|
ÖZET: Başvuran, Selçuk Üniversitesinde görevden uzaklaştırılmasına ilişkin bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumu HİTAP programı ve diğer sistemlerden silinmesini talep etmiştir. İdare, görevden uzaklaştırma bilgilerinin özlük dosyasında saklanması gerektiğini belirterek talebi reddetmiştir. Ancak, Danıştay kararında, başvuranın görevden uzaklaştırılmasına dair kayıtların silinmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kararda, görevden uzaklaştırma işleminin OHAL döneminde gerçekleştirildiği ve bu süreçte kamu görevlilerinin iade edilmesi durumunda tüm kayıtların silinmesi gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin, başvuranın talebini reddetme gerekçesi olarak herhangi bir düzenlemenin olmamasını göstermesi, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın özlük dosyası haricindeki kayıtlarının silinmesi yönünde Selçuk Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiyede bulunulmuş, idarenin bu karara uyması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, benzer mağduriyet yaşayan kamu görevlileri için de emsal teşkil edebilir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13536-S.21.21741
BAŞVURU NO : 2021/6512
KARAR TARİHİ : 21/09/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
Adres:
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın görevinden uzaklaştırılmasına ilişkin bilgilerin silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 22/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran ; Selçuk Üniversitesinde Öğretim Görevlisi olarak görev yapmakta olduğunu, 01.08.2016 tarihinde Üniversite tarafından FETÖ/PDY soruşturması kapsamında görevden uzaklaştırıldığı, Üniversite tarafından yürütülen idari soruşturma neticesinde 08.09.2016 tarihinde görevine iade edildiği ancak halen Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında HİTAP programı üzerinde açığa alınma ile ilgili kayıtlar görüntülenmekte olduğunu ifade ederek Sosyal Güvenlik Kurumu HİTAP programı, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KKY) ve buna benzer tüm elektronik ortamdaki ve sicilindeki kayıtların silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü’nün 04.05.2021 tarih ve sayılı cevabi yazısında; “Başvuranın atanma talebinin başvuranın “ Memurların özlük dosyası ile ilgili hükümlerin 657 sayılı Kanunun 109 uncu
Maddesinin dördüncü fıkrası ile 15.04.2011 tarih ve 27906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2 Seri no’lu
Kamu Personeli Genel Tebliği’nin Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usül ve Esasların 5 inci Maddesinde düzenlendiği, söz konusu mevzuat gereğince başvuranın görevden uzaklaştırma bilgilerinin başvuranın özlük dosyasında saklanıldığı, başvuranın açığa alınma bilgilerinin mevzuata göre özlük dosyasında saklanılması gereken bilgiler içinde yer aldığı, görevden uzaklaştırma bilgilerinin sistemden kaldırılması hususunda Üniversite’ye bir yazı ulaşmadığı, personele ait bilgilerin özlük dosyası haricinde Sosyal
Güvenlik Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve Personel Nilgi Sisteminde (PBS)’de tutulduğu, mezkur sistemlerin Hizmet Cetveli Bölümünde görevden uzaklaştırma – göreve iade bilgilerinin yer aldığı, 667
sayılı KHK gereğince görevden uzaklaştırılan personelin ilgili kayıtlarının silinmesine ilişkin Üniversite’ye resmi bir yazı gelmediği ” ifade edilmiştir.
ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur. Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”
7. 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri
No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; “1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir.
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur:.. Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler, Saklanır.
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar.
8 . 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1’inci maddesinde;
“(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görev dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”
9. 29.01.1990 tarihli ve 20417 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 399 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin; “ Personel Kütüğü ve Özlük Dosyası” başlıklı 38 inci maddesinde; “Sözleşmeli personel teşebbüs ve bağlı ortaklıklarca tutulacak sözleşmeli personel kütüğüne kaydolunur.
Her sözleşmeli personele bir numara verilir ve bir özlük dosyası tutulur.”
9.1 “Sicil dosyası” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Her sözleşmeli personelin bir sicil dosyası bulunur. Sicil
amirleri tarafından düzenlenecek sicil raporları ile varsa müfettiş raporları sicil dosyasına konulur.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın taleplerine ilişkin
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran; Görevden uzaklaştırılması ile ilgili bilgilerin Sosyal Güvenlik Kurumu HİTAP programı, Kurumsal Kaynak Yönetimi (KKY) ve buna benzer tüm elektronik ortamdaki ve sicilindeki kayıtların silinmesini talep etmektedir.
12. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 nci maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal
Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda
23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü
Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve
29872 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere
İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile Kanunlaşmıştır.
13. Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
14. Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
15. Başvuranın görevden uzaklaştırılmasına ilişkin bilgilerin “başvurana ait hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb.” sistemlerden silinmediği anlaşılmıştır.
16. Bu çerçevede başvuranın hakkında uygulanan görevden uzaklaştırmaya ilişkin bilgilerin özlük dosyası, hizmet cetveli ve SGK Hizmet dökümlerinde yer alan (HİTAP) kayıtlardan silinmesini idareden talep ettiği,
16.1. İlgili mevzuat ve idarenin açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, örneğin KHK hükümlerine istinaden görevinden ihraç edilen kamu görevlilerinin, görevlerine dönmesini öngören iade KHK’larında kişilerin ihracına yönelik tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hükmü karşısında kamu görevine iade edilenlere İdarece tüm mali ve sosyal hakların ödendiği, çıkarmaya ilişkin KHK’nın diğer etki ve sonuçlarını da ortadan kaldırmak amacıyla kamu görevinden çıkarmaya ilişkin bilgilerin kişiye ait hizmet belgesi, hizmet cetveli, sicil hareketleri vb.
sistemlerden silindiği buna rağmen, sadece görevden uzaklaştırma işlemine dair bilgilerin ise silinmesine yönelik herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı,
16.2. Bu doğrultuda, idare tarafından başvuranın taleplerinin karşılanmaması hususunun gerekçesi olarak
“bu yönde herhangi bir düzenleme olmaması” gösterilmekte ise de, başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı, OHAL döneminde yürürlüğe konulan KHK’lar ile ihraç edilen kamu personellerinden milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan örgütlere üyelik, mensubiyet, irtibat veya iltisakı bulunmadığı değerlendirilenlerin görevlerine iade edilmeleri sonrasında tüm özlük ve mali hakları yanında diğer etki ve sonuçları olarak değerlendirilen kayıtların
silinebildiği, buna göre, kamu görevinden ihraç işleminin yanında, idari tedbir olarak uygulanan görevden uzaklaştırma işlemi sonrası göreve dönem kamu personellerinin özlük dosyası haricindeki kayıtlarının silinebilmesi için bir düzenlenme ihtiyacı aranmasının hakkaniyete uygun olmadığı,
16.3. Görevden uzaklaştırma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sistemi gibi kayıt alanlarında tutulmasının işlem yapmaya yetkili/yetkili olmayan veya ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, aynı zamanda, bu durumun başvuranlar ve benzer durumda olan kamu personeli hakkında olumsuz algılara yol açarak çalışma huzurunu olumsuz etkileyebileceği ve kişilerde maddi ve manevi zarara yola açabileceği, Anlaşılmış olup, Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; özlük dosyalarının memuriyetin başlangıcından herhangi bir sebeple sona ermesine kadar geçen sürede memur hakkında uygulanan tüm işlem ve kayıtların tutulduğu iz dosyası niteliğinde olması nedeniyle, başvuranların kendilerine ait özlük dosyası hariç, hizmet cetveli, SGK Hizmet dökümleri (HİTAP) gibi sistemlerde yer alan görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmesi işleminin reddi işleminde hukuka aykırılık tespit edilmiştir.
17. Zira başvuranın talebinin reddedilmesine yönelik işlemin gerekçesi olarak, görevden uzaklaştırma kararının KHK’dan ayrı bir idari işlem olması gösterilmekte ise de, başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin OHAL ilan edilmesine ilişkin konulara dayandığı hususu göz önünde bulundurulduğunda; her iki işlemin birbirinden tamamen bağımsız bir işlem olarak düşünülemeyeceği, kaldı ki bu süreç içerisinde doğrudan kamu görevinden KHK hükümleri ile ihraç edildikten sonra KHK ile göreve iade edilenler ile aynı süreç içerisinde öncesinde açığa alınıp sonra kamu görevine iade edilenler açısından hakkaniyetsiz bir durumun ortaya çıkacağı da açıktır.
18. Tüm bu açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; idaresi tarafından görevden uzaklaştırılarak daha sonra yeniden değerlendirme sonucu kamu görevine başlayan başvuranın ihraç edildikten sonra göreve iade edilen kişilerde olduğu gibi özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
/
Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Başvuranın; Başvuranın, hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyasından silinmesi talebinin REDDİNE, Başvuran hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma işleminin özlük dosyası haricinde tutulan hizmet cetveli, HİTAP, personel bilgi sistemi gibi sistemlerden silinmesi yönünde işlem tesis etmesi için SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SELÇUK
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve gereği için SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi