|
ÖZET: Başvuran, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı’nın Görevde Yükselme Sınavı için yapılan değerlendirmede, 2016 yılında aldığı teşekkür belgesinin kendisine 6 puan eklenmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde başvuranın hizmet süresinin 13 yıl, 9 ay, 2 gün olarak hesaplandığı ve bu nedenle eğitime alınacaklar listesine giremediği belirlenmiştir. İdare, başvuranın listeden çıkarılmasının sebebinin mezuniyet notu değil, hizmet süresinin az olması olduğunu ifade etmiştir.
Başvuranın 2016 yılında aldığı teşekkür belgesinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122. maddesi kapsamında bir başarı belgesi olarak kabul edilmediği ve bu nedenle puanlamada dikkate alınmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin işlemlerinde mevzuata aykırılık tespit edilmediği, dolayısıyla başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talepleri hukuken geçerli bulunmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17390-S.21.27842
BAŞVURU NO : 2021/10615
KARAR TARİHİ : 10/12/2021
RET KARARI
İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın görevde yükselme eğitim listesine alınma talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 10/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda;
1.1) İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının açmış olduğu Görevde Yükselme Sınavına
başvurduğunu ve şartlarına uygun bulunduğu için 27/05/2021 tarihinde 90 kişilik eğitime alınacaklar listesine girdiğini,
1.2) Fakat İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı’nın 08/06/2021 tarihli – –
sayılı yazısı ile eğitim listesinden çıkarıldığını bir arkadaşından öğrendiğini, listeden çıkartıldığının tarafına tebliğ edilmediğini,
1.3) Söz konusu yazının 08/06/2021 tarihinde yazıldığını ve eğitimlerin ise tarihinde
başlayacak olduğunu, 09/06/2021 tarihinde tüm arkadaşlarına online yapılacak olan eğitimin linkinin atıldığını, fakat eğitimden çıkarıldığının kendisine tebliğ edilmemesine rağmen eğitime alınmadığını,
1.4) Kendisinin de içinde bulunduğu ilk listede hiç kimsenin puanının açıklanmadığını, hatta şeffaflık
ilkesine aykırı olduğu için dilekçe verip puanların açıklanmasını isteyen arkadaşlarına kişisel verilerin korunması kanunundan dolayı açıklamadıklarını söylediklerini, fakat 08/06/2021 tarihli yazıda kendisi de dahil birçok kişinin puanlarının ifşa edildiğini,
1.5) Söz konusu yazının sonuç bölümünün ikinci kısmında isminin listeden çıkarıldığının ifade edildiğini,
yazıda bahsi geçen Ek-1 Değerlendirme Formunda “puanların eşit olması durumunda sırasıyla hizmet süresi fazla ve son sicil notu yüksek olana öncelik verilir.” hükmünün yer aldığını, eşit puanda olan
19 personel arasında hizmet süresine bakıldığını ve hepsinin hizmet sürelerinin aynı olduğunun
belirlendiğini, fakat sicil notuna bakılmadığını,
1.6) Sicil notuna bakılmamasının sebebinin 657 sayılı yasanın 13/02/2011 tarihli ve 6111 sayılı yasada
değişiklik yapılması ile sicil notlarının kalkması olabileceğini, fakat Ek-1 Değerlendirme Formunda düzenlenmiş olan listedeki kriterler arasında “eşit puanda olan personel arasında mezuniyet notu yüksek olan alınır” şeklinde bir düzenleme de bulunmadığını, bu durumda idarenin önceden belirlenmemiş olan ve yönetmelikte de hiçbir şekilde yeri olmayan bir kriteri keyfi olarak oluşturup tamamen keyfi olan bu kritere göre işlem yaptığının anlaşıldığını,
1.7) Bu durumun eğitime alınacak personel listesinin hakkaniyetle ve hukuka uygun olarak oluşturulduğu
konusunda şaibe yarattığını, üst öğretim mezuniyet notu kriterinin neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, Kurum bünyesinde çalışan her personelin mezun olduğu lisans bölümünün birbirinden farklı olduğunu, çoğu personelin mezun olduğu lisans bölümünün işletme, iktisat gibi itfaiyecilik mesleği ile alakası olmayan, mesleki tecrübe ve yeterlilik anlamında herhangi bir katkı sunmayan bölümler olduklarını, bu nedenle üst öğretim mezuniyet notunun yüksekliğinin mesleki olarak bir üstünlük sağlamadığından eğitime katılma hakkı kazanma anlamında da belirleyici olmaması gerektiğini,
1.8) Eğitime alınacaklar arasında sona kalmış ve eşit puanda olan 19 personelin hepsi aynı zamanda açılan
sınavla işe alındıkları için hizmet sürelerinin aynı olduğunu, Ek-1’de yazılı olan tüm kriterlerin eşit olması durumunda yazılı olamayan başkaca değerlendirme kriterleri icat etmek gerekiyorsa daha hakkaniyetli bir kriter olarak personelin işe alınış sıralarının göz önüne alınması gerektiğini, işe alınış değerlendirmeleri incelendiğinde 9 uncu sırada bulunduğunun görüleceğini,
1.9) Ayrıca Ek-1 Değerlendirme Formunun 4 üncü maddesinde “atamaya yetkili amirlerce” verilmiş olan
takdirnamenin 6 puan getireceğinin belirtildiğini, idarenin 08/06/2021 tarihinde yazdığı ilgili yazıda kendi puanının 16.30 olduğunu öğrendiğini, buna göre lisans mezunu olması ve hizmet süresi hesaba katılarak bu puanın hesaplanmış olduğunu anladığını, ancak atamaya yetkili amir tarafından 20/01/2016 tarihinde – – – sayılı yazı ile tarafına tebliğ edilen Teşekkür Belgesinin puanlamaya dahil edilmediğini fark ettiğini,
1.10) 657 sayılı Kanununun 122 nci maddesinde 2011 yılında yapılan değişiklik ile “takdir” veya “teşekkür
belgesi” uygulamalarının kaldırıldığını, bunun yerine “başarı” ve “üstün başarı belgesi” verilmesi uygulamasının getirildiğini, fakat Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik eki cetvellerde yer alan takdirnameye ilişkin yeni bir düzenleme yapılmadığını, bu kapsamda değerlendirildiğinde önceki düzenlemede takdir ya da teşekkür belgesi olarak verilen belgelerin yeni düzenlemede başarı belgesi olarak düzenlenmesi gerektiğini,
1.11) Görevli olduğu kurumda olağanüstü gayret ve çalışmasından dolayı verildiği açıkça yazılı olan ve
atamaya yetkili amir olan Belediye Başkanı adına Genel Sekreter tarafından imzalanan ve yasada belirtildiği gibi somut olaylara ve verilere dayalı olarak yaptığı üstün başarılı çalışma için verilen
Teşekkür Belgesinin mesleki açıdan lisans mezuniyet notundan çok daha önemli olduğunun açık olduğunu,
1.12) Buna göre değişiklikten sonra (2016 yılında) şahsına verilmiş olan teşekkür belgesinin de yukarıda
alıntılanan 122 nci maddedeki koşulların tamamını taşıdığının ve bu nedenle bu teşekkür belgesinin
de nitelik olarak başarı belgesi olduğunun kabulü ile görevde yükselme eğitimi için yapılan değerlendirmede üst öğretim mezuniyet notundan önce değerlendirilmesi gerektiğini ve Ek-1
Değerlendirme Formuna göre verilen teşekkür belgesinden dolayı tarafına 6 puan eklenmesi gerektiğini,
1.13) Ayrıca yaklaşık 3 yıldır Ege Üniversitesi İtfaiyecilik Yüksekokulu’nda ders vermekte olduğunu,
devreleri içinde bu göreve getirilen sayılı kişilerden biri olduğunu, bunun da mezuniyet notunun çok da önemli olmadığının başka bir kanıtı olduğunu, mesleğini en iyi şekilde yapmak için azimle çalıştığını, kendini geliştirebilmek için üstün gayret sarf ettiğini, meslek hayatı boyunca üstleriyle ve arkadaşlarıyla uyumlu bir şekilde çalıştığını, verilen her görevi eksizsiz yerine getirdiğini,
1.14) Tüm bunların dışında; hesaplanan puanların en baştan beri şeffaf bir şekilde açıklanmamasının,
