|
ÖZET: Başvuran, Silvan Belediye Başkanlığı’na yaptığı müracaatta, 2009 yılında KPSS ile memur olarak atandığını ve çeşitli görevlerde çalıştığını belirtmiştir. Belediye bünyesinde 25 müdürlük kadrosu bulunmasına rağmen, 13’ünün boş olduğunu ve bu kadroların uygun şartları taşımayan personel tarafından doldurulduğunu ifade etmiştir. 2019’dan bu yana her yıl görevde yükselme sınavı talep etmesine rağmen, taleplerinin gerekçe gösterilmeden reddedildiğini vurgulayarak, bu durumun düzeltilmesini istemektedir.
Silvan Belediye Başkanlığı, başvuranın taleplerinin eski yönetim tarafından reddedildiğini ve yeni yönetimin 2025-2028 döneminde görevde yükselme sınavı açmayı planladığını açıklamıştır. Ayrıca, başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre sınav hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Ancak, sınavların açılması konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu ve bu yetkinin sınırlarının aşılmadığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin hukuka uygun olduğunu, ancak idarenin takdir yetkisini kullanarak sınav açmama kararının geçerli olduğunu belirtmiştir. İdarenin, görevde yükselme sınavlarının düzenlenmesi konusunda daha iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği önerilmiştir. Başvuranın talebinin reddedilmesi, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka aykırı bir durum tespit edilmediği gerekçesiyle onaylanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9294-S.24.14414
BAŞVURU NO : 2024/3456
KARAR TARİHİ : 02.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİLVAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme sınavı talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 06.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 23/12/2009 tarihinde KPPS sınavı ile memur olarak atandığını Kamu Yönetimi lisans mezunu olduğunu ve Silvan Belediye Başkanlığı bünyesinde İnsan
Kaynakları Müdür Vekilliği ile Kültür ve Sosyal İşler Müdür Vekilliği ve başka çeşitli görevlerde halen faal olarak çalıştığını, Belediye Başkanlığı Norm Kadro cetvelinde 25 adet müdürlük ihdas hakkına sahip olup,16 adet açılmış olan kadroların 13 tanesinin münhal (boş) bulunduğunu söz konusu görevlerin sözleşmeli personel veya asilde aranan şartları taşımayan personel marifeti ile ifa edildiğini, 1999 yılından bu yana 25 senedir görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının ilgili bakanlıkça yapıldığını ve belediyenin bu süre zarfında sadece 1 defa müdürlük için Görevde yükselme sınavına katılım sağlandığını,
2019 yılından beri her sene yazılı ve sözlü talepte bulunmasına rağmen hiçbir sebep belirtilmeden
taleplerinin reddedildiğini belirterek, söz konusu mağduriyetin giderilerek görevde yükselme sınavına katılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Silvan Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Belediye Başkanlığınca Görevde Yükselme ve Unvan değişikliği sınavı talebinde bulunan personellerin taleplerinin eski yönetim tarafından konuyla ilgili yapılan değerlendirmeler neticesinde reddine karar verilmiş olup resmi yazıyla başvuruda bulunanlara bu durumun iletildiği,
2.2. Başvuranın 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 68 inci maddesinin (Değişik:12/2/1982- 2595/5 md.) Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınav hakkına haiz olduğu,
2.3. Belediye Başkanlığı tarafından 2017 ve 2018 yıllarında Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği yazılı ve sözlü sınav yapıldığı, Sınav Kurulu Üyelerince; Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınarak personeller ile ilgili iş ve işlemlerin yapıldığı, 2019 ile 2024 yılları arasında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavlarının açılmadığı,
31.03.2024 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Genel Seçimi ile göreve gelen yeni yönetimin söz konusu
01.03.2024 tarihinde olan sınav başvuru işlemlerinden sorumlu olamayacağını,
2.4. Belediye Başkanlığı tarafından 2025-2028 dönemini kapsayan faaliyetler içerisinde personele yönelik
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavının açılması ve Hizmet İçi Eğitimlerin yapılmasının planlandığı,
2.5. Belediye Başkanlığının güncel kadro cetvelinde 13 tane müdürlüğün boş olduğu ifa edilmesi yönündeki iddianın doğru olduğu ancak, 5393 Sayılı Belediyeler Kanunun 38. Maddesinin a) bendinde” Belediye
Başkanının görev ve Belediye Teşkilatını Sevk ve İdare etmek, Belediyenin hak ve menfaatlerini korumak” adına kendisine verilen görev, yetki ve sorumluluklar göz önüne alındığında kendilerine yakın, gerektiğinde yetkilerini devralan ve onun adına hareket eden Başkan Yardımcılarını ve Müdürleri (Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı ile veya Vekaleten Atama yolu ile) seçmek ve atamak konusunda takdir hakkı bulunduğu,
2.6. Belediye Başkanlığı tarafından 2025-2028 yıllarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Sınavına başvurusunda bulunan personeller ile ilgili meri mevzuat çerçevesinde taleplerin değerlendirilmeye alınacağı,
2.7. Devlet Personel Başkanlığının 05.04.2019 tarih ve 2379 sayılı görüş yazısına istinaden; 23.10.2018 tarih ve sayılı Atama Kararnamesinde ‘ın Belediye Başkanlığı bünyesinde Bilgisayar
İşletmeni kadrosunda iken 2018 yılında yapılan Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Sınavı ile 4 dereceli Sivil Savunma Uzmanı kadrosuna atandığı, 2018 yılında yapılan Mahalli İdareler
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavına girme başvuru şartlarından sivil savunma uzmanı unvanlı kadro için Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavına son başvuru tarihi itibariyle sınava katılabilecek personel açısından alt görevlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olma şartı arandığı adı geçen personelin 23.02.2017 tarihli atama kararında Zabıta Memurluğu kadrosunda iken
23.02.2017 tarih bila sayılı atama kararı ile Bilgisayar İşletmeni Kadrosuna atandığı, 2018 yılında yapılan
Mahalli idareler görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına son başvuru tarihinin 28.02.2018 tarihine kadar olduğu bu nedenle son başvuru tarihi itibariyle alt birimlerde 2 yıl çalışmış olma şartlarını taşımadığından 23.10.2018 tarih ve sayılı atama kararnamesinde 4 dereceli sivil savunma uzmanı kadrosuna atanan ‘ın atamasının iptal edildiğine dair Diyarbakır 1.İdare Mahkemesinin
24.03.2020 tarihli Esas No: Karar No: sayılı mahkeme kararının bir örneğinin ekte
sunulduğu,
hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.””,
4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 13.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı
38. maddesinde; “Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.
…
j) Belediye personelini atamak.
…”
6. 02/07/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile
Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1. Maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, belediyeler ve bağlı kuruluşları ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerde görev yapan Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; çalıştığı belediye tarafından 2019 yılından beri her sene yazılı ve sözlü talepte bulunmasına rağmen hiçbir sebep belirtilmeden görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı açılması yönündeki taleplerinin reddedildiğini belirterek, söz konusu mağduriyetin giderilerek görevde yükselme sınavına katılmayı talep etmektedir.
9. Silvan Belediyesi Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; başvuranın sınav açılmasına yönelik daha önceki taleplerinin 31.03.2024 tarihinde göreve gelmiş olan yeni yönetimi bağlayamayacağı, 2025-2028 yıllarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına başvuruda bulunan personeller ile ilgili meri mevzuat çerçevesinde taleplerin değerlendirilmeye alınacağı ve sınav açılmasının planlandığı ifade edilmektedir.
10. Mahalli idarelerde görev yapan kamu görevlilerinin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasların 02/07/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı
Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına
Dair Yönetmelik çerçevesinde düzenlendiği,
11. Anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında bu sınava katılabilecek kadroların sayıldığı ve başvuranın bu hakka sahip olduğu yine mezkûr Yönetmeliğin 11 inci maddesinde ise görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atama yapılacak boş kadroların sınıfı, unvanı, derecesi, hangi birimde bulunduğu ve aranacak şartların, her yılın 15 Ocak tarihine kadar duyurulacağı ve ilgililerin müracaatlarının
1 Şubat tarihine kadar alınacağı, bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelin görevde yükselme veya
unvan değişikliği suretiyle atamalarının yapılması amacıyla, ilgili yerel yönetimlerin her yılın Şubat ayı sonuna kadar yazılı sınava tabi tutmak istedikleri personelin niteliklerini ve sayısını valiliklere bildireceği ve valiliklere gelen listelerin birleştirilerek tek liste halinde en geç 15 Mart tarihine kadar Bakanlığa gönderileceği hususunun belirlendiği ancak İdarelere hangi sıklıkla sınav açmaları gerektiğine dair bir hususun dayatılmadığı bu alanın idarenin takdirine bırakıldığı görülmektedir.
12. Görevde yükselme usul ve esaslarının, Genel Yönetmelik ile ve bu Yönetmeliğe dayanılarak yürürlüğe konulan kurum yönetmelikleri ile düzenlenmesindeki amaç personelin önceden belirlenmiş somut ve objektif kurallara göre hangi kadro ve pozisyonlar için görevde yükselmeye tabi olduğunu, bu kadro ve pozisyonlar için hangi koşulların arandığını bilmesini ve buna göre kendisini hazırlamasını sağlamakken idarenin, bir kadroya atama yapıp yapmama hususunda ise takdir yetkisine sahip olması ise idarenin o andaki öznel ve nesnel koşullara göre gerekli değerlendirmeleri yaparak sonucuna göre karar alabilmeleri adınadır.
13. Elbette ki idarenin sahip olduğu bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleri göz önünde tutularak kullanılması ve takdir yetkisine dayalı olarak tesis edilen işlemlerin hukuken geçerli sebeplere dayanması gerektiği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Bu kapsamda, idarenin, personelin taleplerini o dönemdeki personel politikası ve koşulları göz önüne alarak takdir yetkisi kapsamında değerlendirdiği kaldı ki bu değerlendirmenin geçmiş dönemde seçilmiş olan yönetim tarafından yapıldığı, yeni taleplerin ise yine başvuru zamanındaki öznel ve nesnel durum ve koşullara bağlı olarak ele alınıp değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu ve yeni yönetimin 2025-2028 yılları arasında bu yönde gereken adımların atacağını planladığı görülmektedir.
14. Bu planın hayata geçirilmesi noktasında, kamu görevlerinin görevlendirme yoluyla yürütülmesinin ancak hizmetin gerektirdiği geçici ve istisnai durumlarda başvurulan bir yol olduğu hususu göz önünde bulundurulmak suretiyle ilgili idarece makul aralıklarla görevde yükselme sınavı açılmasının kariyer ve liyakat ilkelerinin bir gereği olduğu ve personel motivasyonuna olumlu katkıda bulunacağı bu nedenle yapılacak planlamanın olabilecek en kısa sürede gerçekleştirilmesi hususunun idareye hatırlatılması gerektiği de değerlendirilmiştir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarelerin unvan değişikliğine ilişkin sınavları açma hususunda takdir yetkisi bulunduğu, idarenin takdir yetkisi sınırının aşıldığı yönünde bir tespite varılamadığından başvuranın ‘idare tarafından görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının yapılması’ talebine ilişkin idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
Başvuranın, idare tarafından görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının yapılması talebinin
REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SİLVAN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Belge