|
ÖZET: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan görevde yükselme sınavında, başvuran mühendis, yazılı sınavdan 90,9 puan almasına rağmen sözlü sınavdan yalnızca 44 puan almıştır. Başvuran, sözlü sınavın yeniden değerlendirilmesini talep etmiş, idare ise sınavın mevzuata uygun yapıldığını ve tüm adaylara eşit bir süreç sağlandığını savunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın itirazını değerlendirerek, sözlü sınavın hukuka uygun olduğunu ve başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, sözlü sınavların nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılması için sesli ve görüntülü kayıt yapılması yönünde idareye tavsiyede bulunmuştur. Bu karar, sınav süreçlerinin daha adil ve şeffaf bir şekilde yürütülmesi için önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Başvuranın itirazı, sınavın değerlendirme kriterlerinin somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiği ilkesine de atıfta bulunarak, sınav süreçlerinin denetlenebilirliğini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1944-S.23.3229
BAŞVURU NO : 2022/15847
KARAR TARİHİ : 16/02/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınavın yeniden değerlendirilerek düzeltilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvurucu Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda; Eti Maden Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme
Müdürlüğünde sicil numarası ile 9 yıldır Mühendis olarak görev yapmakta olduğunu, Eti Maden
İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 05.06.2022 tarihinde Başkent Üniversitesine yaptırılan Görevde
Yükselme Yazılı Sınavında 90,9 puan alarak başvurduğu Başmühendis Kadrosu için genel sıra numarasında 7. başarı sıralamasında 4. görev yaptığı ve başvurduğu pozisyonun yer aldığı Bandırma
İşletme Müdürlüğü içerisindeki başarı sıralamasında ise 1. olarak sözlü sınava girmeye hak kazandığını,
23.09.2022 tarihinde Görevde Yükselme Sınav Komisyonu tarafından gerçekleştirilen sözlü sınav
sonrasında 67,45 puan aldığının açıklandığını, sınav başarı durumunun 50. Sıra ile kazanamadı olarak ilan edildiğini, sözlü sınavda tarafına yazılı olarak verilen üç soruyu da tam ve doğru olarak cevapladığını, devamında tarafına yöneltilen tüm sözlü soruları da tam ve doğru olarak cevapladığını, bu soruları cevaplarken Türkçe’yi düzgün ve etkili kullandığını, kendini ifade etmekte bir güçlük çekmediğini, değerlendirme ölçeğine göre bir hatasının olmadığını, yazılı sınavdan aldığı 90,9 puana karşılık sözlü sınavda kendisine verilen 44 puan ve sonucunda aritmetik olarak hesaplanan 67,45 puanın tutarsız olduğunu, idarenin hiçbir somut delil sunmadan, “Görevde yükselme sözlü sınav uygulamasında tüm personel için eşit, adil ve saydam bir süreç işletilerek, adayların yazılı ve sözlü sorulara verdiği cevapların
Sınav Kurulunca Yönetmelikle belirlenmiş olan kriterler çerçevesinde ölçme ve değerlendirmenin yapılarak puanlandığını” belirttiğini, ancak sözlü sınav puanlamaları yapılırken hem kariyer ilkesi hem de yazılı sınav puanı bakımından tarafından geride olan kişiler ile arasında fahiş sözlü sınav puan farkı olacak şekilde sübjektif davranıldığını, sözlü sınavlar amacı gereği yazılı sınavın tamamlayıcısı niteliğinde olduğundan asli belirleyici unsur olarak kullanılması eşitlik, adalet ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu
iddia ve ifade ederek; tarafına verilen sözlü sınav puanına itiraz ettiğini sözlü sınavın yeniden değerlendirilerek düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 15/11/2022 tarihli ve S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün 08/12/2022 tarih ve E- – – sayılı yazı ve eklerinde; başvuruya konu idari işleme ilişkin olarak, görevde yükselme sınavının bütün aşamalarının “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmeliğin” Geçici 4. maddesi doğrultusunda mülga Devlet Personel Başkanlığının görüşüne istinaden hazırlanan ve 20/12/2010 tarihli ve 27791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri ve sınav süreci esas alınarak gerçekleştirildiği, Yazılı Sınav ve Sözlü Sınavın Sınav Konularına
İlişkin Bilgi Düzeyine ait alan bilgisi, ortak alan bilgisi ve genel kültür ve genel yeteneği ile ilgili değerlendirme kriterlerine ait sorular Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezine hazırlatıldığı, görevde yükselme sınav takvimi ve süreci ile sözlü sınav değerlendirme kriterlerine göre görevde yükselme sınav duyurusunun yapıldığı sınav başvuru kılavuzunda yer verilerek sınava girecek personelin sınav süreci hakkında bilgi sahibi olması sağlandığı, anılan Yönetmeliğin Sınav Kurulu başlıklı 17. maddesine istinaden Genel Müdürlük Oluru ile oluşturulan Sınav Kurulunu oluşturan asıl ve yedek üyeler Kuruluşta fiilen Daire Başkanı kadrosu ile görev yapmakta olduğu, herhangi bir nedenle Kurulda asıl üyenin bulunmadığı hallerde toplantıya Genel Müdürlük Oluruyla yedek üye belirlenerek görevlendirildiği, Sınav Kurulu tarafından sözlü sınavda üye sayısının tam olmasına azami hassasiyet gösterildiği, söz konusu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde Başkent Üniversitesi Eğitim ve
Danışmanlık Hizmetleri Merkezi (BEDAM) tarafından hazırlanarak içerikleri protokolle belirlenmiş plastik mühürlü unvan grup kutuları içerisinde sınav grubu sayıları dikkate alınarak hazırlanmış mühürlü grup soru zarflarından bir tanesi, sözlü sınav takviminde belirtilen tarih ve saatlerde sözlü sınava katılan adaylar arasından, kurul huzurunda yetkilendirilen bir aday aracılığı ile seçilerek, sınav konularına ilişkin alan bilgisine ait bir soru, ortak alan bilgisine ait bir soru ve genel kültüre ait bir sorudan oluşan toplam üç sorudan sınav grubunun tamamı sorumlu tutulduğu, grup soru zarfının içindeki, aday soru kâğıdının aday tarafından yazılı olarak cevaplandırılmak suretiyle cevap kâğıdı ve soru zarfının ayrı ayrı adı-soyadı, tarih ve imza altına alınarak Komisyona teslim edilmesi sağlandığı, görevde yükselme sözlü sınav uygulamasında tüm personel için eşit, adil ve saydam bir süreç işletilerek, adayların yazılı ve sözlü sorulara verdikleri cevaplar Sınav Kurulunun her bir üyesi tarafından sözlü sınav değerlendirme kriterlerine göre değerlendirildiği ve vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması adayın sözlü sınav puanını oluşturduğu, sözlü sınavın bütün aşamalarında adayın kendisini rahat hissedeceği bir iletişim süreci uygulanarak, her aday için sınav süreci eşitlik ve hakkaniyet gösterilerek ortalama 7 dakikayı geçmeyecek şekilde önceden bildirilen süre (ilk 2-3 dakikası soru zarfındaki soruların yazılı cevaplanması, sonrasında 4-5 dakika sözlü olarak soruların cevaplanması) ve süreç esas alınarak uygulandığı, sınavın sözlü kısmında Kurul
Üyelerince; Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenmiş olan sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığını ölçmek üzere değerlendirmeye tabi tutulduğu ve tutanak ile imza altına alındığı, bu çerçevede; görevde yükselme sınavının bütün aşamalarının 20/10/2010 tarihli ve 27791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği” hükümleri esas alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, görevde yükselme sözlü sınav uygulamasında tüm personel için eşit, adil ve saydam bir süreç işletilerek, adayların yazılı ve sözlü sorulara verdikleri cevapların Sınav Kurulunca Yönetmelikle belirlenmiş olan kriterler çerçevesinde ölçme ve değerlendirmesi yapılarak puanlandığı, görevde yükselme sözlü sınav uygulamasında ve sonuçlarında yapılan inceleme ve kontrollerde herhangi bir maddi hatanın
bulunmadığı tespit edilerek başvuru talebine ilişkin kararın yeniden gözden geçirilmesini gerektirecek hukuka aykırı bir durum bulunmadığı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: Sınıflandırma: A)
Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve mesleklere göre sınıflara ayırmaktır. Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”, 6. 18/4/1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğinin; 6.1. “Sınav şartı” başlıklı 8’inci maddesi; “Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir” 6.2. “Sözlü sınav” başlıklı 12/A maddesi; “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır. (2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”, 7. 20.12.2010 tarih ve 27791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Eti Maden İşletmeleri Genel
Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 7.1. “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 7’nci maddesi; “ (1) Bu Yönetmelikte belirtilen kadro/pozisyonlara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için; a) Atanılacak kadro veya pozisyonlar için belirlenen öğrenim şartını taşımak, b) Yapılacak görevde yükselme sınavında yazılı sınavdan yüz puan üzerinden en az altmış, sözlü sınavdan da yüz puan üzerinden en az yetmiş puan almak, c) Atama yapılacak kadro veya pozisyonlar için belirlenmiş alt görevde bekleme sürelerini tamamlamış olmak,
ç) İlan edilen kadro ve pozisyon için kurumda bu şartları sağlayan personelin bulunmaması durumu hariç olmak üzere, sınav için belirlenen başvuru süresinin son günü itibarıyla hizmet süresinin en az altı ayını kurumda geçirmiş olmak, şartları aranır.” 7.2. “Sınav şartı” başlıklı 11’inci maddesi; “(1) Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacak personelin yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir.
(2) Sınav, sınav kurulunca belirlenecek konularda yapılır. Unvan değişikliği sınav konuları, görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine göre belirlenir.
(3) Görevde yükselme veya unvan değişikliği kapsamındaki kadro ve pozisyonlara sadece Teşekkülün kendi personeli başvurabilir. Unvan değişikliği sınavına katılacaklarda, Teşekkülde veya öğrenim durumlarıyla ilgisi olmayan görevlerde belli bir süre hizmet yapmış olma şartı aranmaz.” 7.3. “Sınav duyurusu” başlıklı 12’nci maddesi; “Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle; atama yapılacak kadro veya pozisyonların birimi, sınıfı, unvanı, derecesi ve adedi, atama yapılacak kadro ve pozisyonlar için tercih alınıp alınmayacağı, yazılı sınava ilişkin konu başlıkları ile başvuru yeri ve başvuru tarihinin son günü yazılı sınavdan önce personele duyurulur.” 7.4. “Başvuru” başlıklı 13’üncü maddesi; “(1) İlân edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen ve başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir.
(2) (Mülga:RG-14/10/2017-30210)
(3) Aday memur statüsünde ya da deneme süresi içerisinde bulunanlar sınavlara başvuruda bulunamazlar.
(4) Aylıksız izinde bulunanlar dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanların sınava katılmaları mümkündür.
(5) İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi Başkanlığınca başvurular incelenerek, aranan şartları taşıyanlar
Teşekkülün internet sayfasında ilân edilir.” 7.5. “Yazılı sınav” başlıklı 14’üncü maddesi; “(1) Yazılı sınav, duyuruda belirtilen konularda yapılır.
(2) (D eğişi k:RG-14/10/2017-30210) Yazılı sınav; Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Genel Müdürlüğüne veya yüksek öğretim kurumlarından birisine yaptırılabilir. Kuruluş, gerekli şartları taşıyan ve atama yapılacak görevi yapabilecek durumda bulunan engellilerin sınavlarının yapılabilmesi için gerekli tedbirleri alır.
(3) (D eğişi k:RG-14/10/2017-30210) Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.” 7.6. “Sözlü sınav” başlıklı 15’inci maddesi; “(1) Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilân edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılırlar.” 7.7. “Sınav kurulu” başlıklı 17’nci maddesi; “(1) Sınav Kurulu, Genel Müdür onayı ile oluşturulur.
(2) (D eğişi k:RG-14/10/2017-30210) Sınav kurulu, Genel Müdür veya görevlendireceği en az Daire
Başkanı düzeyindeki bir kişinin başkanlığında, İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi Başkanı, Strateji
Geliştirme Dairesi Başkanı, Üretim ve Koordinasyon Dairesi Başkanı ve Tesis-Mühendislik Hizmetleri
Dairesi Başkanı olmak üzere toplam beş asıl üyeden oluşur. Asıl üyenin yokluğunda, bu birimlere vekâlet eden personel yedek üye olarak görev yapar. Sınav kurulu, üye tam sayısı ile toplanır. Kararlar oy çokluğuyla alınır.
(3) Asil üyenin bulunmadığı hallerde toplantıya yedek üye katılır. Sınav Kurulunu oluşturacak üyeler görevde yükselme sınavına alınacak personelden, öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük düzeyde olamazlar.
(4) Sınav kurulunun başkan ve üyelerinin görevde yükselme sınavına eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yeni üye veya üyeler görevlendirilir.
(5) (D eğişi k:RG-15/1/2013-28529) Kurulun sekreterya hizmetleri İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi
Başkanlığınca yerine getirilir.” 7.8. “Sınav kurulunun görevleri” başlıklı 18’inci maddesi; “(1) Sınav kurulu; sınavların yapılması, sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlara ilişkin diğer işleri yürütür.” 7.9. “Başarı sıralaması, açıklanması ve itirazların cevaplanması” başlıklı 19’uncu maddesi; “(1) (Değişik:RG-14/10/2017-30210) Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle ilân edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınarak tespit edilir ve kurumun resmi internet sitesinde ilân edilir.
(2) (Değişik:RG-13/6/2015-29385) Sınavlarda başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilerek, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(3) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilân edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, Teşekkülce ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.
(4) Sınav kurulu, sınav sonuçlarının kendisine intikal ettiği tarihten itibaren beş iş günü içerisinde başarı sıralamasını yaparak Teşekkülün internet sayfasında ilân eder ve birim amirleri aracılığıyla ilgililere yazılı olarak bildirir. İlgililer, kendilerine yazılı olarak bildirilmesinden itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarına itirazlarını, sınav kuruluna iletilmek üzere İnsan Kaynakları Yönetimi Dairesi Başkanlığına yapabilirler. İtirazlar, sınav kurulu tarafından incelenir ve karar ilgiliye on iş günü içinde yazılı olarak bildirilir.
(5) Yapılan sınavlarda hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır. Ancak, soruların yüzde beşinden fazlasının hatalı olduğu yapılan itirazlar sonucunda veya herhangi bir şekilde tespit edilmesi hâlinde, sınav iptal edilir ve en kısa sürede yeni sınav yapılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, (1) numaralı paragrafta ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, Eti Maden Bandırma Bor ve Asit
Fabrikaları İşletme Müdürlüğünde sicil numarası ile 9 yıldır Mühendis olarak görev yapmakta olduğunu, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 05.06.2022 tarihinde Başkent Üniversitesine
/
yaptırılan Görevde Yükselme Yazılı Sınavında 90,9 puan aldığını, 23.09.2022 tarihinde Görevde Yükselme
Sınav Komisyonu tarafından gerçekleştirilen sözlü sınav sonrasında 67,45 puan aldığının açıklandığını, sınav başarı durumunun 50. sıra ile kazanamadı olarak ilan edildiğini, sözlü sınavda tarafına yazılı olarak verilen üç soruyu da tam ve doğru olarak cevapladığını, devamında tarafına yöneltilen tüm sözlü soruları da tam ve doğru olarak cevapladığını, sözlü sınavlar amacı gereği yazılı sınavın tamamlayıcısı niteliğinde olduğundan asli belirleyici unsur olarak kullanılması eşitlik, adalet ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu iddia ve ifade ederek; tarafına verilen sözlü sınav puanına itiraz ettiğini sözlü sınavın yeniden değerlendirilerek düzeltilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. İdarenin (2) numaralı paragrafta ayrıntılı olarak belirtildiği üzere, görevde yükselme sınavının bütün aşamalarının “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair
Genel Yönetmeliğin” Geçici 4. maddesi doğrultusunda mülga Devlet Personel Başkanlığının görüşüne istinaden hazırlanan ve 20/12/2010 tarihli ve 27791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri ve sınav süreci esas alınarak gerçekleştirildiği, Yazılı Sınav ve Sözlü Sınavın Sınav Konularına
İlişkin Bilgi Düzeyine ait alan bilgisi, ortak alan bilgisi ve genel kültür ve genel yeteneği ile ilgili değerlendirme kriterlerine ait sorular Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezine hazırlatıldığı, görevde yükselme sınav takvimi ve süreci ile sözlü sınav değerlendirme kriterlerine göre görevde yükselme sınav duyurusunun yapıldığı sınav başvuru kılavuzunda yer verilerek sınava girecek personelin sınav süreci hakkında bilgi sahibi olması sağlandığı, anılan Yönetmeliğin Sınav Kurulu başlıklı 17. maddesine istinaden Genel Müdürlük Oluru ile oluşturulan Sınav Kurulunu oluşturan asıl ve yedek üyeler Kuruluşta fiilen Daire Başkanı kadrosu ile görev yapmakta olduğunu, sınavın mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği ifade edilerek görevde yükselme sözlü sınav uygulamasında tüm personel için eşit, adil ve saydam bir süreç işletilerek, adayların yazılı ve sözlü sorulara verdikleri cevapların Sınav Kurulunca
Yönetmelikle belirlenmiş olan kriterler çerçevesinde ölçme ve değerlendirmesi yapılarak puanlandığı, görevde yükselme sözlü sınav uygulamasında ve sonuçlarında yapılan inceleme ve kontrollerde herhangi bir maddi hatanın bulunmadığı tespit edilerek başvuranın talebine ilişkin kararın yeniden gözden geçirilmesini gerektirecek hukuka aykırı bir durum bulunmadığı savunulmuştur.
11. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Eti Maden İşletmeleri
Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğin 15’inci maddesinde, yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilân edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınacağı, son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınacağı, ilgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edileceği, sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılacağı belirtilmektedir.
12. Danıştay 2’nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararı’nda, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların
/
kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
13. Başvuranın Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 23.09.2022 tarihinde Görevde
Yükselme Sınav Komisyonu tarafından gerçekleştirilen sözlü sınavda sözlü sınav puanlamaları yapılırken hem kariyer ilkesi hem de yazılı sınav puanı bakımından tarafından geride olan kişiler ile arasında fahiş sözlü sınav puan farkı olacak şekilde sübjektif davranıldığı, sözlü sınavlar amacı gereği yazılı sınavın tamamlayıcısı niteliğinde olduğundan asli belirleyici unsur olarak kullanılması eşitlik, adalet ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu iddiası ile tarafına verilen sözlü sınav puanına itiraz ettiği bu doğrultuda sözlü sınavın yeniden değerlendirilerek düzeltilmesi talebiyle ilgili olarak yapılan işlemlerin idarenin cevap yazısı eklerinde ilgili mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuranın bu talebi ile ilgili olarak hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
14. Bandırma’da Mühendis kadrosunda görev yapmakta olan başvuran Başmühendis unvan yazılı sınavdan 90,9 puan aldığı, sözlü sınavdan ise 44 puan aldığı tespit edilmiş olup; sözlü sınavın iptal edilmesi talebi ile ilgili olarak somut olayda, 23.09.2022 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda başvuran tarafından 3 nolu soru zarfından çekilen sorulara vermiş olduğu cevap 5 komisyon üyesince değerlendirilmek suretiyle puanlama yapıldığı ve tutanağa işlendiği, her bir komisyon üyesinin vermiş olduğu puanların toplamının aritmetik ortalamasının alındığı tespit edilmiştir.
15. Öte yandan, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği gereğince görüntü kaydı yapılması ile ilgili herhangi bir husus bulunmadığı gerekçesi ile sözlü sınav esnasında herhangi bir görüntü kaydı veya sesli kaydının tutulmadığı, yapılan sözlü sınavın mevzuata göre oluşturulan komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve bu komisyon üyelerince takdir edilen notların ayrı ayrı tutanakla sözlü sınav notu olarak puanlandığı anlaşılmıştır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 15’inci maddesinde, sözlü sınavdan 70 puan ve üzeri not alanların başarılı sayılacağı belirtilmiş olduğu ve komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak aritmetik ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanın sözlü sınav puanının
44 olduğu, başarı puanı itibariyle 67,45 puanla 50. sırada olduğu dolayısıyla başvuranın katılmış olduğu
“Başmühendislik” sözlü sınavının mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanun’un 21’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar, 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Ankara
İdare Mahkemeleri nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, sözlü sınavın yeniden değerlendirilerek düzeltilmesi talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt yapılması yönünde ETİ MADEN İŞLETMELERİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Eti Maden İşletmeleri Genel
Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Bu kararın BAŞVURANA ve ETİ MADEN İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/