eğitimin başlamasına birkaç gün kala sehven yanlışlık yapılmış denilerek eğitimin ileri bir tarihe ertelenmesinin ve listede bulunmayan kriterlere göre listede değişiklik yapılmasının idareye ve yapılan işleme güveni azalttığını ve eğitime alınacak personelin değerlendirilmesinde şaibeli ve hukuka aykırı bir durum ortaya çıkardığını, idare tarafından ilk açıklanan listede ismi yer almakta iken sonradan belirlenen bir değerlendirme metodu ile kanunilik ilkesi hiçe sayılarak listenin değiştirilmesi neticesinde listeden isminin çıkarılmasının tarafınca kabul edilmesinin mümkün olmadığını, ifade ederek;
1) Görevde Yükselme Eğitimi Listesine tekrar alınmayı,
2) Eğitim listesinin yeniden önceden belirlenen kriterlere göre hesaplanmasını ve puanların tüm
personele şeffaf bir şekilde duyurulmasını,
3) Tüm bunlar gerçekleşene kadar eğitimin sonraki tarihe ertelenmesini,
4) 2016 yılında almış olduğu teşekkür belgesinden dolayı tarafına 6 puan eklenmesini
talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın 12/07/2021 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1) Başvuranın, Belediyenin İtfaiye Dairesi Başkanlığına bağlı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube
Müdürlüğünde 4 üncü derece İtfaiye Eri kadrosunda 4 üncü derecenin 3 üncü kademesi üzerinden aylıkla görev yapmakta olduğu,
2.2) Belediyede 2021 yılı İtfaiye Personeli Görevde Yükselme Sınavından önce İtfaiye Personeli Görevde
Yükselme Sınavının en son 2001 yılında yapıldığı,
2.3) Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme Şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde geçen
unvan değişikliğine tabi kadrolara sınav açılmasının Başkanlık Makamının 29/07/2020 tarih ve sayılı Oluru ile uygun görüldüğü,
2.4) Mezkur Yönetmeliğinin görevde yükselme eğitiminin konuları başlıklı 23 üncü maddesine ve mezkur
maddenin devamında yer alan “Eğitim programının % 60’ı mesleki temel eğitim konularından
oluşturulur.” hükmüne uygun olarak Ege Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (EGESEM) ile
Belediye Başkanlığımız arasında sekron (çevrim içi) ve asekron (çevrim dışı) “İtfaiye Personelinin
Görevde Yükselme Eğitimi” verilebilmesi için protokol imzalandığı,
2.5) Bahsi geçen Yönetmeliğin Görevde Yükselme Eğitimi başlıklı 20 nci maddesinin 5 inci fıkrasında
“Görevde yükselme eğitimine alınacakların sayısı, atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçemez. Başvuranların sayısı atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçtiği takdirde bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Değerlendirme Formu doldurularak puanlama yapılır. Eğitime alınacak olanlar en çok puanı alandan başlayıp boş kadro sayısının üç katına indirilmek suretiyle insan kaynakları birimi tarafından duyurulur. Puanların eşit olması durumunda sırasıyla hizmet süresi fazla ve son sicil notu yüksek olana öncelik verilir.” hükmünün yer aldığı,
2.6) Bu kapsamda; Zabıta ve İtfaiye Personeli Görevde Yükselme Sınav Duyurusunun, 23/02/2021 tarihli
ve sayılı yazı ekinde (ücretsiz izin, rapor, yıllık izin, idari izinli personel dahil) tüm personele imza karşılığı duyurulması için ilgili Daire Başkanlıklarına gönderildiği,
2.7) Bahsi geçen Yönetmeliğin Görevde Yükselme Eğitimi başlıklı 20 nci maddesinin 5 inci fıkrası
kapsamında İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığınca personelin özlük dosyalarında bulunan bilgi ve belgelere göre yapılan değerlendirme sonucunda hazırlanan Eğitime Alınacak
Personel Listelerinin, Görevde Yükselme Sınav Kurulunun 20/05/2021 tarihli tutanağı gereği duyurulmak üzere 27/05/2021 tarihli ve sayılı yazı ile İtfaiye Dairesi Başkanlığı ile İtfaiye
Denetim ve Önleme Şube Müdürlüğüne gönderildiği,
2.8) İtfaiye Personeli Görevde Yükselme Sınav Duyurusunda adı geçen personelin başvurmuş olduğu boş
İtfaiye Çavuşluğu kadrosunun 30 adet olarak açıklandığı (3. derece 24 adet, 6. derece 6 adet), söz konusu kadro için 496 personelin başvuruda bulunduğu, yukarıda bahsi geçen madde hükmü gereği
90 personelin eğitime alınabildiği, bu kapsamda diğer kadrolar ile birlikte toplamda 813 personelin
özlük dosyaları fiziki olarak taranarak Değerlendirme Formlarının oluşturulduğu ve sonuç olarak anılan madde hükmü gereği Eğitime Alınacak Personel Listelerinin hazırlandığı,
2.9) İtfaiye Dairesi Başkanlığında görev yapmakta bulunan personel tarafından eğitime alınacak personel
listesine ilişkin isim verilerek yapılan şifahi itiraz sonucunda yapılan incelemede; İtfaiye Eri kadrosunda görev yapmakta bulunan . ’nin işe giriş yılının Personel Bilgi Yönetim Sisteminde sehven yanlış girildiği, hatanın düzeltilmesinden sonra hizmet yılının 28 yıla düştüğü (11.8 puan) ve bunun karşılığında 15.80 puana gerilemesi nedeniyle söz konusu listeden çıkartılmasına ve İtfaiye
Eri . .’nin ise İtfaiye Eri kadrosunda 2 yıl çalışma şartını taşımaması nedeniyle söz konusu listeden çıkartılmasına karar verildiği,
2.10) Bahsi geçen personelin listeden çıkarılması ve son sırada anılan liste ve yedek listede puan sırasına
göre puanı aynı (16.30) olan kırk (40) personelin ilgili mevzuatlar gereği hizmet yıllarının sistem hatalarına karşı tekrardan hesaplandığı,
2.11) Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 20 nci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca 90 personelin bulunduğu
Eğitimine Alınacak Personel Listesinde puanı 16.30’dan yüksek olan 74 personelin olduğu, dolayısıyla puanı 16.30 olan 40 personelden 16 personelin söz konusu listeye girebileceği, Kurumda kullanılmakta olan Belediye Bilgi Yönetim Sisteminde yer alan hizmet sürelerinden yararlanılarak
16 kişinin sistem tarafından seçilmesinin sağlandığı, ancak puanı 16.30 olan personelin hizmet
sürelerinde gün hesabının sistem tarafından yanlış hesaplandığının fark edildiği, bunun üzerine
hizmet sürelerinin bu koşulda önem arz ettiğinden manuel hesaplandığı, 40 personelden beşinin yukarıda bahsi geçen hüküm gereği hizmet süresinin fazla olması nedeniyle listeye girdiği, bahsi geçen 5 personelden sonra gelen 19 personelin hizmet süresinin 21/05/2021 tarihi itibariyle askerlik süresi dahil 13 yıl, 9 ay, 3 gün olarak hesaplandığı ve bu 19 personelden 11 personelin listeye girebileceği, hizmet süresinin 13 yıl, 9 ay, 3 günden az olan 16 personelin ise listeye girme imkanı olmadığı, dolayısıyla hizmet süresinin 13 yıl, 9 ay, 3 gün olarak hesaplanan 19 personelden on birinin seçilmesi gerektiği,
2.12) 6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ndaki sicile ilişkin düzenlemeler
yürürlükten kaldırıldığından sicil notuna bakılamadığı, yine mezkur Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47 nci maddesinin (f) fıkrasında “15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, hükümleri uygulanır.” denildiği, bu nedenle anılan Yönetmeliğin 12/B maddesinde geçen “Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.’ hükmünden yararlanıldığı,
2.13) İlk yayımlanan asil listede bulunan başvuran ile . .”nin 21/05/2021 tarihi itibariyle 13 yıl, 9 ay, 2
gün hizmeti bulunduğundan mezuniyet notuna bakılmadan hizmet süreleri baz alınarak yedek listeye eklendiğini, ilgilinin mezuniyet notuna bakılan 19 personelin arasında bulunmadığını ve dolayısıyla adı geçen personelin hizmet süresinin 21/05/2021 tarihi itibariyle 13 yıl, 9 ay, 3 günden az olması nedeniyle mezuniyet notunun değerlendirmeye alınmasına gerek kalmadığı,
2.14) 657 sayılı devlet Memurları Kanununun 122 nci maddesinde “(Değişik: 13/2/2011 – 6111/110 md.)
Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. (Ek cümle: 22/5/2012 – 6318/44 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde (…) (2) görevli Devlet memurları için Millî Savunma Bakanı bu yetkisini devredebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir.” hükmünün yer aldığı,
2.15) Ayrıca, 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 Seri No’lu Kamu Personeli
Genel Tebliği B/11 bölümünde; “657 sayılı Kanunun değişik 122 nci maddesinde, memurlara başarı ve üstün başarı belgesi verilmesine ilişkin esasların düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca verilecek olan başarı belgesi ve üstün başarı belgelerinin ön yüzünde başlık (Başarı Belgesi, Üstün Başarı
Belgesi), kurum logosu, ilgili personele ait bilgiler ve fotoğraf, belge verilmesine esas somut olay ve verilere ilişkin özet bilgi, belgeyi veren makamın imza ve mührü; arka yüzünde verilme gerekçesi,
657 sayılı Kanunun 122 nci maddesine istinaden verildiğini belirtir ifade, tarih ve sayı bulunması
zorunludur.” hükmünün yer aldığı, bu hükümlerde başarı belgelerinin verilmesi hususunda bakanlara, valilere ve kaymakamlara yetki verildiğinin görüldüğü,
2.16) Bu kapsamda, başvuranın tarihinde yapmış olduğu itiraz dilekçesi ekinde yer alan Genel
Sekreterlik Makamınca tanzim edilen 20/01/2016 tarihli ve sayılı Teşekkür Belgesinin hem
değerlendirme aşamasında özlük dosyasında olmaması, hem de 6111 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden itibaren düzenlenen belgelerin, başarı belgesi veya üstün başarı belgesi niteliğinde kabul edilebilmesi için 657 sayılı Kanunun 122 nci maddesinde belirtilen unsurları taşıması, yetkili makamlarca verilmiş olması ve mezkur Tebliğde belirtilen nitelikleri taşıması gerekmekte olduğundan değerlendirmeye alınmasına imkan bulunmadığı,
2.17) Sonuç olarak, İtfaiye Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavının 03 Temmuz 2021
tarihi saat 13:30’da Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi binasında yapıldığını ve İtfaiye
Personelinin Görevde Yükselme Eğitimi ve Sınavının mezkur Yönetmelik hükümlerine uygun gerçekleştirildiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Başarı, üstün başarı değerlendirmesi ve ödül” başlıklı
122 inci maddesinde “(Değişik: 13/2/2011 – 6111/110 md.) Görevli oldukları kurumlarda
olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya
ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. (Ek cümle:
(2)
22/5/2012 – 6318/44 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde (…) görevli Devlet memurları için Millî
Savunma Bakanı bu yetkisini devredebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi (2)
verilir.
Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) % 200’üne kadar ödül verilebilir.”
6) 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “İtfaiye” başlıklı 52 nci maddesinde;
“İtfaiye teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma,
giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile itfaiye teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.”
7) 15/03/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla kabul edilen ve 18/04/1999
tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Başarı sıralaması” başlıklı 12/B maddesinde; “(Ek fıkra: 30/6/2014-2014/6579 K.) Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.”
8) 02/07/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye ve
Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Zabıta ve İtfaiye Personeli” başlıklı 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında
“Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.”
9) 21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin
9.1) “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“…c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl; 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi
okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak
gerekir.”
9.2) “Görevde yükselme eğitimi” başlıklı 20 nci maddesinde;
“…(2) Belediyenin insan kaynakları birimi tarafından; atama yapılacak boş kadronun unvanı, adedi, derecesi, sınava girecek personelde aranacak şartlar, son başvuru tarihi, sınavın yapılacağı yer ve tarihi belirlenir.
(3) Bu bilgiler sınav tarihinden en az bir ay önce insan kaynakları birimi tarafından itfaiye teşkilatına duyurulur. İtfaiye teşkilatı da bu duyuruyu adaylara bildirir. İdarece ivedilik ve zorunluluk görülen hallerde bu duyuru süresi yarısına kadar kısaltılabilir.
(4) Görevde yükselme eğitimine katılmak isteyen personel, kurumca belirtilen tarihe kadar başvurularını insan kaynakları birimine yapar.
(5) Görevde yükselme eğitimine alınacakların sayısı, atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçemez. Başvuranların sayısı atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçtiği takdirde bu
Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Değerlendirme Formu doldurularak puanlama yapılır. Eğitime alınacak olanlar en çok puanı alandan başlayıp boş kadro sayısının üç katına indirilmek suretiyle insan kaynakları birimi tarafından duyurulur. Puanların eşit olması durumunda sırasıyla hizmet süresi fazla ve son sicil notu yüksek olana öncelik verilir.”
9.3) “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47 inci maddesinde;
“ Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde; … f) 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu
Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmelik, … hükümleri uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin işleminde herhangi
bir hukuka aykırılık tespit edilmediğinden başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran, özetle, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının açmış olduğu Görevde
Yükselme Sınavı için yapılan değerlendirme kapsamında 2016 yılında almış olduğu teşekkür belgesinden dolayı tarafına 6 puan eklenerek Görevde Yükselme Eğitimi Listesine tekrar alınmayı, ayrıca eğitim listesinin yeniden önceden belirlenen kriterlere göre hesaplanmasını ve puanların tüm personele şeffaf bir şekilde duyurulmasını, tüm bunlar gerçekleşene kadar eğitimin sonraki tarihe ertelenmesini talep etmektedir.
12) Somut olayımızda, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi
Başkanlığının 23/02/2021 tarihli yazısıyla Zabıta ve İtfaiye Personeli Görevde Yükselme Sınav
Duyurusunun ilgili birimlere gönderildiği, başvuruların 05/03/2021 tarihinde sona erdiği, Görevde
Yükselme Sınav Kurulunun 20/05/2021 tarihli tutanağında başvuranın puanının 16,3 ve hizmet süresinin 13 yıl, 9 ay, 11 gün olarak hesaplandığı, bu şekilde başvuranın puanı 16,3 olan 15 personel ile birlikte eğitime alınacaklar listesine girdiği, Eğitime Alınacak Personel Listelerinin 27/05/2021 tarihinde ilan edildiği ve eğitimlerin 07/06/2021 ile 25/06/2021 tarihleri arasında gerçekleştirileceğinin belirtildiği, söz konusu listeye ilişkin yapılan itirazlar üzerine personel bilgilerinin yeniden incelendiği ve Görevde Yükselme Sınav Kurulunun 04/06/2021 tarihli tutanağı ile başvuran dahil bazı personelin listeden çıkarıldığı ve bazı personelin ise listeye eklenerek nihai listenin oluşturulduğu, buna ilişkin idarenin 08/06/2021 tarihli yazısının başvurana 11/06/2021 tarihinde tebliğ edildiği, bu esnada başvuranın tarihli itiraz dilekçesinin idarenin 07/07/2021 tarihli yazısıyla reddedildiği görülmüştür.
13) 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 52 nci maddesinde itfaiye personelinin görevde yükselmesine
ilişkin usul ve esasların İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği ifade edilmiş olup, itfaiye personeli için yapılacak görevde yükselme sınavına ilişkin usul ve esaslar Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 20 nci maddesinde de itfaiye personelinin görevde yükselme işlemlerinin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütüleceği hükmü yer almaktadır.
14) Buna göre, belediye personelinin görevde yükselme işlemlerinin Belediye İtfaiye Yönetmeliğine göre
gerçekleştirileceği açıktır. Bu yönetmeliğin 20 inci maddesinin 5 inci fıkrasında görevde yükselme eğitimine alınacakların sayısının, diğer bir ifadeyle görevde yükselme sınavına katılacakların sayısının, atama yapılacak kadro sayısının 3 katını geçemeyeceği, fazla başvuru alınması halinde
Yönetmeliğin ekininde yer alan Değerlendirme Formuna göre yapılacak puanlamanın esas alınacağı, puanların eşit olması halinde sırasıyla hizmet süresi fazla olan ve son sicil notu fazla olana öncelik verileceği, bu suretle insan kaynakları birimince listenin atama yapılacak kadro sayısının 3 katına indirileceği hükmüne yer verilmiştir.
15) İncelenmekte olan uyuşmazlık açısından yapılan incelemede, başvuranın hizmet süresinin 13 yıl, 9
ay, 11 gün olarak hesaplanmış olması nedeniyle atama yapılacak sayının 3 katı olan 90 kişi arasına girdiği ve bu sebeple 27/05/2021 tarihinde yayımlanan eğitime katılacaklar listesinde yer aldığı görülmüş olsa da, yapılan itirazlar üzerine Görevde Yükselme Sınav Kurulunca yapılan yeniden hesaplamalar sonucunda atama yapılacak sayının 3 katı kadar aday içerisindeki son adayın hizmet süresinin 13 yıl, 9 ay, 3 gün olduğu ve başvuranın hizmet süresinin 13 yıl, 9 ay, 2 gün olması nedeniyle listeye giremediği anlaşılmıştır.
16) Başvuranlara ait Değerlendirme Formları ve Hizmet Belgeleri incelendiğinde, 16.3 puan alan 40
personel bulunduğu, bu personelin hepsinin lisans mezunu olmaları nedeniyle 6 puan aldıkları ve 13 yıl hizmet süreleri nedeniyle 10.3 puan aldıkları, ancak söz konusu personel arasında göreve başlama tarihlerindeki farklılıklar nedeniyle toplam hizmet süreleri açısından 1 ila 8 gün fark bulunduğu, listeye giren 13 yıl, 9 ay, 3 gün hizmet süresine sahip son 11 personelin göreve başlama tarihlerinin 18/11/2008 olduğu, başvuranın ise 19/11/2008 tarihinde göreve başlamış olması nedeniyle 13 yıl, 9 ay, 2 gün hizmetinin bulunması nedeniyle listeye giremediği, yedek listede ise başvurandan önce göreve başlama tarihi 18/11/2008 olan 8 personel daha bulunduğu görülmektedir.
17) Bu açıdan, başvuran idarenin eğitime katılacak personel listesindeki değişikliğe ilişkin 08/06/2021
tarihli ve sayılı yazısında mezuniyet notu düşük olduğu için listeden çıkarıldığının ifade
edilmiş olması nedeniyle mezuniyet notunun esas alınmasına ilişkin itirazda bulunmuş ise de, başvuranın listeye girememesinin nedeni hizmet süresinin az olmasından kaynaklandığından ve bu konuda herhangi bir hesaplama yanlışına rastlanılamadığından başvuranın bu itirazına itibar edilmemiştir.
18) Sonuç olarak, idare hatalı bir işlemini düzeltmeye yönelik işlem tesis etmiş olup, bu kapsamda yapılan
itiraz üzerine yapılan değerlendirmeler neticesinde başvuranın eğitime alınacaklar listesinden çıkarılmasına yönelik idarenin işleminde herhangi bir mevzuata aykırılık tespit edilememiştir.
19) Öte yandan, başvuran 2016 yılında aldığı Teşekkür Belgesi nedeniyle, görevde yükselme eğitimine
katılacaklar listesinin belirlenmesinde kullanılan ve Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin ekinde yer alan
Değerlendirme Formuna göre kendisine 6 puan daha eklenmesi gerektiğini iddia etmektedir.
20) Bilindiği üzere Belediye İtfaiye Yönetmeliği 2006 yılında çıkarılmış olup, 2011 yılında 6111 sayılı
Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yapılan değişiklikle “Ödül” başlıklı 123 üncü madde yürürlükten kaldırılmış, “Takdirname” başlıklı 122 nci madde ise başlığıyla birlikte değiştirilmiş ve takdirname uygulamasının yerine başarı ve üstün başarı belgesi sitemi getirilmiş, ödül ise üstün başarı belgesi alanlara verilebilecek bir teşvik olarak bu madde kapsamında düzenlenmiştir.
21) Mezkur değişiklik öncesinde, takdirname görevinde olağanüstü gayret ve çalışması ile başarı
sağlayan memurlara merkezde atamaya yetkili amirler, illerde valiler ve kaymakamlar tarafından verilebilen bir belge iken; görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilmesi, üç defa başarı alanlara üstün başarı belgesi verilmesi öngörülmüştür.
22) 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 Seri No’lu Kamu Personeli Genel
Tebliğinde, 657 sayılı Kanunun değişik 122 nci maddesi uyarınca verilecek olan başarı belgesi ve üstün başarı belgelerinin ön yüzünde başlığın (Başarı Belgesi, Üstün Başarı Belgesi), kurum logosunun, ilgili personele ait bilgiler ve fotoğraf, belge verilmesine esas somut olay ve verilere ilişkin özet bilginin, belgeyi veren makamın imza ve mührün, arka yüzünde verilme gerekçesinin,
657 sayılı Kanunun 122 nci maddesine istinaden verildiğini belirtir ifadenin, tarihin ve sayının
bulunmasının zorunlu olduğu belirtilmek suretiyle, başarı belgelerinin düzenlenmesinde uyulacak esasların belirlendiği görülmektedir.
23) Bu açıdan, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin ekinde yer alan Değerlendirme Formunda her ne kadar
takdirname ifadesi geçmekte ise de, bunun başarı belgesi olarak ele alınması ve söz konusu başarı belgesinin usulüne göre düzenlenmiş olması gerektiği hususunda şüphe bulunmamaktadır.
24) Başvurana atamaya yetkili amir olan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı adına Genel Sekreter
tarafından verilen 20/01/2016 tarihli ve sayılı “Teşekkür Belgesi” incelendiğinde, 2011 yılı sonrasında verilmiş olmasına rağmen “Başarı Belgesi” olarak verilmediği ve mevzuatta belirtilen şekil şartlarının tamamını taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, söz konusu belgenin başvuranın
puanının belirlenmesi esnasında veya bu belgenin başvuran tarafından ibrazı sonrasında dikkate alınmamasına yönelik idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
25) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 20 nci
maddesinde puan eşitliği halinde hizmet süresi fazla olanın eğitime alınacağı düzenlenmiş olduğundan, yapılan itiraz üzerine yapılan yeniden inceleme neticesinde hizmet süresi daha az olan başvuranın listeden çıkarılmasına yönelik idarenin işleminde; ayrıca başvurana 2016 yılında verilen teşekkür belgesi 657 sayılı Kanun’un 122 nci maddesi kapsamında verilmiş bir başarı belgesi sayılmadığından söz konusu belge sebebiyle başvurana puan verilmemesine yönelik idarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
26) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın mezuniyet notu nedeniyle değil hizmet süresinin daha az olması nedeniyle listeden çıkarılmasına rağmen 08/06/2021 tarihi yazıda başvuranın mezuniyet notu düşük olduğu için listeden çıkarıldığının belirtilmesi ve başvuranın dilekçesine verilen cevapta bunun açıkça ifade edilmemesi nedeniyle “açıklık” ve “şeffaflık” ilkelerine; diğer yandan, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
27) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE, Ret kararının Başvurana ve İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi