|
ÖZET: Başvuran, Anadolu Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından ilan edilen konu başlıklarına uyulmadığını ve bazı soruların hatalı olduğunu iddia ederek sınavın iptal edilmesini talep etmiştir. İddialar arasında, 80 sorudan 11’inin iptal edilmesi ve hatalı sorulara karşılık gelen puanların diğer sorulara eşit olarak dağıtılması gerektiği yer almaktadır.
Danıştay, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde hatalı soruların değerlendirilmesine dair düzenlemelerin bulunduğunu, iptal edilen soruların puanlarının diğer sorulara dağıtılmasının hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Ayrıca, sınavın iptal edilmesini gerektirecek bir durumun tespit edilmediği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve sınavın geçerliliği ile ilgili hukuki bir sorun bulunmadığı ifade edilmiştir. Bu karar, sınav süreçlerinin hukuka uygunluğunu ve hatalı soruların değerlendirilmesine dair usullerin geçerliliğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8377-S.12798
BAŞVURU NO : 2019/11956
KARAR TARİHİ : 16/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınavın iptal edilmesi ve yenilenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/07/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda başvuran, Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
Başkanlığı adına Anadolu Üniversitesi tarafından yapılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında YÖK Başkanlığının resmi internet sitesinde ilan edilen konu başlıklarının dağılımlarına riayet edilmediğini iddia etmektedir. Başvuran, ayrıca, 33 farklı alanda sorulan toplam 770 sorunun 101 tanesinin, şeflik alanında toplam 80 sorunun 11 tanesinin, sağlık teknikerliği (sağlık kurumlar işletmeciliği) alanında 50 sorunun 16 tanesinin hatalı oldukları gerekçesiyle iptal edildiğini iddia etmektedir. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile
Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin
18 inci maddesinin birinci fıkrasına göre hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit olarak diğer
sorulara dağıtılması gerektiğini, bu haliyle sınavın sağlıklı olup olmadığı hakkında pek çok şüphe oluştuğunu, YÖK Başkanlığı internet sitesinde soruların %50’sinin Anayasanın yükseköğretime ilişkin maddeleri ile yükseköğretim mevzuatından oluşacağının ve %50’sinin ise konu başlıklarından oluşacağının ilan edildiğini, ancak sınav sorularının bu doğrultuda hazırlanmadığını belirtmekte olan başvuran, Kurumumuzdan şeflik kadrosu için yapılan sınavın iptal edilmesini ve yenilenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünün 24/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 2.1. Söz konusu sınavın Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca YÖK Başkanlığı ile düzenlenen işbirliği protokolü kapsamında düzenlendiği, sınav süreçlerine yönelik işlemlerin anılan Protokol ve Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, 2.2. Sınavda iptal edilen 11 soruya ilişkin değerlendirmenin, YÖK Başkanlığının 28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazısında belirtildiği üzere Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile
Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin
18 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca yapıldığı,
2.3. İptal edilen soruların, sınav sonuçlarıyla birlikte YÖK Başkanlığının internet sitesinde ilan edildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 12/04/2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Üst
Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nin “Yazılı sınav” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yazılı sınav, kurumlarca yapılabileceği gibi, yükseköğretim kurumlarından birine de yaptırılabilir. (Değişik cümle:RG-4/2/2015-29257) Ayrıca, kurumlardan talep edilmesi halinde kurumların yazılı sınavı, Başkanlıkça Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığına veya Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırılır”, aynı maddenin ikinci fıkrasında; “Yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.” “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır.”, 6. 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına
İlişkin İşbirliği Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında
[(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar)
doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır”, 7. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu
“Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya
“Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, YÖK Başkanlığı adına Anadolu Üniversitesi tarafından yapılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında ilan edilen konu başlıklarının dağılımlarına riayet edilmediğini, şeflik alanında toplam 80 sorunun 11 tanesinin hatalı oldukları gerekçesiyle iptal edildiğini, bu haliyle sınavın sağlıklı olup olmadığı hakkında şüphelerin oluştuğunu iddia etmektedir. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 18 inci maddesinin birinci fıkrasına göre hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit olarak diğer sorulara dağıtılması gerektiğini, soruların %50’sinin Anayasanın yükseköğretime ilişkin maddeleri ile yükseköğretim mevzuatından oluşacağının ve %50’sinin ise konu başlıklarından oluşacağının ilan edildiğini, ancak sınav sorularının bu doğrultuda hazırlanmadığını belirtmekte olan başvuran, Kurumumuzdan şeflik kadrosu için yapılan sınavın iptal edilmesini ve yenilenmesini talep etmektedir.
10. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yazılı sınavların Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırabileceği, yazılı sınavda başarılı sayılmak için 100 puan üzerinden 60 puan alınması gerektiği ile hatalı soru sorulduğun belirlenmesi halinde bu soruların sahip olduğu puanların, diğer sorulara eşit olarak dağıtılacağı hüküm altına alınmıştır.
11. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nde de, Üniversitenin kamu kurum ve kuruluşları adına sınavlara ilişkin işlemleri yürütebileceği, bu işlemlerin adına sınav düzenlenecek kurum/kuruluşla hazırlanacak Protokol uyarınca gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
12. Başvuru konusu olayda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Sınavına ilişkin işlemlerin yapılması için 22/02/2019 tarihinde Anadolu
Üniversitesi ile YÖK Başkanlığı arasında bir Protokol imzaladığı, bu Protokolde hatalı soruların tespiti halinde bu soruların doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacağına yer verildiği ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin
Duyuru’da da değerlendirmenin Protokolde belirtildiği usulde yapılacağının ilan edildiği görülmektedir.
13. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, YÖK Başkanlığı Merkezi Sınav Kurulu’nun 27/03/2019 tarihli ve 2 no’lu Kararı ile sınavın değerlendirilmesinde uygulanacak usulün, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtildiği şekilde, hatalı soru sorulduğun belirlenmesi halinde hatalı soruların sahip olduğu puanların, diğer sorulara eşit olarak dağıtılması gerektiğinin anlaşılması yönünde oybirliğiyle karar aldığı ve bu kararını Anadolu
Üniversitesine bildirdiği görülmektedir.
14. YÖK Başkanlığı Merkezi Sınav Kurulu’nun 11/12/2018 tarihli ve 1 no’lu Kararıyla görevde yükselme merkezi yazılı sınav konu başlıklarını belirlediği ve YÖK Başkanlığı internet sayfasında ilan edildiği görülmektedir. Şeflik için görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına katılan başvuranın soruların ilan edilen dağılımda ve konu başlıklarında olmadığını iddiası karşısında, iki adet sorunun ilanda ve Merkezi Sınav Kurulu Kararında yer almayan
“Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Hukuk Müşavirliği ve
Avukatlık Giriş Sınavı ve Atama Yönetmeliği” kapsamında olduğu, ancak bu durumun tespit edilmesi üzerine bu iki sonun kapsam dışı olması gerekçesiyle iptal edildiği, diğer soruların ise ilan edilen konu başlıklarından hazırlandığı görülmektedir.
15. Danıştay 10 uncu Dairesinin 02/11/2015 tarihli ve E:2015/4695, K:2015/4014 sayılı Kararı ile 07/01/2016 tarihli ve E:2015/5252, K:2016/54 sayılı Kararında; “Mahkemece, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, hatalı olarak tespit edilen sorulara davacının doğru cevap vermiş gibi kabul edilmek suretiyle davacıya artı puan verilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; bu soruların değerlendirme dışı bırakılması ve kalan doğru soruların 100 puan üzerinden değerlendirilerek, bir sorunun puan olarak karşılığının bulunması gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla, hatalı soru tespit edilmesi halinde, bu soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın soru sayısına bölünmesi suretiyle her bir sorunun puan olarak değerinin tespit edilmesi, ardından bulunan bu değerle davacının doğru cevap sayısının çarpılması, böylece davacının sınav sonucunun belirlenmesi gerekeceğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamakta olup; davalı idarelerin temyiz istemi bu nedenle yerinde görülmemektedir” şeklindedir. Diğer bir anlatımla, Yüksek Mahkeme hatalı soruların doğrudan doğru kabul edilmesi usulünün benimsenmesini yerinde görmemiş; hatalı soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın kalan soru sayısına bölünmesiyle her bir sorunun kaç puan ettiğinin hesaplanması ve bulunan değerin doğru cevap sayısı ile çarpılması ve böylece hatalı soruların puanları eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği yönünde hüküm vermiştir.
16. Başvuran anılan sınavda 80 sorudan 11 tanesinin iptal edilmesi karşısında sınavın sağlıklı olup olmadığı hakkında şüphelerin oluştuğunu iddia etmektedir. Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde, hatalı soruların tespiti halinde sınavın iptal edilmesine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı belirlenmiştir. Ancak sınavda iptal edilen soruların değerlendirilmesinde uygulanan usul gerek Yüksek Mahkeme Kararlarında gerekse
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtildiği şekilde olduğundan, hukuka aykırı olmayıp sınavın iptal edilmesini gerektirecek herhangi bir unsur da Kurumumuzca tespit edilememiştir.
17. Başvuranın kendi işaretlemelerinin bulunduğu optik form ile cevap anahtarı incelendiğinde; başvuranın soruların iptal edilmesinden önce 54 doğru ve 26 yanlış cevabının bulunduğu, Yüksek Mahkeme Kararları, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim
Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ile Duyuru ve
Protokol’de ilan edilen usule göre yapılan hesaplama yöntemi uyarınca 67,5 puan aldığı belirlenmiştir. 80 adet sorunun 11’inin iptal edilmesi sonrasında ise, başvuranın 47 doğru ve 22 yanlış cevabının bulunduğu, anılan yönteme göre yapılan hesaplamada puanının 68,11’e yükseldiği belirlenmiştir. Bu hesaplamadan anlaşılacağı üzere, iptal edilen sorulara tekabül eden puanların diğer sorulara eşit olarak dağıtılıp bilgi düzeyi yüksek olan adaylara daha fazla puan verilmesinin sağlanmasıyla hakkaniyete de uygun bir işlem gerçekleştirilmiştir.
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da sınavın değerlendirilmesi konusunda usul ve esaslara yer verildiği görülmektedir. Ancak, Protokolün ve Duyurunun yapıldığı tarihten sonra, değerlendirmedeki usul ve esaslardan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği’nde hüküm altına alınan usul ve esasın anlaşılması gerektiği hususunda kamuoyuna yönelik bir bilgilendirme yapılmadığı ile Protokolde ve Duyuru’da Yükseköğretim
Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtilen değerlendirme usulüne açıkça yer vermediği, bu itibarla, İdarenin “şeffaflık ve hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranmadığı, ayrıca, itiraz edenlere itirazlarına verilen cevap üzerine başvurabilecekleri mercileri göstermemek suretiyle
“karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve ANADOLU
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE Tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi