|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın İçişleri Bakanlığı’nın Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavında yüksek bir yazılı puan almasına rağmen, sözlü sınavda aldığı puanın gerekçesiz olarak düşük değerlendirilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Sözlü sınavın nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılmadığı, sınav sorularının ve cevap anahtarlarının önceden belirlenmemesi, ayrıca verilen puanların gerekçelerinin tutanaklarda yer almaması gibi usulsüzlükler tespit edilmiştir.
Bu durum, idarenin mülakat sürecinde gözlem ve kanaate dayalı değerlendirmeler yaparken somut bilgi ve belge sunma yükümlülüğünü ihlal ettiğini göstermektedir. Danıştay, mülakatın iptal edilerek yeniden usulüne uygun bir mülakat yapılmasını ve sınavların iyi yönetim ilkelerine uygun şekilde gerçekleştirilmesini tavsiye etmiştir. Bu karar, kamu hizmetlerinde liyakat ve kariyer ilkelerinin önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14490-S.22.22207
BAŞVURU NO : 2022/7892
KARAR TARİHİ : 07/11/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
ŞANLIURFA VALİLİĞİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Mülakat hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/06/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran (TC Kimlik No: Mersin İli İlçe
Nüfus Müdürlüğünde V.H.K.İ. olarak görev yaptığını, 2021 yılında yapılan İçişleri Bakanlığı Görevde
Yükselme ve Unvan değişikliği yazılı sınavında 82,5 puan alarak başarılı olduğunu ve ilan edilen kadro sayısının 5 katı olan 50 kişi arasına girerek, 2022 yılı Şubat ayında, Şanlıurfa ilinde yapılan sözlü sınavına katıldığını, 06/04/2022 tarihinde e-icisleri kullanıcı sayfasından ulaştığı kesin olmayan mülakat sonucuna göre 100 tam puan üzerinden 88,600 puan alarak başarılı olduğunu, 08/04/2022 tarihinde ilan edilen kesin başarı sıralamasına göre ise 21. sırada olduğunu ve gerek asil gerek ise yedek listeye giremediğimi ifade ederek mülakat mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Şanlıurfa Valiliği tarafından gönderilen 03/08/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuru konusu sınav İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği çerçevesinde yapılmış, Sözlü Sınav komisyonumuz 06.08.2021 tarih ve sayılı Valilik Makamının onayı ile İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair
Yönetmelik’ in, “Sözlü Sınav” başlıklı 16 ncı maddesinin ikinci fıkra hükümleri ile “Sınav kurulları ve görevleri” başlıklı 18 inci maddesinin beşinci fıkra hükümlerini gerçekleştirmek ve sınavlarla ilgili diğer iş ve işlemleri yürütmek üzere aynı maddenin birinci fıkrasına istinaden; 11 yazı işleri Müdürlüğünden sorumlu il Vali Yardımcısı ( ), İl Yazı İşleri Müdürü ( ), İl Nüfus ve
Vatandaşlık Müdürü ( ), YİKOB İdari ve Mali İşler Müdürü ( ) ve Hukuk
İşleri Şube Müdürü ( )’nden izinli olmaları durumunda ise yedek üye olarak da İl İdari
Kurulu Müdürü ( ), İdare ve Denetim Müdürü ( )’ ünden teşkil edilmiştir.
2.2. 2 14-17 Şubat 2022 tarihleri arasında sözlü sınavda sorulmak üzere; Yazı İşleri Müdürü, Nüfus
Müdürü, Şef unvanları için 90 ortak soru, Yazı İşleri Müdürü, Nüfus Müdürü unvanları için 59 ortak soru, Yazı İşleri Müdürü unvanı için 53 soru, Nüfus Müdürü unvanı için 57 soru, VHKİ unvanı için 10 soru, Bilgisayar Mühendisi unvanı için 10 soru, Elektrik Mühendisi unvanı için 10 soru, Programcı unvanı için
10 soru hazırlanmış olup bunlara ek olarak bütün unvanlar için adaylara sorulmak üzere genel kültür
alanında 75 soru hazırlanmıştır. Tüm sorular önceden hazırlanmış ve puanlama kriteri ise her aday için her komisyon üyesi tarafından 2021 Yılı Görevde Yükselme Sözlü Sınavına katılmaya hak kazanan adaylara ait değerlendirme tutanağında yer alan değerlendirme kıstaslarına göre puan verilmiştir. Her bir aday için soru ve cevaplar tutanağa bağlanmamış olup İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından bildirilen açılış ve kapanış tutanakları (her bir unvan için ayrı olarak*) düzenlenmiştir.
Başvurana İl sınav komisyonumuz tarafından toplamda 443 puan verilmiş olup, ilgili aday sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; g) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (50 puan), h) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (10 puan), i) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (10 puan), j) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan), k) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan),
1) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), konularında sınav duyurusunda belirtilen ağırlıklar da
esas alınarak 100 tam puan üzerinden değerlendirilmiştir.
2.3. Ayrıca; İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 14.
Maddesinin 1. fıkrasında da yer verildiği gibi “sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.” denilmektedir. Başvuranın sözlü sınav sonucuna itirazı dilekçe yoluyla yapılmış olup, adi posta ile gönderildiğinden Valiliğimize 26 Nisan 2022 tarihinde ulaşmıştır. Bu nedenle; 14-25 tarihleri arasında yapılan sözlü sınavları ile ilgili olarak e-içişleri sistemi üzerinden duyurulan sözlü sınav sonuç bilgisine, İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde belirtilmiş olan süre (iki iş günü) içerisinde yapılmamıştır.
2.4. İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 14.maddesinin 4.
Fıkrasında “Sözlü sınavda tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz” hükmü kapsamında işlem gerçekleştirilmiştir.
2.5. Mülakat tarihleri İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenmiş olan 14-25 Şubat 2022 tarihlerinde
yapılmış olup, adaylara sorulan sorular komisyon üyeleri tarafından belirlenmiştir.
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde, “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:…
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”,
6. 18/01/2020 tarihli ve 31012 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
6.1. “Yazılı sınav” Başlıklı 13. Maddesinde “(1) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavları yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamada yapılır.
(2) Yazılı sınav yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az altmış puan alanlar başarılı sayılır.
(3) Yazılı sınava ilişkin konu başlıklarına duyuruda yer verilir.
(4) Yazılı sınav, Bakanlıkça belirlenecek görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konularda Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğüne veya yükseköğretim kurumlarından birine yaptırılır. Sınava katılmaya hak kazanan adaylar, Bakanlık ile sınavı gerçekleştirecek kurum arasında yapılacak protokol çerçevesinde yazılı sınava tabi tutulur.”
6.2. “Sözlü sınav” Başlıklı 14. Maddesinde “(1) Yazılı sınavdan en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava çağırılır. İlgili aday, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi (50 puan), b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü (10 puan), c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu (10 puan), ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10 puan), d) Genel kültürü ve genel yeteneği (10 puan), e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10 puan), konularında, sınav duyurusunda belirtilecek ağırlıkları da esas alınarak 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır.
(2) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolardan Bakanlık merkez teşkilatında ilan edilen kadrolar için Bakanlıkça oluşturulan sınav kurulu, taşra teşkilatında ilan edilen kadrolar için ise valiliklerce oluşturulan sınav kurulları tarafından sözlü sınavlar gerçekleştirilir.
(3) Sözlü sınava katılmaya hak kazandığı halde ilan edilen sınav tarihinde sınava katılmayan adaylar, sınava katılma hakkını kaybetmiş sayılır.
(4) Sözlü sınavda, tutanak dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz.”
6.3. “Sınav Kurulu ve görevleri” başlıklı 15 inci maddesinde: “Sınav Kurulu, Genel Müdürün görevlendireceği bir başkan ve dört üye olmak üzere toplam beş asıl ve beş yedek üyeden teşekkül eder.
Asıl üyelerin herhangi bir nedenle Sınav Kuruluna katılamamaları halinde yedek üyeler Sınav Kuruluna katılır. (2) Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar. (3) Sınav
Kurulunun başkan ve üyelerinin görevde yükselme sınavına eşlerinin, ikinci dereceye kadar, bu derece dâhil, kan ve kayın hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler Sınav Kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir. (4) İhtiyaç duyulması halinde aynı usulle birden fazla Sınav Kurulu oluşturulabilir” hükümleri düzenlenmektedir.
6.4. Sınav Kurulu ve Görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinde: “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere; Bakanlık merkez teşkilatında Bakanlık onayı ile taşra teşkilatında valinin onayı ile sınav kurulları teşekkül ettirilir. Sınav kurulları başkan dâhil beş üyeden oluşur. (2) Sınav kurulu üyeleri görevde yükselme sınavı ile, unvan değişikliği sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim veya ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.”,
6.5. “Başarı notu ve başarı listesi” Başlıklı 17. Maddesinde (1) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olabilmek için 100 tam puan üzerinden yazılı sınavda en az altmış, sözlü sınavda ise en az yetmiş puan almak şarttır.
(2) Başarı puanı; yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir
/
ve Bakanlık ve valiliklerin resmi internet sitesinde ilan edilir. Puanları eşit olan adayların atanmalarına esas sıralamalarında; öncelikle hizmet süresi fazla olana, hizmet süresinin eşit olması halinde daha üst öğrenimi bitirmiş olana, bununda eşit olması halinde üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olana öncelik verilir.
(3) İl sınav kurulları; Personel Genel Müdürlüğünce gönderilen görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği yazılı sınav sonuçlarına göre, kendilerine müracaat ederek sınava girenlerin başarı listesini en yüksek puandan başlamak üzere her unvan için ayrı ayrı düzenler. Valilikler, il sınav kurullarınca düzenlenen bu başarı listelerini atama yapılmadan önce görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınav sonuçlarının kendilerine intikal ettiği tarihten itibaren on iş günü içinde Bakanlığa gönderir.
(4) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavında o dönem için duyuruda bildirilmek şartı ile en fazla ilan edilen kadro sayısı kadar aday başarı sıralamasına göre yedek olarak belirlenir.
6.6. “İtiraz” başlıklı 19 ncu maddesinde, (1) Bakanlık merkez teşkilatında Personel Genel
Müdürlüğüne, valiliklerde ise il yazı işleri müdürlüğüne; görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavına ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçlarına yazılı itirazda bulunulabilir.
(2) Durumu uygun olmayan adaylara müracaatlarının reddedildiği, gerekçesi ile birlikte SMS ve e-posta ile bildirilir.
(3) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sınavına katılacakların tespitine ilişkin itirazlar; adaya durumunun uygun olmadığının SMS ve e-posta ile bildirim tarihinden itibaren iki iş günü içinde yapılır.
İtirazlar; itiraz dilekçesinin evrak kaydına girmesinden itibaren en geç iki iş günü içinde yeniden değerlendirilir. Yapılan değerlendirme sonucunda durumunda değişiklik olmayan adaylara ikinci kez SMS ve e-posta ile itirazın reddedildiği gerekçesi ile birlikte tekrar bildirilir.
(4) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği yazılı sınav sonuçlarına yapılacak itirazlar ise sonuçların ilan edildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde Bakanlığa yapılır. Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği yazılı sınav sonucuna ilişkin itirazlar, sınavı yapan kurumla görüşülerek en geç yirmi gün içinde sonuçlandırılır.
(5) Görevde yükselme ve/veya unvan değişikliği sözlü sınav sonuçlarına itirazlar; sonuçların ilan edildiği tarihten itibaren en geç iki iş günü içinde yapılır ve en geç beş iş günü içinde sonuçlandırılarak ilgililere yazılı olarak bildirilir.
(6) İtiraz üzerine yapılan değerlendirme sonucunda verilen kararlar kesin olup ikinci kez itirazda bulunulamaz.
hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın taleplerinin kısmen kabulü kısmen reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
/
8. Mersin İli Akdeniz İlçe Nüfus Müdürlüğünde V.H.K.İ. olarak görev yaptığını, 2021 yılında yapılan
İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği yazılı sınavında 82,5 puan alarak başarılı olduğunu ve ilan edilen kadro sayısının 5 katı olan 50 kişi arasına girerek, 2022 yılı Şubat ayında, Şanlıurfa ilinde yapılan sözlü sınavına katıldığını, 06/04/2022 tarihinde e-icisleri kullanıcı sayfasından ulaştığı kesin olmayan mülakat sonucuna göre 100 tam puan üzerinden 88,600 puan alarak başarılı olduğunu, 08/04/2022 tarihinde ilan edilen kesin başarı sıralamasına göre ise 21. sırada olduğunu ve gerek asil gerek ise yedek listeye giremediğimi ifade ederek mülakat mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. İdare tarafından verilen cevabi yazıda, başvuru konusu sınavım İçişleri Bakanlığı Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği çerçevesinde yapıldığını, sözlü sınav komisyonunun Valilik
Makamının onayı ile Vali Yardımcısı, İl Yazı İşleri Müdürü, İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürü, YİKOB
İdari ve Mali İşler Müdürü ve Hukuk İşleri Müdüründen, izinli olmaları durumunda ise yedek üye olarak
İl İdare Kurulu Müdürü, İdare ve Denetim Müdüründen teşkil edildiğini, tüm soruların 04/02/2022 tarihinde önceden hazırlanıp İl Sınav Kurulu tarafından karara bağlandığını, puanlama kıstaslarının 2021 Yılı
Görevde Yükselme Sözlü Sınavına katılmaya hak kazanan adaylara ait değerlendirme tutanağında yer alan değerlendirme kıstaslarına göre puan verildiğini, her aday için soru ve cevapların ayrı ayrı tutanağa bağlandığını, başvurana toplamda 443 puan verildiğini, aday sınav kurulu tarafından 100 tam puan üzerinden değerlendirildiğini, İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
14 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasının “Sözlü sınavda tutanak dışlında herhangi bir kayıt sistemi
kullanılamaz” hükmü kapsamında işlem yapıldığını, adaylara sorulan soruların komisyon üyeleri tarafından belirlendiğini, başvuranın sözlü sınav sonucuna itirazı dilekçe yoluyla adi posta ile gönderildiğinden Valiliğe 26 Nisan 2022 tarihinde ulaşmış olması ancak; 14-25 Şubat tarihleri arasında yapılan sözlü sınavları ile ilgili olarak e-içişleri sistemi üzerinden duyurulan sözlü sınav sonuç bilgisine, İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde belirtilmiş olan süre (iki iş günü) içerisinde yapılmadığından itirazın değerlendirilmediği ifade edilmiştir.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. İlgili Bilgi ve Belgelerin tetkiki neticesinde başvurucunun, Mersin İli İlçe Nüfus
Müdürlüğünde V.H.K.İ. olarak görev yapmakta olduğu, Başvuranın talepte bulunduğu Şanlıurfa ilinde, talepte bulunduğu ŞEF unvanı için 10 adet kadro ilan edildiği, Görevde Yükselme Yazılı Sınavında başvuranın 82,5 puan sözlü sınavına 88,6 olmak üzere başarı puanı 85,55 puan olmak üzere yirmibirinci sırada yer aldığı, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, ancak hazırlanan bu soruların ilgili mevzuatta adaylara nasıl sorulacağı hususunda bir hüküm ifade etmemesi dolayısıyla kapalı zarf veya adayın soru çekmesi gibi usullere başvurulmadığı, 16 Şubat tarihinde katıldığı sözlü sınav ile ilgili başvurana ait değerlendirmenin yer aldığı sınav tutanağında, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından değerlendirme kıstaslarına ilişkin ayrı ayrı puanlamaya yer verildiği, anılan Tutanakların ‘Puan Toplamı’ alanında her bir kıstas için üyelerin verdikleri notların aritmetik ortalamasının alınarak not edildiği,
başvurana sorulan sorular ve başvuran tarafından verilen cevaplar ile verilen puanların gerekçelerine tutanakta yer verilmediği, İl Sınav Kurulu Üyeleri tarafından; 75, 96, 80, 98 ve 94 puan olmak üzere toplamda 443 puan verildiği, başvuranın sözlü puanının 88,6 olduğu, Sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir,
12. İdare hukukunda, idari işlemlerin şekil noksanlığı asli ve tali şekil noksanlığı olarak ikiye ayrılmaktadır. Asli şekil noksanlığı idari işlem ortaya çıkarken sonucunu etkileyecek derece eksiklik olarak değerlendirilirken, tali şekil noksanlığı işlemin sonucunu etkilemeyecek (örneğin belli bir kıyafet giyme zorunluluğu olan bir meslek mensubunun iş kıyafeti olmaksızın işlem yapması gibi) derecedeki şekil noksanlığıdır. İlgili işlemin iptal edilebilmesi için şekil noksanlığının asli şekil noksanlığı olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Yönetmelik hükümlerine uygunluğun denetlenmesi için yerine getirilmesi gereken şekli unsurlar da asli şekil noksanlığı olarak kabul edilir. İlgili tutanaklarda üyelerin ilgili tutanakları, verdiği puanla ilgili değerlendirme içerecek şekilde doldurmadıkları, bu bağlamda verilen puanların gerekçelendirilmediği, dolayısıyla usule uygun bir şekilde tutanak düzenlenmediği anlaşılmıştır.
13. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında “Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir. Kamu
Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 21/02/2019 tarihli ve 2018/10981 başvuru numaralı, 12/07/2019 tarihli ve 2019/1167 başvuru numaralı, 17/07/2020 tarihli ve 2020/4313 başvuru numaralı, 24/02/2021 tarihli ve 2020/98995 başvuru numaralı Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararları).
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu şef unvanı için
Görevde Yükselme Sözlü Sınavının, İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu işlemde, İdarenin sözlü sınav öncesinde, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Bu itibarla başvuruya konu olayda mülakatta tutanakların usulüne uygun olarak tutulmaması nedeniyle ilgili mevzuat hükmüne de uygunluğu tespit edilememiştir. Öte yandan yapılan sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı tespit edildiğinden, iyi yönetim ilkelerinden olan
“nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine aykırı davrandığı değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde idarenin hukuka ve hakkaniyete aykırı işlem tesis ettiği yönünde kanaat oluşmuştur
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
16. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve
‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Bu kapsamda, başvuranın yazılı sınavda yüksek bir puan alarak girmeye hak kazandığı sözlü sınavda, gözlem ve kanaate dayalı değerlendirmelerde belirlenen başarı düzeyinin altında verilen puanlara ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Şanlıurfa İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABÜLÜNE,
Sınav tutanağının usule uygun tutulmaması sebebiyle başvuranın mülakatının iptal edilerek yeniden usulüne uygun mülakatın yapılması ve sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen soruların kura veya zarftan çekme suretiyle belirlenmesi, Komisyon üyelerince tutulan tutanaklarda verilen puanların gerekçelerine yer verilmesi, sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması, hususlarında,
ŞANLIURFA VALİLİĞİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURAN ile ŞANLIURFA VALİLİĞİNE tebliğine
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, /
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/