|
ÖZET: Başvuran, 13/05/2022 tarihinde katıldığı görevde yükselme sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi ve yedek liste oluşturulması talebinde bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve denetime imkân tanıyacak şekilde yapılmasının önemini vurgulamıştır. Danıştay 2. Dairesinin kararında, sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinin bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması gerektiği, diğer kısmının ise gözlem ve kanaate dayalı olduğu belirtilmiştir.
Sınavda başarısız sayılan adayların değerlendirilmesinde, gözlem ve kanaate dayalı kriterlerin yanı sıra, somut bilgi ve belgelerin de dikkate alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, sınav öncesinde soruların hazırlanması, adayların yanıtlarının kayda geçirilmesi ve verilen puanların gerekçelerinin tutanakta yer alması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki sınavlarda iyi yönetim ilkelerine uygun tedbirlerin alınması yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/16243-S.22.24782
BAŞVURU NO : 2022/9707
KARAR TARİHİ : 15/12/2022
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Sözlü sınava ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 08/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Antakya Sosyal Sosyal Güvenlik Merkezinde olarak görev yapmakta olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumunun Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği doğrultusunda görevde yükselme sınavına Merkez Müdür yardımcılığı kadrosu için 23/01/2022 tarihinde girdiğini, anılan kadro için alım yapılacak sayının 250 olduğunu ve 61,85 puanla 236 ncı sırada yer aldığını, 13/05/2022 tarihinde Ankara’da Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü toplantı salonunda sözlü sınavına girdiğini, sözlü sınavın yaklaşık 2-3 dakika sürdüğünü, herhangi bir tanışma ve kendini tanıtmanın söz konusu olmadığını, mülakatın zarf çekmek suretiyle yapıldığını ve 77 no.lu zarfı çektiğini, zarftaki kağıtta yazılı olan 3 adet sorunun sınav konularına ilişkin bilgi düzeyini ölçmeye yönelik olduğunu ve toplam 50 puan olarak hesaplandığını, sözlü sınavda sorulan her soruya doğru cevap verdiğini, gerek üslup gerekse saygıda herhangi bir hatası olmamasına rağmen 62 puanla başarısız sayılarak elendiğini, sadece zarf çekmek suretiyle yapılan sınavda bazı sorulara cevap veremeyen arkadaşlarının Türkiye sıralaması yaptığını, kendisinin ise 236 ncı sıradan -sözlü sınavının başarısız değerlendirilmesinden dolayı- 257 nci sıraya düşerek liste dışı kaldığını, yazılı sınav listesinde geri sırada yer alanların 2-3 dakika süren sözlü sınavda üstün başarı göstererek listeye girdiklerini, 11/05/2022 tarihinde öğleden sonra yapılan mülakatta mülakat ekibinin tam olarak yerinde bulunmadığı ve mülakatın 1 veya 2 kişi ile yapıldığı yönünde duyum aldığını, mülakatın yenilenmesi sonucunu doğuracak bu durumunun incelenmesi gerektiğini, ayrıca Yönetmelik hükümleri doğrultusunda Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürü, Mali Hizmetler Sosyal Güvenlik Merkezi
Müdürü, Sosyal Güvenlik Merkezi Müdür Yardımcısı, Mali Hizmetler Sosyal Güvenlik Merkezi Müdür
Yardımcısı, Şef ve Uzman kadroları için görevde yükselme sınavı için 24/09/2021 tarihinde Kurum tarafından internet/intranet üzerinden yapılan duyuruda itirazların e-itiraz şeklinde yapılacağının belirtildiğini, ancak (https://personel.sgk.intra/personelintra/AnaSayfa.do) adresi üzerinden itiraz edilmek istenildiğinde ‘İtiraz başvurusu yapabileceğiniz herhangi bir sınav bulunmamaktadır’ uyarısı verildiğini, 07/06/2022 tarihinde yapılan sözlü sonuçlarıyla ilgili duyuruda liste açıklanmadığını, e-Devlet üzerinden herkesin kendi sonucunu sorgulaması yoluyla sonuçların tebliğ edildiğini, söz konusu duyuruda itiraz yolu
da gösterilmediğinden sözlü sınav sonucuna 09/06/2022 tarihinde yazılı olarak yaptığı itirazının reddedildiğini, mülakatta sesli ve görüntülü kayıt alınmadığını sözlü sınavda verdiği cevaplara nazaran sözlü sınav sonucunun düşük olduğunu ve sadece 280 kişinin barajı geçtiği sınavda yedek listenin dahi oluşturulmadığını ifade etmiş olup, sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesini ve yedek liste oluşturulmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 29/07/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 10/08/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1. Adı geçenin 09-20/05/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen görevde yükselme sınav sonucuna ilişkin 10/06/2022 tarihli dilekçe ile itirazda bulunduğu, Sınav Kurulunca yapılan değerlendirme neticesinde de sınav sonucunu değiştirecek herhangi bir maddi hatanın bulunmadığı tespit edilerek durumun adı geçene 05/07/2022 tarihli yazı ile bildirildiği,
2.2. Kurum personeline yönelik gerçekleştirilen görevde yükselme sınavlarının 22/08/2015 tarihli ve 29453 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmekte olduğu, anılan
Yönetmeliğin “Sınav kurulu görevleri ve çalışma usulü” başlıklı 10 uncu maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Başkanlık Makamının 31/03/2022 tarihli ve sayılı Olur’u ile iki ayrı Görevde
Yükselme Sınav Kurulu oluşturulduğu, bu çerçevede Başkanlık Makamının Olur’u ile oluşturulan
Kurulların; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ve Şube Müdüründen oluştuğu, ilgilinin de girmiş olduğu sözlü sınavın 1. Sınav Kurulu marifeti ile gerçekleştirildiği ve komisyonda görev alan
Başkan ve Üyelerin görevleri ve unvanlarının; 1. Başkan Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürü, 2. Üye Sigorta Primleri Genel Müdürü, 3. Üye (şuan Kurum Başkan Yardımcısı görevini vekaleten yürütmekte) Personel Daire
Başkanı, 4. Üye Eğitim Araştırma ve Geliştirme Başkanı, 5. Üye Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe Daire Başkanı, 6. Yedek Üye (şuanki görevi Kısa Vadeli Sigortalar Daire Başkanı) Emeklilik Hizmetleri
Genel Müdürlüğü Yurtdışı Sözleşmeler Daire Başkanlığı, 7. Yedek Üye Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Primler Daire Başkanı, 8. Yedek Üye Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü İşverenler Daire Başkanı, 9. Yedek Üye Personel Daire Başkanlığı Sınav Şube Müdürü şeklinde olduğu ve mevzuata uygun olarak teşekkül ettirilmiş olduğu,
2.3. Kurul üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir tutanak tutulmadığı, tutulacağına ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmadığı, görüntülü kayıt sistemine ilişkin bir düzenleme bulunmadığından sınavda herhangi bir kayıt sistemi kullanılmadığı, anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde adayların sınav konularına ilişkin bilgilerinin ölçülmesi için
Sınav Kurulunca önceden hazırlanan sözlü sınav sorularının tutanak ile Başkanlık tarafından teslim alınarak her birinin içinde 3 adet soru bulunan soru zarfları ve cevaplarının her bir Kurul Üyesine verilmek üzere hazırlandığı, bu zarfların sözlü sınav esnasında adaylara sunulduğu, adayların rastgele seçtikleri soru zarflarında bulunan soruları istedikleri sıra ile yanıtladığı ve bu soruları yanıtlarken Yönetmelik
çerçevesinde ilan edilen sınav duyurusunun 5 inci maddesinin üçüncü bendinde “Sözlü sınava giren personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a. Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, (50 puan)
b. Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, (10 puan)
c. Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, (10 puan)
ç. Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, (10 puan)
d. Genel kültürü ve genel yeteneği, (10 puan)
e. Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, (10 puan)
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” şeklinde açıkça belirtildiği şekilde bir konuyu kavrayıp özetleme ve yukarıda belirtilen kriterler doğrultusunda sözlü sınava katılan adaylardan öz güveni, ikna kabiliyetleri, inandırıcılıkları, ifade yetenekleri ve muhakeme güçleri, liyakatlerinin, temsil kabiliyetlerinin, davranış ve tepkilerinin alınacakları mesleğe uygunluğunu gibi hususlarca belirtilmekle beraber sözlü sınavın doğası gereği ilgilinin sınav sırasındaki performansının değerlendirilmesinin söz konusu olduğu,
2.4. Adayların, Kurul tarafından anılan Yönetmeliğin “Görevde yükselme ve sözlü sınavı şekli ve konuları” başlıklı 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi için 50 puan, (b) ila (f) bentlerinde yazılı özelliklerin her biri için 10 puan üzerinden değerlendirildiğini ve verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirildiğini, sözlü sınavın gerektirdiği usule uygun olarak yapılan sınavda her bir adayın Kurul tarafından yukarıda belirtilen kriterler açısından değerlendirildiği ve değerlendirme sonuçlarının tutanağa bağlandığı, adı geçenin yapılan değerlendirme sonucunda 63 puan aldığı mevzuatta belirtildiği şekilde yazılı puanı ile sözlü puanı toplanıp ortalaması alınarak 62,48 puanı ile başarısız sayıldığı, birimine 10/06/2022 tarihinde vermiş olduğu itiraz dilekçesi ile sınav sonucuna itirazda bulunduğu ve itirazına da Başkanlık tarafından 05/07/2022 tarihli ve sayılı yazı ile cevap verildiği,
2.5. Başvuranın; 11/05/2022 tarihinde öğleden sonra yapılan mülakatta mülakat ekibinin tam olarak yerinde bulunmadığı ve mülakatın 1 veya 2 kişi ile yapıldığı, yapılan duyuruda itirazların e-itiraz şeklinde yapılacağının belirtilmesine karşın internet adresi üzerinden itiraz edilmek istenildiğinde ‘itiraz başvurusu yapabileceğiniz herhangi bir sınav bulunmamaktadır’ uyarısı verdiği, cevaplara nazaran sözlü sınav sonucunun düşük olduğu ve sınava dair yedek listenin oluşturulmadığı yönündeki iddiasına ilişkin; mülakat esnasında 1 Sınav Kurulu Başkanı, 4 Sınav Kurulu Üyesi ve katip olarak 1 memurun içeride bulunduğu, Sınav Kurulu Üyelerinden biri olmadığı takdirde yedek üyelerin mülakata katıldığı ve toplantı tutanaklarında mülakata hangi Kurul Üyesinin katıldığının görüldüğü, itiraz tarihinde hiçbir adayın sistemde hata olduğuyla ilgili geri dönüş sağlamadığını ve itirazlarını yaptıklarını, Kişisel Verileri Koruma
Kanunu gereği adayların sonuçlarının e-Devlet üzerinden açıklandığı, Sınav Kurulunun 16/06/2022 tarihli ve 11 sayılı toplantı tutanağında “Kurumumuz Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği 15’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında belirtilen “Kurumca ihtiyaç duyulması halinde, başarı listesinde yedek olarak belirlenebilir.” hükmü çerçevesinde Sınav Kurulu tarafından yedek liste ilan edilmemesine,…” karar verildiği ve karar gereği yedek liste oluşturulmadığı hususları belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, /
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 22/08/2015 tarihli ve 29453 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
5.1. “Sınav kurulu, görevleri ve çalışma usulü” başlıklı 10 uncu maddesinde “(1) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının yapılması, soruların hazırlanması veya hazırlattırılması, değerlendirme ve sınav sonuçlarının ilanı, itirazların sonuçlandırılması ve sınavlarla ilgili diğer işleri yürütmek üzere, Başkan tarafından sınav kurulu veya kurulları teşkil edilir.
(2) Sınav kurulu, Başkanın ya da görevlendireceği başkan yardımcısı veya birim amirinin başkanlığında bir üyesi İnsan Kaynakları Daire Başkanı, diğer üyeleri Başkan tarafından belirlenecek toplam beş asıl beş yedek üyeden oluşur. Birden fazla kurul oluşturulması halinde diğer kurullarda İnsan Kaynakları Daire
Başkanlığının bir temsilcisi bulunur.
(3) Sınav kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç, öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibariyle daha düşük seviyede olamazlar.
(4) Sınav kurulu, üye tamsayısı ile toplanır. Asıl üyenin bulunmadığı toplantıya yedek üye iştirak eder.
Kararlar oy çokluğu ile alınır.
(5) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavına sınav kurulunun başkan ve üyelerinin eşlerinin, ikinci derece dahil bu dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarının katıldığının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler Sınav Kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yedek üye veya üyeler görevlendirilir.
(6) Sınav kurulunun sekretarya hizmetleri İnsan Kaynakları Daire Başkanlığınca yürütülür.”,
5.2. “Görevde yükselme sözlü sınavı şekli ve konuları” başlıklı 13 üncü maddesinde “(1) Sosyal güvenlik merkezi müdürü ve şube müdürü görevlerine atanacaklardan yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) Sözlü sınav, yazılı sınavın sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde yapılır.
(3) Sözlü sınava giren personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.”,
5.3. “Unvan değişikliği sınavı başvurusu ve değerlendirmesi” başlıklı 14 üncü maddesinde “(1) Unvan değişikliği sınavları, en az ortaöğrenim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin görevlere atanmak için, Kurumca belirlenecek görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliğine ilişkin konularda ve yazılı olarak yaptırılır. Bu sınavlara katılacaklarda Kurumda veya öğrenim durumları
ile ilgisi olmayan görevlerde belirli süre hizmet yapmış olma şartı aranmaz. Unvan değişikliği sınavı kapsamındaki kadrolara sadece Kurum personeli başvurabilir.
(2) Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.
(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler.
(4) Unvan değişikliği sınavı, görevde yükselme sınavının sözlü sınava ilişkin hükümleri hariç olmak üzere bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.”,
5.4. “Başarı sıralaması ve listesi” başlıklı 15 inci maddesinde “(1) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı için ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılması başarı sıralamasına göre olur.
Başarı sıralamasının belirlenmesinde başarı puanı esas alınır. Başarı puanı, şube müdürü ve merkez müdürü kadrolarına atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması; diğer kadrolara atanacaklar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir.
(2) Başarı puanlarının eşit olması halinde sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, başarı sıralamasında öncelik verilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkraya göre başarı listesi oluşturulur ve sınav sonuçlarıyla birlikte ilan edilir.
Sınavlarda başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, Kurumca ihtiyaç duyulması halinde, başarı listesinde yedek olarak belirlenebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Antakya Sosyal Sosyal Güvenlik Merkezinde şef olarak görev yapmakta olan başvuran, 13/05/2022 tarihinde katıldığı görevde yükselme sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesini ve sınava ilişkin yedek liste oluşturulmasını talep etmektedir.
8. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
9. Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 10 uncu maddesinde, görevde yükselme sözlü sınav kurulunun teşkil edilmesi hakkındaki usul ve esaslar düzenlenmiş; 13 üncü maddesinde, sözlü sınava çağrılan adayın, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti, genel kültürü ve genel yeteneği bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterleri çerçevesinde yüz tam puan
üzerinden değerlendirileceği, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği ve sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı öngörülmüştür. Ayrıca anılan Yönetmelikte idareye yedek liste hazırlama konusunda takdir yetkisi tanındığı görülmektedir.
10. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve sayılı Kararında “Sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmiştir. Kamu
Denetçiliği Kurumu tarafından da sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “Nesnellik”, “Tarafsızlık”, “Şeffaflık”, “Hesap verilebilirlik” ve “Kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarelerin düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması önerilmektedir (Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 2022/5673 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı, 2022/5489 başvuru numaralı ve 16/08/2022 tarihli Kısmen Tavsiye
Kısmen Ret Kararı).
11. İlgili idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, sözlü sınav kurulunun yukarıda sözü edilen mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu, yedek liste hazırlanması konusundaki takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanıldığı, sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve cevapların hazırlandığı, hazırlanan bu soruların kapalı zarflara konularak adayın bizzat kendisi tarafından çekilen zarf içerisinden çıkan soruları yanıtladığı belirlenmiştir. Ancak sözlü sınavda Komisyon üyeleri tarafından yöneltilen sorular için sadece puanlama yapıldığı, aday tarafından verilen cevapların tutanağa bağlanmadığı, sözlü sınav değerlendirme formunda her bir kurul üyesi tarafından her bir konu için verilen puanların yer aldığı, fakat verilen puanın her bir kurul üyesince ayrı ayrı gerekçelendirilmediği ve sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı görülmektedir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilen ve başvuranın 13/05/2022 tarihinde katıldığı görevde yükselme sözlü sınavının, konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde yapıldığı değerlendirildiğinden, başvuruya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
/
14. Diğer taraftan, idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; komisyon üyelerince adaya verilen puanların tutanağa geçirildiği, ancak adaya yöneltilen sorulara aday tarafından verilen cevaplara ve bu cevaplara ilişkin herhangi bir açıklayıcı ifadeye tutanakta yer verilmediği görülmüştür. Bu kapsamda idareden, iyi yönetim ilkelerinden “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Anılan Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın talebinin REDDİNE,
Sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen İdarenin bundan sonra düzenleyeceği benzer sınavlarda; adayların sorulan sorulara verdiği cevapların tutanağa geçirilmesi ve adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konmasını sağlayacak tedbirler alması ile sözlü sınavlarda sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/