|
ÖZET: Bu karar, başvuranın görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği süreler boyunca mahrum kaldığı mali hakların iadesi talebine ilişkindir. Başvuran, 26.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılmış ve 01.09.2016 tarihinde kamu görevinden çıkarılmıştır. 01.03.2021 tarihinde göreve iade edilmesine rağmen, görevden uzaklaştırıldığı süreler için talep ettiği maaşların yasal faizi, Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti ve Ek ders Ücretleri gibi haklarının ödenmemesi üzerine başvuruda bulunmuştur. İdare, bu talepleri reddetmiş, ancak başvuranın göreve iadesinin OHAL komisyonu tarafından onaylandığı ve bu süreçte öğretmenlik yapamadığı dikkate alındığında, idarenin bu durumdan kaynaklanan mali yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın talebi kısmen kabul edilerek, görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği dönemlere ilişkin maaşının yasal faizi ile birlikte ödenmesi ve diğer mali haklarının ödenmesi yönünde Milli Eğitim Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Bu durum, idarenin hukuka uygun hareket etme yükümlülüğünü ve başvuranın haklarının korunmasını sağlamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13825-S.21.22176
BAŞVURU NO : 2021/7509
KARAR TARİHİ : 27/09/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç olduğu tarihten göreve iade edildiği tarihe kadar mahrum kaldığı mali hakların iadesi talebine ilişkindir
BAŞVURU TARİHİ : 09/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran açıkta bulunduğu ve ihraç edildiği tarihten itibaren görevden uzakta geçirdiği dönemlere ilişkin zamanında alamadığı maaşların yasal faizi, Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmemesi üzerine ilgili kuruma ödenmesi için 11/03/2021 tarihli dilekçe ile talepte bulunulmuş, bu dilekçede yer alan talepler 18/03/2021 tarih ve sayılı yazı ile reddedilmiş olup, dilekçede reddedilen hak ve alacakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içerikli yazımıza istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı tarafından gönderilen 28/05/2021 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Başvuranın Malatya ili Akçadağ ilçesi Akçadağ Anadolu İmam Hatip Lisesinde imam-hatip lisesi meslek dersleri öğretmeni olarak görev yapmakta iken 26.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı,
01.09.2016 tarihinde 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan, daha sonra
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kararı ile 01.03.2021 tarihinde göreve iade edildiği,
2.2. 16/12/2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders
Saatlerine İlişkin Kararda; Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenler ile merkez ve taşra teşkilâtının diğer görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri diğer hususların belirlendiği,
2.4. 7075 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede her ne kadar mali ve sosyal hakların ödeneceği belirtilmiş ise de, aylığa bağlı özlük hakları kapsamında olmayan ek ders ücretinin imam-hatip lisesi meslek dersleri öğretmenleri bakımından fiilen ders ve ek ders görevlerinin yapılmasına bağlı olarak ödendiği dikkate alındığında, görevde bulunmaması nedeniyle bu sürelerde fiilen yerine getirdiği veya getirmiş sayılacağı herhangi bir ders ve ek ders görevinden söz edilmesi mümkün olmayan ilgilinin, görevde bulunmadığı sürelere ilişkin ek ders ücretinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı değerlendirildiği,
2.5. Aylığa bağlı özlük hakları kapsamında bulunmayan öğretim yılına hazırlık ödeneği de, fiilen öğretmenlik yapanların bu görevlerini kamu amacına uygun olarak yerine getirebilmeleri bakımından, öğretim yılı boyunca ortaya çıkabilecek kişisel ders araç ve gereçlerinin teminine katkıda bulunmak amacıyla ödendiği, 01.09.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırılan, daha sonra 01.03.2021 tarihinde göreve döndürülen ve dolayısıyla 2016-2017, 2017-2018, 2018-2019 ile 2019-2020 yılları arasındaki öğretim yıllarında hiç bir eğitim faaliyetinde bulunmadığından bu yönde herhangi bir kişisel ders araç ve gereç teminine ihtiyacı olmayacağı açık olan ilgilinin, 2016-2017, 2017-2018, 2018-2019 ile 2019-2020 yıllarında; öğretim yılı için öngörülen öğretim yılına hazırlık ödeneğinden yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı değerlendirildiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1) “Ders Görevi” başlıklı 89 uncu maddesinde; “Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile
Üniversite ve Akademi (Askeri Akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara veyahut açıktan atanacaklara ücret ile ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak
ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı kararı ile tespit olunur.”
5.2) “Görevden uzaklaştırma” başlıklı 137 nci maddesinde; “Görevden uzaklaştırma, Devlet kamu
hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek Devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir. Görevden uzaklaştırma tedbiri, soruşturmanın herhangi bir safhasında da alınabilir.”
5.3) “Ceza kovuşturması sırasında görevden uzaklaştırma” başlıklı 140 ıncı maddesinde;
“Haklarında mahkemelerce cezai kovuşturma yapılan Devlet memurları da 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabilirler.”
5.4) “Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü”
başlıklı 141 incı maddesinde; “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler. 143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.”
5.5) “Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller” başlıklı 143 üncü maddesinde;
Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce: a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men’ine veya bereatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.”
5.6) “Süre” başlıklı 145 inci maddesinde; “Görevden uzaklaştırma; bir disiplin kovuşturması icabından
olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir. Bu süre sonunda hakkında bir karar verilmediği takdirde memur görevine başlatılır. “Bir ceza kovuşturması icabından olduğu takdirde görevinden uzaklaştırmaya yetkili amir (Müfettişlerin görevinden uzaklaştırdıkları memurlar hakkında atamaya yetkili amir) ilgilinin durumunu her iki ayda bir inceliyerek görevine dönüp dönmemesi hakkında bir karar verir ve ilgiliye de yazı ile tebliğ eder.”
5.7) “Ek 32 nci maddesinde”; “Eğitim ve öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda
görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil (…)(3) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Cumhurbaşkanınca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir.”
6) 16/12/2006 tarih ve 26378 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve
Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının;
6.1.) “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde; “Bu Karar, Millî Eğitim Bakanlığının merkez ve taşra teşkilâtı ile Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarını, hizmet içi eğitimleri, kurs ve seminerleri kapsar.”
6.2) “Görevin fiilen yapılması” başlıklı 25 inci maddesinde, “(1) Bu Karar kapsamında ek ders ücreti
ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır. Ek ders ödemelerinden harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi ve bu
Kararda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde ek ders görevinin gerçekleştiğine ilişkin belgeyi düzenleyen ve onaylayan diğer gerçekleştirme görevlileri müteselsilen sorumludur. (2) Yapılan inceleme sonucunda fiilen yapılmadan ve gerekli koşullar oluşmadan ödendiği anlaşılan ek ders ücretleri ilgililerden yasal faizi ile birlikte geri alınır.”
7) 26/07/2014 tarih ve 29072 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan, Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi
Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin
7.1) “Müdür yardımcısı ve öğretmenlerin nöbet görevi” başlıklı 44 üncü maddesinin 4 üncü
fıkrasında; “İlköğretim kurumlarında; okulun bina ve tesisleri ile öğrenci mevcudu, yatılı, gündüzlü, normal veya ikili eğitim yapma gibi durumları göz önünde bulundurularak okul müdürlüğünce düzenlenen nöbet çizelgesine göre öğretmenler normal eğitim yapan okullarda gün süresince, ikili eğitim yapan okullarda ise kendi devresinde nöbet tutarlar. Ayrıca normal eğitim yapılan okullarda öğle arasında yapılan nöbet görevi nöbetçi öğretmenlerin dinlenme süreleri göz önünde bulundurularak dönüşümlü ve dengeli olacak şekilde okul idaresi tarafından düzenlenir.” 9 uncu fıkrasında; “Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında, derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi işlem yapılır.”
8) 23/08/2015 tarih ve 29454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Kamu Görevlilerinin Geneline ve
Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem
Toplu Sözleşmenin Üçüncü Kısım İkinci Bölümünün düzenlenen;
8.1) “Örgün eğitim kurumlarında ek ders ücreti” başlıklı 22 nci maddesinde; “Örgün eğitim
kurumlarında (mesleki eğitim merkezleri dahil) ders yılı süresi içinde eğitim ve öğretimin fiilen yapıldığı normal çalışma günleri için ilgili mevzuatına göre kendilerine nöbet görevi verilen ve bu görevi de fiilen yerine getiren müdür yardımcıları ile öğretmenlere, 2016 yılında haftada 2 saati ve 2017 yılında ise haftada
3 saati geçmemek üzere ek ders ücreti ödenir.”
9) 1/12/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim
Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 6 ncı maddesinin
3 üncü fıkrasında; “Öğretmenlere, ilgili mevzuatına göre öğretim yılı başında ve sonunda yaptıkları
meslekle ilgili çalışma sürelerinde iki haftayı geçmemek üzere ve fiilen görev yapmaları kaydıyla haftada
15 saat ek ders ücreti ödenir”
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın görevden uzaklaştırıldığı dönem bakımından Eğitim öğretim
Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi talebinin reddine, görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği dönemlere ilişkin mahrum kaldığı maaşının yasal faizinin ödenmesi ve ihraç edildiği dönemdeki Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran açıkta bulunduğu ve ihraç edildiği tarihten itibaren görevden uzakta geçirdiği dönemlere ilişkin zamanında alamadığı maaşların yasal faizi, Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati
Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmemesi üzerine ilgili kuruma ödenmesi için 11/03/2021 tarihli dilekçe ile talepte bulunulmuş, bu dilekçede yer alan talepler 18/03/2021 tarih ve sayılı yazı ile reddedilmiş olup, dilekçede reddedilen hak ve alacakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi talep edilmektedir.
12. Somut olayda; başvuranın, Malatya ili Akçadağ ilçesi Akçadağ Anadolu İmam Hatip Lisesinde imamhatip lisesi meslek dersleri öğretmeni olarak görev yapmakta iken 26.07.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, 01.09.2016 tarihinde 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan, daha sonra Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kararı ile 01.03.2021 tarihinde göreve iade edildiği belirlenmiş olup, başvuranın görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği sürelere ilişkin maaşlarının yasal faizi talebi ile Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi taleplerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekmektedir.
13. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarında çeşitli kadrolarda görev yapmakta iken FETO/PDY terör örgütü ile irtibatı/iltisakı bulunduğu gerekçesiyle Kanun Hükmünde Kararnamelerle kamu görevinden çıkarılan / açığa alınan ancak sonrasında yapılan incelemeler neticesinde terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisak veya bunlarla irtibatı olmadığı tespit edilenler çeşitli kanun hükmünde kararnameler ile yine doğrudan başka bir idari işlem tesis edilmesine gerek olmadan kamu görevine iade edilmişlerdir.
14. Söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamelerin “İade hükümleri” başlıklı maddelerinde; daha önce çeşitli OHAL kararnameleri ile kamu görevinden çıkarılan ilgililerin kamu görevine iadeleri hususundaki usul belirtilerek; iade olan kamu görevlileri hakkında anılan OHAL kararnamelerinin tüm hüküm ve sonuçlarının yayım tarihinden itibaren ortadan kalkmış sayılacağı, ilgililerin kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
15. 657 sayılı kanunun 137 inci maddesinde ise görevden uzaklaştırma tedbiri; “Devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görev başında kalmasında sakınca görülecek devlet memurları hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir.” şeklinde tanımlanarak, 140 ıncı maddesinde; haklarında mahkemelerce ceza kovuşturması yapılan Devlet memurlarının 138 inci maddedeki yetkililer tarafından görevden uzaklaştırılabileceği, 141 inci maddesinde; görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisinin ödeneceği, 143 üncü maddesinde, soruşturma veya yargılama sonucuna göre hangi hallerde görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılacağı 144 üncü maddesinde ise önlemin ne kadar süre ile alınacağına ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
16. Somut olayda, başvuranın göreve iadesinin ardından görevden uzakta kaldığı sürelere ilişkin maaş ödemelerinin yapıldığı, ancak bu maaşların yasal faizlerinin ödenemediği, ayrıca idareden talep ettiği
Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin de ödenmediği anlaşılmaktadır.
17. Bu kapsamda başvuranın talebinin yukarıda aktarılan mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmesinde, gerek nöbetçi ücreti, gerekse ek ders ücretinin, aylık karşılığı ek ders görevi gibi zorunlu nitelikteki ek ders karşılığında ödenen bir ücret niteliğinde olmadığı bu nedenle maaş gibi kadro ve unvana bağlı olarak ödenen özlük hakları kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla fiilen çalışma karşılığı ödenmesi gerektiği mevzuatında açıkça belirtilen söz konusu ek ders ücretlerinin ancak yerine getirilen bir mesai ve emek karşılığında verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
18. Ancak Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların idarece tazmini olduğu, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. (Bknz; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2013/4416 E, 2015/1959 K numaralı; “davacının fiilen çalışamaması durumunun hukuka aykırı bulunan işlemden kaynaklandığı, bu sebeple uğradığı zararların tazmini gerektiğine” ilişkin kararı)
19. Somut olayda her ne kadar başvuranın görevden uzaklaştırılması nedeniyle fiilen görev yapamaması durumu kendi iradesi dışında gerçekleşmişse de 657 sayılı Yasa’nın 140. maddesi uyarınca görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanmasında takdir yetkisine sahip bulunan idarenin bu yetkiyi kullanırken soruşturma ve kovuşturma konusu eylemlerin niteliğini göz önünde bulunduracağının kuşkusuz olduğu, zira idari yargı kararlarında da belirtildiği gibi görevden uzaklaştırma tedbirinin, yalnızca yürütülen soruşturma ya da kovuşturma nedeniyle suç delillerinin ortadan kaldırılmasını engelleyen bir önlem olmayıp, memurun işlediği ileri sürülen suçun niteliğine göre görevi başında kalmasının sakıncalı olduğu hallerde kamu hizmetinin düzenli ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesini amaçlayan geçici bir tedbir olduğu, dolayısıyla idarece uygulanmış olan görevden uzaklaştırma tedbirinde hukuka aykırılıktan söz etmeye olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
20. Şüphesiz ki, bu tedbirin uygulanması görevden uzaklaştırılan kişinin suçlu olduğu anlamına gelmemekle birlikte, ülkemizde 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, bahse konu görevden uzaklaştırma tedbirinin hukuka aykırı bir şekilde kullanıldığına ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı bu bağlamda yukarıda yer verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2013/4416 E, 2015/1959 K. numaralı kararı doğrultusunda idarenin de sorumluluğuna gidilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
21. Ancak ihraç sonrası görevine iade edilen başvuranın, ihraç işleminin OHAL komisyonunca değerlendirilerek başvuranın göreve iadesi gerçekleştirildiğinden başvuranın kendi iradesi dışında öğretmenlik mesleğini yerine getiremediği dikkate alındığında İdarenin işlemi nedeniyle oluşan külfetin başvurana yükletilemeyeceği açık olup, filen mesleğini yürütme imkânı olmayan başvurana mahrum kaldığı ek ders ücreti, öğretim yılına hazırlık ödeneği gibi mali ödemelerin yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.
22. Kaldı ki Danıştay Birinci Dairesinin Esas No; 1982/112, Karar No: 1982/130 sayılı kararında belirtilen; “… haklarında tesis edilen göreve son verme, görevden çekilmiş sayılma ya da benzeri işlemlerin iptali üzerine görevine döndürülenlerin, dava dilekçelerinde aylık ve diğer özlük haklarına ilişkin bir istemde bulunup bulunmadıklarına bakılmaksızın, işlemin tesisi tarihinden sonraki bütün maddi hakların ödenmesi gerektiği” kararı üzerine 25.2.1983 tarihli 81 Seri Numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de; Danıştay Kararı doğrultusunda düzenlemeye gidilerek gerek ihtilafların kısa zamanda çözümlenmesi
gerekse kurumların boş yere yargı giderlerini ödememeleri bakımından uygulamanın Danıştay Birinci
Dairesinin anılan kararı doğrultusunda işlem yapılması gerektiği belirtilmiş olup, bu çerçevede başvurana anılan Tebliği uyarınca da fiilen görev yapamadığı dönemlere ait hakların ödenmesi gerektiği de açıktır
23. Anayasa Mahkemesinin ise bireysel başvuru üzerine vermiş olduğu, 07.02.2017 tarih ve 2015/4812 sayılı kararında belirtmiş olduğu; … açıkta iken görev iade edilen memura, mali haklarının faiziyle beraber ödenmemesinin mülkiyet hakkının ihlali olduğu yönündeki değerlendirmesi, gerekse 22 numaralı paragrafta değinilen Danıştay Birinci Dairesinin Kararında belirtilen “… dava dilekçelerinde aylık ve diğer özlük haklarına ilişkin bir istemde bulunup bulunmadıklarına bakılmaksızın, işlemin tesisi tarihinden sonraki bütün maddi hakların ödenmesi gerektiği” şeklinde ki hüküm uyarınca başvurana geçmişe yönelik mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır
24. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; görevden uzaklaştırıldığı dönem bakımından
Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi talebinin reddine, görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği dönemlere ilişkin mahrum kaldığı maaşının yasal faizinin ödenmesi ile ihraç edildiği dönemdeki Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik Ders Saati
Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
25. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiği takdirde, BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE;
Başvuran vekilince talep edilen görevden uzaklaştırıldığı dönem bakımından Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf
Rehberlik Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi talebinin REDDİNE,
Diğer yandan başvuranın görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği dönemlere ilişkin mahrum kaldığı maaşının yasal faizinin ödenmesi ve ihraç edildiği dönemdeki Eğitim öğretim Ödeneği, Sınıf Rehberlik
Ders Saati Ücreti, Nöbet ücreti, Ek ders Ücretlerinin ödenmesi hususunda MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ
EĞİTİM BAKANLIĞINA tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın Başvurana, Başvuran Vekiline ve gereği için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi