|
ÖZET: Başvuran, 23/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen Müdür Yardımcılığı (Teknik) alanına yönelik Görevde Yükselme Sözlü Sınavında 70 puan alamayarak elenmesinin hukuka aykırı olduğunu öne sürerek sınav sonuçlarının iptalini talep etmiştir. İdare, sınavın ilgili yönetmelik hükümlerine uygun yapıldığını, başvuranın yazılı sınavdan 67,01 ve sözlü sınavdan 56,02 puan aldığını, dolayısıyla başarı puanının 45,02 olduğunu belirterek başvurunun reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Danıştay, sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, nesnel ve denetime açık bir şekilde yapılması gerektiğini vurgulamıştır. Başvuranın sınav sürecinin yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği, verilen puanların aritmetik ortalamasının 56,02 olduğu ve bu nedenle başarısız sayıldığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın sınav sonuçlarının iptaline yönelik talebi reddedilmiş, ancak gelecekteki sınavların nesnellik ve şeffaflık ilkelerine uygun yapılması için idareye tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu tavsiyeler arasında, değerlendirme kriterlerinin gerekçeleriyle kayıt altına alınması ve sınavların sesli ve görüntülü olarak kaydedilmesi yer almaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12965-S.23.20496
BAŞVURU NO : 2023/7782
KARAR TARİHİ : 13/10/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Müdür Yardımcılığı (Teknik) alanına yönelik Görevde
Yükselme Sözlü Sınav sonuçlarının iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 23/11/2022 tarihinde yapılan ve 22/03/2023 tarihinde sonuçları açıklanan Müdür Yardımcılığı (Teknik) alanına yönelik Görevde Yükselme Sözlü Sınavında tarafına 70 puan verilmeyerek elenmesinin adalet, eşitlik ve hakkaniyet ilkeleri açısından hukuka aykırı olduğunu ifade ederek, yapılan sözlü sınavın ve sonuçlarının öncelikle yürütmesinin durdurulmasını ve sözlü sınav sonuçlarının iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 03/08/2023 tarihli ve – / -S. sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire
Başkanlığının 23/08/2023 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısında; 2.1. Başvuranın sınavının Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, 2.2. Şirket Genel Müdürlük Makam Olur’u ile oluşturulan Sınav Kurulu tarafından imza altına alınan görevde yükselme ve unvan değişikliği sınav kılavuzlarının 12.04.2022 tarih ve sayılı yazı ile merkez ve taşra teşkilatlarına duyurulduğu aynı zamanda Teşekkülün https://intranet.euas.gov.tr internet adresinde de yayımlandığı, sınava başvuru tarihleri olarak 13/04/2022-25/04/2022 tarihleri arasının
/
belirlendiği, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına katılmak isteyen personelin katılmak istediği kadrosuna uygun olarak sınav kılavuzunda belirtilen kadrolara tercih yapabileceklerinin bildirildiği, 2.3. Söz konusu sınav kılavuzlarında; sınav açılan toplam kadro sayısı, yazılı sınav konuları, yazılı sınav ders notlarının temin edileceği internet adresi, sınava ilişkin genel ve özel şartlar, başvuru işlemleri vb.
konuların yer aldığı, ayrıca sözlü sınav değerlendirme kriterleri olarak sözlü sınavda, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinden 30 puan (alan bilgisi 10 puan, ortak alan bilgisi 10 puan, genel kültürü ve genel yeteneği 10 puan) gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme kriterlerinden 70 puan (bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü 20 puan, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu 20 puan, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı 15 puan, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı 15 puan) olmak üzere toplam 100 puan üzerinden değerlendirme yapılacağı,
100 puan üzerinden en az 70 (yetmiş) puan alan adayların sözlü sınavda başarılı sayılacağının belirtildiği,
2.4. Şirketin görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınav ile sözlü sınav değerlendirmesinde %30 ağırlık oranına sahip (sınav konularına ait bilgi düzeyi) alanın soru ve cevaplarının Başkent Üniversitesi
Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezinden (BEDAM) hizmet alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, 2.5. 14.08.2022 tarihinde gerçekleştirilen yazılı sınav (Müdür Yardımcısı Teknik) neticesinde yazılı sınavında 67,01 puan aldığının tespit edildiği, 2.6. Yazılı sınavda başarılı olan (60 puan) ve üstü alan personelin sözlü sınav takviminin, sınava girilen unvan ve ad soyada göre alfabetik olarak açıklandığı aynı zamanda https://intranet.euas.gov.tr internet adresinde yayımlandığı, 2.7. Sözlü sınav işlemlerinin 17/11-07/12.2022 tarihleri arasında Ankara Genel Müdürlük merkez kampüsünde gerçekleştirildiği, sınava katılacak unvan gruplarının (8-9 kişi) hangi gün ve saat sözlü sınava gireceğinin, yazılı sınavı kazanan adayın kendi unvan gruplarında kaç sınav grubuna bölüneceğinin sözlü sınav takviminde ayrıntılı olarak belirtildiği, 2.8. Sözlü sınavda; sınavın bütün aşamalarında, adayın kendisi rahat hissedeceği bir iletişim süreci uygulanarak, her aday için sınav süreci eşitlik ve hakkaniyet gösterilerek adaylara (5-7) dakika sürenin ayrıldığı, Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Merkezi (BEDAM) yetkilileri tarafından gizlilik kurallarına riayet edilerek hazırlanan ve Şirkete teslim edilen mühürlü soru sandıklarının (görevde yükselme ve unvan değişikliği) sözlü sınavın başlangıcında sınava giren adaylar ve sınav kurulu huzurunda açıldığı, Üniversiteye her unvan grubu için içerikleri önceden protokol ile belirlenmiş mühürlü unvan grup zarfları, unvan grup zarflarının içinde sınav grup sayıları dikkate alınarak hazırlanacak mühürlü grup soru zarfları, grup soru zarflarının içinde ise sınav grubundaki adayların her birine aynı sorular sorulacak şekilde ve aday sayısına göre düzenlenmiş Aday Soru Zarfları ve 1 adet Cevaplı Kurul Zarfının yer alması, aday soru zarflarının her birinde, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinden toplam 3 sorunun yer alacağı, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyinin; alan bilgisine ait 1 soru, ortak alan bilgisine ait 1 soru ve genel kültüre ve genel yeteneğe ait 1 sorudan oluşturulması, her bir sınav grubunun Kurul huzurunda, kendi unvan gruplarına göre hazırlanmış soru zarflarından birini yetkilendirecekleri bir aday aracılığıyla seçmesi ve sözlüde tüm sınav grubunun bu zarfın içindeki aynı 3 sorudan sorumlu olması, grup soru zarfı seçildikten sonra, sınav grubunda yer alan tüm adayların önünde zarfın açması ve Cevaplı Kurul Zarfının yetkilendirilen aday aracılığıyla sınav grubu adına Kurula teslim edilmesi, sözlü sınav takviminde belirtilen sıralamayla adayların sınava katılması, sınav salonuna girecek adayların sözlü sınav katılım listesini
/
imzalaması, adayın soru zarfını açtıktan sonra kendisine ayrılan sürede soruları okuyarak cevaplandırılması, adayın verdiği cevapları, tarih ve adını-soyadını soruların altına cevaplarını yazarak imzalaması ve Kurul Başkanına teslim etmesi, sınavdan çıkan adayların, sınava girmek için bekletilen diğer adaylarla görüştürülmemesi hususlarının sağlandığı, 2.9. Ayrıca, sözlü sınav öncesinde her bir aday için adayın fotoğrafı, adı-soyadı, görev yeri, unvanı, pozisyonu, öğrenim durumu, ödül-ceza bilgileri ile yazılı sınav puanına yer verilerek her bir kurul üyesi için ayrı ayrı form oluşturulduğu ve sözlü sınav değerlendirmesi esnasında Sınav Kurulunca, sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ile ilgili soruların puanlanmasında Üniversite tarafından hazırlanan cevap kağıdından faydalanarak verilen yazılı cevabın aday tarafından imzası alınmak suretiyle kayıt altına alınmasının sağlandığı, gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme kriterlerinin ise sadece not olarak forma işlenerek imza altına alındığı, anılan Yönetmelikte verilen notun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesine ve teknolojik kayıt bulundurulmasına ilişkin bir hüküm bulunmamasına rağmen sözlü sınav işleyişinin tespiti için fotoğraf çekimi yapıldığı, gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme yapılırken verilen puanların gerekçelendirilmesine ihtiyaç duyulmadığı, 2.10. İlgilinin 23.11.2022 tarihinde sözlü sınava girdiği, aday değerlendirme formunda yapılan incelemede sınav konularına dayalı bilgi düzeyinden (30 puan üzerinden) 1. ve 2. soruya doğru cevap verdiği, 3.
soruya yanlış cevap vermesinden dolayı tüm sınav kurulu üyelerinden 20 puan, gözlem ve kanaate dayalı değerlendirme (70 puan üzerinden) yapılan puanlamada aritmetik ortama 36,02 puan aldığı ve toplam sözlü sınav puanının 56,02 olduğu, dolayısıyla kişi başarı puanı olarak yazılı ve sözlü puanının aritmetik ortalaması 45,02 puan olduğundan başarısız sayıldığı, 2.11. Ayrıca, görevde yükselme sınavında açılan 46 Müdür Yardımcısı (Teknik) kadrosu için 44 personelin sözlü sınava girdiği, 38 personelin atamasının yapıldığı, yazılı sınavda başarılı olmasına rağmen sözlü sınavda başarılı (70 puan ve üstü alan) personel olmamasından dolayı 8 kadroya atama yapılamadığı, 2.12. görevde yükselme sözlü sınavının hakkaniyet çerçevesinde yeniden değerlendirilmesine ilişkin Şirkete vermiş olduğu 27.03.2023 tarihli dilekçesinin incelendiği, yapılan incelemede herhangi bir hata bulunmadığının kendisine 12.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, 2.13. Görevde yükselme sözlü sınavın yürütmenin durdurulması ve iptaline ilişkin Müdür Yardımcısı (Teknik) kadrosunda 22.08.2023 tarihi itibariyle 1 adet davanın açıldığı, davacı
Ankara 12. İdare Mahkemesi nezdinde açılan davada (Esas No: /
Mahkemenin 26.07.2023 tarihi kararıyla davacının yürütmenin durdurulması isteminin reddine oybirliğiyle karar verildiği, 2.14. Yapılan incelemede ilgilinin yazılı ve sözlü sınav neticesinde herhangi bir hatanın bulunmaması nedeniyle adı geçen ile idare arasında DOSTANE ÇÖZÜM yolunun düşünülmediği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, /
4. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”, 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” 6. 19/04/2017 tarihli ve 30043 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Üretim Anonim Şirketi
Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin; 6.1. “Yazılı sınav” başlıklı 11 inci maddesinde; “(1) Yazılı sınav, bu sınava ilişkin konu başlıklarına duyuruda yer verilmek suretiyle, belirlenecek konularda yapılır. Yazılı sınav, Teşekkül tarafından yapılabileceği gibi Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığına, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Genel Müdürlüğüne veya yükseköğretim kurumlarından birine yaptırılabilir. Yazılı sınav, yüz tam puan üzerinden değerlendirilir.(Değişik cümle:RG-19/4/2017-30043)
Yazılı sınavda altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.(Ek cümle:RG-30/3/2015-29311) (Mülga cümle:RG19/4/2017-30043)” 6.2. “Sözlü sınav” başlıklı 12 nci maddesinde; “(1)(Değişik ibare:RG-19/4/2017-30043) Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
(2) İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.” 6.3. “Başarı sıralaması” başlıklı 13 üncü maddesinde; “(1) Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır.(Değişik cümle:RG-19/4/2017-30043) Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve resmi internet sitesinde ilan edilir.
(2) (Değişik:RG-30/3/2015-29311) Başarı puanlarının eşit olması halinde sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara,
b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(3) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir.” 6.4. “Sınav kurulu” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Sınav kurulu; Teşekkül veya Bağlı Ortaklık Genel Müdürünün uygun göreceği bir Genel Müdür
Yardımcısı veya (Değişik ibare:RG-30/3/2015-29311) İnsan Kaynakları Dairesi Başkanının başkanlığında, en az bir tanesi personel biriminden olmak üzere Teşekkül veya Bağlı Ortaklık Genel
Müdürünce uygun görülecek toplam beş kişiden oluşur.
(2) Kurul, üye tam sayısı ile toplanır ve kararlar oy çokluğuyla alınır.
(3) Sınav Kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme sınavına alınacak personelden, lisansüstü öğrenim hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.
(4) Gerekli görülmesi halinde taşra teşkilatında beş kişiden müteşekkil sınav kurulu veya kurulları oluşturulabilir.
(5) Sınav Kurulu başkan ve üyeleri; eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve kayın hısımlarının katıldıkları sınavda görev alamazlar; görev almalarının tespit edilmesi halinde, bu üye veya üyeler sınav kurulu üyeliğinden çıkartılır ve bunların yerine yeni üye veya üyeler görevlendirilir.
(6) İhtiyaç duyulması halinde Teşekkül dışından kamu görevlileri arasından kurullara üye veya üyeler görevlendirilir.
(7) Kurulun sekretarya hizmetleri, (Değişik ibare:RG-30/3/2015-29311) İnsan Kaynakları Dairesi
Başkanlığınca yürütülür.” 6.5. “Sınav kurulunun görevleri” başlıklı 17 nci maddesinde;
“(1) Sınav kurulunun görevleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına katılacaklar için belirlenecek görev alanları ve atama yapılacak görevin niteliği ile ilgili konu başlıklarını belirlemek.
b) (Değişik:RG-19/4/2017-30043) Kadro veya pozisyonlar için düzenlenecek sözlü sınav işlemlerini yürütmek.
c) Sınav sonuçlarının ilanını sağlamak.
ç) Sınav sonuçlarına yapılacak itirazları sonuçlandırmak.
d) Sınava ilişkin diğer işlemleri yürütmek.” 6.6. “Sınav sonuçlarının ilanı” başlıklı 18 inci maddesinde; “(1) Sınav kurulu, sınav sonuçlarının ölçme ve değerlendirme işleminin kesinleştiği tarihten itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarını Teşekkülün resmi internet sitesinde ilan eder.”
/
6.7. “Sınav sonuçlarına itiraz” başlıklı 19 uncu maddesinde; “(1) İlgililer, sonuçların resmî internet sitesinde ilanından itibaren beş iş günü içerisinde sınav sonuçlarına itiraz edebilir. İtirazlar on iş günü içerisinde sınav kurulunca incelenip sonuçlandırılır ve birimine bildirilir.”
Düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; 23/11/2022 tarihinde yapılan ve 22/03/2023 tarihinde sonuçları açıklanan Müdür
Yardımcılığı (Teknik) alanına yönelik Görevde Yükselme Sözlü Sınavında tarafına 70 puan verilmeyerek elenmesinin adalet, eşitlik ve hakkaniyet ilkeleri açısından hukuka aykırı olduğunu ifade ederek, yapılan sözlü sınavın ve sonuçlarının öncelikle yürütmesinin durdurulmasını ve sözlü sınav sonuçlarının iptal edilmesini talep etmektedir.
9. İlgili idare olan Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünce başvuranın sınavının Elektrik
Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği, başvuranın 14.08.2022 tarihinde gerçekleştirilen yazılı sınavı (Müdür Yardımcısı Teknik) neticesinde 67,01 puan aldığı, başvuranın 23.11.2022 tarihinde girmiş olduğu sözlü sınav neticesinde 56,02 puan aldığı, dolayısıyla kişi başarı puanı olarak yazılı ve sözlü puanının aritmetik ortalaması 45,02 puan olduğundan başarısız sayıldığı, yapılan incelemede ilgilinin yazılı ve sözlü sınav neticesinde herhangi bir hatanın bulunmaması nedeniyle başvurunun dostane çözüm yolu ile sonuçlandırılmasına imkân bulunmadığı savunulmaktadır.
10. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11. Danıştay 2’nci Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında, sözlü sınavda “değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” ifadelerine yer verilmektedir.
12. Danıştay 12 nci Dairesinin 29/12/2017 tarihli ve E: 2014/8050, K: 2017/6121 tarihli kararında; “…
davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara
adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması” gerektiği vurgulanmaktadır.
13. Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin “Sözlü sınav” başlıklı 12 nci maddesinde; sözlü sınava alınan ilgili personelin, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel kültürü ve genel yeteneği, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirileceği düzenlenmektedir.
14. Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, dosya kapsamında yer alan diğer belgelerle birlikte ilgili mevzuat değerlendirilerek aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
15. Başvuranın 23.11.2022 tarihinde alındığı sözlü sınav esnasında sınav kurulu tarafından ilgili Üniversite tarafından önceden hazırlanan soruların başvurana sorulduğu, başvuran tarafından sorulara verilen cevapların imzası alınmak suretiyle tutanak ile kayıt altına alındığı, buna göre sınav kurulu üyelerince yapılan değerlendirmeler neticesinde Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde belirtilen kriterler çerçevesinde takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği belirlenmiştir.
16. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen kurul değerlendirme formları incelendiğinde ise, kurul üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu görülmüş olup, sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
17. Başvuruya konu sözlü sınav ile ilgili olarak, Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü
Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde kurul üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanının tespit edileceği, sözlü sınavda yüz üzerinden toplam en az 70 puan alanların başarılı sayılacağı hükme bağlanmış olup, kurul üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanın 56,02 olması nedeniyle başvuranın başarısız sayılması işleminde hukuka aykırılık olmadığı değerlendirilmiştir.
18. Ayrıca, görevde yükselme sözlü sınavın yürütmenin durdurulması ve iptaline ilişkin Müdür Yardımcısı (Teknik) kadrosunda bulunan başka bir personel tarafından 22.08.2023 tarihi itibariyle Ankara 12. İdare
Mahkemesi nezdinde açılan davada (Esas No: / Mahkemenin 26.07.2023 tarihli kararıyla davacının yürütmenin durdurulması isteminin reddine oybirliğiyle karar verildiği görülmüştür.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 23.11.2022 tarihinde alındığı görevde yükselme sözlü sınavının, Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapıldığı, Yönetmelikte belirlenen sözlü sınav kriterleri uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda sözlü sınavdan başarılı olmak için yüz üzerinden en az yetmiş puan alınması gerektiği ve başvuranın yapılan sözlü sınav neticesinde 56,02 puanla
başarısız sayıldığı anlaşılmış olup, başvurana verilen puana ilişkin olarak maddi hata veya hukuka ve hakkaniyete aykırı bir husus tespit edilemediğinden başvuranın yapılan sözlü sınavın ve sonuçlarının öncelikle yürütmesinin durdurulması ve sözlü sınav sonuçlarının iptal edilmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
21. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden sınav esnasında sorulacak soruların ve cevap anahtarının sınav öncesinde hazırlandığı, adaya sorulan bilgi sorularının kapalı zarf usulü ile belirlendiği, Kurul üyelerince sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi ile ilgili sorulara verilen puanların gerekçeleri (Kurul Cevap Kağıdı, Aday Soru Kağıdı) ile birlikte tutanağa geçirildiği, adaya sorulan sorulara adayca verilen cevapların aday tarafından imzası alınmak suretiyle tutanak ile kayıt altına alındığı, ancak değerlendirme kriterlerine yönelik puanlamanın gözlem ve kanaate bağlı olduğu ileri sürülerek ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususlar ortaya konulmadan ve verilen puanların gerekçelerine yer verilmeden sadece not olarak forma işlenerek imza altına alındığı, diğer taraftan idare tarafından sözlü sınavın işleyişine yönelik teknolojik kayıt bakımından fotoğraf çekimi yapıldığı ifade edilmekle birlikte sözlü sınavın tamamının sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ ve KISMEN KABULÜNE, Başvuranın sözlü sınavın ve sonuçlarının öncelikle yürütmesinin durdurulması ve sözlü sınav sonuçlarının iptal edilmesi talebinin REDDİNE, Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda, sınav
/
konularına ilişkin bilgi düzeyinin yanı sıra değerlendirme kriterlerine yönelik puanlamanın da gerekçelerine yer verilerek tutanak ile kayıt altına alınması, ayrıca sözlü sınavın tamamına yönelik sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması yönünde ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi