En az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak… ğ) Veznedar, ayniyat memuru, ambar memuru, memur, usta öğretici kadroları için;1) En az lise veya dengi okul mezunu olmak,2)
Devlet memurluğunda adaylığı kalkmış olmak.,…” 5.2. “Yazılı Sınav Konuları ve Puan Ağırlıkları” başlıklı 12 inci Maddesinde: “Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan kadrolara görevde yükselme yoluyla atanacaklar için yapılacak yazılı sınav soruları (Değişik ibare:RG-10/12/2014-29201) atanılacak kadronun nitelikleri dikkate alınarak
aşağıdaki konular arasından hazırlanır:
a) Türkçe dil bilgisi,… h) T.C. Anayasası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, ..bunlara bağlı mevzuat. (2) Unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar için yapılacak yazılı sınavlara ilişkin konular ve bu konuların sınavdaki ağırlıkları, atanılacak kadronun gerektirdiği alanlar esas alınarak tespit edilir ve duyuruda belirtilir.”,
5.3. “Yazılı sınav” başlıklı 13 üncü Maddesinde: “ (1) Yazılı sınav, Bakanlıkça veya Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılır. Bu sınavda 100 üzerinden (Değişik ibare:RG-13/1/2018-
30300) 60 ve üzeri puan alanlar sınavda başarılı olmuş sayılır. (2) Aynı düzeyde eğitim şartı aranan
unvanların sınavları birlikte yapılır. Görevin gerektirdiği niteliklere ilişkin sorular kadro unvanlarına göre ayrı, diğer sorular ortak hazırlanır. 12 nci maddede belirtilen konuların sınavdaki ağırlıkları, atanılacak kadronun nitelikleri dikkate alınarak tespit edilir ve duyuruda belirtilir.(3) Sınav sonuç listesi puan üstünlüğüne göre oluşturulur ve ilan edilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen görevde yükselme sınavında lise ve üniversite mezunlarına ayrı olarak sınav yapılmaması nedeniyle hak kaybı oluştuğunu, bu durumun ilgili Yönetmeliğe aykırı olduğunu ifade ederek mezkur sınavın tekrarlanmasını ve ilgililer hakkında soruşturma açılmasını talep etmektedir 8. Somut olayda; Başvuran Milli Eğitim Bakanlığı’nda hizmetli kadrosunda görev yapmakta iken
09.07.2023 tarihinde gerçekleşen Millî Eğitim Bakanlığı Merkez ve Taşra Teşkilatı Görevde Yükselme
Sınavında Memur kadrosu için sınava katıldığı, sınavda 28 doğru 31 yanlış cevap ile 48,33 puan alarak başarısız olduğu, memur ve şef ünvanları için bazı soruların ortak, Türkçe dilbilgisi, Atatürk İlkeleri ve
İnkılap Tarihi, Genel Kültür gibi konularda ise farklı olarak hazırlandığı, mezkur ünvanlar için ayrı hazırlanan soruların ünvanlar için belirtilen eğitim düzeyi göz önünde bulundurularak hazırlandığı anlaşılmıştır.
9. Mevzuatın incelenmesi neticesinde; Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Ünvan
Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmelik’te memur/şef/şube müdürü kadroları için ayrı eğitim şartlarının arandığı, memur için en az lise mezunluğu, şef için ise en az 2 senelik yüksekokul mezunluğu şartının yer aldığı, ilgili mevzuatta sınav konularının açık olarak belirtildiği, görevin gerektirdiği niteliklere ilişkin sorular kadro unvanlarına göre ayrı olarak hazırlandığı ancak diğer soruların ortak olarak hazırlanabileceği anlaşılmaktadır.
10. Yapılan değerlendirme neticesinde: Milli Eğitim Bakanlığı tarafında gerçekleştirilecek görevde yükselme sınavlarının mevzuat açısından her unvan için ayrı sınav soruları hazırlanması yönünde bir zorunluluk getirmediği, sadece görevin niteliğine göre kadro ünvanları için ayrı olarak soru hazırlanması gerektiği, ancak görevin niteliğinin gerektirdiği durumlar hariç soruların ortak olabildiği, diğer taraftan, Türkçe dilbilgisi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Genel Kültür gibi alanların açık olarak alınan eğitime yani eğitim düzeyine göre bilgi farklılıkları içereceği, bu bağlamda bu konularda lise ve yüksekokul mezununa aynı soruları yöneltmenin haksızlığa yol açacağı, İdare’nin bu konularda farklı sorular hazırladığı, hususları göz önünde bulundurularak yapılan değerlendirme neticesinde İdare’nin ilgili işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının
gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Trabzon İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi