Görevde yükselme sonrası sağlık ve aile birliği gerekçesiyle nakil talebinin reddi ve hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9341-S.21.15105

BAŞVURU NO : 2020/103138

KARAR TARİHİ : 23/06/2021

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Aile birliği ile sağlık mazeretleri gerekçesiyle naklen atanma talebi.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Karayolları 14.Bölge (Bursa) Müdürlüğü Balıkesir Yol Kenarı Denetim İstasyonunda Memur olarak görev yapmakta iken görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile 15.Bölge Müdürlüğüne (Kastamonu) bağlı Zonguldak Tünel Bakım İşletme Şefliğine Tekniker olarak atamasının yapıldığını, pandemi nedeniyle riskli grupta yer aldığı için Cumhurbaşkanlığı 2020/8 sayılı Genelgesi ile idari izinli olduğunu, 2016 yılında böbrek nakli olduğunu, Doluz Eylül Üniversitesi Hastanesinde rutin kontrollerinin devam ettiğini, donör olarak böbreğini veren babasının 1993 yılında iş kazası geçirdiğini ve sağ gözünü kaybederek malulen emekli olduğunu, ameliyat sonrası kontrollerine birlikte gittiklerini, ayrıca eşinin

Balıkesir İl Milli Eğitim Müdürlüğünde memur olarak görev yaptığını, bu sebeplerle yaptığı nakil talebi başvurusunun personel ihtiyacı gerekçe gösterilerek reddedildiğini, halbuki aynı sınav sonucu Kastamonu

Bölge Müdürlüğüne atanan bir personelin ve diğer Bölge Müdürlüklerine atanan personellerin tayin talebinin uygun görüldüğünü belirterek; engel mazereti, aile bireyinin bakımına muhtaç olması ve aile birliğinin bozulmaması için Karayolları 14.Bölge Müdürlüğüne naklinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Karayolları Genel

Müdürlüğünün 08/02/2021 ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğünde çalışan başvuranın, Bursa 14.Bölge Müdürlüğüne atanma talebinde bulunduğu, 2.2. Başvuranın, Bursa 14.Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliği Ulaşım Güvenliği ve

Kontrol Şefliği Balıkesir Karayolları Denetim İstasyonunda Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (Ağırlık ve Boyut Denetimi Memuru) olarak çalışmakta iken 26/01/2020 tarihinde yapılan Karayolları Genel

Müdürlüğü Personeli Unvan Değişikliği Yazılı Sınavına katılma talebi ile ilan edilen boş yer ve kadrolar

/

için sistem üzerinden tercihlerini Genel Müdürlük Merkez, Ankara 4.Bölge Müdürlüğü şeklinde yaptığı, tercihlerine yerleşememesi halinde daha önce ilan edilen münhal kadrolardan uygun görülen birine atanmayı kabul etme seçeneğini işaretlediği, bilahare 23-24 Haziran 2020 tarihleri arasında yapılan Sözlü

Sınav sonuçlarına göre 21/08/2020 tarihinde talebi doğrultusunda münhal bulunan Kastamonu 15.Bölge

Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Başmühendisliği Zonguldak Tünel Bakım İşletme Şefliği Tekniker (Tehlikeli Maddeler Teknik Elemanı) kadro (görev) unvanına atandığı, 2.3. Söz konusu Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına ilişkin 05/12/2019 tarihli duyurularında

“Sınav sonuçlarına göre ataması yapılan personelin hizmet biriminde 2 yıl çalışmadıkça yer değişikliği suretiyle atanma talebinde bulunamayacağı” bildirildiğinden, başvuranın 31/08/2020 tarihinde sağlık mazeretiyle Bursa 14.Bölge Müdürlüğüne nakil talebinin 08/09/2020 tarihli ve sayılı yazıları ile uygun görülmediği, 2.4. Söz konusu sınav sonuçlarına göre ataması yapılan personelden görev yeri değişikliği talebi olanlar içerisinde yalnızca A.S.nin talebinin, görev yaptığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu ilde hastalığının tedavisinin mümkün olmadığını belgelendirdiğinden uygun görüldüğü, başvuranın da aralarında olduğu diğer personelin taleplerinin uygun görülmediği, 2.5. Ayrıca, Genel Müdürlüklerinde Tekniker (Tehlikeli Maddeler Teknik Elemanı) kadro (görev) unvanlı personelin Tünel Bakım İşletme Şefliklerinde çalıştırılmakta olduğu, söz konusu şeflikten Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğünde 2 adet, Bursa 14.Bölge Müdürlüğünde ise 1 adet bulunduğu, anılan kadro (görev)

unvanıyla çalışan personelin Bursa 14.Bölge Müdürlüğünde bulunmamakla birlikte Kastamonu 15.Bölge

Müdürlüğünde çalışan tek personel olan başvuranın ayrılması halinde hizmette aksama yaşanabileceği, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.” 6. 25/06/1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet

Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişin Yönetmeliğin, 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik

72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle

atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.” 6.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, …

ifade eder.” 6.3. “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruya konu naklen atanma talebinin reddedilmesi işleminin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında yapıldığı, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Karayolları 14.Bölge (Bursa) Müdürlüğü Balıkesir Yol Kenarı Denetim İstasyonunda Memur olarak görev yapmakta iken görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile 15.Bölge Müdürlüğüne (Kastamonu) bağlı Zonguldak Tünel Bakım İşletme Şefliğine Tekniker olarak atamasının yapıldığını, 2016 yılında böbrek nakli olduğunu, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde rutin kontrollerinin devam ettiğini, donör olarak böbreğini veren babasının 1993 yılında iş kazası geçirdiğini ve sağ gözünü kaybederek malulen emekli olduğunu, ameliyat sonrası kontrollerine birlikte gittiklerini, ayrıca eşinin Balıkesir İl Milli

Eğitim Müdürlüğünde memur olarak görev yaptığını belirterek; engel mazereti, aile bireyinin bakımına muhtaç olması ve aile birliğinin bozulmaması için Karayolları Bursa 14.Bölge Müdürlüğüne naklinin yapılmasını talep etmektedir.

9. Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğünde çalışan başvuran, Bursa 14.Bölge Müdürlüğüne atanma talebinde bulunmaktadır. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden, başvuranın, Bursa 14.Bölge Müdürlüğü Trafik Güvenliği Başmühendisliği Ulaşım Güvenliği ve Kontrol Şefliği

Balıkesir Karayolları Denetim İstasyonunda Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (Ağırlık ve Boyut

Denetimi Memuru) olarak çalışmakta iken 26/01/2020 tarihinde yapılan Karayolları Genel Müdürlüğü

Personeli Unvan Değişikliği Yazılı Sınavına katılma talebi ile ilan edilen boş yer ve kadrolar için sistem üzerinden tercihlerini Genel Müdürlük Merkez, Ankara 4.Bölge Müdürlüğü şeklinde yaptığı, tercihlerine yerleşememesi halinde daha önce ilan edilen münhal kadrolardan uygun görülen birine atanmayı kabul etme seçeneğini de işaretlediği, bu kapsamda 23-24 Haziran 2020 tarihlerinde yapılan Sözlü Sınav sonuçlarına göre 21/08/2020 tarihinde talebi doğrultusunda münhal bulunan Kastamonu 15.Bölge

Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Başmühendisliği Zonguldak Tünel Bakım İşletme Şefliği Tekniker kadro unvanına atandığı, söz konusu Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavına ilişkin 05/12/2019 tarihli duyurularında “Sınav sonuçlarına göre ataması yapılan personelin hizmet biriminde 2 yıl çalışmadıkça yer değişikliği suretiyle atanma talebinde bulunamayacağı” bildirildiğinden, başvuranın 31/08/2020 tarihinde sağlık mazeretiyle Bursa 14.Bölge Müdürlüğüne nakil talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.

10. İdare tarafından yapılan açıklamada, Genel Müdürlüklerinde Tekniker (Tehlikeli Maddeler Teknik

Elemanı) kadro (görev) unvanlı personelin Tünel Bakım İşletme Şefliklerinde çalıştırılmakta olduğu, söz konusu şeflikten Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğünde 2 adet, Bursa 14.Bölge Müdürlüğünde ise 1 adet bulunduğu, anılan kadro (görev) unvanıyla çalışan personelin Bursa 14.Bölge Müdürlüğünde bulunmamakla birlikte Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğünde çalışan tek personel olan başvuranın ayrılması halinde hizmette aksama yaşanabileceği ifade edilmiştir.

11. Ayrıca başvuranın, kendi nakil talebinin reddedilmekle birlikte, aynı sınav sonucu Kastamonu Bölge

Müdürlüğüne atanan bir personelin ve diğer Bölge Müdürlüklerine atanan personellerin tayin talebinin uygun görüldüğü yönündeki iddiasına ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; söz konusu sınav sonuçlarına göre ataması yapılan personelden görev yeri değişikliği talebi olanlar içerisinde yalnızca

A.S.nin talebinin, görev yaptığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu ilde hastalığının tedavisinin mümkün olmadığını belgelendirdiğinden uygun görüldüğü, başvuranın da aralarında olduğu diğer personelin taleplerinin uygun görülmediği belirtilmiş; İdare tarafından sunulan belgelerden, yer değişikliği talebi uygun görülen adı geçen şahsın görev yaptığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu ilde hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunun bulunduğu anlaşılmıştır.

12. 25/06/1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarının

Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişin Yönetmeliğin “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer

Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde; memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerektiği kurala bağlanmış olup; başvuran tarafından dosyaya sunulan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin 25/05/2017 tarihli Sağlık Kurulu Raporunda, hastaya kronik böbrek yetmezliği nedeni ile İzmir Dokuz

Eylül Üniversitesinde 09/11/2016 tarihinde böbrek nakli yapıldığı, hastanın immunsupresif tedavi altında olduğu anlaşılmış; bu rapor dışında başvuran tarafından, hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığına veya mevcut görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğine dair eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmış herhangi bir sağlık kurulu raporu sunulmamıştır.

13. “Kişilerin aile birliği gibi bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı)

14. Benzer konuda Kurumumuzun 15/06/2020 tarihli ve 2020/4807 sayılı Ret Kararında da; Başvuran tarafından, çocuğunun hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığına veya mevcut görev yerinin çocuğunun sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğine dair eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmış herhangi bir sağlık kurulu raporu sunulmadığı, diğer taraftan başvuranın tayin talebinin, yine başvuranın, hali hazırda çalışmakta olduğu ildeki personel ihtiyacı ile tayin olmak istediği ildeki kadroların dolu olması ve bu alanda ihtiyaç bulunmaması nedenleriyle reddedildiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, idarece tesis edilen işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine dayandığı dolayısıyla başvurunun reddine karar verilmiştir.

15. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuran tarafından, hastalığının görev

yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığına veya mevcut görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğine dair eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmış herhangi bir sağlık kurulu raporu sunulmadığı; diğer taraftan başvuranın unvan değişikliği sınavı neticesinde

Kastamonu iline atandığı, söz konusu unvan değişikliği sınav ilanında “sınav sonuçlarına göre ataması yapılan personelin hizmet biriminde 2 yıl çalışmadıkça yer değişikliği suretiyle atanma talebinde bulunamayacağının” bildirildiği, başvuranın bunu kabul ederek ve bilerek sınava girdiği, bu kapsamda unvan değişikliği sınavı neticesinde atamasının yapıldığı; ayrıca başvuranın, söz konusu sınava ilişkin ilan edilen boş yer ve kadrolar için sistem üzerinden tercihlerini Genel Müdürlük Merkez, Ankara 4.Bölge Müdürlüğü şeklinde yaptığı, tercihlerine yerleşememesi halinde daha önce ilan edilen münhal kadrolardan uygun görülen birine atanmayı kabul etme seçeneğini de işaretlediği, yani başvuranın yaptığı tercihler arasında Bursa 14.Bölge Müdürlüğünün bulunmadığı ve sonuç olarak talebi doğrultusunda münhal bulunan Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğüne atamasının yapıldığı; aile birliği ile sağlık mazeretlerinin söz konusu sınavdan önce de devam ettiği ve başvuranın bu koşulları kabul ederek ve bilerek unvan değişikliği sınavı neticesinde Kastamonu 15.Bölge Müdürlüğüne atamasının yapıldığı; ayrıca hali hazırda çalışmakta olduğu ilde başvuranın hizmetine ihtiyaç bulunduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, İdarece tesis edilen işlemin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında yapıldığı, dolayısıyla başvuranın talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Kastamonu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Karayolları Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi