TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12494-12494 |sayi|18745356-101.07.06-E.18745356-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2017/4842 2017/ 4842
KARAR TARİHİ : 18/10/2017 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebi
BAŞVURU TARİHİ : 26/04/2017 26.4.2017
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 26/ 04/ 2017 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda, başvuran
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca 19/ 03/ 2016 tarihinde yazılısı, 17/ 01/ 2016 tarihinde ise sözlüsü yapılan görevde yükselme sınavının yazılı aşamasını 82,50 puan alarak kazandığını, sözlü sınav sonucunda ise 50.00 puan ile başarısız sayıldığını belirterek sözlü sınavının
Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrasının a,b,c,ç,d ve e bentleri uyarınca yeniden değerlendirilmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 15/ 06/ 2017 tarihli ve E. sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
gönderilen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının 12/ 07/ 2017 tarihli ve E. sayılı yazısında özetle : Bakanlığın Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin, Sözlü Sınavına
Alınma ve Sözlü Sınav Konuları başlıklı 15 inci maddesinde; “Adaylar, kurul tarafından ikinci fıkranın (a) bendi İçin elli puan, (b) ilâ (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri İçin onur puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir . Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz .” ifadesi yer aldığından mülakat sınavının görüntülü veya sesli olarak kayıt altına alınmadığı, sınav tutanaklarının ekte sunulduğu,
1 / 62.1) Sınav komisyonunun Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin Sınav Kurulu
başlıklı 10 uncu maddesinde yer alan “ Sınav kurulu; Bakan onayı ile Müsteşar veya Müsteşar
Yardımcısı başkanlığında; Personel Dairesi Başkanlığı temsilcisi ile en az daire başkam unvanlı yöneticiler arasından belirlenecek üç üye olmak üzere toplamda beş üyeden oluşur .” hükmü gereğince Bakanlık Makamından alınan 08/ 11/ 2016 tarihli ve sayılı Bakan Onayı üzerine oluşturulduğu,
2.2) Bakanlığın, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 15 inci maddesinin
ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan; “ Adaylar sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, yönlerinden değerlendirilerek, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle gerçekleştirilir .
( 3) Adaylar, kurul tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, (b) ilâ (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir . Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz . Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, kurul başkanı ve üyelerinin yüz puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır .” hükmü yer aldığından konu başlıklarına göre değerlendirme yapılabilmesi için, sorulan sorulara adaylar tarafından verilen cevapların karşılığı, her bir üye tarafından verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak değerlendirme yapıldığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlığını taşıyan 2 nci maddesinin birinci
fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .” ,
5.1) Mezkur Kanununun 3 üncü maddesinde , “Temel ilkeler” başlığını taşıyan 3 üncü
maddesinde; ….
Kariyer :
2 / 6B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun
şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır .
Liyakat :
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .” ,
6) 18/ 4/ 1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum Ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik’in
“Sözlü sınav” başlıklı 12/A maddesinde; “Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır . Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır . İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, e) Genel kültürü ve genel yeteneği, f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir . Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir . Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır .”,
7) 28/ 12/ 2014 tarih ve 29219 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile ve Sosyal Politikalar
Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Sınav kurulu” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Sınav kurulu; Bakan onayı ile Müsteşar veya
Müsteşar Yardımcısı başkanlığında; Personel Dairesi Başkanlığı temsilcisi ile en az daire başkanı unvanlı yöneticiler arasından belirlenecek üç üye olmak üzere toplamda beş üyeden oluşur . Ayrıca aynı usulle üyelerin yedekleri belirlenir . Asil üyelerin herhangi bir nedenle sınav kuruluna katılamamaları halinde yedek üyeler sınav kuruluna katılırlar .” ,
7.1) Aynı Yönetmeliğin , “Sözlü sınava alınma ve sözlü sınav konuları ” başlıklı 15 inci
maddesinde; ( 1) Döner sermaye merkez müdürü, kuruluş müdürü, müdür ve şube müdürü için yapılan yazılı sınavda başarılı olanlardan duyuruda ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday, puan üstünlüğüne göre sözlü sınava alınır . Son adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava alınır .
( 2) Adaylar sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği,
3 / 6e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
yönlerinden değerlendirilerek, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle gerçekleştirilir .
( 3) Adaylar, kurul tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, (b) ilâ (e) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir . Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz . Sözlü sınavda başarılı sayılmak için , kurul başkanı ve üyelerinin yüz puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır .”,
7.2) Aynı Yönetmeliğin , “Başarı sıralaması ” başlıklı 16 ncı maddesinde ; “( 1) Görevde yükselme
suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır . Başarı puanı; Döner sermaye merkez müdürü, kuruluş müdürü, müdür, şube müdürü kadrolarına atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması, diğer kadrolara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir .
( 2) Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir .
( 3) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılmayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenir .
hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca 19/ 03/ 2016 tarihinde yazılısı, 17/ 01/ 2016
tarihinde ise sözlüsü yapılan görevde yükselme sınavının yazılı aşamasını 82,50 puan alarak kazandığını, sözlü sınav sonucunda ise 50.00 puan ile başarısız sayıldığını belirterek sözlü sınavının
Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrasının a,b,c,ç,d ve e bentleri uyarınca yeniden değerlendirilmesi talebiyle Kurumumuza başvurmuştur .
10) Başvuranın sözlü sınav kurulunun Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine uygun olarak biri başkan (Müsteşar Yardımcısı unvanına sahip) biri Personel Dairesi Başkanlığı temsilcisi ve diğer üçü en az genel müdür yardımcısı düzeyinde olmak üzere beş üyeden teşkil ettiği, başvurana sorulan sorular ve başvuranın cevabının sözlü sınav değerlendirme formuna işlenmediği, mezkûr Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtildiği üzere; sınavın sözlü aşamasında başvuranın, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinin, bir
4 / 6konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum
ve davranışlarının göreve uygunluğunun, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, genel kültürü ve genel yeteneğinin, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, yöneltilen sorular ile sınav kurulunun her bir üyesi tarafından Görevde Yükselme Sözlü Sınavı Değerlendirme Formlarında 100 tam puan üzerinden değerlendirmeye tabi tutulduğu, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak şikâyetçinin sözlü sınav puanının 50 olarak tespit edildiği, bu haliyle şikâyetçinin sözlü sınavda 70 puanın altında puan aldığı için başarılı olamadığı görülmüştür .
11) Sözlü sınav ile ilgili olarak herhangi bir kayıt sistemi kullanılmamış olup, ilgili mevzuatta bu
husus açıkça belirtilmiştir .(Bknz Prgrf 7.1) Sınav komisyon üyelerince takdir edilen notların gerekçelerinin ortaya konulması yönünde mevzuatta bir düzenleme yer almamaktadır . Sözlü sınav değerlendirme formları incelendiğinde, başvuranın en yüksek 56, en düşük ise 44 puan ile değerlendirildiği, her bir değerlendirme alanında üyelerin değerlendirmeleri arasında en fazla 6 puan fark olduğu görülmüş olup, bu fark fahiş olarak nitelendirilmemiştir .
12) Başvuran tarafından, görevde yükselme sözlü sınavı değerlendirme tutanağında yer alan
puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığı yolunda herhangi bir kanıt sunulmamış olup, Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır .
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde yer alan düzenlemelere uygun olarak sınav komisyonunun oluşturulduğu, sınav komisyonunun başvuran hakkında mevzuatta yazılı özelliklerin her biri için ayrı ayrı değerlendirme yaptığı ve yapılan değerlendirmeye göre verilen puanların tutanağa geçirildiği görüldüğünden, İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı , ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
15) Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlemesi, sınav komisyonunca
sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir . İlaveten, adayların sözlü sınavda aldığı puanlara erişiminin sağlanması da şeffaflık ilkesinin gereğidir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
5 / 6Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın sözlü sınavın iptal edilerek yeniden yapılması talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları ve cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
Kararın BAŞVURANA ve AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI’NA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi