Görevde yükselme sınavında iptal edilen soruların puanlarının diğer sorulara dağıtılması Danıştay kararlarına uygun mudur (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/8374-S.12794

BAŞVURU NO : 2019/9227

KARAR TARİHİ : 16/09/2019

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : İptal edilen soruların doğru sayılması talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 30/04/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda başvuran, Anadolu Üniversitesi tarafından 23/03/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Sınavı’na girdiğini, doğru bildiği ancak iptal edilen iki sorudan dolayı 59,87 puan aldığını, sorular iptal edilmeseydi 48 doğru cevapla puanının 60,00 olacağını, Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığı internet sitesinde 12/04/2019 tarihinde iptal edilen soruların doğru kabul edileceğinin duyurulduğunu, fakat puanı 80 yerine 78 soru üzerinden hesaplanınca baraj altında kaldığını belirtmekte ve Kurumumuzdan iptal edilen soruların artı puan olarak eklenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünün 05/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 2.1. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu “Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya “Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır” düzenlemesine yer verildiği,

2.2 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi

Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği

Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru

Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir.

Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, 2.3. 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin

Duyuru’da (Duyuru), “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” şeklinde bilgilendirme yapıldığı, 2.4. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazısında 2019 yılı

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da değerlendirmeye ilişkin yapılan bilgilendirmedeki ifadeden, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile

Yükseköğretim kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin

“Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği hükmünün anlaşılması gerektiğine

Merkezi Sınav Kurulunca oybirliğiyle karar verildiğinin bildirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

3. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığının 29/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 3.1. 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi

Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği

Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru

Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir.

Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, 3.2. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde

Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği hükmünün anlaşılması gerektiği, bu hüküm uyarınca iptal edilen sorulara tekabül eden puanların Anadolu Üniversitesince adayların almış oldukları puanlara dağıtılarak söz konusu Yönetmelik hükmünün yerine getirildiği, 3.3. Değerlendirme usulünün değiştirilmediği, Duyuru’da yer alan ifadelerden söz konusu hükümlerin anlaşılması gerektiğin dair açıklamanın kamuoyuna duyurulmadığı, ancak Anadolu

Üniversitesi Rektörlüğüne 28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile gönderildiği, 3.4. Yönetmeliğin yazılı sınav başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanların başarılı sayılacağı hükmüne yer verildiği, başvuranın katıldığı sınavda yazılı puan barajının yüz üzerinden altmış puan olduğu, başvuranın Teknisyen

Yardımcısı olarak görev yaptığı … Üniversitesi tarafından 23 adet memur kadrosunun ilan edildiği, 3.5. Yönetmeliğin “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 14 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alınarak başarı puanının tespit edildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 12/04/2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Üst

Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Yönetmeliği’nin “Yazılı sınav” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yazılı sınav, kurumlarca yapılabileceği gibi, yükseköğretim kurumlarından birine de yaptırılabilir. (Değişik cümle:RG-4/2/2015-29257) Ayrıca, kurumlardan talep edilmesi halinde kurumların yazılı sınavı, Başkanlıkça Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

Başkanlığına veya Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırılır”, aynı maddenin ikinci fıkrasında; “Yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.” “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır.”, 7. 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu

Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına

İlişkin İşbirliği Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında

[(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar)

doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır”, 8. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu

“Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya

“Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Kamu denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, Anadolu Üniversitesi tarafından yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı’nda doğru bildiği ancak iptal edilen iki sorudan dolayı 59,87 puan aldığını, sorular iptal edilmeseydi 48 doğru cevapla puanının 60,00 olacağını, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca iptal edilen soruların doğru kabul edileceğinin duyurulduğunu, fakat puanı 80 yerine 78 soru üzerinden hesaplanınca baraj altında kaldığını belirtmekte ve Kurumumuzdan iptal edilen soruların artı puan olarak eklenmesini talep etmektedir.

11. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde

Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yazılı sınavların Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırabileceği, yazılı sınavda başarılı sayılmak için 100 puan üzerinden 60 puan alınması gerektiği ile hatalı soru sorulduğun belirlenmesi halinde bu soruların sahip olduğu puanların, diğer sorulara eşit olarak dağıtılacağı hüküm altına alınmıştır.

12. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nde de, Üniversitenin kamu kurum ve kuruluşları adına sınavlara ilişkin işlemleri yürütebileceği, bu işlemlerin adına sınav düzenlenecek kurum/kuruluşla hazırlanacak Protokol uyarınca gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.

13. Başvuru konusu olayda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Görevde Yükselme ve

Unvan Değişikliği Sınavına ilişkin işlemlerin yapılması için 22/02/2019 tarihinde Anadolu

Üniversitesi ile YÖK Başkanlığı arasında bir Protokol imzaladığı, bu Protokolde hatalı soruların tespiti halinde bu soruların doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacağına yer verildiği ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin

Duyuru’da da değerlendirmenin Protokolde belirtildiği usulde yapılacağının ilan edildiği görülmektedir.

14. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, YÖK Başkanlığı Merkezi Sınav Kurulu’nun 27/03/2019 tarihli ve … no’lu Kararı ile sınavın değerlendirilmesinde uygulanacak usulün, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve

Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtildiği şekilde, hatalı soru sorulduğun belirlenmesi halinde hatalı soruların sahip olduğu puanların, diğer sorulara eşit olarak dağıtılması gerektiğinin anlaşılması yönünde oybirliğiyle karar aldığı ve bu kararını Anadolu

Üniversitesine bildirdiği görülmektedir.

15. Başvuru konusu olayda uyuşmazlık, başvuranın katıldığı sınavda iptal edilen 2 sorunun doğrudan doğru kabul edilmesi halinde 60 olan baraj puanını sağladığı iddiasından kaynaklanmaktadır. Danıştay 10 uncu Dairesinin 02/11/2015 tarihli ve E:2015/4695, K:2015/4014 sayılı Kararı ile 07/01/2016 tarihli ve E:2015/5252, K:2016/54 sayılı Kararında; “Mahkemece, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, hatalı olarak tespit edilen sorulara davacının doğru cevap vermiş gibi kabul edilmek suretiyle davacıya artı puan verilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; bu soruların değerlendirme dışı bırakılması ve kalan doğru soruların 100 puan üzerinden değerlendirilerek, bir sorunun puan olarak karşılığının bulunması gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla, hatalı soru tespit edilmesi halinde, bu soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın soru sayısına bölünmesi suretiyle her bir sorunun puan olarak değerinin tespit edilmesi, ardından bulunan bu değerle davacının doğru cevap sayısının çarpılması, böylece davacının sınav sonucunun belirlenmesi gerekeceğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamakta olup; davalı idarelerin temyiz istemi bu nedenle yerinde görülmemektedir” şeklindedir. Diğer bir anlatımla, Yüksek Mahkeme hatalı soruların doğrudan doğru kabul edilmesi usulünün benimsenmesini yerinde görmemiş; hatalı soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın kalan soru sayısına bölünmesiyle her bir sorunun kaç puan ettiğinin hesaplanması ve bulunan değerin doğru cevap sayısı ile çarpılması ve böylece hatalı soruların puanları eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği yönünde hüküm vermiştir.

16. Kurumumuzca başvuranın kendi işaretlemelerinin bulunduğu optik form ile cevap anahtarı incelendiğinde; başvuranın iptal edilen iki sorudan yalnızca birisine doğru cevap verdiği, iki sınav sorusu iptal edilmeden önce 47 doğrusunun ve 33 yanlışının bulunduğu, Mahkeme kararı ile Duyuru ve Protokol’de ilan edilen usule göre yapılan hesaplama yöntemi uyarınca 58,75 puan alarak 60 olan baraj puanın altında kaldığı görülmektedir. Başvuranın iptalden sonraki doğru sayısının 46, yanlış cevap sayısının ise 33 olduğu, 78 soru üzerinden yukarıda belirtilen

Danıştay Kararında belirtilen usulde yapılan hesaplamayla puanının 58,97’ye yükselmiş olduğu görülmektedir. Bu hesaplamadan anlaşılacağı üzere, iptal edilen sorulara tekabül eden puanların diğer sorulara eşit olarak dağıtılıp bilgi düzeyi yüksek olan adaylara daha fazla puan verilmesinin sağlanmasıyla hakkaniyete de uygun bir işlem gerçekleştirilmiştir.

17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.

Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim

Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve

Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da sınavın değerlendirilmesi konusunda usul ve esaslara yer verildiği görülmektedir. Ancak, Protokolün ve Duyurunun yapıldığı tarihten sonra, değerlendirmedeki usul ve esaslardan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği

Yönetmeliği’nde hüküm altına alınan usul ve esasın anlaşılması gerektiği hususunda kamuoyuna yönelik bir bilgilendirme yapılmadığı ile Protokolde ve Duyuru’da Yükseköğretim

Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtilen değerlendirme usulüne açıkça yer vermediği, bu itibarla, İdarenin “şeffaflık ve hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranmadığı, ayrıca, itiraz edenlere itirazlarına verilen cevap üzerine başvurabilecekleri mercileri göstermemek suretiyle

“karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve ANADOLU

ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE Tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi