|
ÖZET: Görevden uzaklaştırılan memurlara, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çerçevesinde düzenlenen ilave ödemenin 2/3 oranında ödeneceği belirtilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri doğrultusunda, görevden uzaklaştırılan memurların aylıklarının üçte ikisinin ödeneceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, ilave ödemenin hesaplanmasında memurun aylık veya ücretlerine ilişkin hükümler geçerli olacaktır.
375 sayılı KHK’nın ek 40. maddesi, ilave ödemenin hesaplanmasında memurun unvanı esas alınarak yapılacağını ve bu ödemenin herhangi bir vergi veya sigorta prim kesintisine tabi olmayacağını vurgulamaktadır. Ayrıca, bu ödemenin diğer mali haklarla birlikte değerlendirilmemesi gerektiği ve mükerrer ödeme yapılmasına yol açacak şekilde uygulanamayacağı belirtilmiştir. Sayıştay kararları da, görevden uzaklaştırılan memurların yan ödemeleri ve özel hizmet tazminatlarının üçte ikisinin ödenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, görevden uzaklaştırılan personelin 375 sayılı KHK kapsamında ilave ödemenin 2/3 oranında yapılması gerektiği değerlendirilmiştir. Bu durum, memurların mali haklarının korunması açısından önemli bir düzenleme olarak öne çıkmaktadır. |
NOT: Görevden uzaklaştırılan memura 375 sayılı KHK’da düzenlenen ilave ödemenin 2/3 oranında ödeneceği hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-7248463 29/08/2023
Konu: Görevden Uzaklaştırılan Memura 375 sayılı
KHK’da Düzenlenen İlave Ödemenin 2/3
Oranında Ödeneceği
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 16.08.2023 tarihli ve E-
81923200-900-7148926 sayılı yazısı.
Başkanlığınızda görev yapan personelin görevden uzaklaştırıldığından bahisle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 40 ncı maddesinde düzenlenen ek ödemenin tam olarak mı yoksa 2/3 oranında mı ödeneceğine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141 inci maddesinde, “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler.
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 40 ıncı maddesinde, “… (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılır. İlave ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında, personelin aylık veya ücretlere ilişkin tabi olduğu hükümler uygulanır. Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.
İlave ödeme, kapsamında bulunanlara sadece kendi unvanı esas alınarak ödenir ve mali hakları mevzuatı uyarınca en yüksek Devlet memuru veya başka bir unvan esas veya emsal alınmak suretiyle belirlenenler bakımından, diğer mevzuat uyarınca mali haklarının belirlenmesine esas ödeme unsurlarının kapsam veya hesabına dahil edilmez. Bu ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan veya mali ve sosyal hakların tespitinde esas alınan aylık, ücret, zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye ve diğer herhangi bir ödeme unsurunun ya da ücret tavanının hesabında dikkate alınmaz. Bu madde hükümleri, doğrudan veya başka bir ödemenin hesabında olmak üzere, tamamen veya kısmen mükerrer ödeme yapılmasına neden olacak şekilde uygulanamaz. Diğer mevzuatın bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.
Bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu kapsamda, 657 sayılı Kanunun 141 inci maddesinde geçen “aylıklarının” ibaresinin açıklanması önem arz etmektedir.
Sayıştay Genel Kurulunun 3/5/984 günlü ve K:4388/15 sayılı ile 12/12/1983 günlü ve K:4312/2 sayılı kararlarında; görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde yan ödeme ve özel hizmet tazminatlarının üçte ikisinin ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Sayıştay Temyiz Kurulunun 14/5/2002 tarihli ve 2002/25673 sayılı kararında ise, “Taban aylığı ve kıdem aylığı mali sistemimize 375 sayılı KHK ile girmiştir. Söz konusu KHK’nin 1’inci maddesinde, taban ve kıdem aylığına hak kazanılmasında ve ödenmesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer personel kanunlarının aylıklarla ilgili hükümleri uygulanacağı yönünde düzenleme bulunmaktadır.
Yapılan bu düzenleme ile, personel kanunlarında geçen “aylık” ya da “maaş” ibaresinin taban ve kıdem aylığını da içine alacak şekilde genişletildiği ve bu ödemelerin aylığın birer unsuru haline getirildiği görülmektedir. 375 sayılı KHK ile yapılan düzenleme ile, “aylık” ibaresinin taban ve kıdem aylığını da içine alacak şekilde genişletilerek aylığın birer unsuru haline getirildiği anlaşıldığından, dilekçi iddialarının kabulü ile ilamın 1’inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına, karar verildi.” denilmektedir.
Bu minvalde, başlangıçta gösterge ve ek gösterge aylığından oluşan “aylık” kavramının yeni getirilen ödeme kalemleri ile birlikte genişletildiği, 375 sayılı KHK’nın ek 40 ncı maddesinde düzenlenen ilave ödemenin Devlet memurlarının aylığının bir parçası olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, görevden uzaklaştırılan personele 375 sayılı KHK gereğince ilave ödemenin 2/3’ünün verilebileceği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü