| ÖZET: Başvuran, İçişleri Bakanlığı’nın 23/08/2015 tarihinde düzenlediği görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında başarılı olarak programcı kadrosuna atandığını, ancak sınavın iptal edilmesi nedeniyle unvanının geri alındığını iddia etmiştir. KDK, yapılan inceleme sonucunda, iptal edilen sınavın ardından yeni sınavların düzenlendiğini ve bu süreçte hatalı sorular nedeniyle iptallerin yaşandığını tespit etmiştir. KDK, 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen sınavın iptaline ilişkin işlemin, yetkisiz bir kurum tarafından alındığını belirterek, bu iptalin hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir. Ancak, 18/03/2018 tarihinde yapılan sınavda başarılı olanların atamalarının iptal edilmediğini ve başvuranın vekaleten görevlendirilmesi talebinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğunu vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/31786-S.20.36648
BAŞVURU NO : 2019/22301
KARAR TARİHİ : 12/06/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Programcı kadrosuna atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yaptığı 14/3/2019 tarihli başvurusunda; İçişleri Bakanlığı’nın
23.08.2015 tarihinde düzenlediği Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavında
Programcılık kadrosunu kazanarak göreve başladığını, ancak 2,5 yıl sonra bazı soruların hatalı olduğu gerekçesiyle açılan dava sonucunda sınavın iptal edilerek, 2017 Aralık ayında unvanının geri alındığını, ardından 2018 Ocak ayında 2. kez bir sınavın yapıldığını fakat hatalı sorular olması nedeniyle sonuçlar açıklanmadan bu sınavın da iptal edildiğini (Milli Eğitim Bakanlığı tarafından), bunun üzerine 18 Mart’ta 3. bir sınav yapıldığını ancak bu sınavı kendisinin kazanamadığını, 2. sınavın hukuksuz olarak iptaline karşı Ankara 17. İdare Mahkemesine dava açılması üzerine Bakanlığın bir Olur ile son sınava girmiş olanların hakkını korumaya aldığını iddia etmiş, idareye verdiği dilekçesinde 23/08/2015 tarihli (l . Sınav) sınav ile elde etmiş olduğu programcı kadrosuna yeniden atamasının yapılarak iptalden önceki mevcut hukuki durumumun korunmasını, Programcı unvanı kadrosunun iptal edildiği 27/12/2017 tarihinden itibaren yasal haklarının tarafına iadesini, bu iki maddenin de olamaması halinde de
Yönetmeliğin 21/4. Maddesine uygun olarak 2. Sınavın iptal edilmesi ile en kısa sürede yeni bir Programcı unvan değişikliği sınavının yapılmasını talep etmiştir.
1.1. Kurumumuzca 2019/6122 no.lu söz konusu başvuru hakkında 22/08/2019 tarihinde
“başvuranın yargı kararı gereği 18/03/2018 tarihinde yenilenen Programcı Unvan Değişikliği
Sınavı sonucunda başarı puan sıralamasına göre atanmaya hak kazanamadığı için atamasının gerçekleştirilemediği ancak atanma şartlarını taşıması kaydıyla bu durumda olan personelin taleplerinin dikkate alınarak 657 sayılı DMK’nın 86 ncı ve 175 inci maddeleri uyarınca durumlarına uygun boş bulunan programcı kadrosuna vekaleten görevlendirilmeleri hususuna ilişkin Bakanlık Makamınca yapılan değerlendirmelerin devam ettiği…anlaşıldığından…”
Dostane Çözüm Kararı verilmiş, daha sonra başvuran tarihli başvurusunda, bahsi geçen kararı takiben İdare tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığını, başvurusunun neticesiz kaldığını, bu konuda mağduriyet yaşadıklarını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 9/8/2019 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde;
2.1. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında boş bulunan unvanlı kadrolar İçin Bakanlık ile
Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü arasında yapılan 19/02/2015 tarihli ve sayılı ek protokol hükümleri gereğince 23/08/2015 tarihinde 2015 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı yapıldığı, söz konusu sınav kapsamında Programcı unvanında MEB tarafından adaylara yöneltilen 4 sorunun hatalı olduğu gerekçesiyle Ankara 2. İdare Mahkemesince programcı Unvan
Değişikliği Sınavının iptal edilmesi üzerine, yargı kararlarının uygulanabilmesini teminen, Bakanlık ile Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel
Müdürlüğü arasında imzalanan 20/12/2017 tarihli ve numaralı protokol uyarınca yeni sınavın 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirildiği,
2.2. Söz konusu sınava İlişkin, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, DeğerIendirme ve Sınav
Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 30/01/2018 tarihli ve sayılı yazısında; 13/01/2018 tarihinde yapılan sınavda sorulan dört sorunun hatalı olduğu gerekçesiyle, anılan Genel Müdürlüğün 2018/02 no.lu kararı ile Programcı Unvan Değişikliği sınavının iptal edilerek yeniden yapılmasının kararlaştırıldığının İçişleri Bakanlığına bildirildiği, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün bahse konu kararı üzerine, Bakanlık ile anılan Genel Müdürlük arasında 23/02/2018 tarihli ve numaralı protokol imzalanarak, yeni sınavın 18/03/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, başarılı olan adayların başarı puan sıralamaları göz önünde bulundurularak, Bakanlık merkez teşkilatında ilan edilen Programcı kadrosuna başvuranların Bakanlık, Personel Genel Müdürlüğünce, taşra teşkilatında İlan edilen
Programcı kadrosuna başvuranların ise ilgili Valilik İl Yazı İşleri Müdürlüklerince atamaları gerçekleştirilerek sınav sürecinin tamamlandığı,
2.3. Ancak, 18/03/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği Sınavına
Bakanlık merkez teşkilatında ilan edilen Programcı unvanı için katılan vekili tarafından, yargı kararı gereği 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen
Programcı Unvan Değişikliği Sınavının sonuçları açıklanmadan dört sorunun hatalı soru olduğu gerekçesiyle, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından iptal edilmesi işleminin “İptali” ve
“yürütmesinin durdurulması” istemi ile Bakanlık ve Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine Ankara 17. İdare Mahkemesinin 2018/1501 sayılı esasında dava açıldığı,
2.4. Bahse konu dava sonucunda, Ankara 17. İdare Mahkemesince 15/11/2018 tarihli ve sayı ile “…Bakanlıkça sınav İşlemlerini yürüten Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görüşünün de alınarak nihai olarak sınavın iptaline İçişleri Bakanlığı tarafından karar verilmesi gerektiği, nitekim kararda yer verilen yönetmelik hükümlerinde uygulamanın bu şekilde yapılmasının öngörüldüğü göz önüne alındığında, 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen İçişleri
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği, Programcı Unvanı Sınavının
İptaline yönelik kararın yetkisiz bir kurum tarafından alındığı anlaşılmakla olup, dava konusu edilen sınavın iptaline yönelik kararda yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır… dava konusu işlemin teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına…” ilişkin karar verildiği,
2.5. 2015 Yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavının yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve
Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yargı kararı gereği 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği Sınavının, Ankara 17.
İdare Mahkemesinin bahse konu kararının uygulanabilmesini teminen, 26/12/2018 tarihli Bakan Onayı ile iptal edildiği, yine aynı onay ile de 18/03/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği Sınavı kapsamında Programcı unvanında ataması yapılan personelin atamalarının iptal edilmeyerek mevcut hukuki durumlarının korunduğu,
2.6. Ankara 17. İdare Mahkemesinin bahse konu kararına karşı Bakanlıkça itiraz yoluna gidilmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince 09/01/2019 tarih ve İtiraz sayı İle “…davalı itirazının kabulüne, itiraza konu İdare
Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması isteminin reddine…” ilişkin karar verildiği, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 20/05/2019 tarihli ve sayılı kararı ile de “…davanın reddine…” karar verildiği,
2.7. Ayrıca, 23/08/2015 tarihinde yürürlükte bulunan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde 23/08/2015 tarihinde gerçekleştirilen görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucunda, Programcı unvanında başarılı olarak Programcı kadrosuna ataması yapılan, ancak yargı kararı gereği 18/03/2018 tarihinde yenilenen Programcı Unvan
Değişikliği Sınavı sonucunda başarı puan sıralamasına göre atanmaya hak kazanamadığından ataması gerçekleştirilemeyen yukarıda adı geçenler ile onun durumunda bulunan diğer
Bakanlık personelince, 26/12/2018 tarihli Bakan Onayının İptali yönünde yargı yoluna gidilmesi halinde, yargı tarafından Bakanlık aleyhine bir karar verilmesi durumunda 18/03/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği Sınavı sonucunda programcı unvanına ataması yapılan personelin atamalarının iptal edilmesi gerektiği göz önünde bulundurulduğunda, oluşabilecek telafisi güç ve imkansız zararların engellenebilmesi amacıyla bu durumda olan Bakanlık personelinin, 23/08/2015 tarihinde yürürlükte bulunan
İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına
Dair Yönetmelikte Programcı unvanına ilişkin belirtilen atanma şartlarım taşımaları kaydıyla ilgililerin talepleri de dikkate alınarak, 657 Devlet Memurları Kanununun 86 ve 175 inci maddeleri uyarınca durumlarına uygun boş bulunan programcı kadrolarına vekaleten görevlendirilmeleri hususuna ilişkin Bakanlık Makamınca yapılan değerlendirmelerin devam ettiği,
2.8. Öte yandan, İptal edilen l. yazılı sınav neticesinde; 13/01/2018 tarihinde yapılan 2.sınava ilişkin Bakanlıkça MEB’e (258) kişinin isminin bildirildiği, söz konusu sınavın sonuçları açıklanmadan MEB tarafından İptal edildiğinden, 2. sınava İlişkin adayların sınava katılım durumu ve sınav sonuçları ile ilgili MEB tarafından Bakanlığa herhangi bir bilgi ve belge gönderilmediği, 18/03/2019 tarihinde yapılan 3. sınava ilişkin ise Bakanlıkça MEB’e
İsmi bildirilen (258) kişiden (207) kişinin sınava katılmış olduğu, sınava katılan (207) kişiden ise (159) kişinin başarılı olduğu,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına
Dair Genel Yönetmeliğin;
5.1.“Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde; ”Devlet memurlarının bu Yönetmelik kapsamındaki görevlere atanabilmeleri için gerekli olan öğrenim düzeyleri kurumları tarafından çıkarılacak yönetmeliklerinde unvanlar itibariyle gösterilir. Devlet memurlarının;
..b) Programcı, Şef, Amir ve bu düzeyde görevlere atanabilmeleri için en az iki yıllık yüksek öğrenim, … görmüş olmaları şarttır.”,
5.2.“Hizmet süresi” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır. Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B)
bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler”,
9. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin
“Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Başvuran Kurumumuza yaptığı 14/3/2019 tarihli başvurusunda; İçişleri Bakanlığı’nın
23.08.2015 tarihinde düzenlediği Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavında
Programcılık kadrosunu kazanarak göreve başladığını, ancak 2,5 yıl sonra bazı soruların hatalı olduğu gerekçesiyle açılan dava sonucunda sınavın iptal edilerek, 2017 Aralık ayında unvanının geri alındığını, ardından 2018 Ocak ayında 2. kez bir sınavın yapıldığını fakat hatalı sorular olması nedeniyle sonuçlar açıklanmadan bu sınavın da iptal edildiğini (Milli Eğitim Bakanlığı tarafından), bunun üzerine 18 Mart’ta 3. bir sınav yapıldığını ancak bu sınavı kendisinin kazanamadığını, 2. sınavın hukuksuz olarak iptaline karşı Ankara 17. İdare Mahkemesine dava açılması üzerine Bakanlığın bir Olur ile son sınava girmiş olanların hakkını korumaya aldığını iddia etmektedir. Bakanlığa verdiği dilekçesinde 23/08/2015 tarihli (l . Sınav) sınav ile elde etmiş olduğu programcı kadrosuna yeniden atamasının yapılarak iptalden önceki mevcut hukuki durumumun korunmasını, Programcı unvanı kadrosunun iptal edildiği 27/12/2017 tarihinden itibaren yasal haklarının tarafına iadesini, bu iki maddenin de olamaması halinde de
Yönetmeliğin 21/4. Maddesine uygun olarak 2. Sınavın iptal edilmesi ile en kısa sürede yeni bir Programcı unvan değişikliği sınavının yapılmasını talep etmiştir.
11. İçişleri Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerde “23/08/2015 tarihinde yürürlükte bulunan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelikte Programcı unvanına ilişkin belirtilen atanma şartlarım taşımaları kaydıyla ilgililerin talepleri de dikkate alınarak, 657 Devlet
Memurları Kanununun 86 ve 175 inci maddeleri uyarınca durumlarına uygun boş bulunan programcı kadrolarına vekaleten görevlendirilmeleri hususuna ilişkin
Bakanlık Makamınca yapılan değerlendirmeler devam etmektedir.” olarak cevap verildiğinden İdarenin başvuranları vekaleten görevlendirebileceği değerlendirilerek Dostane
Çözüm Kararı verilmiştir. Başvuranın gerekli şartları sağlaması durumunda vekaleten görevlendirilmesi yönünde yeni bir işlem tesisi hususu idarenin takdir yetkisi kapsamındadır.
