|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Deniz Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde görevden uzaklaştırılma ve kamu görevinden çıkarılma işlemlerinin mahkeme kararı ile iptal edilmesi sonrasında, ilgili kayıtların Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri sistemlerden silinmesi talebine ilişkindir. Başvuran, görevden uzaklaştırma ve çıkarılma kayıtlarının silinmesini istemekte, idare ise bu taleple ilgili mevzuatta herhangi bir hüküm bulunmadığını belirtmektedir.
Ancak, Hukuk Hizmetleri Başkanlığı’nın değerlendirmesi, iptal edilen kamu görevinden çıkarılma işleminin geçmişe etkili olarak ortadan kalktığını ve dolayısıyla görevden uzaklaştırma bilgileri ile ilgili kayıtların silinmesinin hukuka uygun olduğunu ortaya koymaktadır. Danıştay içtihatları ve önceki emsal kararlar da bu yöndedir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin kabulü yönünde tavsiye kararı verilmiş, görevden uzaklaştırma ve çıkarılma kayıtlarının HİTAP ve benzeri sistemlerden silinmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, başvuranın maddi ve manevi zarar görmemesi açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/17034-S.22.26134
BAŞVURU NO : 2022/11480
KARAR TARİHİ : 28/12/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DENİZ KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
Açığa alınma ve ihraç bilgilerine ilişkin kayıtların SGK Hizmet
BAŞVURUNUN KONUSU :
Dökümü (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarından silinmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; Milli Savunma Bakanlığına bağlı Deniz
Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde Jeofizik Mühendisi olarak görev yapmaktayken geçici görevden uzaklaştırıldığını, 375 sayılı KHK’nın 35. maddesince Milli Savunma Bakanlığı’nın Kararı ile kamu görevinden çıkarıldığını, Balıkesir 1. İdari Mahkemesinin kararı ile görevine iade edildiğini, Bursa Bölge
İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararıyla yerel mahkemenin kararını teyit ettiğini belirtmektedir.
Başvuran, SGK, Sosyal Güvenlik Hizmet Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırmaya ve görevden çıkarılmaya yönelik kayıtların silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Millî Savunma Bakanlığından 18/08/2022 tarih
ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben Deniz Kuvvetleri
Komutanlığının 24/09/2022 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın 15 Kasım 2019 tarihinden itibaren “FETÖ/PDY” kapsamında görevden uzaklaştırma
tedbiri uygulanmaya başlandığı, 25 Aralık 2019 tarihli 375 sayılı KHK’nın 35’inci maddesi ile görevine son verildiği ve Balıkesir 1. İdare Mahkemesinin kararı ile Olağanüstü görevine iade edildiği,
2.2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109. Maddesi,
Devlet Personel Başkanlığının 15 Nisan 2011 tarihli Kamu Personel Genel Tebliği’nin (Seri No:2) “Özlük dosyası tutulmasına ilişkin usul ve esaslar” başlılığı altında;
“Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir.
…
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur. Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur…Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… saklanır.
Bakanlıklar ve diğer kamu kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikasının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar…” hükmünün yer aldığı, Devlet Personel Başkanlığınca belirlenen usul ve esaslar kapsamında geçici görevden uzaklaştırma işlemine ilişkin belgelerin özlük dosyasında saklanacağının belirtildiği, ancak geçici görevden uzaklaştırılmış veya kamu görevinden çıkarılmış olup göreve iade edilen personelin Sosyal Güvenlik
Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) veya Kurum tarafından tutulan Deniz Personel Bilgi Sisteminde (DPBYS) geçici görevden uzaklaştırma/ kamu görevinden çıkarılma işlemine yönelik bilgilerinin silinmesi hususunda herhangi bir hüküm olmadığının tespit edildiği,
2.3) Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Görevden Uzaklaştırma” başlıklı 137 ile 145
arasındaki maddelerinde; (1) Görevden uzaklaştırma işleminin devlet kamu hizmetlerinin gerektirdiği hallerde, görevi başında kalmasında sakınca görülecek memurlar hakkında alınan ihtiyati bir tedbir olduğu, (2) Görevden uzaklaştırma tedbiri almaya yetkili personelin kimler olduğu, (3) Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüklerinin neler olduğu, (4) Tedbirin kaldırılması sonrası yapılacak işlemlerin hüküm altına alındığı, geçici görevden uzaklaştırılan personelden göreve iade edilenlerin bu sürece ilişkin bilgilerinin HİTAP veya DPYBS’ den silinmesine yönelik emredici bir hüküm olmadığının anlaşıldığı,
2.4) 01/02/2018 tarihli ve 7075 sayılı “Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 10’uncu maddesinde kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname kararlarının tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkacağı belirtildiği dikkate alındığında mezkur kanun maddesinin kamu görevinden çıkarılma işlemine yönelik uygulanan tedbir esaslarına atıf yaptığı ancak geçici görevden uzaklaştırma kararının ortadan kalkmasına ilişkin bir hüküm barındırmadığının görüldüğü,
2.5) Her ne kadar anılan personelin görevden uzaklaştırma tedbirinin iptale konu işlemden önce uygulanan
bir idari tedbir olduğu düşünülse de görevden uzaklaştırma tedbirinin kamu görevinden çıkarılma işlemi ile farklı işlemler olması nedeniyle her iki işlemin bir tutulmasının mümkün olamayacağının anlaşıldığı,
2.6) Kurumun elektronik bilgi sistemi olan DPYBS’de tutulan bilgilerin HİTAP sistemindeki bilgiler ile
eşleşmesi gerekmekte olup geçmişe dönük belirli bir süreyi aşan işlemlerde eksiklik tespit edildiğinde SGK tarafından idari para cezası yaptırımı uygulandığı,
2.7) Ayrıca konu ile ilgili Kurumunuzun kararları incelendiğinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim
Bakanlığı ve Üniversite Rektörlüklerinin görevden uzaklaştırılan personelin görevden uzak kaldıkları sürelerinin HİTAP sisteminden silinmesinin uygun olmadığı yönünde görüş bildirdikleri, hal böyleyken
Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde subay, astsubay, devlet memuru, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş/er ve mükellef er statüsünde olmak üzere diğer Kamu kurumlarından çok fazla sayıda personel bulunması ve bu personelin özlük haklarının (özellikle adli süreçlerin) ilgili kurumlarla itina ile takip edilmesi maksadıyla
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan personelin görevden uzak kaldıkları sürelerin HİTAP veya
DPYBS’den silinmesinin mümkün olamayacağının kıymetlendirildiği,
2.8) Bu kapsamda; görevden uzaklaştırma işlemine ilişkin bilgilerinin HİTAP ve benzeri elektronik bilgi
sistemlerinden silinmesine ilişkin ilgili mevzuatta herhangi bir hüküm olmaması ve Devlet Personel
Başkanlığının konuya ilişkin bir duyurusunun bulunmaması, anılan personel hakkında göreve iade kararının verildiği Balıkesir 1. İdare Mahkemesi’nin 15.04.2021 tarihli kararında başvuru talebine yönelik bir kararın bulunmaması, nedenleriyle başvurucunun talebinin uygun olmadığının değerlendirildiği,
2.9) Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Hukuk Hizmetleri Başkanlığının 08.09.2022 tarihli ve
sayılı yazısında; “Bir idari işlem mahkemece iptal edildiğinde işlemin hukuksal geçerliliği hem geçmişe hem de geleceğe yönelik olarak ortadan kalkar. İptal kararı üzerine idare, işlemin ilk tesis edildiği ana kadar geriye doğru işlemin doğurduğu tüm etki ve sonuçları gidermek zorundadır. Bu durum, Danıştay 6.
Dairesinin 08.05.19998 tarihli ve 1997/2403 K. sayılı kararında ‘… Hukuka ve mevzuata aykırı olması nedeniyle bir idari işlemin iptal edilmesine ilişkin karar, geçmişe yürüyerek sakat idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırır ve idareye iptal edilen idari işlemden önce var olan ve bu işlemle değiştirilmiş bulunan hukuki durumu aynen iade etmek zorunluluğu yükler’ şeklinde açıkça izah edilmiştir.
Bunun yanı sıra, İçtihat Birleştirme Kurulunun 25.12.1997 tarihli ve 1996/2 E. 1997/2 K. sayılı Kararında ise ‘…İdare Hukuku ilkelerine göre; idari yargı yerlerince verilen iptal kararları, geriye yürüyerek, iptal edilen idari işlemi yapıldığı tarihten geçerli olarak ortadan kaldırır ve bu işlemin tesisinden önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlar. Bununla birlikte; idari işlemin iptal edilmiş olması, her zaman, tek başına, davanın açılmasından bekleneni davacıya vermeyebilir. Bunun için idarenin, iptal kararına bağlı olarak yeni işlemler yapması, bazı eylemlerde bulunması gerekli olabilir.’ şeklinde hüküm kurarak; iptal kararı sonrasında idareye iptal kararının etkisini gösterecek eylemlerde bulunmasının gerekli olabileceği durumların olabileceğini ifade etmiştir. Kaldı ki Kamu Denetçiliği Kurumunun konuya ilişkin 05.08.2019 tarihli ve 23.03.2022 tarihli emsal kararlarında kamu görevinden çıkarılan personel hakkında tesis edilen çıkarma işlemi ile görevden uzaklaştırma işlemi idare tarafından ayrı birer işlem olarak nitelendirilse de aynı süreç içerisinde gerçekleştiği değerlendirilerek kamu görevinden çıkarılma işleminin mahkemece iptal edilmesinden sonra görevden uzaklaştırılma tedbirine ilişkin bilgilerin HİTAP ve personel bilgi sisteminden silinmesinin uygun olacağını ve keza silinmemesi durumunda; ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasını mümkün kılabileceği, bu durumun da başvurucu hakkında olumsuz algılara yol açmasına sebep olabileceği, başvuranın işyeri huzurunun olumsuz yönde etkileyebileceği ve kişinin maddi/ manevi zararına yol açabileceği değerlendirmesiyle idareye bahsedilen kayıtların silinmesi yönünde tavsiye kararı verdiği görülmektedir. Sonuç olarak, kamu görevinden çıkarılması işleminin mahkemece iptal edildiği ve anılan personele görevden uzaklaştırma tedbirinin iptale konu işlemden önce uygulanan bir idari tedbir olduğu düşünüldüğünde; bahse konu bilgilerin anılan hizmet belgesi, sicil hareketleri, HİTAP bilgileri ve Personel
Bilgi Sistemindeki kayıtlardan silinmesine dair talebin yukarıda aktarılan konu ile ilgili mahkeme kararlarına ve içtihata uygun bir talep olduğu değerlendirilmektedir.”
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet memurları Kanunu’nun;
5.1) “Memur bilgi sistemi, özlük dosyası” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Memurlar, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar.
Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyasına, memurun mesleki bilgileri, mal bildirimleri; varsa inceleme, soruşturma, denetim raporları, disiplin cezaları ile ödül ve başarı belgesi verilmesine ilişkin bilgi ve belgeler konulur.
Memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde, hizmet gerekleri yanında özlük dosyaları göz önünde bulundurulur.
Özlük dosyalarının tutulma esasları ile özlük dosyalarında yer alacak belgelere ilişkin usûl ve esaslar
Devlet Personel Başkanlığınca belirlenir.”
6) 15/04/2011 tarihli ve 27906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personeli Genel Tebliği (Seri
No:2) “Özlük Dosyası Tutulmasına İlişkin Usul ve Esaslar” başlığı altında; “1- Memurlar, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası esas alınarak kurumlarınca tutulacak personel bilgi sistemine kaydolunurlar. Burada memurun adı, soyadı, cinsiyeti, doğum tarihi ve yeri, öğrenimi, kadro unvanı ve derecesi, memuriyete başlama tarihi, memuriyetten ayrılma tarihi ve sebebi, sendika üyeliğine ilişkin bilgiler ile gerekli görülecek diğer mesleki bilgiler kaydedilir.
…
3- Her memur için bir özlük dosyası tutulur. Özlük dosyalarının itina ile doğru ve tarafsız bir şekilde tutulmasından personel birimleri sorumludur.
4- Özlük dosyaları memurların başarı, yeterlik ve ehliyetlerinin tespitinde, kademe ilerlemelerinde, derece yükselmelerinde, emekliye ayrılmalarında veya hizmetle ilişkilerinin kesilmesinde göz önünde bulundurulur.
5- Özlük dosyası sekiz bölümden oluşur: … Dördüncü bölümde; memur hakkında yapılan disiplin soruşturmalarına ilişkin evraklar ile verilen disiplin cezaları, yargı organlarınca memur hakkında verilmiş karar örnekleri, görevden uzaklaştırmaya ilişkin belgeler ile varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları… diğer mesleki bilgi ve belgeler saklanır.
….
7- Bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları, özlük dosyasında yer alan bilgilerden istihdam politikalarının tespiti ve uygulanmasında gerekli gördüklerini merkezde elektronik ortamda tutarlar..”
7) 29/03/2017 tarihli ve 30022 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7087 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun” ile kabul edilen 688 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı
Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin; “İade hükümleri” başlıklı 1’inci maddesinde;
“(1) Ekli listede yer alan kamu görevlileri, ilgili kanun hükmünde kararnamenin eki listelerin ilgili sıralarından çıkarılmıştır.
(2) İlgili kanun hükmünde kararname hükümleri, birinci fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ilgili kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Söz konusu personelden bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren on gün içerisinde göreve başlamayanlar çekilmiş sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. Bu personelin görevlerine iadesi, kamu görevinden çıkarıldıkları tarihte bulundukları yöneticilik görevi dışında öğrenim durumları ve kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadro ve pozisyonlara atanmak suretiyle de yerine getirilebilir. Bu maddeye ilişkin işlemler ilgili bakanlık ve kurumlar tarafından yürütülür.”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8) Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları,
ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun kabulü yönünde hazırlanan
Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran özetle; 15.11.2019 tarihinde görevden uzaklaştırıldığını ve 25.12.2019 tarihinde Milli
Savunma Bakanlığının Kararı gereğince kamu görevinden çıkarıldığını, bu çıkarılma işlemine karşı açmış olduğu davasının 31.05.2021 tarihli karar ile lehine sonuçlandığını ve mahkeme kararı gereği 12.07.2021 tarihinde göreve başlatıldığını ancak SGK HİTAP kayıtlarından açığa alınma ihraç kararlarının silinmediğini belirterek SGK, Sosyal Güvenlik Hizmet Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırmaya ve görevden çıkarılmaya yönelik kayıtların silinmesini talep etmektedir.
10) Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe
girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açasından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamanda Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK), 29/10/2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan
Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile
Kanunlaşmıştır
11) Alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör
örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmış kamu görevlilerinin görevinden çıkarılmasına yönelik süreç içerisinde de kamu kurumlarınca farklı usuller benimsenerek, yapılan inceleme/soruşturmaya göre idari işlemle; inceleme ve soruşturma aşamasında görevden uzaklaştırma sonrasında KHK hükümleriyle veya doğrudan KHK yoluyla, kamu görevinden çıkarma gibi yöntemler uygulandığı görülmüştür.
12) Ancak sonraki süreçte anılan terör örgütleri, yapı, oluşum veya guruplara üyeliği olmadığı halde ihraç
edilen kamu görevlilerinin mağduriyetlerini gidermek amacıyla da yine OHAL KHK hükümleriyle bazı kamu görevlilerinin doğrudan kamu görevine iadesine karar verilerek ihraç KHK’larında belirtilen tüm hüküm ve sonuçların ortadan kalkacağı hüküm altına alınmış, diğer yandan bu süreçte doğrudan KHK hükümleri ile ihraç olup kamu görevine iadesine karar verilmeyenler için görevden ihraç kararlarına karşı itirazda bulunmak, hak arama hürriyetini kullanmak, varsa hataların düzeltilmesini sağlamak için 23/01/2017 tarihli resmi gazetede yayımlanan 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu
Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak bir kısım kamu görevlileri de Komisyonun vermiş olduğu karara istinaden görevine iade edilmiştir.
13) Ayrıca, Devlet Personel Başkanlığının 27/07/2018 ve 02/11/2018 tarihli yazılarında Olağanüstü Hal
Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında görevine son verilen kamu görevlilerinden daha sonra Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı veya yargı kararı üzerine görevine iade edilenler için kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi işlem tesis edilmesi gerektiği belirtilmiş ve bu çerçevede kamu görevinden çıkarılmalarına ilişkin bilgilerin hizmet belgesi/hizmet cetvellerinden silinmesi, ancak kamu görevinden çıkarılma ve iade edilmelerine ilişkin kanun hükmünde kararname örneklerinin/yargı kararlarının özlük dosyalarında saklanması gerektiği ifade edilmiştir. Özlük dosyalarının memuriyetin başlangıcından herhangi bir sebeple sona ermesine kadar geçen sürede memur hakkında uygulanan tüm işlem ve kayıtların tutulduğu iz dosyası niteliğinde olması nedeniyle, başvuranının kendilerine ait özlük dosyası hariç, hizmet cetveli, SGK Hizmet dökümleri (HİTAP) gibi sistemlerde yer alan görevden uzaklaştırmaya ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
14) Başvuruya konu dosyanın incelenmesinden; Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığı
tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden; görevden uzaklaştırma işlemine ilişkin bilgilerinin HİTAP ve benzeri elektronik bilgi sistemlerinden silinmesine ilişkin ilgili mevzuatta herhangi bir hüküm olmaması, Devlet Personel Başkanlığının konuya ilişkin bir duyurusunun bulunmaması VE anılan personel hakkında göreve iade kararının verildiği Balıkesir 1. İdare Mahkemesi’nin 15.04.2021 tarihli kararında başvuru talebine yönelik bir kararın bulunmaması nedenleriyle başvurucunun talebinin uygun olmadığının değerlendirildiği anlaşılmıştır. Ancak Hukuk Hizmetleri Başkanlığının 08.09.2022 tarihli yazısında kamu görevinden çıkarılması işleminin mahkemece iptal edildiği ve anılan personele görevden uzaklaştırma tedbirinin iptale konu işlemden önce uygulanan bir idari tedbir olduğu düşünüldüğünde; bahse konu bilgilerin anılan hizmet belgesi, sicil hareketleri, HİTAP bilgileri ve Personel Bilgi Sistemindeki kayıtlardan silinmesine dair talebin yukarıda aktarılan konu ile ilgili mahkeme kararlarına ve içtihata uygun bir talep olduğunun değerlendirildiği görülmektedir.
15) Bununla birlikte (kamu görevinden çıkarılan ancak mahkeme kararı gereği göreve başlayan başvuranın
HİTAP kayıtlarının silinmesi talebi ile) Kurumumuza yapılmış olan 22/08/2019 tarihli ve 2019/14377 numaralı başvuruya ilişkin verilen 20/02/2020 tarihli Tavsiye Kararında; “OHAL süreci içerisinde birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde Yönetim Kurulu Kararı ile gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında birinci derece mahkemesi kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın ihraç edildikten sonra göreve iade edilen kişilerde olduğu gibi özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde, KYK, HİTAP bilgileri vb. sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına dair kayıtların silinmesi gerektiği, bunun aksine yönelik idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı” gerekçesiyle, başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip
Programı (HİTAP) vb. elektronik veri tabanlarında tutulan görevden uzaklaştırılmaya ve görevden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
Kurumumuzun bu yönde çok sayıda kararı mevcuttur.
16) Zira; KHK ile kamu görevinden çıkarılanlardan, yine KHK ile veya OHAL Komisyonu Kararıyla
görevine iade edilenler hakkında KHK hükümlerinin tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırıldığına dair mevzuat düzenlemeleri bulunduğundan, ayrıca idare mahkemesi kararıyla görevine iade edilenler bakımından mahkeme kararlarıyla iptal edilen işlem hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kalktığından, bu kişilerin kamu görevinden çıkarıldıkları döneme ilişkin kayıtların HİTAP sisteminden çıkarılması konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Mülga Devlet Personel Başkanlığı ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Çalışma Genel Müdürlüğünün görüşleri de bu yöndedir. Ayrıca mağduriyeti OHAK Komisyonu kararı ile veya mahkeme kararı ile tespit edilenlerin açıkta geçen sürelerinin HİTAP ve buna bağlı olarak SGK
Hizmet Dökümünde görülmesi, ayrıca elektronik ortamda tutulan PBS kayıtlarında yer alması, ilgili/ilgisiz kişilerin bu bilgilere ulaşmasına sebep olabileceği gibi, bu durumun söz konusu resmi belgeleri kullanmak durumunda olan başvuran ve benzer durumdakiler hakkında olumsuz algılara yol açabileceği, böylece kişinin maddi ve manevi zararına yol açabileceği değerlendirilmektedir.
17) Tüm bu açıklamalar, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Kurumumuzca daha önce benzer konuda
verilmiş emsal kararlar birlikte değerlendirildiğinde; OHAL süreci sonunda birbirinin devamı niteliğinde tesis edilen açığa alma işlemi ve akabinde 375 sayılı KHK’nın 35. maddesince Milli Savunma Bakanlığı’nın
Kararı ile gerçekleştirilen ihraç işlemi sonrasında birinci derece mahkemesi kararı ile kamu görevine iade edilen başvuranın personel özlük dosyası haricinde tutulan, hizmet belgelerinde/hizmet cetvellerinde, Sosyal Güvenlik Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik sistemlerde görevden uzaklaştırıldığına ve kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin kayıtların silinmesi gerektiği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Balıkesir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Başvuranın özlük dosyası haricinde tutulan hizmet belgelerinde/hizmet cetvellerinde, Sosyal Güvenlik
Kurumu Hizmet Takip Programı (HİTAP) ve benzeri elektronik veri tabanlarında görevden uzaklaştırılmaya, kamu görevinden çıkarılmaya ilişkin kayıtların silinmesi hususunda DENİZ
KUVVETLERİ KOMUTANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve DENİZ KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca İdare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi