|
ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın kamu görevinden çıkarılma sürecinde yaşadığı mağduriyetin giderilmesi gerektiğine dair bir değerlendirme yapmıştır. Başvuran, görevden uzaklaştırıldığı dönemde sicil ve başarı değerlemesi raporunun düzenlenmemesi nedeniyle başarı ücretinin ödenmediğini iddia etmiştir. Kurum, benzer bir davada mahkeme kararının, kamu görevlisinin amirleriyle birlikte en az 6 ay çalışması gerektiğini belirttiğini ve bu süre zarfında görevden uzaklaştırılanların bu süreyi sağlayamadığını ifade etmiştir. Bu durumun, başvuranın iradesi dışında gerçekleştiği ve idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın görev yapamadığı dönemlere ilişkin sicil ve başarı değerlemesi raporunun doldurulması ve bu rapor doğrultusunda başarı ücretinin ödenip ödenmeyeceğinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. Bu durum, kamu görevlilerinin haklarının korunması açısından önem arz etmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/8170-S.20.12717
BAŞVURU NO : 2019/22028
KARAR TARİHİ : 29/05/2020
TAVSİYE KARARI
,TCKN:
Adres:
TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM ANONİM ŞİRKETİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başarı ücreti ödenmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğü bünyesinde sözleşmeli mühendis olarak görev yapmakta iken görevinden uzaklaştırıldığını, ardından
672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığını, müteakiben OHAL Komisyonunun kararı
ile Bölge Müdürlüğüne sözleşmeli mühendis olarak atanarak 14.03.2019 tarihinde görevine başladığını, ihraç olduğu ve göreve tekrar başladığı süre zarfında geriye dönük sicilinin işlenmediğini, yeni göreve başlamış gibi işlem yapılarak başladıktan 6 aylık süre de dahil olmak üzere başarı ücretlerinin tarafına ödenmediğini, ancak 7075 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca kamu görevinden hiç ayrılmamış gibi tüm sosyal ve mali haklarının geri ödenmesi gerektiğini iddia ederek, bahsi geçen sürelere ilişkin geriye dönük sicilinin işlenerek başarı ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden
TEİAŞ Genel Müdürlüğü İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı Memur-Sözleşmeli Personel
İşlemleri Müdürlüğü tarafından gönderilen 31/12/2019 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Kamu Denetçiliği Kurumunun yazınsın ekinde gönderilen emsal nitelikteki mahkeme kararı kapsamında dostane çözüm teklifi ile ilgili olarak, söz konusu davada Teşekkülün taraf olmaması, davanın bireysel nitelik taşıması nedeniyle adı geçene geriye dönük olarak başarı ücretinin ödenmesinin mümkün bulunmadığı,
2.2. Başvuranın Bölge Müdürlüğü ( İşletme ve Bakım Grup
Başmühendisliğinde sözleşmeli Mühendis olarak görev yapmakta iken, 19.07.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı ve bilahare 01.09.2016 tarihli 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, bu defa OHAL Komisyonunun 14.02.2019 tarih, / sayılı kararı ile 7145 sayılı “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun”la değişik 7075 sayılı sayılı kanunun 10. maddesine istinaden Bölge Müdürlüğü ( İşletme ve Bakım Grup Başmühendisliğine sözleşmeli mühendis olarak atanarak, 14.03.2019 tarihinde bu görevine başladığının tespit edildiği, bu itibarla, ilgilinin kamu görevinden çıkarıldığı 01.09.2016 tarihini takip eden aybaşı olan 15.09.2016 tarihi itibariyle sözleşme ücretinin hesaplandığı, 2015-2016 yıllarına ait sicil ve başarı değerleme raporu düzenlenmesi nedeniyle 15.09.2016-31.12.2017 tarihleri arasında ödenen sözleşme ücretine başarı ücretinin dahil edildiği, 2017 yılında fiilen görev yapmadığı için o yıla ait sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmediğinden, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli
Personel Sicil ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmeliğinin 8. ve 9. maddesi ile Devlet
Personel Başkanlığının 21.02.2018 tarih, 1276 sayılı mütalaasına istinaden, 01.01.2018 tarihinden itibaren sözleşme ücretine başarı ücretinin ilave edilmediği,
2.3. 14.03.2019 tarihinde görevine başlayan ilgili hakkında sicil amirlerince 14.03.2019-
14.09.2019 dönemleri için düzenlenen sicil raporuna istinaden, yine Devlet Personel
Başkanlığının 03.06.2016 tarih, 3385 sayılı mütalaasına göre, 01.10.2019 tarihinden itibaren başvuranın sözleşme ücretine başarı ücretinin ilave edildiği,
2.4. Söz konusu talebe ilişkin başvuran tarafından yargı organlarında açılan herhangi bir davanın bulunmadığı, benzer konu ile ilgili olarak Teşekkülde görev yapan ve talepleri reddedilen iki personelin Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin E. / sayılı ve Ankara 14. İdare Mahkemesinin / E. sayılı dosyalarında Teşekkül aleyhine açmış oldukları davaların halen devam ettiği,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 29/1/1990 tarih ve 20417 (1. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin,
5.1. “Aylık ve Ücretler” başlıklı 25’nci maddesinde, “… c) ( Değişik: 13/3/1995 – KHK – 549/1 md.) Ekli 1 sayılı cetvelin dışında kalan sözleşmeli personele ödenecek sözleşme ücreti; temel ücret ile başarı ve kıdem ücretleri toplamından oluşur ve bu ücret asgari ücretin altında olamaz. …”
5.2. “Temel Ücret” başlıklı 26’ncı maddesinde, “(Değişik birinci fıkra: 4/4/2007-5620/4 md.) Temel ücret tutarları, sözleşmeli personelin unvanı, eğitim düzeyi, iş gerekleri, işyeri ve çalışma şartları dikkate alınmak suretiyle teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tespit edilir….”,
5.3. “Başarı Ücreti” başlıklı 27’inci maddesinde, “Sözleşmeli personelden sicil ve başarı değerlemesi sonucunda sicil ve başarıları (A) düzeyinde olanlara temel ücretlerinin% 8’i, (B)
düzeyinde olanlara% 4’ü, (C) düzeyinde olanlara % 2’si oranında hesaplanacak miktarda ve 43 üncü maddedeki esaslara göre başarı ücreti ödenir.”
5.4. “Başarı Değerlendirme Düzeyleri” başlıklı 42’nci maddesinde, “ Yapılan sicil ve başarı değerlemesi sonucunda;
59 ve daha aşağı puan alanlar (D),
60-75 puan alanlar (C), 76-89 puan alanlar (B),
90 ve daha yukarı puan alanlar (A),
olmak üzere personel dört başarı düzeyinde değerlendirilir.”
5.5. “Sicil ve Başarı Değerlendirmesi Sonucunda Yapılacak İşlem” başlıklı 43’üncü maddesinde, “Sicil ve başarı değerlemeleri; a) (D) düzeyinde olanlarla başka bir sicil amirinin yanında, bulundukları görevin temel ücreti tutarında bir ücretle altı ay daha denenmek üzere yeni bir sözleşme yapılır. Bu süre sonunda da sicil ve başarıları (D) düzeyinde olanların sözleşmeleri fesh edilir ve haklarında 5434 sayılı
T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.
b) (C) düzeyinde olanların, bulundukları görevin temel ücretine bu ücretin % 2’si oranında, c) (B) düzeyinde olanların, bulundukları görevin temel ücretine bu ücretin % 4’ü oranında, d) (A) düzeyinde olanların, bulundukları görevin temel ücretine bu ücretin % 8’i oranında, başarı ücreti ilave edilmek suretiyle sözleşmeleri yenilenir.
e) (D) düzeyinde bulunanlara başarı ücreti ödenmez.”
6. 15.11.1990 tarih ve 20696 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İktisadi
Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil Ve Başarı Değerlemesi Hakkında Yönetmeliğin,
6.1. “Sicil ve Başarı Değerleme Dönemi” başlıklı 8’inci maddesinde, “Sicil ve başarı değerlemesi raporları her yılın Aralık ayının ilk yarısı içinde doldurularak en geç 15 Aralık’a kadar bunları muhafaza ile görevli birime teslim edilir. …”
6.2. “Sicil ve Başarı Değerleme Raporu Doldurmak İçin Gerekli Süre” başlıklı 9’uncu maddesinde, “Haklarında sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenecek sözleşmeli personelin, değerlendirilmelerini yapacak sicil amirlerinin yanında en az 6 ay çalışmış olmaları şarttır.
…
Sicil amirinin yanında çalışırken alınan mazeret izinleri ile yıllık izinler ve doktor veya sağlık kurulu raporuna dayanan hastalık izinleri, hizmet içi eğitimde geçen süreler, sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmesi için gereken 6 aylık süreye dahildir. Şu kadar ki amirin yanında 3 ay fiilen çalışmış olmak şarttır. Hizmet içi eğitimin veya hastalığın sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurmak için gerekli sürenin geçmesine imkan vermeyecek kadar uzun sürmesi ve dolayısıyla sözleşmeli personel hakkında sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurma imkanının bulunmaması halinde, bir defaya mahsus olmak üzere geriye doğru en çok
3 yılın sicil ve başarı değerlemesi notlarının ortalaması esas alınır.”
6.3. “Sicil ve Başarı Değerleme Raporlarının Doldurulması” başlıklı 12’nci maddesinde, “Formlarda yer alan bölümlerden sözleşmeli personelin “Genel durum ve davranışlarının değerlendirilmesi” bölümü, sicil amirinin kanaatine göre (olumsuz), (olumlu) veya (çok iyi)
şeklinde doldurulur. Sorular ise 100 tam not üzerinden değerlendirilir. Sicil amirlerinin her bir soruya verdikleri notların aritmetik ortalaması, değerlemeye alınan konuda verilen nihai sicil ve başarı notunu gösterir. Bu nihai sicil ve başarı notlarının ortalaması sicil ve başarı değerleme düzeyinin tespitine esas alınacak notu gösterir.
Bu şekilde tespit edilecek sicil ve başarı değerleme notu;
59 ve daha aşağı puan alanlar (D),
60-75 puan alanlar (C), 76-89 puan alanlar (B),
90 ve daha yukarı puan alanlar (A),
düzeyinde olmak üzere sözleşmeli personel dört başarı düzeyine ayrılır.”
6.4. “Sicil ve Başarı Değerlemesi Sonucunda Yapılacak İşlem” başlıklı 13’üncü maddesinde, “Sicil ve başarı değerlemeleri (D) düzeyinde olanlarla; başka bir sicil amirinin yanında, bulundukları görevin temel ücreti tutarında bir ücretle altı ay daha denenmek üzere yeni bir sözleşme yapılır.
Sicil ve başarı değerleme düzeyleri (C), (B) ve (A) olanların bulundukları görevlerin temel ücretlerine 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesinde belirtilen oranlarda başarı ücreti ilave edilmek suretiyle sözleşmeleri yenilenir.”
7. 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 685 sayılı Olağanüstü
Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin; “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde, “… İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.”
hükümleri düzenlenmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü Bölge Müdürlüğü bünyesinde sözleşmeli mühendis olarak görev yapmakta iken görevinden uzaklaştırılan akabinde ihraç edilen, OHAL Komisyonunun kararı görevine iade edilerek 14.03.2019 tarihinde görevine başlayan başvuran, ihraç olduğu ve göreve tekrar başladığı süreye ilişkin olarak sicilinin işlenerek başarı ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. İlgili idareden temin edilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın 19.07.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı, müteakiben 01.09.2016 tarihli 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, ardından OHAL Komisyonunun 14.02.2019 tarih, / sayılı kararı ile göreve iade edildiği, 14.03.2019 tarihinde görevine başladığı, ilgilinin kamu görevinden çıkarıldığı 01.09.2016 tarihini takip eden aybaşı olan 15.09.2016 tarihi itibariyle sözleşme ücretinin hesaplandığı, 2015-2016 yıllarına ait sicil ve başarı değerleme raporu düzenlenmesi nedeniyle 15.09.2016-31.12.2017 tarihleri arasında ödenen sözleşme ücretine başarı ücretinin dahil edildiği, ancak 2017 yılında fiilen görev yapmadığı için o yıla ait sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmemesi nedeniyle ilgili mevzuat hükümleri ile Devlet
Personel Başkanlığının yukarıda sözü edilen görüşü doğrultusunda 01.01.2018 tarihinden itibaren sözleşme ücretine başarı ücretinin ilave edilmediği, 14.03.2019-14.09.2019 dönemleri için düzenlenen sicil raporu doğrultusunda ise 01.10.2019 tarihinden itibaren başvuranın sözleşme ücretine başarı ücretinin eklendiği anlaşılmaktadır.
11. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarında çeşitli kadrolarda görev yapmakta iken FETO/PDY terör örgütü ile irtibatı/iltisakı bulunduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılan ancak sonrasında yapılan incelemeler neticesinde terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisak veya bunlarla irtibatı olmadığı tespit edilenler çeşitli kanun hükmünde kararnameler ile yine doğrudan başka bir idari işlem tesis edilmesine gerek olmadan kamu görevine iade edilmişlerdir.
12. Söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamelerin “İade hükümleri” başlıklı maddelerinde; daha önce çeşitli OHAL kararnameleri ile kamu görevinden çıkarılan ilgililerin kamu görevine iadeleri hususundaki usul belirtilerek; iade olan kamu görevlileri hakkında anılan OHAL kararnamelerinin tüm hüküm ve sonuçlarının yayım tarihinden itibaren ortadan kalkmış sayılacağı, ilgililerin kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
13. Diğer yandan, 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin “Komisyonun Oluşumu” başlıklı 1 inci maddesinde; “Anayasanın
120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/712016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük
Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli
Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur ” hükmü ile Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur.
14. Ancak 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamede ilgililerin göreve iadesi durumunda kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesine ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle OHAL Komisyonuna yapılan başvurunun kabulü sonucu kamu görevine iade usulü ile anılan Komisyon kurulmadan önce olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri ile yapılan iade usulü farklılığını gidermek amacıyla 25/7/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 7075 sayılı Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
15. 399 sayılı KHK ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil Ve Başarı
Değerlemesi Hakkında Yönetmelik bir bütün olarak incelendiğinde, 399 sayılı KHK’ya Ekli 1 sayılı cetvelin dışında kalan sözleşmeli personele ödenecek sözleşme ücretinin, temel ücret ile başarı ve kıdem ücretleri toplamından oluştuğu, anılan personel hakkında sicil ve başarı değerlemesi raporları düzenlendiği, söz konusu raporların her yılın Aralık ayının ilk yarısı içinde doldurularak en geç 15 Aralık’a kadar ilgili birime teslim edildiği, sicil ve başarı değerlendirmesi raporu düzenlenebilmesi için sözleşmeli personelin değerlendirmeyi yapacak amirlerinin yanında belirli süre çalışmasının gerektiği, yapılan sicil ve başarı değerlendirmesi sonucunda personelin belirli puanlara karşılık gelen (A), (B), (C), (D) şeklinde dört başarı düzeyinde değerlendirildiği, bu başarı düzeyleri için personele temel ücretlerinin belirli bir yüzdesi oranında başarı ücreti ödendiği, (D) düzeyinde bulunanlara başarı ücreti ödenmediği, diğer düzeylerde bulunan personellere ise bulundukları görevin temel ücretine, bu ücretin belirli yüzdeleri oranında başarı ücreti ilave edilerek sözleşmelerinin yenilendiği görülmektedir.
16. Bununla birlikte, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Sözleşmeli Personel Sicil Ve Başarı
Değerlemesi Hakkında Yönetmeliğin 9’uncu maddesinde, haklarında sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenecek sözleşmeli personelin, değerlendirilmelerini yapacak sicil amirlerinin yanında en az 6 ay çalışmış olmasının şart olduğu, bu esnada alınan mazeret izinleri, yıllık izinler, hastalık izinleri ile hizmet içi eğitimde geçen sürelerin, amirin yanında 3 ay fiilen çalışmak şartıyla sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmesi için gereken 6 aylık süreye dahil olduğu, hizmet içi eğitimin veya hastalığın sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurmak için gerekli sürenin geçmesine imkan vermeyecek kadar uzun sürmesi ve dolayısıyla sözleşmeli personel hakkında sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurma imkanının bulunmaması halinde, bir defaya mahsus olmak üzere geriye doğru en çok 3 yılın sicil ve başarı değerlemesi notlarının ortalaması esas alınacağı öngörülmektedir.
17. Başvuru konusu somut olayda ise, başvuran hakkında 2017 yılında fiilen görev yapmaması nedeniyle o yıla ait sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmediği, bu itibarla da 01.01.2018 tarihinden itibaren başvuranın sözleşme ücretine başarı ücretinin ilave edilmediği anlaşılmaktadır.
18. Bilindiği gibi Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede ülkemizde 15
Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiş, alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmışlardır.
19. Diğer yandan alınan tedbirler nedeniyle idarî işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanların mağduriyetlerini gidermek amacıyla da ilgililerin kamu görevine dönmesini öngören OHAL KHK’larıyla düzenleme yapılarak, görevine iade edilmesine karar verilenler açısından çıkarılmaya ilişkin Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerinin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda, kamu görevinden çıkarılan ancak OHAL İnceleme Komisyonunun Kararı ile de göreve iade edilen başvuranın ihraç edildiği tarih ile göreve iadesi sonucunda göreve başladığı tarih arasında fiilen görev yapmaması nedeniyle söz konusu sürece ilişkin sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmemesinin kendi iradesi dışında gerçekleştiği, İdarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği, sözü edilen sürecin çalışmış gibi değerlendirilmesi, bu kapsamda sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmesi, söz konusu raporlar doğrultusunda başarı ücreti ödenip ödenemeyeceği hususunun yeniden ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
20. Nitekim, PTT Merkez Müdürlüğünde 399 sayılı KHK’ya tabi sözleşmeli personel olarak görev yapan, 25/10/2016 tarihinde görevden uzaklaştırılan, tedbirinin kaldırılması üzerine 23/10/2017 tarihinde tekrar göreve başlayan ve 2017 yılı içerisinde sicil amiri yanında sadece 2 ay 7 gün fiilen görev yapan davacı hakkında tesis edilen sicil notu verilmemesi işleminin iptalinin ve sicil notu verilmemesi nedeniyle başarı ücreti alamaması sonucunda yoksun kalınan maddi kayıpların yasal faizi ile birlikte ödenmesinin talep edildiği davada, Çorum İdare Mahkemesinin 17/01/2019 gün ve E. / K. / sayılı kararında, başarı durumunu tespit edebilmesi için kamu görevlisinin amirleriyle bir süre beraber çalışması gerektiği, mevzuat hükmünde de bu sürenin 6 ay olarak belirlendiği, bu sürelerin hesaplanmasında kanunun ancak belli mazeret durumlarını ancak belirli süreler için kabul ettiği, kanunda tahdidi olarak sayılan mazeret durumları içerisinde görevden uzaklaştırılan memurun durumunun sayılmadığı, bu kapsamda 2017 yılı içerisinde 6 aydan az (2 ay 7 gün)
fiilen görev yapan davacı hakkında başarı ve sicil raporu doldurulmaması yönünde tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Söz konusu ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş ve
Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi 10.10.2019 tarihli ve E.
sayılı kararında, davacının, 2017 yılında, sicil değerlemesi yapacak amirinin yanında en az 6 ay çalışma ve bu sürenin en az 3 aylık bölümünde de fiilen çalışma şartını sağlayamaması nedeniyle hakkında belirtilen yıl için sicil raporu düzenlenmediği, ancak davacının ilgili dönemde görevden uzaklaştırılmış olması nedeniyle söz konusu çalışma sürelerini sağlayamadığı, bu durumun kendi iradesi dışında gerçeklesen bir durum olduğu, davacının görevden uzaklaştırma işleminin kaldırılarak, görevine iade edildiği hususu da dikkate alınarak, görevden uzakta geçirdiği sürenin çalışmış gibi değerlendirilmesinin gerektiği, açıkta geçen sürelerin davacının aleyhine yorumlanamayacağı ifade edilerek,
2017 yılı için sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurulmamasına yönelik tesis edilen işlemde
hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet bulunmadığına hükmetmiştir.
21. Tüm bu açıklamalar, mevzuat hükümleri ve yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde; idarenin başvuranın yukarıda sözü edilen süreçte fiilen çalışamaması sebebiyle sicil ve başarı değerlemesi raporu düzenlenmediğinden başarı ücreti ödenmeyeceği yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuran hakkında görev yapamadığı dönemlere ilişkin olarak sicil ve başarı değerlemesi raporu doldurulması ve söz konusu rapor doğrultusunda başvurana başarı ücreti ödemesi yapılıp yapılamayacağı hususunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği hususunda TEİAŞ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, TEİAŞ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için TEİAŞ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi