|
ÖZET: Başvuran, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası açığa alındığını ve daha sonra görevine iade edildiğini, ancak bu sürecin kayıtlarının Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve Üniversitenin Bilgi Yönetim Sistemi (REBİS) üzerinde tutulmasının kendisini manen yıprattığını belirterek, bu kayıtların silinmesini talep etmiştir. İdare, görevden uzaklaştırma kayıtlarının silinmesine ilişkin mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmadığını savunmuştur.
Ancak, Kamu Denetçisi, başvuranın görevine iade edilmesiyle birlikte, görevden uzaklaştırma kayıtlarının da silinmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Bu durum, başvuranın işyeri huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişisel zararlar doğurabileceği gerekçesiyle önem arz etmektedir. Sonuç olarak, başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan HİTAP ve REBİS sistemlerindeki görevden uzaklaştırma kayıtlarının silinmesi hususunda Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiyede bulunulması gerektiği belirtilmiştir. Bu tavsiye, hukuka ve hakkaniyete uygun bir yönetim anlayışının gereği olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/11283-S.21.18150
BAŞVURU NO : 2021/3938
KARAR TARİHİ : 05/08/2021
TAVSİYE KARARI
RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve
Üniversitenin Bilgi Yönetim Sistemi (REBİS) veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ilişkin kayıtların silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Bilgi
İşlem Daire Başkanlığı’nda 08/08/2011 tarihinden itibaren Teknisyen olarak görev yaptığını 15
Temmuz hain darbe teşebbüsü sonrasında 22.07.2016 ile 26.09.2016 tarihleri arasında açığa alınıp görevimden uzaklaştırıldığını, daha sonrasında suçsuzluğu anlaşıldığından görevine iade edildiğini, ancak açığa alınma bilgileri Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve
Üniversitenin Bilgi Yönetim Sistemi (REBİS) kayıtlarında gözüktüğün iddia ederek söz konusu durumun kendisini manen yıprattığını ve kayıtların silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Recep Tayip Erdoğan Üniversitesinin 29/06/2021 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
2.1) “a) Sosyal Güvenlik Kurumunun, “Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile Görevlerine
Son Verilenlerden Daha Sonra Olağanüstü Halk Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu Kararı veya Mahkeme Kararı Üzerine Görevine Başlatılanlar ile İlgili
Duyuru”sunda (Ek:1) kamu görevine son verilenlerin kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin
kayıtlarının silinmesinin mümkün olduğunun ifade edilmesi ancak görevden uzaklaştırma kayıtlarının silinmesine ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmamış olması, b)Görevden uzaklaştırma işlemi geçici bir tedbir ve KHK’lardan ayrı idari işlem olması ile birlikte
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda ve OHAL KHK’larında bu idari işleme ilişkin kayıtların
silinmesine yönelik herhangi bir düzenlemenin de bulunmaması, c) “5510 sayılı Kanun’un 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (C) Bendi Kapsamında Sigortalı
Sayılanların Hizmet Bilgilerinin Elektronik Ortama Aktarılması Hakkında Tebliğ”in (Ek:2) 5-1/h maddesi uyarınca “Açık Süre” bilgilerinin HİTAP’a kayıt edilmesi gerektiği, “Sosyal Sigorta
İşlemleri Yönetmeliği”nin (EK:2) Ek 6’ncı maddesinin 5’inci fıkrasında bilgilerin belirlenen sürelerde gönderilmemesi durumda idari para cezası uygulanacağı, c) Mülga Devlet Personel Başkanlığının 27.07.2018 tarihli ve 67982825-622.02-E.5044 sayılı,
02.11.2018 tarihli ve 31292642-622.02-E.7160 sayılı ve 21.04.2019 tarihli ve 31292642- 622.02-
E.2675 sayılı görüş yazılarında “Söz konusu Kanunun görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılanlar hakkında uygulanan ihtiyati tedbiri tüm hüküm ve sonuçları ile ortadan kaldırmaması sebebiyle
Olağanüstü Hal Dönemi içerisinde görevden uzaklaştırılan ve Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılmadan göreve iade edilen Devlet Memurlarının hizmet cetveline girilen bilgilerin silinmesinin uygun olmadığının” ifadesinin yer alması,” açıklamalarına,
2.2) “5510 sayılı Kanun’un 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (C) Bendi Kapsamında Sigortalı
Sayılanların Hizmet Bilgilerinin Elektronik Ortama Aktarılması Hakkında Tebliğ”in 5-1/h maddesinde belirtildiği üzere “Açık Süre” bilgilerinin HİTAP kayıt deseninde mevcut olduğunun belirtilmesi ile birlikte HİTAP kayıt desenine bilgi girişi yapılmayan durumlarda ise mezkûr tebliğin 10. maddesine göre idari para cezası uygulanması, “Sosyal Sigorta İşlemleri gönderilmemesi durumda 5510 sayılı Kanunun 102’inci maddesinin (i) bendi uyarınca idari para cezası uygulanacağı”, açıklamalarına
Yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı 128
inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu
maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”
6) 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği
(Seri No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; 1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir. …
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır….
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…
7) 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1’inci maddesinde;
“(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on
gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü
yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran özetle, hakkında yapılan açığa alınma işlemlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Sisteminden ve Üniversitenin Bilgi Yönetim Sistemi üzerinde silinmesi talebi hakkındadır.
10) Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe
girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir.
Bu kapsamda 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul
Edilmesine Dair Kanun ile Kanunlaşmıştır.
11) Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör
örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik
Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
12) Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç
edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında
belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli resmi gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü
Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
13) Başvuruya konu dosyanın incelenmesinden; başvuranın Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Bilgi
İşlem Daire Başkanlığı’nda görevli iken 15 Temmuz hain darbe teşebbüsü sonrasında 22.07.2016 ile
26.09.2016 tarihleri arasında açığa alınıp görevimden uzaklaştırıldığı ve daha sonra görevine iade
olduğu anlaşılmaktadır.
14) Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, KHK hükümlerine
istinaden görevinden ihraç edilen kamu görevlilerinin, görevlerine dönmesini öngören iade
KHK’larında kişilerin ihracına yönelik tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hükmü karşısında kamu görevine iade edilen başvurana İdarece tüm mali ve sosyal hakları ödendiği, benzer şekilde çıkarmaya ilişkin KHK’nın diğer etki ve sonuçların da ortadan kaldırılması gerektiği, bu kapsamda başvuranın kamu görevinden çıkarmaya ilişkin bilgilerin hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb. sistemlerden silinmesi gerekmektedir.
15) Bununla birlikte ihraç edilmeyip haklarında açığa alma gibi bir tedbir uygulanan kişiler açısından
yukarda söz edilen hükümlerin evleviyetle uygulanması gerektiği düşünülmektedir. Aksi durumda ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşması mümkün olabileceğinden bu durumun başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açarak başvuranın işyeri huzurunu olumsuz yönde etkileyebileceği ve kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği anlaşıldığından başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan hizmet takip programından (HİTAP) ve Üniversitenin Bilgi
Yönetim Sistemi (REBİS) hizmet belgesi ve hizmet cetvelinden açığa alındığına ilişkin ile ilgili kayıtların ve açıklamaların silinmesi hususunda İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda
“kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak İdarenin şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kastamonu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE
Başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) ve Üniversitenin Bilgi Yönetim Sistemi (REBİS) veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda RECEP TAYİP ERDOĞAN
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana ve RECEP TAYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi