| ÖZET: Bu karar, FETÖ/PDY terör örgütü soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırılan bir devlet memurunun, eşinin takipsizlik kararı alması sonrası görevine iade edilmesiyle ilgili maaş iadesi talebini incelemektedir. Başvuran, görevden uzaklaştırıldığı dönemde (Aralık 2017, Ocak, Şubat ve Mart 2018) maaşının üçte birinin eksik ödendiğini belirterek, bu kısmın iadesini talep etmiştir. Genelkurmay Başkanlığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanarak, başvuranın talebini reddetmiştir. Ancak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın hakkında herhangi bir disiplin cezası veya cezai işlem tesis edilmediğini ve eşinin durumu nedeniyle maaşının iade edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvurunun kabulü ile eksik ödenen maaşların iadesi yönünde Genelkurmay Başkanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 19007-19007 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/8656 2018/ 8656
KARAR TARİHİ : 15/11/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
NO: 18
YENİMAHALLE / ANKARA
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Genelkurmay Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevden uzaklaştırıldığı döneme ait üçte bir oranında eksik ödenen maaşlarının iadesi istemine ilişkindir .
BAŞVURU TARİHİ : 28/06/2018 28.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Genelkurmay Harekat Başkanlığı Daire Başkanlığında
Uzmanı olarak çalışmaktayken eşi ’ın Bozok Üniversitesinden ihraç edilmiş olması gerekçesiyle 14/ 12/ 2017 tarihinde görevden uzaklaştırıldığını; 21/ 03/ 2018 tarihi itibarıyla eşi hakkında FETÖ/PDY terör örgütü ile ilgili hiçbir iltisak/ilişki olmadığı yönünde Yozgat
Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “TAKİPSİZLİK KARARI ( 2018/ 1194)” verildiğini; takipsizlik kararında özetle ‘ hakkında tüm detaylı inceleme/soruşturmanın tamamlandığı ve
FETÖ/PDY kapsamında iltisakının tespit edilmediği ve hiçbir bağlantısının bulunmadığı’ nın belirtildiğini; Genelkurmay Başkanlığı’nın eşi hakkında verilen söz konusu takipsizlik kararı sonucu göreve dönmesinde sakınca kalmadığına, göreve iadesinin uygun olduğuna dair 09/ 04/ 2018 tarihinde onay/karar aldığını ve kararın tarafına 12/ 04/ 2018 tarihinde tebliğ edildiğini; 19/ 04/ 2018 tarihinde geçici görevden uzaklaştırmasının sona ermesi dolayısıyla tarafına eksik ödenen maaşlarının (Aralık 2017 üçte bir, Ocak 2018 üçte bir, Şubat 2018 üçte bir, Mart 2018 üçte bir) yatırılması hususunda başvurduğunu; Aralık-Ocak ayı maaşlarının tarafına tam yatırıldığını
1 / 9sonradan 1/ 3 lük kısmının talep ve tahsil edildiğini; 657 Devlet Memurları Kanunu gereği diğer tüm
kamu kurumlarında personele göreve iadesini müteakip 1/ 3 eksik yatan maaşların ödenmesine rağmen idarenin görevden uzaklaştırma süresince eksik yapılan maaş ödemesini tamamlamadığını ve dilekçelerine cevap verilmediğini; iddia ve ifade ederek, 657 Devlet Memurları Kanunu gereği tarafına 2017 Aralık ve 2018 Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait 1/ 3 eksik yatan maaşlarının ödenmesi hususunda gereğini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Genelkurmay Başkanlığı’nın 21/ 09/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle, Maaş ödemeleri ile ilgili olarak;
2.1. Başvuranın Genelkurmay Başkanlığının 11 Aralık 2017 tarihli, PER :
2 /Per .İşl .D.Svl .Me . ve İşçiler Ş. sayılı ve “Svl .Me . ‘ın
Görevden Uzaklaştırma Onayı” konulu yazısı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137’nci maddesine istinaden tebliğ tarihi olan 14 Aralık 2017 tarihinden geçerli olarak görevden uzaklaştırıldığı; 2.2. Bahse konu görevden uzaklaştırma onayının, maaş ve özlük haklarında gerekli işlemlerin
yapılması maksadıyla Genelkurmay Başkanlığının 12 Ocak 2018 tarihli, HRK.:
sayılı ve “Geçici Görevden Uzaklaştırılan Personel” konulu yazısı ile Genelkurmay Bütçe ve Maliye Şube Müdürlüğüne gönderildiği; 2.3. Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüklerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141’inci maddesinde düzenlendiği, maddede yer alan
“Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir … “ hükmüne istinaden personele tam maaş olarak peşin ödenen Aralık 2017 – Ocak 2018 ayı maaşlarının üçte birlik kısmının geri alındığı; Şubat ve Mart 2018 aylarına ait maaşlarının üçte iki oranı üzerinden ödendiği; 2.4. Personele, görevden uzaklaştırıldığı dönemde yapılan maaş ödemeleriyle ilgili olarak 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu kapsamında herhangi bir hata yapılmadığının değerlendirildiği; Maaşların geri alınan/kesilen üçte birlik kısımlarının iadesiyle ilgili olarak; 2.5. Görevden uzaklaştırılan memurların eksik ödenen maaşlarının üçte birlik kısımlarının iadesinin
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141 inci maddesinin ikinci fıkrasında 143 üncü maddede
sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir … Şeklinde hüküm altına alındığı;
2.6. Başvuranın Genelkurmay Başkanlığının 09 Nisan 2018 tarihli, PER :
/Per .İşl .D.Svl .Me . ve İşçiler Ş. sayılı ve “Svl Me . ‘ın Göreve
İade Edilmesi Onayı” konulu yazısı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 142 nci maddesine
2 / 9istinaden göreve iade edildiği;
2.7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Tedbirin Kaldırılması başlıklı 142 nci maddesinin
“Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmayan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır . Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmayan görevli hakkında 139 uncu madde hükmü uygulanır .” hükmünü amir olduğu, başvuranın göreve iade gerekçesini oluşturan bu hükümde görevden uzaklaştırılma tedbirinin kaldırılması durumunda görevden uzakta bulunulan döneme ait eksik ödenen aylıkların iadesine dair 141 inci maddedeki düzenlemeye benzer bir hükme yer verilmediği; 2.8. Bu kapsamda, başvuranın göreve başlama gerekçesinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
143 üncü maddesinde yer alan kararlar arasında yer almaması ve 142 nci maddede aylıkların üçte
birinin iade edileceğine dair herhangi bir hükmün bulunmaması nedeniyle aylıklarının eksik ödenen üçte birlik kısmının iadesinin uygun olmayacağının değerlendirildiği; Başvuranın konuyla ilgili olarak yapmış olduğu müracaatlarla ilgili olarak; 2.9. Devlet memurlarının müracaat haklarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 21 inci maddesinde “Müracaat ve şikâyetler söz ve yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikâyet edilen amirler atlanarak yapılır .” şeklinde düzenlendiği, başvuranın eksik ödenen özlük haklarının ödenmesi hususunda çalışmış olduğu birime herhangi bir müracaatının bulunmadığı; Açıklamalarına yer verilmiş, yukarıda açıklanan gerekçeler kapsamında başvuranın talebinin karşılanmasının mümkün olmadığı, bu ve benzeri başvuruların çözüme kavuşturulabilmesi maksadıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 142 nci maddesine de aylıkların üçte birinin iade edileceğine dair hükmün ilave edilmesinin gerektiği değerlendirilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . ”;, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir . ”; 5. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
3 / 95.1. “Görevden uzaklaştırma : ” başlıklı 137 nci maddesinde,
“Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir .
Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir .”
5.2. “Görevden uzaklaştıran amirin sorumluluğu : ” başlıklı 139 uncu maddesinde (Değişik :
23/ 12/ 1972 – KHK- 2/ 1 md.), “Görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır .
Memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya başlamıyan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısiyle bu tasarrufu yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirler, hukuki, mali ve cezai sorumluluğa tabidirler .” 5.3. “Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma” başlıklı 140 ncı maddesinde, “Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memurları da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilirler .” 5.4. “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü : ” başlıklı 141 inci maddesinde (Değişik : 30/ 5/ 1974 – KHK- 12; Aynen kabul; 15/ 5/ 1975 – 1897/ 1 md.), “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir . Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler .
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan
üçte biri kendilerine ödenir …” 5.4. “Tedbirin kaldırılması : ” başlıklı 142 nci maddesinde, “Soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmıyan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbiri, 138 inci maddedeki yetkililerce (Müfettişler tarafından görevden uzaklaştırılanlar hakkında atamaya yetkili amirlerce) derhal kaldırılır .
Görevden uzaklaştırma tedbirini kaldırmıyan görevli hakkında 139 uncu madde hükmü uygulanır” 5.6. “Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller : ” başlıklı 143 üncü maddesinde,
“Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce :
4 / 9a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
b) Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır .
5.7. “Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasında amirin takdiri : ” başlıklı 144 üncü maddesinde, “140 ıncı ve 142 nci maddelerde 143 üncü maddenin a, b, c fıkralarında yazılı olanlar hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri, Devlet memurunun soruşturmaya konu olan fiillerinin, hizmetlerini devama engel olmadığı hallerde her zaman kaldırılabilir .”
Düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi inceleme ve araştırması neticesinde, “görevden uzaklaştırma” nın kamu hizmetinin güvenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini teminen görevi başında kalmasında sakınca görülen devlet memurları hakkında uygulanabilecek geçici nitelikte idari bir tedbir olduğunu; görevden uzaklaştırma ve devamında yapılacak işlemlere ilişkin ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, kanun koyucunun aylıkların ödenmesi bakımından görevden uzaklaştırılan memur ile görevi ile ilgili olsun ya da olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memur arasında isnat edilen suçun ağırlığından bağımsız olarak herhangi bir ayrım yapma yoluna gitmediği öte yandan hakkında yürütülen soruşturma neticesinde disiplin yüzünden memurluktan çıkarma cezası verilmemesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde aylıklarından yapılan kesintilerin ödenmesinin yasal bir zorunluluk olarak düzenlendiğini; başvuranın, eşinin FETÖ/PDY terör örgütü soruşturması kapsamında görevden alınması gerekçe gösterilerek görevinden uzaklaştırıldığını; eşinin OHAL
Komisyonu kararı ile göreve iadesi üzerine görevine başlatıldığını; bu süreçte başvuran hakkında herhangi bir disiplin cezası veya cezai işlemin tesis edilmediğini; kanun koyucunun daha ağır suç isnatları ve sonuçlarına istinaden aylıkların iadesini öngörmesi karşısında hakkında herhangi bir disiplin cezası dahi verilmeyen ve eşine isnat edilen suç nedeniyle görevden uzaklaştırılıp yine aynı gerekçeyle görevine başlatılan başvurana eksik ödenen maaşlarının evleviyetle (argumentum a fortiori) ödenmesi gerektiğini değerlendirilmiş olup, bu yönden idareye tavsiyede bulunulmasını önermiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, FETÖ/PDY terör örgütü soruşturması kapsamında Bozok Üniversitesi’nden ihraç edilen eşinin FETÖ/PDY terör örgütü ile ilgili hiçbir iltisak/ilişkinin bulunmadığına dair Yozgat
5 / 9Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen Takipsizlik Kararına ( 2018/ 1194) istinaden Genelkurmay
Başkanlığının 09 Nisan 2018 tarihli kararı ile görevine iade edilmesi dolayısıyla görevden uzaklaştırıldığı döneme (Aralık 2017, Ocak, Şubat ve Mart 2018) ait üçte bir oranında eksik ödenen maaşlarının tarafına iade edilmesini talep etmektedir .
8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137 nci maddesinde, görevden uzaklaştırma, kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde görevi başında kalmasında sakınca görülecek devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbir olarak tanımlanmış; 139 uncu maddesinde görevinden uzaklaştırılan Devlet memurları hakkında görevden uzaklaştırmayı izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanmasının şart olduğu, memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya başlamayan, keyfi olarak veya garaz veya kini dolayısıyla bu tasarrufu yaptığı, yaptırılan soruşturma sonunda anlaşılan amirlerin, hukuki, mali ve cezai sorumluluğu olduğu belirtilmiştir . Aynı Kanunun 140 ıncı maddesinde ise, haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan devlet memurlarının da görevden uzaklaştırılabileceği belirtilmiş, devamında 142 nci maddede soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına lüzum kalmayan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma tedbirinin derhal kaldırılacağı hüküm altına alınmıştır .
9. Kanunun 143’üncü maddesinde ise görevinden uzaklaştırılan memurun göreve tekrar başlatılmasının zorunlu olduğu haller tek tek sayılmıştır . Buna göre; haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler, yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler, hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar, görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenlerin hakkındaki kararların kesinleşmesi halinde, idareye görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması konusunda yükümlülük getirilmiştir . Aynı Kanunun 144 üncü maddesinde de, “ 140 ve
142 nci maddelerle 143 üncü maddenin a, b, c fıkralarında yazılı olanlar hakkındaki görevden
uzaklaştırma tedbiri, devlet memurunun soruşturmaya konu olan fiillerinin, hizmetlerini devama engel olmadığı hallerde her zaman kaldırılabilir .” hükmüne yer verilmek suretiyle görevinden uzaklaştırılan memurların maddede öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde, görevlerine döndürülüp döndürülmemesi hususunda idarelere takdir yetkisi tanınmıştır .
10. Diğer taraftan, yine aynı Kanunun değişik 141 inci maddesinde, görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisinin ödeneceği, 143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte birinin kendisine ödeneceği hüküm altına alınmıştır .
11. Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, kanun koyucunun aylıkların ödenmesi bakımından görevden uzaklaştırılan memur ile görevi ile ilgili olsun ya da olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memur arasında herhangi bir ayrım yapmadığı, bu gibilere görevden uzaklaştırıldıkları süre boyunca aylıklarının 2/ 3 ünün ödenmesine devam edildiği; memuru görevden uzaklaştırdıktan sonra memur hakkında derhal soruşturmaya başlanması gerektiği, soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir
6 / 9işlem uygulanmasına lüzum kalmayan Devlet memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma
tedbirinin derhal kaldırılması gerektiği aksi takdirde her iki durumda da amirlerin hukuki, mali ve cezai sorumluluğunun doğacağı; haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan, açılan soruşturma sonucunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına gerek kalmayan, yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler ile hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar hakkında ilgililerin görevlerine iade edilmeleri konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı ancak bu takdir yetkisinden hareketle görevlerine iade edilenlerin aylıklarından yapılan kesintilerin ödenmesi için, haklarında verilecek olan kararın 143 üncü madde doğrultusunda kişi lehine kesinleşmesinin zorunlu kılındığı anlaşılmaktadır .
12. Başvuruya konu somut olay dosyasında mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde incelendiğinde, başvuranın eşinin FETÖ/PDY terör örgütü soruşturması kapsamında Bozok Üniversitesi’nden ihraç edilmesi üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 137 inci maddesine istinaden tebliğ tarihi olan 14/ 12/ 2017 tarihinden geçerli olmak üzere görevinden uzaklaştırıldığı; başvurana 657 sayılı
DMK 141 nci madde hükmü gereğince maaşının 2/ 3’ünün ödenmeye devam edildiği, bu süreçte başvuran hakkında soruşturma açıldığına dair bir bilgi veya belgenin dosyası kapsamında tespit edilemediği; başvuranın eşinin FETÖ/PDY terör örgütü ile ilgili hiçbir iltisak/ilişkinin bulunmadığına dair Yozgat Cumhuriyet Başsavcılığının Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair
Kararına ( 2018/ 1194) istinaden Genelkurmay Başkanlığının 09/ 04/ 2018 tarihli kararı ile görevine iade edildiği; görevden uzaklaştırıldığı döneme (Aralık 2017, Ocak, Şubat ve Mart 2018) ait üçte bir oranında eksik ödenen maaşlarının tarafına iade edilmesi yönündeki isteminin başvuranın göreve başlama gerekçesinin 657 sayılı DMK’nın 143 üncü maddesinde yer alan kararlar arasında yer almaması ve 142 nci maddede aylıkların üçte birinin iade edileceğine dair herhangi bir hükmün bulunmaması nedeniyle reddedildiği anlaşılmıştır .
13. Yukarıda yer verilen ilgili mevzuatından anlaşıldığı üzere “görevden uzaklaştırma” kamu hizmetinin güvenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini teminen görevi başında kalmasında sakınca görülen devlet memurları hakkında uygulanabilecek geçici nitelikte idari bir tedbir olup, yalnız disiplin soruşturması ve işlemleriyle sınırlı değildir, ceza soruşturması ve davasına dayalı olarak da bu tedbire idarece başvurulabilmektedir . Görevden uzaklaştırma ve devamında yapılacak işlemlere ilişkin ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, kanun koyucunun aylıkların ödenmesi bakımından görevden uzaklaştırılan memur ile görevi ile ilgili olsun ya da olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memur arasında isnat edilen suçun ağırlığından bağımsız olarak herhangi bir ayrım yapma yoluna gitmediği öte yandan hakkında yürütülen soruşturma neticesinde disiplin yüzünden memurluktan çıkarma cezası verilmemesi ve bu kararın kesinleşmesi halinde aylıklarından yapılan kesintilerin ödenmesinin yasal bir zorunluluk olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır . 12 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, eşinin FETÖ/PDY terör örgütü soruşturması kapsamında görevden alınması gerekçe gösterilerek görevinden uzaklaştırılmış olup, eşinin OHAL
Komisyonu kararı ile göreve iadesi üzerine görevine başlatılmış, bu süreçte başvuran hakkında herhangi bir disiplin cezası veya cezai işlem tesis edilmemiştir .
14. Kanun koyucu, 657 sayılı DMK’nın 137 nci maddesi gereğince devlet memuru hakkında görevden uzaklaştırma tedbirine başvurulması halinde aynı zamanda Kanunda öngörülen sürelerde
7 / 9soruşturmaya başlanmasını (DMK m .139) ve açılan soruşturmaya bağlı olarak soruşturma
sonucunda verilen karara göre memurun göreve başlatılmasının ve buna bağlı olarak da kesilmiş olan aylıkların ödenmesinin zorunlu olduğu halleri (DMK m .143) düzenlenmişse de, olağanüstü halde idarenin Kanunda öngörülen süreç ile bağlı olmadığı, bu bağlamda başvuran hakkında herhangi bir disiplin soruşturmasının yürütüldüğünün dosyasından tespit edilemediği ve buna bağlı olarak da herhangi bir disiplin cezası ve cezai işlemin uygulanmamış olduğu gözetildiğinde, ayrıca kanun koyucunun daha ağır suç isnatları ve sonuçlarına istinaden aylıkların iadesini öngörmesi karşısında, eşine isnat edilen suç nedeniyle görevden uzaklaştırılıp yine aynı gerekçeyle görevine iade edilen başvurana eksik ödenen maaşlarının evleviyetle (argumentum a fortiori) ödenmesi gerektiği değerlendirilmiş olup, bu yönden idareye tavsiyede bulunmak gerekmiştir .
B. İyi Yönetim İlkelerine Uygunluk Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarının “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”, ilkelerine uygun olduğu, ancak başvuranın talebinin reddi yönündeki işlemin
“kanunilik”, “kazanılmış hak” ve “haklı beklenti” ilkelerine aykırı olduğu tespit edilmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Genelkurmay Başkanlığının 09 Nisan 2018 tarihli kararı ile görevine iade edilmesi dolayısıyla görevden uzaklaştırıldığı döneme (Aralık 2017, Ocak, Şubat ve Mart 2018) ait üçte bir oranında eksik ödenen maaşlarının başvurana iade edilmesi yönünde GENELKURMAY BAŞKANLIĞI’NA
TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Kararın, BAŞVURANA VE GENELKURMAY BAŞKANLIĞI’NA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
8 / 9Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi