|
ÖZET: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde akademisyen olarak görev yapan başvuran, 672 sayılı KHK ile görevden uzaklaştırılmış ve 7075 sayılı Kanun gereğince 2019’da görevine dönmüştür. Başvuran, görevden uzaklaştırıldığı süre boyunca ek ders ücretlerinin yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir. Ancak idare, 2914 ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunları gereğince, ek ders ücretinin fiilen ders yapılması şartına bağlı olduğunu ve başvuranın bu süre zarfında ders vermediğini belirterek talebi reddetmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri de, görevden uzaklaştırılan memurlara yalnızca aylıklarının üçte ikisinin ödeneceğini, ek ders ücretinin ise fiilen ders verilmesi durumunda ödenebileceğini ortaya koymaktadır. İlgili yargı kararları da, fiilen yapılmayan dersler için ek ders ücreti ödenemeyeceğini vurgulamaktadır. Bu nedenle, başvuranın ek ders ücretinden yararlandırılması mümkün görülmemiş ve idarenin işlemi hukuka uygun bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4300-S.23.7030
BAŞVURU NO : 2022/16783
KARAR TARİHİ : 04/04/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek ders ücreti ödemesine ilişkin işlemler hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/11/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde akademisyen olarak çalışırken 1 Eylül 2016 tarihinde 672 sayılı KHK ile görevinden uzaklaştırıldığını, OHAL komisyonu kararı ile 7075 sayılı Kanunun 9. maddesi gereğince 23.08.2019 tarihinde görevine döndüğünü belirterek söz konusu süre zarfında ders dönemlerini içerecek şekilde ek ders ücretlerinin yasal faiziyle ödenmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Zonguldak Bülent
Ecevit Üniversitesi Rektörlüğünün cevabi yazısı ve eklerinde özetle; başvuranın, açığa alındığı tarihlere ilişkin ders ücretlerinin tamamı ödendiği, fiilen girmediği derslere yönelik herhangi bir ek ders ödemesi yapılmadığı, 2914 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek Ders Ücreti başlıklı 11. Maddesi ve 2547 Sayılı
Yükseköğretim Kanununun 36 ıncı maddesine göre; “Haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dâhil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında
/
öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.” hükmü gereği ve söz konusu tarihler arasında başvuranın fiilen ders yapmaması sebebiyle ek ders ücreti ödemesi yapılamayacağı belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 14/07/1965 tarih ve 12056 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun;
5.1. “Ders Görevi” başlıklı 89 uncu maddesinde; “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile
Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.”
5.2. “Görevden uzaklaştırma” başlıklı 137 inci maddesinde; “Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.”
5.3. “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı 141 inci maddesinde; “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir.(…)”
5.4. “Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller” başlıklı 143 üncü maddesinde; “Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce: a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men’ine veya bereatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.”
6.2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun “Ek Ders” ücreti başlıklı 11 inci maddesinde;
“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer
/
faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır”
7. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Çalışma Esasları” başlıklı 36 ıncı maddesinde; “Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu yükseköğretim kurumunda haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ise haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür. Ancak yükseköğretim kurumlarının uygulamalı birimlerinde görev yapacak olan öğretim görevlileri için ders yükü aranmaz ve bunlara ders ücreti ödenmez. Doktora çalışmalarını başarı ile tamamlamış, tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olan 22/2/2018 tarihli ve 7100 sayılı
Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanunun 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamındakiler de dahil olmak üzere uygulamalı birimlerde görev yapan öğretim görevlileri ile araştırma görevlilerine talepleri üzerine ve üniversite yönetim kurulunun uygun görmesi halinde ders görevi verilebilir. Bu şekilde ders görevi verilen uygulamalı birimlerde görev yapan öğretim görevlileri ile araştırma görevlilerine haftada on iki saati aşan ders görevleri için haftada on saate kadar 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde yer alan esaslar çerçevesinde öğretim görevlileri için belirlenmiş olan ek ders ücreti, gösterge rakamı üzerinden ek ders ücreti ile sınav ücreti ödenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat
Fakültesinde akademisyen olarak çalışırken 1 Eylül 2016 tarihinde 672 sayılı KHK ile görevinden uzaklaştırıldığını, OHAL komisyonu kararı ile 7075 sayılı Kanunun 9. maddesi gereğince 23.08.2019 tarihinde görevine döndüğünü belirterek söz konusu süre zarfında ders dönemlerini içerecek şekilde ek ders ücretlerinin yasal faiziyle ödenmesi hususunda gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
10. İdarenin konuyla ilgili bilgi belge yazısında özetle; 2914 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek Ders
Ücreti başlıklı 11. Maddesi ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre; “Haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dahil öğretim elemanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve
faaliyetler dikkate alınır.” hükmü gereği ve söz konusu tarihler arasında başvuranın fiilen ders yapmaması sebebiyle ek ders ücreti ödemesi yapılamayacağı belirtilmektedir.
11. Konuyla ilgili mevzuat kapsamında 657 sayılı kanunun 137 inci maddesinde görevden uzaklaştırma tedbirinin düzenlendiği, 141 inci maddesinde görevden uzaklaştırılan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisinin ödeneceğine ve 143 üncü maddesinde görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılacağı hallere ilişkin hükümlere yer verildiği, 2914 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek Ders Ücreti başlıklı 11 inci maddesi ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesine göre ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması şartı getirildiği, bunun yanı sıra Samsun İdare Mahkemesinin
/ Ankara 11. İdare Mahkemesinin / Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 7. İdari Dava
Dairesinin / / karar sayılı emsal yargı kararlarında öğretmenlere fiilen yapılmayan ders ve ek ders görevlerine bağlı olarak ek ders ücreti ödenemeyeceğine hükmedildiği görülmektedir.
12. Ayrıca Ombudsman’ın konuyla ilgili 2019/18025 numaralı benzer başvuruya ilişkin emsal Ret
Kararında “(…) Somut olayda her ne kadar başvuranın görevden uzaklaştırılması nedeniyle fiilen görev yapamaması durumu kendi iradesi dışında gerçekleşmişse de başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin, ilgili idarece, (…) soruşturmaya istinaden tesis edildiği, (…) 657 sayılı Kanunun 140. maddesi uyarınca görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanmasında takdir yetkisine sahip bulunan idarenin bu yetkiyi kullanırken soruşturma ve kovuşturma konusu eylemlerin niteliğini göz önünde bulunduracağının kuşkusuz olduğu, zira idari yargı kararlarında da belirtildiği gibi görevden uzaklaştırma tedbirinin, yalnızca yürütülen soruşturma ya da kovuşturma nedeniyle suç delillerinin ortadan kaldırılmasını engelleyen bir önlem olmayıp, memurun işlediği ileri sürülen suçun niteliğine göre görevi başında kalmasının sakıncalı olduğu hallerde kamu hizmetinin düzenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini amaçlayan geçici bir tedbir olduğu, dolayısıyla idarece uygulanmış olan görevden uzaklaştırma tedbirinde hukuka aykırılıktan söz etmeye olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” gerekçesiyle karar verildiği görülmüştür.
13. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Ombudsmanın konuyla ilgili / numaralı başvuruya ilişkin emsal ret kararı ve yargı kararları dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın, görevde bulunmadığı sürelere ilişkin ek ders ücretinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı ve idarenin işleminin hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Bursa İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi