TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13380-13380 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/5948 2017/ 5948
KARAR TARİHİ : 06/11/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın geliştirme ödeneği ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 05/05/2017 5.5.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinde Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP) kapsamında araştırma görevlisi olduğunu, asıl kadrosu Nevşehir Hacı Bektaş Veli
Üniversitesinde iken kadrosunun lisansüstü eğitim için Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine aktarıldığını ve halen yüksek lisans yapmakta olduğunu, 26/ 08/ 2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütüyle bağlantılı veya örgüte destek ya da yardımcı olma şüphesiyle hakkında soruşturma başlatıldığını ve iki ay süreyle görevinden uzaklaştırıldığını, iki ay sonrasında uzaklaştırmasının sonlandırıldığını ve görevine devam ettiğini, uzaklaştırıldığı dönem için maaşından kesinti yapıldığını ve geliştirme ödeneğinin yatırılmadığını, BİMER aracılığı ile yaptığı başvuruya, geliştirme ödeneğinin yatırılmayacağı zira bu ödeneğin ödenmesi için kurumda fiili bulunma şartı olduğu yönünde cevap verildiğini, açığa alınıp uzaklaştırılmasının kendi isteği dışında gelişen olağanüstü bir durum olduğunu, görevinden uzaklaştırılmış iken fiilen kurumda bulunmasının mümkün olamayacağını, İdarenin yönetmeliği kaynak göstererek maddi kaybını telafi etmediğini, konu ile ilgili olarak yönetmelikten kaynaklı yorum farkı bulunduğunu, mevcut yönetmeliklerin olağanüstü durumları çözecek kapsamda olmadığını ve bu durumun da uygulamada mağduriyetlere yol açtığını, belirterek mağduriyetinin giderilmesini ve kendisinin suçlanmasına sebep olan kişilerin tarafına bildirilmesini talep etmektedir .
.
1 / 6II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü Fen Bilimleri Enstitü Müdürlüğünün konuya ilişkin 11/ 07/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde; 2.1. Başvuranın Enstitüleri Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalında 2547 sayılı Kanunun 35 inci maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapmakta olduğu, 2.2. Başvuranın Üniversiteleri Personel Daire Başkanlığının 26/ 08/ 2016 tarih ve sayılı yazısı gereği 26/ 08/ 2016 tarihinden itibaren 3 (üç) ay süre ile görevinden uzaklaştırıldığı, yine Personel
Daire Başkanlığının 24/ 10/ 2016 tarih ve sayılı yazısı gereği 24/ 10/ 2016 tarihi itibariyle görevden uzaklaştırmasının sonlandırılarak başvuran birimindeki görevinde devam etmekte iken soruşturmanın yürütülmesine karar verilerek 26/ 10/ 2016 tarihinde görevine başladığı, Personel Daire
Başkanlığının 16/ 06/ 2017 tarih ve sayılı yazısı gereği hakkında açılan soruşturmanın 15/ 06/ 2017 tarihinde sonlandırıldığı, 2.3. Başvuranın görevden uzaklaştırıldığı dönemde maaşından 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 141 inci maddesi gereğince üçte iki oranında ödeme yapıldığı, geliştirme ödeneği ile ilgili olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığından alınan 20/ 06/ 2017 tarihli ve sayılı görüş doğrultusunda geliştirme ödeneği ödenmeyeceğinin bildirildiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
3. Maliye Bakanlığının 23/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında; 3.1. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 14 üncü maddesinde diğer yükseköğretim kurumlarına göre sosyo-ekonomik açıdan daha az gelişmiş yerlerde öğretim yapan ve/veya yeterli sayıda öğretim elemanı sağlamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim elemanlarına, almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge toplamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın beş katını geçmemek üzere geliştirme ödeneği ödenmesinin öngörüldüğü, geliştirme ödeneği verilecek yükseköğretim kurumları ve ödeneğin verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile ödeneğin oranının ve miktarının, bu ödenekten yararlanma süresi ile yararlanamayacak olanların ve diğer hususların Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edileceğinin belirtildiği, 3.2. 2914 sayılı Kanun’da verilen yetkiye istinaden hazırlanan “Geliştirme Ödeneği Ödenmesine
Dair Karar”ın 04/ 04/ 2005 tarihli ve 2005/ 8681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulduğu, 3.3. 2914 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesi ve bu madde ile verilen yetkiye istinaden yürürlüğe konulan “Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar”ın 04/ 04/ 2005 tarihli ve 2005/ 8681 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri uyarınca, geliştirme ödeneğinin, kapsamındaki personele fiilen görev yapılan sürelerle sınırlı olarak ödenmesi öngörülmüş olduğundan, hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanan personelin görevden uzaklaştırıldığı dönemdeki fiilen görev yapmadığı süreler için söz konusu ödemeden yararlandırılabilmesine imkân bulunmadığının mütalaa edildiği, açıklamalarına yer verilmektedir .
.
2 / 6III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40 ıncı maddesinin son fıkrasında; “Kişinin, resmî görevliler tarafından vâki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir .”, “ Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…” , 6. 06/ 11/ 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Görevden uzaklaştırma” başlıklı 53/B maddesinin birinci fıkrasında; “Görevden uzaklaştırma, Devlet veya vakıf yükseköğretim kurumlarında yürütülen kamu hizmetinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülen üst kuruluşlar ile yükseköğretim kurumu yöneticileri, öğretim elemanları, memurlar ve diğer personel hakkında alınan ihtiyati bir tedbirdir .”, aynı maddenin altıncı fıkrasında; “Görevden uzaklaştırılanlar, kanunların öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler . Ancak görevden uzaklaştırma süresi içinde kendilerine aylıklarının veya ücretlerinin üçte ikisi ödenir .”, 7. 24/ 10/ 2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun Amaç başlıklı 1 inci maddesinde; “ Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir .”, “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında;
“Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir . Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar .”, “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler .”, 8. 13/ 10/ 1983 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2914 sayılı Yükseköğretim Personel
Kanununun “Geliştirme ödeneği” başlıklı 14 üncü maddesinin ilk iki fıkrasında; “(Değişik :
3/ 4/ 1998 – 4359/ 15 Md.) Diğer yükseköğretim kurumlarına göre sosyo-ekonomik açıdan daha az gelişmiş yerlerde öğretim yapan ve/veya yeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan yükseköğretim kurumları ile bunların bölümlerinde görevli öğretim elemanlarına; almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge toplamının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın beş katına kadar geliştirme ödeneği ödenebilir . Geliştirme ödeneği verilecek yükseköğretim kurumları, ödeneğin verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile oran veya miktarları, bu ödenekten yararlanma süresi ile yararlanamayacak olanlar ve diğer hususlar
.
3 / 6Yükseköğretim Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığının görüşü ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine
Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir .”, 9. 04/ 04/ 2005 tarihli ve 257911 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2005/ 8681 sayılı ve
“Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 2 nci maddesinin (a) fıkrasında; “Geliştirme ödeneği; a) Bu ödeneğin verilmesi öngörülen yerlerdeki yükseköğretim kurumlarına ait öğretim elemanı kadrosuna atanarak, atandığı yükseköğretim kurumunda fiilen çalışanlara, görevin yapıldığı yükseköğretim kurumlarının bulunduğu yerler için bu Karara ekli cetvelde öngörülen oranlar üzerinden fiilen görev yaptıkları sürece ödenir .”, 3 üncü maddesinde; “Geliştirme ödeneği, çalışmayı izleyen aybaşında ödenir . Bu ödeneğe, ödeneğin verilmesi gereken yükseköğretim kurumlarında fiilen göreve başlanıldığı tarihten itibaren hak kazanılır . Görevden ayrılma halinde, o ay içinde çalışılan günler itibarıyla hesap edilerek ödenir .”,
6 ncı maddesinde; “Geliştirme ödeneğinden yararlanabilmek için görevin ilgili yükseköğretim
kurumlarında fiilen yapılması şarttır . Ancak; a) Yıllık izin süresince, b) Bir takvim yılında toplam 15 günü aşmayan mazeret izni süresince, c) Hastalık izni kullanılması, tedavi kurum veya kuruluşlarında yatmak suretiyle tedavi görülmesi ve 6245 sayılı Harcırah Kanununun 20 nci maddesine göre refakatçi izni verilmesi hallerinde (ancak, bu bent uyarınca ödenecek geliştirme ödeneğinin toplam süresi, her ne suretle olursa olsun bir takvim yılı içinde 30 günü geçemez), d)
2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi ile mevzuatı uyarınca yurt içi veya yurt dışında geçici
görevlendirme sebebiyle ayrılmalarda 15 güne kadar olan süreler için (ancak, bu bent uyarınca ödenecek geliştirme ödeneğinin toplam süresi, her ne suretle olursa olsun bir takvim yılı içinde 30 günü geçemez),fiilen çalışma şartı aranmaz.”, 10 uncu maddesinde; “Bu Kararın uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı yetkilidir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın görevden uzaklaştırıldığı iki aylık süre için kendisine geliştirme ödeneği ödenmesi ve kendisine iftira atanların bildirilmesi talebinin yerinde olmadığı, İdarenin başvuranın talebiyle ilgili iş ve işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine öğretim görevlisi ve aynı zamanda yüksek lisansını yapmakta olduğunu, 26/ 08/ 2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütüyle bağlantılı veya örgüte destek ya da yardımcı olma şüphesiyle hakkında başlatılan soruşturma kapsamında iki ay süreyle görevinden uzaklaştırıldığını, iki ay sonrasında uzaklaştırmasının sonlandırıldığını ve halen görevine devam ettiğini belirten başvuran, görevden uzaklaştırıldığı dönem için kendisine ödenmeyen geliştirme ödeneğinin tarafına ödenmesini ve kendisinin suçlanmasına sebep olan kişilerin tarafına bildirilmesini talep etmektedir .
.
4 / 612. 2005/ 8681 sayılı ve “Geliştirme Ödeneği Ödenmesine Dair Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu
Kararı’nda geliştirme ödeneğinin verilmesinin; yükseköğretim kurumlarına bu ödeneğin verilmesinin
Bakanlar Kurulu Kararıyla düzenlemiş olması, Bakanlar Kurulu Kararında yer verilen yükseköğretim kurumunda fiilen çalışılması ve fiilen görev yapılan sürece çalışmayı izleyen aybaşında ödeme yapılması şartlarına bağlanmış olduğu görülmektedir . Ayrıca, anılan Bakanlar
Kurulu Kararı’nın altıncı maddesinde fiilen çalışma şartının hangi şartlarda aranmayacağının tahdidi olarak belirtildiği, görevden uzaklaştırılmış olan öğretim elemanlarına bu ödeneğin ödenmesine yer verilmediği görülmüştür .
13. 2547 sayılı Kanun’un ilgili maddesinde kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek üst kuruluşlar ile yükseköğretim kurumu yöneticileri, öğretim elemanları, memurlar ve diğer personel hakkında alınan ihtiyati bir tedbir olarak öngörülen görevden uzaklaştırma halinde, ilgililerin fiilen görevlerini yerine getirmedikleri açıktır .
14. Başvuru konusu olayda da, başvuranın hakkında görevden uzaklaştırma kararı verilmesiyle fiilen çalışmadığı, dolayısıyla Bakanlar Kurulu Kararı’nda ödeneğin alınması için öngörülen “fiilen çalışma” şartını yerine getirmediği, , bu itibarla çalışmayı izleyen aybaşında ödenmesi düzenlenen geliştirme ödeneğinin tarafında ödenmesi imkânın da bulunmadığı, başvuranın görevden uzaklaştırmayla fiilen çalışma şartını yerine getirememesinin anılan Bakanlar Kurulu Kararında tahdidi olarak belirtilen fiilen çalışma şartının aranmayacağı haller kapsamında da olmadığı belirlenmiştir .
15. Anılan Bakanlar Kurulu Kararı’nın ilgili hükmünde Kararın uygulanmasında oluşacak tereddütleri gidermeye yetkili kıldığı Maliye Bakanlığının konu hakkındaki görüşünde de başvuru konusu olayda geliştirme ödeneğinin ödenmesi olanağının bulunmadığının değerlendirildiği görülmüştür .
16. Buraya kadarki açıklamalardan, başvuranın görevden uzaklaştırıldığı dönem için kendisine geliştirme ödeneğinin ödenmesi talebinin yerinde olmadığı belirlenmiştir .
17. 2547 sayılı Kanun’un ilgili maddesinde görevden uzaklaştırılanlara kanunların öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam edeceklerinin hüküm altına alındığı görülmektedir . Sosyal hak ve yardımlar aile, ölüm, cenaze, yiyecek, giyecek, konut kredisi yardımları, toplu sözleşme ikramiyesi, sosyal denge tazminatı, doğum yardımı ödeneği gibi düzenlemeleri içermekte ve herkese insan onuruna yaraşan asgari bir yaşam düzeyi sağlama amacını taşımaktadır . Geliştirme ödeneğinin ise, ilgili mevzuatında belirtilen yerlerde çalışanların çalışmaları karşılığında kazandıkları mali haklar kapsamında olduğu, İdarenin başvuranın fiilen çalışmadığı döneme ilişkin geliştirme ödeneği ödememesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı belirlenmiştir .
18. Başvuran, geliştirme ödeneğinin ödenmesi için gerekli olan fiilen çalışma şartını söz konusu dönemde hakkında başlatılan soruşturma kapsamında İdare tarafından görevinden uzaklaştırılmış olması nedeniyle gerçekleştiremediğini, dolayısıyla bu konuda kendisinin herhangi bir kasıt ve kusurunun bulunmadığını fiilen çalışma şartı gerçekleşmemiş olsa da görevinden uzaklaştırıldığı iki aylık dönem için kendisine geliştirme ödeneği ödenmesi gerektiğini iddia etmektedir . Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, İdarenin gerekli inceleme ve araştırmayı yapmak üzere başvuranın görevi başında bulunmasında sakınca bulunduğunu değerlendirerek ihtiyati bir tedbir olarak
5 / 6görevden uzaklaştırma işlemini gerçekleştirdiği, bu süreçte başvuranın ilgili mevzuatında yer
verildiği şekilde aylığının belirli bir oranını ödemek suretiyle sahip olduğu hakları ihlal etmediği görülmüş olup, başvuranın geliştirme ödeneğinin İdarenin işlemleri nedeniyle ödenmediğinden bahisle tarafına ödenmesi talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir .
19. Başvuranın kendisine iftira atanların tarafına bildirilmesi isteminin; 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanunu çerçevesinde kendisine bilgi sunulması talebinden ibaret olduğu, İdare tarafından başvurana yönelik bu konuda bir idari işlem yapılmadığı anlaşıldığından başvuranın bu konudaki talebinin 6328 sayılı Kanun’la Kurumumuza verilmiş görev çerçevesinde yerine getirilmesi imkânı bulunmamaktadır .
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın görevden uzaklaştırıldığı iki aylık süre için kendisine geliştirme ödeneği ödenmesi ve kendisine iftira atanların bildirilmesi talebinin yerinde olmadığı, İdarenin başvuranın talebiyle ilgili iş ve işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kahramanmaraş İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.