12. Başvuru konusuyla ilgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; İçişleri Bakanlığı tarafından 23/08/2015 tarihinde 2015 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı yapıldığı, Programcı unvanında MEB tarafından adaylara yöneltilen 4 sorunun hatalı olduğu gerekçesiyle Ankara 2. İdare Mahkemesince programcı Unvan Değişikliği Sınavının 13/9/2017 tarihli kararı ile iptal edilmesi üzerine
İçişleri Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel
Müdürlüğü arasında imzalanan protokol uyarınca ikinci sınavın 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, akabinde 13/01/2018 tarihinde yapılan sınavda sorulan dört sorunun hatalı olduğu gerekçesiyle, sınav sonuçları açıklanmadan Milli Eğitim Bakanlığının kararı ile Programcı Unvan Değişikliği sınavının iptal edilerek yeniden yapılmasının kararlaştırıldığı, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel
Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığı arasında 23/02/2018 tarihli protokol imzalanarak, üçüncü sınavın 18/03/2018 tarihinde gerçekleştirildiği, başarılı olan adayların başarı puan sıralamaları göz önünde bulundurularak, programcı kadrosuna atamalarının gerçekleştirilerek sınav sürecinin tamamlandığı anlaşılmıştır.
13. Yargı kararı gereği 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği
Sınavının sonuçları açıklanmadan dört sorunun hatalı soru olduğu gerekçesiyle, Milli Eğitim
Bakanlığı tarafından iptal edilmesi işleminin “İptali” ve “yürütmesinin durdurulması” istemi ile İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine Ankara 17. İdare Mahkemesinin sayılı esasında dava açılmıştır. Ankara 17. İdare Mahkemesince 15/11/2018 tarihli ve sayı ile “…Bakanlıkça sınav İşlemlerini yürüten Milli Eğitim Bakanlığı
Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görüşünün de alınarak nihai olarak sınavın iptaline İçişleri Bakanlığı tarafından karar verilmesi gerektiği, nitekim kararda yer verilen yönetmelik hükümlerinde uygulamanın bu şekilde yapılmasının öngörüldüğü göz önüne alındığında, 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen İçişleri
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği, Programcı Unvanı Sınavının
İptaline yönelik kararın yetkisiz bir kurum tarafından alındığı anlaşılmakla olup, dava konusu edilen sınavın iptaline yönelik kararda yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır… dava konusu işlemin teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına…” ilişkin karar verilmiştir.
14. 13/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği Sınavı, 26/12/2018 tarihli Bakan Onayı ile iptal edilmiş, yine aynı onay ile de 18/03/2018 tarihinde gerçekleştirilen Programcı Unvan Değişikliği Sınavı kapsamında Programcı unvanında ataması yapılan personelin atamaları iptal edilmemiştir. Ankara 17. İdare Mahkemesinin bahse konu kararına Bakanlığın itiraz yoluna gitmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince 09/01/2019 tarih ve . İtiraz sayı ile “…davalı itirazının kabulüne, itiraza konu İdare mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı
Kanun’un 27. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması isteminin reddine…” ilişkin karar verilmiştir.
15. Kurumumuza başvuru yapmış olan davacı tarafından açılan “İçişleri
Bakanlığının 01.03.2018 tarih ve 3056 sayılı yazısı ile bildirilen, 13.01.2018 tarihinde yapılan programcı unvan değişikliği sınavının sonuçları açıklanmadan hatalı soru olduğundan bahisle
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından iptal edilmesine dair işlemin; hukuka aykırı olduğu, söz konusu iptal işleminin yetkisiz kurum olan Milli Eğitim Bakanlığı tarafından alındığı, davalı idarelerce 2015 yılında yapılan sınavda başarılı olduğu ve programcılık kadrosuna atandığı, söz konusu sınavın yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine yaklaşık 2,5 yıl sonra programcılık kadrosunun geri alındığı ve 13.01.2018 tarihinde sınav yapılmasına karar verildiği, bu sınavın açıklanması beklenirken bu defa sınavda sorulan soruların bir kısmının hatalı olmasından dolayı sınavın iptal edildiğinin bildirildiği ve yeni sınavın 18.03.2018 tarihinde yapılacağının bildirildiği, 18.03.2018 tarihinde gerçekleştirilen sınava da girerek başarılı olduğu ancak bu defa da atama yapılacak kadro sınırlaması nedeniyle atanamadığı, öte yandan, 23.01.2018 tarih ve 30310 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki değişiklik ile programcı kadrosuna atanmasının artık mümkün olmadığı, ayrıca bu işlemler nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığı ileri sürülerek İptalinin talep edildiği” davaya Ankara 17. İdare Mahkemesince 20/05/2019 tarihli ve sayılı kararında “Dava konusu uyuşmazlığın yukarıda yer verilen mevzuat ve
Protokol hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesinden; 13.01.2018 tarihinde yapılan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında sorulan soruların bir kısmına yapılan itiraz üzerine yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, sınavda sorulan sorulardan dört tanesinin hatalı olduğunun tespit edilmesi ve bu soruların, yani hatalı bulunan soruların toplam soruların %5’inden fazlasına tekabül etmesi nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme
Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından alınan 26.01.2018 tarih ve 2018/2 sayılı karar ile 13.01.2018 tarihinde yapılan Sınavın iptal edildiği, her iki idarenin mutabakatıyla söz konusu sınavın daha sonraki bir tarihte yeniden yapıldığı anlaşılmakta olup, sınava ilişkin itirazların tek tek sorulara ilişkin olabileceği gibi aynı zamanda itiraz üzerine veya resen iptal edilen soruların toplam soruların %5’ini aşması durumunda sınavın iptaline yönelik olabileceği de göz önüne alındığında, Milli Eğitim Bakanlığının dava konusu işlemi tesis etmeye yetkili olduğu açıktır. Bununla birlikte 13.01.2018 tarihinde gerçekleştirilen programcı unvan değişikliği sınavında sorulan soruların hatalı olduğundan bahisle yapılan İtirazların (ki itiraz edenler arasında davacı da bulunmaktadır.)
değerlendirilmesi neticesinde sınavda sorulan 4 sorunun hatalı olduğu ve bu soruların, toplam soruların %5’inden fazlasına tekabül ettiği, dolayısıyla, 13.01.2018 tarihinde gerçekleştirilen sınavın iptaline yönelik işlemin yasada belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tesis olunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, yasanın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde, yine yasa ile yetkilendirilen idare tarafından tesis olunan, 13.01.2018 tarihinde yapılan sınavın iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.” denilerek karar verilmiştir.
16. İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe dayanılarak çıkartılmıştır. 23/1/2018 tarihinde yapılan mevzuat değişikliği ile birlikte programcı kadrosuna atanabilmek için En az iki yıllık yüksekokulların bilgisayar programcılığı bölümünden ya da Yüksek Öğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen bölümlerin birinden mezun olmak şartı getirilmiş ve 2020 Ocak ayında yapılan değişiklik ile de 1) En az iki yıllık yüksekokulların bilgisayar programcılığı bölümünden mezun olmak ya da en az fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olup Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı Bilgisayar Programcısı sertifikasına sahip olmak, 2) C, C+, C++, C#, Java, Java Script programlama dillerinden en az ikisini örgün öğretim yoluyla aldığını belgelemek veya bu programlama dillerinden en az ikisini bildiğini belgelemek şartları düzenlenmiştir. Başvuruya konu sınav söz konusu mevzuat kapsamında gerçekleştirilmiştir
17. Somut olayda; başvuran birinci sınavı kazanarak ataması yapılmış, ancak söz konusu sınavın yargı kararı ile iptali üzerine mahkeme kararı gereği ataması iptal edilmiştir, ikinci sınav sonuçları açıklanmadan sınav idarece iptal edilmiş, başvuran üçüncü sınavı ise kazanamamıştır.
Başvuran esas itibariyle 23/08/2015 tarihli (l. Sınav) sınav ile elde etmiş olduğu programcı kadrosuna yeniden atamasının yapılarak geriye dönük yasal haklarının iadesini talep etmektedir.
18. İstikrar kazanmış yargı kararları uyarınca iptal kararları, iptal edilen idari işlemin tesis edildiği tarihe kadar geriye yürümekte, iptal edilen idari işlem hiç tesis edilmemiş gibi hukuki sonuç doğurmakta, iptal edilen idari işlemden önceki hukuki duruma dönülmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla iptal edilen karara dayanan veya onunla doğrudan doğruya ilişkisi bulunan diğer idari tasarrufların da iptal kararlarından etkilenmesi kaçınılmaz olmaktadır. (Dan.
3. D., 2.12.1975, E: 1975/542, K: 1975/519; Dan. 5. D., 11.2.1991, E: 1991/112, K: 1991/154, Danıştay Dergisi, S. 82-83)
19. Benzer konuda verilmiş Danıştay 12. Dairesinin 28.10.2008 tarih ve E. 2008/4343, K.
2008/5507 sayılı kararında “…Öte yandan, verilen iptal kararı ile iptali istenilen idari işlemin tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kalkacağı ve o işlemin tesisinden önceki hukuki duruma dönüleceği tartışmasız olmakla birlikte, hukuka aykırılığı yargı kararı ile iptal edilen genel düzenleyici işlemlerinin iptali ile bu genel düzenleyici işleme dayanarak tesis edilen bireysel işlemlerin de bütün hukuksal sonuçları ile ortadan kalkıp kalkmayacağının, genel düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bireysel işlemlerin uzun süre uygulandığı ve bu süre içinde kişilerin elde ettiği öznel kazanımlarının geri alınmasının mümkün olmadığı durumunda, idari istikrar ilkesi ve kazanılmış hak kavramlarına aykırılık oluşturabilecek olması nedeniyle, somut olay çerçevesinde irdelenmesinin gerekeceği kuşkusuzdur. Bu bağlamda, olayımızda, Danıştay 12. Dairesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararının dava açan kişi açısından uygulanabilir olmasının tek yolunun sınavın yeniden yapılmasının olması ve yargı kararıyla şartnamenin hukuka aykırı olduğunun belirlenmiş olması nedeniyle, idarenin bu işlem ve buna dayanarak tesis ettiği tüm işlemleri her zaman geri alabilecek olması karşısında, sınavların ve bu sınavlara dayanarak tesis edilen atama işlemi ve sözleşmelerin geri alınarak yeniden yapılmasının, birey yönünden uzun bir süre uygulanarak öznel kazanımlar oluşturmamış olması nedeniyle mümkün olduğu gözetildiğinde, dava konusu geri alma işlemlerinin idari istikrar ilkesine aykırılık oluşturmayacağı ve hukuk güvenliği ilkesini zedelemeyeceği gibi, düzenli ve saygılı idare ilkesinin de bir gereği olduğu açıktır. Bu nedenle dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.” denilmiştir.
20. Birinci sınavın mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine, başvuranın ataması yargı kararının uygulanmasını teminen iptal edilmiştir, dolayısıyla idarenin kendiliğinden harekete geçerek yaptığı bir işlem bulunmamaktadır, zira yargı kararının uygulanmasını teminen iptal edilen işlemle doğrudan bağlantılı zincirleme yapılan işlemlerin de iptal edilmesi gerekmektedir. İkinci sınavla ilgili yürütmeyi durdurma kararında ikinci sınavın yetkisiz kurum tarafından alındığı belirtilmiş, bu kez İçişleri Bakanlığı tarafından alınan 26/12/2018 tarihli Olur ile iptal edilmiştir, söz konusu mahkeme kararı yetki yönünden hukuka aykırılık gerekçesiyle verilmiş bir karar olup ikinci sınav sonuçlarının açıklanması ve kazananların atamalarının yapılmasını zorunlu kılan bir karar değildir. Akabinde de yürütmeyi durdurma kararı kaldırılmış ve dava ret kararı verilmiştir.
21. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın İçişleri Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelikte uyarınca 23/08/2015 tarihinde yapılan 2015 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında başarılı olması üzerine Programcı unvanına yapılan atamasının, söz konusu sınavın iptali üzerine yargı kararının uygulanmasını teminen iptal edildiği, yargı kararı ile iptal edilen işlemle doğrudan bağlantılı zincirleme yapılan işlemlerin de iptal edilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu iptal işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, başvuranın programcı kadrosuna vekaleten görevlendirilmesi talebinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde ve başvuranın gerekli şartları sağlaması durumunda idarenin takdir yetkisi kapsamında bulunduğu hususları göz önüne alındığında idarenin tesis ettiği işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi